1. Ататуркын нэрэмжит нийслэлийн тэргүүний 5-р сургууль
Хүүхэд бүрийг хөгжүүлэх хичээлийн технологийн шинэчлэл
Àíãëè õýëíèé õè÷ýýëýýð ñóðàлцагчäûí ñîíñîõ ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ,
Ñóðãàëòûí ¿íäñýí èäýâõèòýé àðãóóä
Илтгэл бичсэн; Яäàìñ¿ðýíãèéí Жаргалтай
Лõ¿íäýâèéí Уранчимэг
Гýíäýíñ¿ðýíãèéí Сүрэнжав
2013 он

2. ÈËÒÃÝËÈÉÍ Á¯ÒÝÖ
1. ÈËÒÃÝËÈÉÍ ÎÐØÈË
1.1 ¯íäýñëýë
1.2 Ñóäàëãààíû àðãà
1.3 Çîðèëãî
1.4 Çîðèëò
1.5 Òóðøèëò, Ñóäàëãàà бîëîâñðóóëñàí
àðãà

3. 2. ¯ÍÄÑÝÍ ÕÝÑÝÃ
2.1 Сургалтын арга:
2.2.1. Эх сонсгоод дасгал ажиллуулах
2.2.2. Дуу сонсгоод дасгал ажиллуулах
2.2.3. Заавар сонсгоод бодит зүйл хийлгэх

4. 3.ÒÓÐØÈËÒ ÑÓÄÀËÃÀÀ
3.1 Судалгаа I
3.2 Аргын туршилт
3.3. Судалгаа II
4. įÃÍÝËÒ

5. 1. ИЛТГЭЛИЙН ОРШИЛ
1.1 ¯íäýñëýë
Áèä íèëýýä íàðèéí ÿðèëöñàíû ýöýñò сîíñîõ чàäâàðûí õ¿ðýýíä
õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà àðãûí òàëààð òàíèëöóóëàõààð
øèéäëýý.Óчèð íü ºíºº ¿åä õýäèé øèíý ñóðàõ áèчèã ãàðñàí ч
ñîíñîõ чàäâàðûã õºãæ¿¿ëýõýä äàãàëäàõ CD ãàðààã¿é áàéãàà
òóë çàðèì áàãø íàðò ýíýõ¿¿ ñîíñîõ чàäâàðûí àðãûã ñàíàë áîëãîæ
áàéíà. ̺í çàðèì õóóчèí íîì ñóðàõ áèчèã íü õýäèé CD äàãàëäàõ
áîëîâч îðчèí ¿åèéí øààðäëàãàä òîõèðñîí õýðýãöýýã áèé áîëãîõ
òàë äýýð íýí äóòìàã áàéíà.
Өíºº ¿åä íèéãýì íýí õóðäòàé õºãæèõèéí õýðýýð ñàÿõàí ãàðñàí
ãýõ äóóчíû òàëààð ìýäýýëýë æèëèéí äàðàà ¿åý ºíãºðººæ,
ñóðàãчäûí ñîíèðõëûã òàòàõàà áàéæ áàéãàà íü ¿¿íèé íýãýí òîä
æèøýý þì.

6. listening
speaking
reading
writing

7. 1.2 Ñóäàëãààíû àðãà
Ìàíàé èëòãýëèéí ñóäàëãààíû ¿íäñýí àðãà íü Äåäóêöèéí
àðãàнд тулгуурласан þì. ªºðººð õýëáýë áèä ýõëýýä
ñîíñîõ ÿðèõ óíøèõ áèчèõ àéí õ¿ðýýíä ñóðàãчäûí
чàäâàðûã õýðõýí õºãæ¿¿ëæ áîëîõ òàëààð àæèãëàëò
õèéæ, ººð ººðñäèéí õèчýýë îðäîã àíãè áîëîí ñóðàãчäûã
õýðõýí õºãæ¿¿ëæ áîëîõ òàë äýýð àíõààðëàà
õàíäóóëñàí áèëýý. Õîîðîíäîî ººðñäèéí ÿâóóëäàã
õèчýýëèéí òàëààð ÿðèëöàæ öààøëàí ñóðàãчèäòàé
ÿìàð õèчýýë èë¿¿ òààëàãäàæ áàéñàí òàëààð
ÿðèëöëàãà õèéõýä ñóðàãчäàä ñîíñîõ äàñãàë ¿íýõýýð
òààëàãääàã ãýæ áàéñàí áºãººä óчðûã øèíæëýí ¿çýõýä
èíòåðíýòýýð àâñàí ñ¿¿ëèéí ¿åèéí ìýäýýëëèéã
õèчýýëòýé õîëáîãäóóëàí çààñàí íü òààëàãäñàí áàéíà
ãýõ àíõíû àæèãëàëòûã ãàðãàñàí.

8. Áèä ñóðàãчäûí õàìãèéí èõ ñîíèðõîõ 3 ÿíçûí
àðãûã äýâø¿¿ëæ, ýäãýýð àðãûí äàãóó
ñóäàëãààãàà yíäñýí ãóðâàí á¿ðýëäýõ¿¿íèéã
ãàðãàëàà. ̺í èíòåðíåòýýñ øààðäëàãàòàé æèøýý,
õèчýýëèéí õýðýãëýãäýõ¿¿í áîëîõ âèäåî
áèчëýãèéã öóãëóóëæ, çàðèì íýã õèчýýëèéí ñîíñîõ
äàñãàëûã ñîëèí äàõèí äàõèí õèчýýëä õýðýãëýí
òóðøèæ, õèчýýëýý óëàì áîëîâñðîíãóé áîëãîæ
áàéëàà. Èéíõ¿¿ ýíý á¿õíèé ýöýñò ñóðàãчäààñ
ñàíàë àñóóëãààð ñàíàà áîäëûã íü
ñîíñîæ,ýíýõ¿¿ àðãóóäûí ¿ð ä¿íã íýãòãýí áèчëýý.

9. 1.3 Судалгааны зорилго
Орчин үеийн техник технологийн ололт
амжилттай хөл нийлүүлэн урагш алхаж, түүнээ
ашиглан англи хэл заах аргыг цаг ямагт
боловсронгуй болгох аргачлалыг олж
хичээлдээ ашиглах.
1.4 Судалгааны зорилт
- Интернет орчинд ажиллан материал татаж,
шинэлэг санаа аргачлал боловсруулах
- Тухайн аргаар дамжуулан нийгэм, урлаг
соёл, хөгжмийн мэдээлэлтэй холбоотой олон
дасгал ажил ажиллуулж, үр дүнг тооцож үзэх

10. Бèäíèé òóðøèëò íèëýýä ýðò ýõýëñýí ãýæ îéëãîæ
áîëîõ áºãººä ¿ðãýëæë¿¿ëýí òà á¿õíèé çîõèîí ÿâóóëæ
áóé ýíýõ¿¿ èëòãýëèéí óðàëäààíä óð чàäâàðàà
óðàëäóóëàí îðîëöîæ áàéãààäàà íýí áàÿðòàé áàéíà.
ªìíº íü ç¿ãýýð ë äóóã òàòàæ ò¿¿í äýýð àæèëëóóëæ
áàéñàí áîë äàðààõ òàíèëöóóëàõ àðãàчëàëä
ñàéæðóóëàëò õèéí ÿðèàíû áèчëýãòýé äóóòàé
õîñîëìîë áîëãîí çààñàí íü óëàì ¿ð ä¿íòýé áàéâ. Áèä
Èíòåðíåòèéí îðчèíä àæèëëàí you tube-èéí âèäåî
òàòäàã ïðîãðàìèéã ñóóëãàí ìàø îëîí òºðëèéí áèчëýã
òàòаж, үйл ажиллагааг нь боловсруулж байлаа.

11. Сурагчдын сурах сонирхлыг өдөөх болон
ололт амжилтыг урамшуулах боломжтой байдаг.
Эдгээр аргууд сурагчдад илүү сонголт хийхэд нь
бололцоо гаргахаас гадна цаашдын боловсрол,
ажил төрөлд шаардлагатай хэрэглээний
боловсрол
болж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.
Эх сонсгох
Дуу сонсгох
Бичлэг үзүүлэн бодит зүйл хийх

12. 2. ИЛТГЭЛИЙН ҮНДСЭН ХЭСЭГ
.

13. 2.2.1. Эх сонсгоод дасгал ажиллуулах
Аргын танилцуулга
Сонсох чадварыг хөгжүүлэх ба үгээ цээжлэхэд
хэрэгтэй арга юм.
Бэлтгэх ажил
Google-ээс free you tube download программыг
татаад Install хийх.
Интернэтийн you tube-ээс тухайн хичээлд
холбогдолтой богино хэмжээний сонсох эхээ
сонгоод you tube download програмаар татаж
авах,
Багш тухайн эхээ сонсоод цаасан дээр буулгах,
Суралцагчдад тохирсон дасгалууд (нөхөх,
асуултанд хариулах, гарчиг өгөх, зөв бурууг
тэмдэглэх)-ыг бичиж бэлтгэх.

14. Хэрэглэх
Сурагчдад дуугаа 2-3 удаа сонсгоод бэлдсэн
материалаа тарааж өгнө. Сурагчид ýõèéã
сонсоод өгөгдсөн дасгалуудыг зааврын дагуу
гүйцэтгэх.
Хугацаа 20-30
Гарах үр дүн Сонсох чадварыг хөгжүүлэх ба
үгээ цээжилэхэд хэрэгтэй.
Сайжруулалт: Хугацаа хэт урт бичлэг татаж авснаас хэт нуршуу
ойлгомжгүй байсан тул 4-6 минут болгосон.

15. 2.2.2. Дуу сонсгоод дасгал ажиллуулах
Аргын танилцуулга
Google-ээс free you tube download программыг
татаад Install хийх.
Тухайн хичээлд холбогдолтой дууг сонгоод you
tube download програмаар татаж авах,
lyric.com-ooс тухайн дууны үгээ татаж авах,
Сурагчдад тохирсон дасгалууд (нөхөх, дараалалд
оруулах, үг сонгох)-ыг бичиж бэлтгэх.

16. Хэрэглэх
Сурагчдад дуугаа 2-3 удаа сонсгоод бэлдсэн
материалаа тарааж өгнө. Суралцагчид дууг
сонсоод өгөгдсөн дасгалуудыг зааврын дагуу
гүйцэтгэх.
Хугацаа 20-30
Гарах үр дүн Сонсох чадварыг хөгжүүлэх
ба үгээ цээжилэхэд хэрэгтэй.
Дуунаас гадна харилцан яриа бүхий нэмэлт бичлэгтэй сонгосноор
суралцагчидад сонсох чадвар болон хэрэглээний англи хэлний
чадвар түлхүү хөгжинө

17. 2.2.3. Заавар сонсгоод бодит зүйл хийлгэх
Аргын танилцуулга
Google-ээс free you tube download программыг
татаад Install хийх.
Тухайн хичээлд холбогдолтой 4-5 минутын
видео бичлэгийг сонгоод you tube download
програмаар татаж авах,
Хэрэглэх материалыг сурагчдаар бэлдүүлэх
Жишээ нь: өнгийн цаас, цавуу, скоч,
хайч,баримлын шавар усан будаг, өнгийн
харандаа дахин боловсруулах материал гэх мэт.

18. Шаардлагатай тохиолдолд дараах дасгалуудыг
бэлдэж хийлгүүлэх (нөхөх, дараалалд оруулах,
үг сонгох).
Хэрэглэх
Суралцагчдад видео бичлэгээ 2-3 удаа сонсгоно.
Суралцагчид бичлэгийг үзээд зааврын дагуу
гүйцэтгэх.
Хугацаа 30-35 мин
Гарах үр дүн Сонсох чадварыг хөгжүүлэх
өөрөө бусдад тайлбарлаж сурах.
Тусгай дасгал нэмж оруулсан

19. 3.ТУРШИЛТ СУДАЛГАА
3.1 Судалгаа I
Бид эхлээд туршилтын ажлаа эхлэхээс өмнө
сурагчдаас судлаж байсан хичээлийн сонсох
дасгалуудын талаар санал асуулга авлаа.
Энэхүү судалгаанд нийт 45 сурагч оролцсон.
Үүнээс:
11 настай-5
12настай-7
13настай- 30
14настай-3

20. Санал асуулгын асуулт
Сонсох чадварыг хөгжүүлэх аргуудаас аль аргаар
нь хичээл заавал илүү үр дүртэй байна вэ? Хэдэн
ч хариулт сонгож болно.
а.Эх сонсоод дасгал ажиллах
б.Дуу сонсоод дасгал ажиллах
в.Заавар сонсоод бодит зүйл хийх
Энэхүү судалгааг аваад дараахь харьцуулалт
гарлаа.
•Эх сонсоод дасгал ажиллах- 4 сурагч – 8%
•Заавар сонсоод дасгал ажиллах- 6 сурагч – 13%
•Дуу сонсоод бодит зүйл хийх- 35 сурагч – 77%

21. Дээрх судалгаанаас харахад сурагчдын сонсох
чадварыг хөгжүүлэхэд, дуу сонсоод дасгал
ажиллах нийт сурагчдын 77% нь дуугаар
дамжуулан сонсох чадварыг хөгжүүлэх нь илүү үр
дүнтэй гэж хариулсан байна. Харин бидний үзэж
байгаагаар дуу нь хүүхдийг сэргээх сэдэлжүүлэх
тал дээр илүү сайн боловч дуугаар дамжуулан
бодит мэдлэг авах нь бага гэж бодож байна.
Тиймээс бидний туршилтын гол зорилго нь дууны
аргаас гадна эх сонсох болон бодит зүйл даган
хийх арга нь үр дүнтэй байдаг гэдгтйг батлах
зорилготой бөгөөд шинэчлэн сайжруулах
шаардлагатай гэж үзлээ.

22. 1.Аргын туршилт
Бид дээрхи судалгаанаас үндэслэн сонсох
даалгавруудыг шинэчилж хэрэгжүүллээ
а. Эхийг сонсоод дасгал ажиллах аргын
даалгаврууд
1.Filling gaps
Tobu Zoo in Saitana, Japan welcomed its first
ever brood of white tiger cubs (1)
…………………... Five year old father Rocky and
seven year old mother Carla gave birth to four
healthy baby cubs. The very rare species has a
population of only 100 to 200 world-wide

23. For (2)………………………… Hiraki Itakura, the
baby white (3)………….. are a welcome addition to
the (4)……... For the white (5)……………… there
are extremely rare species so that these white tigers
were able to reproduce, for the zoo this is a joyous
event” Itakura said. Still too (6)…………. to be
separated from their (7)……………, the zoo plans to
(8)…………….. the four babies to the public around
(8)…………………. At present the white cats have
yet to be named. The zoo will accept name
suggestions from the public and do an official
naming ceremony at the end of May. In Japan, there
are about (9)……. ………… ……………. held in
zoos.

24. 2.Give the title

27. б. Дуу болон харилцан яриа сонсоод
дасгал ажиллах аргын даалгаврууд
1. Who said these words? Write the name.
•Jenifer lopez
•Aero Smith
•Randy Jackson
•Chriss Medina
_____________: What’s matter?
_____________: So are you married too?
_____________:No I’m engaged.
_____________: Is that a ring?
_____________: Yeah, Tell us about her.

28. 2. Listen to the song and Number in the correct order.
_ Just praying to a god that I don’t believe in
_ Cause when a heart breaks no it don’t break even, even
_That I got time while she got freedom
_I’m still alive but I am barely breathing
2. Choose the correct word
What am I gonna to do
When/Then the best part of me was always you
What am I suppose to say/see when
I’m all chocked/shocked up and your ok
I’m falling to pieces/peaces… Yeah
I’m falling to pieces/peaces Yeah
I’m falling to pieces/peaces
Cause when a heart /hurt breaks no it don’t break
even, even

29. American idol

31. в/ Видео бичлэг үзээд бодит зүйл дагаж хийх аргын
даалгаврууд
•Fill the gaps
Ok, First, You must take you card. You want to make it into tube. Like this
Ok. ……………………………………………………………………………….. This is like a
circle. When you have made it in tube circle, you must fold it. One fold,
two fold, three fold. It have fold it three time.
……………………………………………………..? It is a ……….. time. Oh look! This is an
owl. Owls are not awake …………. the day. Owls are awake during the night
time when we are ……………... Do you like this ………..? Shall we make an
owl? I think so. ………………………………………... To make an owl you will need
some ………., some …………….. for cutting, some ……….., some ………………..,
some …………. caps and some glitter. Ok, First, You must ……….. you card.
You ………… to make it into tube. Like this Ok.
……………………………………………………………………………… This is like a circle.
When you have made it in tube circle, you must fold it. One fold, two fold,
three fold.

32. •Make an owl watching video

33. 3.3. Судалгаа II
Судалгааны хэсэг: Сурагчдаас авсан судалгаа, үр
дүнд хийсэн боловсруулалт.
Судалгааны үр дүнгийн харьцуулалт
Энэхүү судалгаанд нийт 50 сурагч оролцсон.
Үүнээс:
11 настай-8
12настай-25
13настай- 13
14настай-4

34. Санал асуулгын асуулт
Сонсох чадварыг хөгжүүлэх аргуудаас аль аргаар
нь хичээл заавал илүү үр дүртэй байна вэ? Хэдэн
ч хариулт сонгож болно.
а.Эх сонсоод дасгал ажиллах
б.Дуу сонсоод дасгал ажиллах
в.Заавар сонсоод бодит зүйл хийх
Эх сонгоод дасгал ажиллах- 50 сурагчаас 15
сурагч – 30%
Заавар сонсоод бодит зүйл хийх - 50 сурагчаас 20
сурагч – 40%
Дуу сонсоод дасгал хийх- 50 сурагчаас 45
сурагч – 90%

35. Дээрх судалгаанаас харахад суралцагчдын
сонсох чадварыг хөгжүүлэхэд, дуу сонсоод
дасгал ажилласан нийт сурагчдын 90% нь
дуугаар дамжуулан сонсох чадварыг хөгжүүлэх
нь илүү үр дүнтэй боловч бусад 2 нь өмнөх
судалгаанаас өссөн үзүүлэлт гарсан нь бидний
дээрхи аргын ахицтай байгааг баталж байна.

36. Судалгаа 1,2 ыг харьцуулбал:

37. Ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíû äàãóó õèéñýí àæèëäàà óðàìøèí áèä âèäåî
õè÷ýýëèéí ñàíãàà óëàì àðèâæóóëàí õèéñýí áºãººä ¿¿íä íèéò 20 îð÷èì
áîãèíî õýìæýýíèé âèäåî èíòåðíåòýýñ òàòàí ò¿¿íèéãýý òºðºë á¿ðèéí
àðãàä ñóóðèëñàí äàñãàëààð áàÿæóóëàí ñóðàëöàã÷äàä çààæ àðâèí
òóðøëàãà õóðèìòëóóëæ áàéíà. ¯¿íä äàðààõ òºðëèéí âèäåî áàãòàíà.
-Ñîíèðõîëòîé ðåêëàì ( Reclam & Ad)
-Êèíîíû ñóðòàë÷èëãàà (Movie trailer)
-Áîãèíî õýìæýýíèé õ¿¿õýëäýé áîëîí Õ¿¿õýëäýéí êèíîíû õýñýã
(Short cartoon or part of the cartoon )
Öààøèä õèéõ ãýæ áàéãàà òºðºëä
Êèíîíû õýñãýýñ(Part of the movie)
Àìüä êîíöåðòûí õýñãýýñ (Life concert)
Ta á¿õýí ìºí òóðøèæ ¿çâýë ñóðàëöàã÷ á¿ðèéí ñîíñîõ ÷àäâàðûã
õºãæ¿¿ëýõýä ¿íýòýé õóâü íýìýð áîëíî ãýäýãò èòãýëòýé áàéíà.

38. Ерºнхий д¿гнэлт:
Шèíý ñòàíäàðòàä àðãà ç¿éí øèíýчëýëèéí ¿çýë ñàíààã áîëîìæèéí
ò¿âøèíä áîëîâñðóóëæ, ñóðàëöàãч áîë ñóðãàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä òýãø
ýðõòýé îðîëöîõ ñóáüåêò, áàãø áîë çààâàðëàãч áèø õàðèí çºâëºãч,
äýìæèãчèéí ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýí ñóðãàëòûã çîõèîí áàéãóóëахад Þóíû ºìíº
«õ¿¿õýä ººðèéí á¿òýýëч ¿éë àæèëëàãààãààð ìýäëýãýý á¿òýýõ îðчíûã
á¿ðä¿¿ëýõýä ò¿ëõ¿¿ àíõààðäàã» øèíý àðãà ç¿é íü бидний сургалтанд
ус агаар мэт хэрэгтэй байна.

39. Ном зүй
Б. Жадамбаа Жонни Балтзерсен
“ Сургалтын чанар түүнийг сайжруулах арга зам” Мэдээлэл 2008 он
Д. Хөхөө
“ Ээлжит хичээлийн чанар, түүнийг яаж сайжруулах вэ? УБ 2009 он
БХАН
“ Бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх арга зүй” УБ 2008 он
Д. Ванчигсүрэн
“ Хичээлийн технологи, хөтөлбөр, арга зүй” УБ 2006 он
Б. Бурмаа Д. Ганбат
“ Шинжлэн судлах туршилт явуулж хичээлийн технологийг шинэчлэх
арга зүй” УБ 2007 он
Боловсролын стандартууд
Èíòåðíýòèéí ñàéò
Google.com
You tube.com áîëîí áóñàä