1. Гарын хуруу ашиглан үржүүлэх
хүрд цээжлэх
Багш бидэнд сурагчдадаа яаж
хүрдийг хурдан цээжлүүлэх вэ? гэсэн
асуудал байнга тулгарч байдаг. Энэ
асуудалтай тулгарсан миний бие
bolorooboloroo.blogspot.com/2012/11/v-
behaviorurldefaultvmlo.htm тусламжтайгаар
энэхүү бэрхшээлийг даван туулж чадсан юм.
Ингээд туршлагаасаа хуваалцахад
сурагчид маана хүрдний яг хагасыг л
мэддэг байхад л хүрдээр үржүүлэх үйлдэл
хийхэд хангалттай байдаг. Үржүүлэх
үйлдлийн зарим хүнд хэсгийг гарын хуруу
ашиглан хэрхэн цээжлэхийг дараах
байдлаас харж болно.
Жишээ 1. 9-ийн хүрдийг гарын 10
хуруугаар яаж дүрслэх вэ?
Хуруугаа зүүн гарын эрхий хуруунаас
эхлэн баруун гарын эрхий хуруу хүртэл
1,2,3,4,5,6,7,8,9 10 гэж дугаарлана.
1. Хоёр гарынхаа алгыг дээш харуулаад 9-ийг
хэдээр үржүүлэх вэ? тэр дугаартай хурууг
босгоно.
3 х 9 = 27 -г олохдоо 3-р хурууг босгоход
түүний зүүн гар талд 2, баруун гар талд 7
хуруу байна. Зүүн талын 2 нь аравтын
орны, баруун талын 7 нь нэгжийн
орны цифрийг төлөөлж байна. Иймд: 3
х 9 = 27
2. 9 х 10 нь хэд вэ?
ü 10-р хурууг босгоход түүний зүүн гар талд 9
хуруу, баруун гар талд хуруу байхгүй
байна. Иймд 9 арав байна гээд 9 х 10=90
гэж цээжлэнэ.
9 1; 9 8; 9 5; 9 7; 9 4; 9 6; үржвэрүүдийг
бодох
Жишээ 2. 6-аас дээш тооны
үржүүлэхийн хялбар хүрд , 6-аас дээш
тоонуудыг үржүүлэхдээ хурууг яаж
ашиглах вэ?
7 8=? Зүүн гарын 5,6-р хурууг ( 7-ийн
өмнөх)
Баруун гарын 5,6,7-р хурууг ( 8-ийн өмнөх
гурван хуруу) дарна.
Дарсан хуруунуудын нийлбэр 2+3=5 нь
10-тийн орны цифрийг, хоёр гарын
дараагүй хуруунуудын тооны үржвэр нь
3х 2 = 6 нэгжийн орны цифр болно. Иймд:
7х 8=56
Дасгал 1. 6 х 7=?
Дагаад хийгээрэй. Зүүн гарын 5-р хурууг
дарна. Баруун гарын 5,6-р хурууг дарна.
Дарсан хуруунуудын тооны нийлбэр
1+2=3 Дараагүй хуруунуудын
үржвэр 4 3=12
Иймд : 6 х 7=30+12=42
Дасгал 2. 8 х 9=?
Дагаад хийгээрэй. Зүүн гарын 5, 6, 7 -р
хурууг дарна. Баруун гарын 5,6, 7, 8 -р
хурууг дарна. Дарсан хуруунуудын тооны
нийлбэр 3+4=7 аравтын орны цифр
болно. Дараагүй хуруунуудын үржвэр 2
х 1=2
Иймд : 8 х 9=72
Дасгал 1. 6 х 8 =?
Заавраар хийгээрэй.
1. Зүүн гарын 5-р хурууг дарна.
2. Баруун гарын 5,6, 7 -р хурууг дарна.
3. Дарсан хуруунуудын тооны нийлбэрийг ол.
4. Хоёр гарын дараагүй хуруунуудын тоог
үржүүл.
5. 3-р заавраар олсон цифрээр аравтын, 4-р
заавраар олсон цифрээр нэгжийн орон
хийсэн тоог бичээрэй. 48 гарч уу?
Бодох тоонууд :
6 х 9 =? 8 х 8 =? 9 х 8
=?
6-аас 9-ийн хүрд
2 гарын хурууг ашиглан үржүүлэх энэ аргыг
хүрд цээжлэх хүндрэлтэй тулгараад байгаа
хүүхдүүддээ зааж өгвөл олон дахин
хийлгэсний дараа хүрдийг төвөггүй
цээжлэх болно.
Гарын
алгыг өөр рүүгээ харуулан зураг дээрх
байдлаар тоонуудыг онооно.
Үржүүлэх
тоонуудыг хооронд нь нийлүүлнэ. Зураг
дээр 8-г 7-оор үржүүлэх гэж байна.
Нийлүүлсэ
н хуруунуудыг оролцуулан түүнээс доош
байрлалтай хурууны тоо нь үржвэрийн
аравтын орон болно. 8х7 -н аравтын орон
5 байх нь.
Нийлүүлсн
ээс дээр байрлалтай хурууны тоог хооронд
нь үржүүлэхэд нэгжийн орон гарна. Зураг
дээр улаан, ногоон өнгийн хуруунууд.
2×3=6