این سند درباره تاریخچه مالیه در افغانستان از دوره‌های مختلف حکمرانی و وضعیت مالی آن‌ها بحث می‌کند و به تحلیل اجزای مالیاتی از جمله مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم و تغییرات اقتصادی مربوط به آن‌ها می‌پردازد. همچنین، این متن بر تأثیر سیاست‌های مالی و مالیاتی بر رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی افغانستان در دوره‌های مختلف تأکید دارد. در نهایت، توصیه‌هایی برای بهبود نظام مالی و مالیاتی ارائه شده است.

1. ‫الرحيم‬ ‫الرحمن‬ ‫هللا‬ ‫بسم‬

2. ‫افغانســـتان‬ ‫در‬ ‫ماليه‬ ‫تاريخي‬ ‫سير‬
‫رهنما‬ ‫استاد‬
:
‫عبدالقيوم‬ ‫دکتور‬ ‫پوهنوال‬
”
‫عــــارف‬
“
‫سال‬
١٣٨٧

3. ‫مطالب‬ ‫فهرست‬
‫مـقــدمــــــــــــه‬
‫اول‬ ‫فصل‬
‫استقالل‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫آن‬ ‫آوري‬ ‫جمع‬ ‫طرق‬ ‫و‬ ‫ماليه‬ ‫تاريخي‬ ‫سير‬
.1
‫ها‬ ‫اني‬‫ر‬‫د‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
.2
‫خان‬‫محمد‬ ‫دوست‬‫امير‬‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
.3
‫خان‬‫شيرعلي‬‫امير‬‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
.4
‫خان‬ ‫عبدالرحمن‬‫امير‬‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
.5
‫خان‬ ‫هللا‬‫حبيب‬‫امير‬ ‫ماني‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
‫دوم‬ ‫فصل‬
‫استقالل‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫آن‬ ‫آوري‬ ‫جمع‬ ‫طرق‬ ‫و‬ ‫ماليه‬ ‫تاريخي‬ ‫سير‬
.1
‫آن‬‫ز‬‫ا‬ ‫بعد‬ ‫و‬‫خان‬‫هللا‬‫امان‬‫ي‬‫غاز‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
.2
‫افغانستان‬‫در‬ ‫مالي‬ ‫ر‬‫امو‬‫تکامل‬ ‫و‬‫احل‬‫ر‬‫م‬
.3
‫سال‬ ‫برعايدات‬ ‫ماليات‬ ‫ن‬‫قانو‬
۱۳۲۰
‐
۱۳۶۵
.4
‫سال‬ ‫ر‬‫درکشو‬ ‫ج‬‫و‬‫مر‬ ‫ماليات‬ ‫انواع‬
١٣٦٥
‫گيري‬ ‫نتيجه‬ ‫و‬ ‫خالصه‬
-
‫پيشنهادات‬

4. ‫ـه‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫م‬‫مقد‬
‫پيشرف‬ ‫جهان‬ ‫مالي‬‫علم‬ ‫اساس‬ ‫از‬ ‫ترتيبي‬ ‫به‬ ‫افغانستان‬ ‫در‬ ‫مالي‬‫ر‬‫امو‬ ‫و‬ ‫ماليه‬
‫سرچشمه‬ ‫ته‬
‫ميباشد‬ ‫جديد‬ ‫موضوع‬ ‫يک‬ ‫ما‬‫ر‬‫کشو‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫علمي‬ ‫درک‬ ‫که‬ ‫گرفته‬
.
‫تحقيق‬ ‫ن‬‫چو‬
‫ات‬
‫نگرفته‬ ‫ت‬‫ر‬‫صو‬ ‫عرصه‬ ‫ين‬‫ر‬‫د‬ ‫يادي‬‫ز‬
‚
‫مي‬‫ز‬‫ال‬ ‫عرصه‬ ‫ين‬‫ر‬‫د‬ ‫يابي‬‫ز‬‫وار‬ ‫تحقيق‬ ‫بنابرين‬
‫ميشود‬‫پنداشته‬
.
‫عنوان‬‫تحت‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫مالي‬ ‫ر‬‫امو‬ ‫يخچه‬‫ر‬‫تا‬ ‫ر‬‫بدينمنظو‬
‫ي‬‫ر‬‫تا‬‫سير‬
‫در‬‫ماليه‬ ‫خي‬
‫افغانستان‬
‫ميدهيم‬ ‫ار‬‫ر‬‫ق‬ ‫مطالعه‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬
ً
‫ا‬‫ر‬‫مختص‬
.
‫فع‬ ‫به‬ ‫نامي‬‫چه‬ ‫وتحت‬‫وقت‬‫چه‬ ،‫چگونه‬ ‫افغانستان‬ ‫ماليه‬ ‫ت‬‫ر‬‫ا‬‫ز‬‫و‬‫اينکه‬ ‫د‬‫ر‬‫مو‬‫ر‬‫د‬
‫آغاز‬ ‫اليت‬
‫نيست‬ ‫دست‬ ‫در‬ ‫موثق‬ ‫معلومات‬ ‫است‬ ‫نموده‬
.
‫سيست‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واضيح‬ ‫اين‬ ‫ولي‬
‫م‬
‫ميشوند‬‫آغاز‬ ‫ها‬ ‫دولت‬‫تاسيس‬ ‫با‬ ‫همزمان‬‫جوامع‬ ‫در‬ ‫مالياتي‬
.
‫امو‬ ‫و‬ ‫ماليات‬ ‫يابي‬‫ز‬‫ار‬ ‫به‬ ‫قبلي‬ ‫هاي‬ ‫مينه‬‫ز‬ ‫در‬ ‫مالي‬ ‫ر‬‫امو‬ ‫موجوديت‬ ‫تثبيت‬ ‫جهت‬
‫در‬ ‫مالي‬‫ر‬
‫يم‬‫ز‬‫ميپردا‬ ‫استقالل‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫استقالل‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫هاي‬ ‫ائي‬‫و‬‫حکمر‬ ‫مان‬‫ز‬
.

5. ‫ل‬‫او‬‫فصل‬
‫استقالل‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫آن‬ ‫ي‬‫ر‬‫آو‬‫جمع‬ ‫ق‬‫طر‬ ‫و‬ ‫ماليه‬ ‫يخي‬‫ر‬‫تا‬ ‫سير‬
‫الف‬
.
‫ـا‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫ه‬ ‫اني‬‫ر‬‫د‬ ‫ـان‬‫ـ‬‫م‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ـات‬‫ي‬‫ـ‬‫ل‬‫ما‬
:

‫مان‬‫ز‬‫ين‬‫ر‬‫د‬ ‫ماليه‬ ‫ني‬‫و‬‫فز‬‫و‬ ‫اهميت‬

‫مان‬‫ز‬‫ين‬‫ر‬‫د‬ ‫ماليه‬‫ی‬‫ر‬‫آو‬‫جمع‬ ‫شکل‬‫و‬‫ز‬‫طر‬
.
‫آن‬‫فيصدی‬‫بلندی‬‫و‬‫بندی‬‫دسته‬ ،‫ی‬ ‫اض‬‫ر‬‫ا‬‫بر‬ ‫ماليات‬
.

‫ی‬ ‫اض‬‫ر‬‫ا‬‫بر‬ ‫ماليات‬‫از‬‫عالوه‬ ‫ی‬‫ديگر‬ ‫ماليات‬
:
-
‫دودی‬ ‫خانه‬
-
‫ی‬ ‫مواش‬ ‫بر‬ ‫ماليات‬
(
‫اگاه‬‫ر‬‫چ‬ ‫ل‬‫محصو‬
)
-
‫آسياب‬‫بر‬ ‫ماليات‬
-
‫سياحين‬ ‫و‬ ‫ان‬‫ر‬‫تاج‬ ‫بر‬‫ماليه‬
-
‫ابی‬‫ر‬‫مي‬‫ماليه‬ ‫و‬ ‫ست‬‫ر‬‫سپو‬
-
‫گمرکی‬‫محصوالت‬
%
٥
‚
٢

6. 
‫بودن‬ ‫اف‬‫ز‬‫گ‬‫و‬‫تعدد‬
‫برعال‬ ‫انزيتی‬‫ر‬‫ت‬ ‫امتعه‬‫و‬‫دات‬‫ر‬‫وا‬ ‫بر‬ ‫ماليات‬
‫وه‬
‫انه‬‫ر‬‫با‬
.

‫ها‬ ‫ابدالی‬‫و‬ ‫ها‬‫انی‬‫ر‬‫د‬‫ه‬‫ر‬‫دو‬‫به‬ ‫نسبت‬‫ت‬‫ر‬‫تجا‬ ‫کاهش‬

‫بالغ‬ ‫امير‬‫اين‬‫ان‬‫ر‬‫دو‬ ‫ماليات‬ ‫تمام‬‫مان‬‫ز‬ ‫اين‬‫های‬ ‫کاستی‬ ‫بر‬‫بنا‬
‫به‬
٨
‫ميشد‬‫ن‬‫ميليو‬
.
‫ب‬
.
‫خان‬‫محمد‬ ‫دوست‬‫امير‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
:

7. ‫ج‬
.
‫خان‬ ‫علی‬ ‫شير‬ ‫امير‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
:

‫اقتصادی‬‫ر‬‫امو‬‫انکشاف‬‫و‬ ‫ساله‬‫ده‬ ‫اصالحی‬ ‫امهای‬‫ر‬‫گ‬‫و‬‫پر‬‫تطبيق‬
،
‫حيوانات‬‫ش‬‫ر‬‫و‬‫پر‬‫و‬‫ی‬‫ر‬‫و‬ ‫پيشه‬،‫فرهنگی‬
.

‫ح‬‫و‬ ‫وصنعتی‬‫اعتی‬‫ر‬‫ز‬ ‫توليدات‬‫باالی‬ ‫مالياتی‬‫تسهيالت‬ ‫وضع‬
‫از‬ ‫مايت‬
‫ان‬‫ر‬‫کا‬‫کسبه‬‫و‬ ‫دهاقين‬
.

8. ‫د‬
.
‫خان‬ ‫عبدالرحمن‬ ‫امير‬‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
:

‫جديد‬ ‫ماليات‬ ‫وضع‬‫و‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬‫طريق‬‫از‬ ‫پولی‬ ‫احتياجات‬‫فع‬‫ر‬
.

‫مان‬‫ز‬‫ين‬‫ر‬‫د‬‫موجود‬‫غيرمستقيم‬ ‫و‬‫مستقيم‬ ‫ماليات‬ ‫انواع‬
:
-
‫آن‬‫انواع‬‫و‬ ‫ی‬ ‫اض‬‫ر‬‫ا‬‫بر‬ ‫ماليات‬
.
-
‫اگاه‬‫ر‬‫چ‬‫و‬ ‫ی‬ ‫مواش‬‫بر‬ ‫ماليات‬
.
-
‫غيره‬ ‫و‬ ‫سرخانه‬‫ی‬‫عنعنو‬ ‫ماليات‬
.

‫شد‬ ‫وضع‬‫مان‬‫ز‬‫ين‬‫ر‬‫د‬
ّ
‫جديدا‬ ‫مالياتيکه‬
:
-
‫ثمردار‬ ‫اشجار‬‫بر‬ ‫ماليات‬
.
-
‫ی‬ ‫مس‬‫ف‬‫و‬‫وظر‬‫کفش‬،‫کال‬ ‫ش‬‫و‬‫فر‬‫بر‬ ‫ماليات‬
‫داخلی‬‫ودادوستد‬
.
-
‫دات‬‫ر‬‫وا‬‫و‬ ‫ات‬‫ر‬‫صاد‬‫بر‬ ‫ماليات‬
.
-
‫دواج‬‫ز‬‫ا‬‫بر‬‫ماليات‬
.

9. ‫د‬
.
‫خان‬ ‫عبدالرحمن‬ ‫امير‬‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
:

‫دادن‬‫دينی‬ ‫شکل‬ ‫ا‬‫ر‬ ‫ماليات‬‫مردم‬ ‫به‬‫دادن‬‫ذهنيت‬ ‫ای‬‫ر‬‫ب‬

‫مين‬‫ز‬ ‫بی‬ ‫خانوادهای‬ ‫ساختن‬ ‫دهنشين‬‫و‬‫انتقال‬

‫از‬‫عوايددولت‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬
٣٠
‫به‬ ‫ل‬‫او‬‫سالهای‬‫ر‬‫د‬ ‫ن‬‫ميليو‬
٦٠
‫ن‬‫ميليو‬
/
‫سال‬
‫ق‬‫فو‬‫اثرفعاليتهای‬‫ر‬‫د‬

10. ‫خان‬ ‫هللا‬ ‫حبيب‬ ‫امير‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫ماليات‬
:

‫اخال‬‫و‬ ‫فساد‬‫ز‬‫و‬‫بر‬‫و‬ ‫امير‬‫ادر‬‫ر‬‫ب‬‫ه‬‫ر‬‫ادا‬‫تحت‬‫ر‬‫کشو‬ ‫مالی‬‫ر‬‫امو‬‫ی‬‫واگذار‬
‫ل‬
‫نظم‬‫در‬
.

‫مستاجرين‬ ‫توسط‬ ‫ماليات‬ ‫انواع‬ ‫تمام‬‫ل‬‫حصو‬
.

‫گ‬‫و‬‫ن‬‫گوناگو‬ ‫ماليات‬‫فشار‬،‫ماليات‬‫ر‬‫د‬‫تسهيالت‬‫و‬ ‫شفافيت‬‫عدم‬
‫از‬ ‫ريز‬
‫ماليات‬
.

‫به‬‫ه‬‫ر‬‫دو‬ ‫اين‬‫ساالنه‬ ‫ماليات‬ ‫تمام‬
80
‫ميرسيد‬‫ن‬‫ميليو‬
.

11. ‫دوم‬ ‫فصل‬
‫استقالل‬‫از‬ ‫بعد‬ ‫آن‬ ‫ي‬‫ر‬‫آو‬‫جمع‬ ‫ق‬‫طر‬ ‫و‬ ‫ماليه‬ ‫يخي‬‫ر‬‫تا‬ ‫سير‬
‫ها‬‫بعد‬ ‫و‬ ‫خان‬ ‫هللا‬ ‫امان‬‫امير‬ ‫مان‬‫ز‬ ‫در‬ ‫مالی‬‫ر‬‫امو‬‫و‬ ‫ماليات‬
:

‫د‬ ‫ماليه‬ ‫مثبت‬‫ذهنيت‬ ‫و‬ ‫مالی‬‫ست‬‫ر‬‫د‬ ‫سياست‬ ‫انتخاب‬،‫استقالل‬‫ل‬‫حصو‬
‫هی‬

‫سال‬ ‫اصالحات‬
1298
‫جدي‬ ‫سيستم‬ ‫ايجاد‬‫و‬ ‫نقدی‬ ‫به‬ ‫ی‬ ‫جنس‬ ‫ماليات‬‫تبديل‬‫و‬
‫د‬
‫محاسبه‬
(
‫ی‬‫دفتر‬ ‫ل‬‫اصو‬
)

‫اصالحات‬‫نتيجه‬‫و‬ ‫ماليات‬‫ی‬‫ر‬‫آو‬ ‫جمع‬‫ست‬‫ر‬‫د‬ ‫ات‬‫ر‬‫مقر‬ ‫وضع‬
‫بعدی‬ ‫نمايش‬‫در‬ ‫عوايد‬ ‫اف‬‫ر‬‫گ‬

12. ‫از‬‫عوايددولت‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬
80
‫به‬ ‫خان‬‫هللا‬ ‫حبيب‬ ‫مان‬‫ز‬‫در‬‫ن‬‫ميليو‬
180
‫خان‬‫هللا‬ ‫امان‬‫مان‬‫ز‬‫در‬‫سال‬‫ر‬‫د‬‫ن‬‫ميليو‬
80
15
40
10
25
0
10
20
30
40
50
60
70
80
‫ماليات‬
‫برزمين‬
‫ماليات‬
‫برمواشی‬
‫ماليات‬
‫گمرکی‬
‫و‬ ‫محصول‬
‫صکوک‬
‫متفرقه‬ ‫عوايد‬
‫افغان‬‫ن‬‫ميليو‬‫به‬‫قام‬‫ر‬‫ا‬
‫ی‬

13. ‫افغانستان‬ ‫در‬ ‫مالی‬‫ر‬‫امو‬ ‫وتکامل‬‫احل‬‫ر‬‫م‬

‫مالی‬ ‫ر‬‫امو‬‫ل‬‫او‬ ‫مرحله‬
1298
‫الی‬
1307

‫مالی‬ ‫ر‬‫امو‬ ‫دوم‬ ‫مرحله‬
1307
‫الی‬
1308

14. ‫سوم‬‫مرحله‬
1308
‫الی‬
1334
‫مالی‬‫ر‬‫امو‬ ‫پشرفتهای‬ ‫بطی‬‫ه‬‫ر‬‫دو‬ ‫و‬ ‫آغاز‬
.
‫سال‬ ‫حقوقي‬ ‫وياشخصيت‬ ‫حقيقی‬ ‫اشخاص‬ ‫برعايدات‬ ‫ماليات‬ ‫قوانين‬
1320
‫ماليه‬ ‫عوايدقابل‬
‫برعايدات‬ ‫ماليات‬
‫ماليه‬
‫ثابت‬
‫مالي‬ ‫ل‬‫متحو‬ ‫فيصدی‬
‫ه‬
1000
‫الی‬
10000
‫افغانی‬
0
+
4
%
10000
‫الی‬
20000
‫افغانی‬
400
+
5
%
10000
20000
‫الی‬
30000
‫افغانی‬
900
+
6
%
20000
30000
‫الی‬
40000
‫افغانی‬
1500
+
7
%
30000
40000
‫الی‬
50000
2000
+
8
%
40000
50000
‫الی‬
75000
3000
+
9
%
50000
75000
‫الی‬
100000
6000
+
18
%
75000

15. ‫مالی‬‫ر‬‫امو‬ ‫م‬‫ر‬‫چها‬‫مرحله‬
1335
‫الی‬
1357
‫اقتصدی‬ ‫پالنهای‬‫ه‬‫ر‬‫دو‬
‫فوق‬ ‫سالهای‬ ‫طی‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫مروج‬ ‫ماليات‬ ‫انواع‬
:

‫ها‬ ‫وشرکت‬ ‫حقيقی‬ ‫اشخاص‬ ‫برعايدات‬ ‫ماليات‬

‫فروش‬ ‫يا‬ ‫اقتصادی‬ ‫های‬ ‫ازفعاليت‬ ‫بربعضی‬ ‫ماليات‬
‫بعضی‬
‫کاالها‬ ‫از‬

‫ک‬ ‫و‬ ‫اموال‬ ‫بعضی‬ ‫از‬ ‫براستفاده‬ ‫يا‬ ‫برملکيت‬ ‫ماليات‬
‫االها‬

‫حقوقی‬ ‫وعمليات‬ ‫معامالت‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫بربعضی‬ ‫ماليات‬

‫برارث‬ ‫ماليات‬

16. •
‫مالی‬‫ر‬‫امو‬‫پنجم‬ ‫مرحله‬
1357
‫الی‬
1370
5422.4
2535.4
2887
9040.5
3364.7
5675.8
14566.9
4022.1
10544.8
17560.7
5388.4
12172.3
22802.8
7567.4
15235.4
40638.8
13810.8
26827.4
0
5000
10000
15000
20000
25000
30000
35000
40000
45000
1357‫سال‬ 1360‫سال‬ 1362‫سال‬ 1364‫سال‬ 1368‫سال‬ 1370‫سال‬
‫ليات‬ ‫ما‬ ‫مجموع‬
‫م‬ ‫مستقي‬ ‫ليات‬ ‫ما‬
‫م‬ ‫يرمستقي‬
‫غ‬ ‫ليات‬ ‫ما‬
‫ن‬‫ميليو‬ ‫به‬ ‫قام‬‫ر‬‫ا‬
‫افغانی‬

17. •
‫مالي‬ ‫ر‬‫امو‬‫ششم‬ ‫مرحله‬
1371
–
1374

‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫مالی‬‫مشکالت‬ ‫و‬ ‫اجتماعی‬ ‫ی‬ ‫سياس‬‫ات‬‫ر‬‫تغي‬

‫ماليات‬ ‫ی‬‫ر‬‫آو‬‫جمع‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫ضعف‬ ‫و‬ ‫ی‬‫منطقو‬ ‫تهای‬‫ر‬‫قد‬ ‫ايجاد‬

‫مالياتی‬ ‫سيستم‬ ‫و‬ ‫حسابی‬ ‫دفاترمنظم‬ ‫موجوديت‬ ‫عدم‬

18. ‫ی‬‫گير‬ ‫نتيجه‬‫و‬ ‫خالصه‬

‫اس‬‫يافته‬‫تقليل‬ ‫جنگها‬ ‫اثر‬‫در‬‫دولت‬ ‫عوايد‬ ‫مهم‬‫منبع‬ ‫منحيث‬ ‫ماليات‬
‫ت‬

‫ا‬‫سوء‬ ‫با‬ ‫ميشد‬‫داده‬ ‫اقتصادی‬ ‫انکشاف‬‫و‬‫شد‬‫ر‬ ‫جهت‬ ‫تخصيصاتيکه‬
‫ستفاده‬
‫ع‬ ‫انکشافی‬‫های‬‫ژ‬‫و‬‫پر‬‫يها‬‫ر‬‫سرمايگذا‬ ‫و‬‫شده‬ ‫ميل‬‫و‬‫اختالسهاحيف‬‫و‬ ‫ها‬
‫ملی‬
‫نميشد‬

‫اقتص‬‫و‬ ‫ی‬ ‫سياس‬‫تحوالت‬‫دستخوش‬ ‫اخير‬‫دهه‬ ‫سه‬‫ل‬‫طو‬‫ر‬‫د‬‫ما‬‫ر‬‫کشو‬‫ن‬‫چو‬
‫ادی‬
‫د‬‫ر‬‫دا‬‫ی‬‫نوساز‬ ‫و‬‫ی‬‫ساز‬‫ز‬‫با‬ ‫به‬‫ت‬‫ر‬‫و‬‫ضر‬‫بود‬

‫بگي‬ ‫سهم‬ ‫ی‬‫ساز‬‫ز‬‫با‬‫در‬ ‫حدتوان‬ ‫تا‬‫اخالص‬‫و‬‫دل‬ ‫باصدق‬‫ر‬‫کشو‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬‫اگر‬
‫رند‬
‫م‬ ‫ايش‬‫ز‬‫اف‬‫نيز‬ ‫ماليه‬ ‫نرخ‬‫آن‬‫به‬ ‫متناسب‬‫و‬‫فته‬‫ر‬ ‫ترقی‬ ‫ی‬‫بسو‬‫ر‬‫کشو‬
‫يآبد‬
.

19. ‫ـادات‬‫ـ‬‫ه‬‫ـ‬‫ن‬‫ـش‬‫ـ‬‫ي‬‫پ‬
.1
‫شود‬ ‫اخذ‬ ‫اد‬‫ر‬‫اف‬ ‫مالی‬ ‫استطاعت‬ ‫مطابق‬ ‫ماليات‬
.2
‫مالياتی‬ ‫ذهنيت‬ ‫خلق‬
.3
‫اج‬ ‫فاهيت‬‫ر‬ ‫جنبه‬ ‫نداشتن‬ ‫علت‬‫به‬ ‫غيرمستقيم‬ ‫ماليات‬
‫تماعی‬
‫شود‬ ‫داده‬ ‫کاهش‬ ‫کميتأ‬ ‫بايد‬

20. ‫ـکر‬‫ـ‬‫ـ‬‫ـ‬‫ش‬‫ت‬