‫م‬‫حم‬‫كتنه‬ ‫لن‬ ‫يوه‬ ‫ته‬ ‫ژوند‬ (‫)ص‬ ‫د‬‫ډ‬
‫النبي‬ ‫سيرت‬,‫اسليمي‬ ‫يمعارف‬
‫زاهد‬ ‫ال‬ ‫رحمت‬ ‫دوكتور‬ :‫ليكنه‬
:‫نسب‬ ‫نى‬ ‫پلر‬
.‫فهر‬ ‫بن‬ ‫غالب‬ ‫بن‬ ‫لوى‬ ‫بن‬ ‫كعب‬ ‫بن‬ ‫يمر‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫بن‬ ‫قصى‬ ‫بن‬ ‫عبدالمناف‬ ‫بن‬ ‫هاشم‬ ‫بن‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫بن‬ ‫يمحمد‬‫ۍ‬
.‫ده‬ ‫يمنسوبه‬ ‫قبيله‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫همده‬ ‫او‬ ‫و‬ (‫قريش‬ ‫لقب‬ ) ‫فهر‬ ‫د‬
:‫نسب‬ ‫يمورنى‬
‫يمر‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫بن‬ ‫زهره‬ ‫بن‬ ‫عبدالمناف‬ ‫بن‬ ‫وهب‬ ‫بنت‬ ‫ايمنه‬ّ‫ۍ‬
‫بن‬ ‫اسماعيل‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫عدنان‬ ‫لر‬ ‫همدغه‬ ‫او‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫اى‬ ‫يو‬ ‫يمورنسب‬ ‫او‬ ‫پلر‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫يمرة‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ېږ‬ ‫ځ‬
.‫ي‬ ‫رسي‬ ‫ته‬ ( ‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫ابراهيم‬‫ږ‬
.‫شو‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ (‫)يمدينه‬ ‫يثرب‬ ‫په‬ ‫يمخك‬ ‫يمياشت‬ ‫شپ‬ ‫خه‬ ‫يدن‬ ‫ز‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫د‬ ‫عبدال‬ ‫پلر‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ږ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ېږ‬
‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬‫ځ‬ ‫ې‬‫د‬ ‫كال‬ ‫په‬ ‫فيل‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫دولسمه‬ ‫ك‬ ‫روايت‬ ‫اويوه‬ ‫نهمه‬ ‫په‬ ‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫د‬‫ټ‬ ‫ې‬571‫كال‬ ‫يميلدي‬
‫داشو‬ ‫پ‬ ‫كورك‬ ‫په‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫شلمه‬ ‫په‬ ‫اپريل‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬
.‫ود‬ ‫ك‬ ‫نوم‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫باند‬ ‫ور‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫نيكه‬‫ېښ‬ ‫ې‬
. ‫ورك‬ (‫)تى‬ ‫ثويب‬ ‫وين‬ ‫ابولهب‬ ‫د‬ ‫اول‬ ‫ورته‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫يمور‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ځې‬ ‫څ‬
.‫شو‬ ‫ل‬ ‫ورك‬ ‫ته‬ ‫سعدي‬ ‫حليم‬ ‫لپاره‬ (‫وركولو‬ ‫)تي‬ ‫رضاعت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫بن‬ ‫حارث‬ ‫زوى‬ ‫تره‬ ‫د‬ ‫ابوسفيان‬ ،‫زوى‬ ‫حليم‬ ‫د‬ ‫عبدال‬ ،‫زوى‬ ‫ثوب‬ ‫د‬ ‫يمسروح‬ ،‫ه‬ ‫ورو‬ ‫رضاعي‬ ‫لور‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫څ‬
.‫عبدالمطلب‬ ‫بن‬ ‫حمزه‬ ‫ي‬ ‫تره‬ ‫او‬ ، ‫عبدالمطلب‬‫ې‬
. ‫و‬ ‫ه‬ ‫لو‬ ‫حليم‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫نويم‬ ‫هم‬ ،‫نشيما‬ ‫چ‬ ‫حذيفه‬ ‫او‬ ‫:انيسه‬ ‫و‬ ‫خويند‬ ‫رضاعي‬ ‫دوه‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫شو‬ ‫ل‬ ‫پريمن‬ ‫اوبو‬ ‫په‬ ‫زيمزم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫او‬ ‫ر‬ ‫لخواسينه‬ ‫فرشتو‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫لوركلن‬ ‫په‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫څ‬
.‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ ‫اى‬ ‫نويم‬ (‫ابوا‬ ) ‫په‬ ‫يمن‬ ‫تر‬ ‫يمدين‬ ‫او‬ ‫يمك‬ ‫د‬ ‫يمور‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫شپ‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ږ‬
‫ستر‬ ‫خه‬ ‫دنيا‬ ‫د‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫نيكه‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫اته‬ ‫په‬‫ګې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬. ‫ك‬ ‫پ‬‫ړې‬ ‫ټې‬
‫دولس‬ ‫په‬‫كلن‬‫ۍ‬. ‫ك‬ ‫روان‬ ‫سفر‬ ‫په‬ ‫دشام‬ ‫سره‬ ‫ان‬ ‫د‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫ي‬ ‫ك‬‫ړ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
(‫)بحيرا‬ ‫راهب‬ ‫يهودي‬ ‫يو‬ ‫ك‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬.‫ه‬ ‫وك‬ ‫اندوينه‬ ‫و‬ ‫پيغمبر‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ۍ‬
. ‫وك‬ ‫ون‬ ‫ك‬ ‫جن‬ ‫په‬ ‫فجار‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫ترونو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫شل‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ګډ‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬
. ‫وك‬ ‫ون‬ ‫ك‬ (‫الفضول‬ ‫)حلف‬ ‫يمعاهده‬ ‫په‬ ‫ي‬ ‫لپاره‬ ‫ختمولو‬ ‫د‬ ‫جن‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ګډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬
‫په‬25‫سفر‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫شام‬ ‫سره‬ ‫يميسره‬ ‫غلم‬ ‫د‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫لپاره‬ ‫تجارت‬ ‫د‬ ‫يمال‬ ‫په‬ ‫خديج‬ ‫يميريمن‬ ‫شتمن‬ ‫يو‬ ‫د‬ ‫يمك‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫كلن‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬
. ‫ول‬‫ړ‬
.‫ه‬ ‫وك‬ ‫اندوينه‬ ‫و‬ ‫پيغمبر‬ ‫د‬ ‫هغه‬ ‫د‬ (‫_)نسطورا‬ ‫راهب‬ ‫يهودي‬ ‫يوبل‬ ‫ك‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ۍ‬ ‫ې‬
. ‫ورك‬ ‫پيغام‬ ‫واده‬ ‫د‬ ‫واسطه‬ ‫په‬ ( ‫)نفيس‬ ‫ر‬ ‫يمل‬ ‫خپل‬ ‫د‬ (‫عنها‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫)خديج‬ ‫ورته‬ ‫وروسته‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫وه‬ ‫ك‬ ‫نكاح‬ ‫په‬ ‫عائذ‬ ‫بن‬ ‫عتيق‬ ‫د‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫زراره‬ ‫بن‬ ‫ابواهابه‬ ‫د‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫د‬ ‫له‬ ‫خديجه‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬
.‫وو‬ ‫هم‬ (‫)هند‬ ‫زوى‬ ‫يو‬ ‫ي‬ ‫خه‬ ‫خاوند‬ ‫دويم‬ ‫د‬‫ې‬ ‫څ‬
‫عمر‬ ‫ي‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫واده‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬‫ې‬40‫عمر‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫كاله‬25.‫و‬ ‫كاله‬
.‫اسدوو‬ ‫بن‬ ‫و‬ ‫عمر‬ ‫تره‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫وكيل‬ ‫خديج‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫وكيل‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬
) ‫په‬ ‫لب‬ ‫طا‬ ‫ابو‬ ‫نكاح‬ ‫تريمين‬ ‫و‬ ‫ددوا‬‫ځ‬ ‫ړ‬500.‫له‬ ‫وت‬ ‫درهمه‬ (‫ړ‬
. ‫و‬ ‫فاطمه‬ ‫او‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ،‫رقيه‬ ،‫ه:زينب‬ ‫لو‬ ‫لور‬ ‫او‬ ،‫عبدال‬ ‫او‬ ‫قاسم‬ ‫زايمن‬ ‫دوه‬ ‫ي‬ ‫خه‬ ‫دخديج‬‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬
.‫وو‬ ‫خه‬ ‫قبطيه‬ ‫يماريه‬ ‫وين‬ ‫ديو‬ ‫ي‬ ‫ابراهيم‬ ‫زوى‬ ‫يوبل‬‫څ‬ ‫ځې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫وو‬ ‫شوي‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ ‫ژوند‬ ‫په‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫دهغه‬ ‫بچي‬ ‫ول‬ ‫نور‬ ‫ي‬ ‫پرته‬ ‫دفاطم‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
35‫له‬ ‫لبونو‬ ‫دس‬ ‫كعبه‬ ‫چ‬ ‫وو‬ ‫كلن‬‫ې‬ ‫ې‬.‫شوه‬ ‫ه‬ ‫جو‬ ‫لخوا‬ ‫دقريشو‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫ايمله‬‫ړ‬ ‫ګ‬ ‫ړ‬
.‫ورسوو‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫اختلف‬ ‫تريمين‬ ‫دقريشو‬ ‫ي‬ ‫سر‬ ‫په‬ ‫ودلو‬ ‫دا‬ ‫السود‬ ‫دحجر‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ېښ‬
.‫وو‬ ‫يمشهور‬ ‫اخلقو‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫ايمين‬ ،‫صادق‬ ‫په‬ ‫ك‬ ‫قريشو‬ ‫په‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫دپيغمبري‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬
.‫ليدل‬ ‫خوبونه‬ ‫تيني‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫دراتلو‬ ‫دوحى‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬
‫د‬ ‫غارك‬ ‫حرا‬ ‫په‬ ‫ديمك‬ ‫ورته‬ ‫سره‬ ‫دو‬ ‫ك‬ ‫پوره‬ ‫په‬ ‫كالو‬ ‫ت‬ ‫لوي‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښ‬ ‫څ‬610‫په‬ ‫المبارك‬ ‫دريمضان‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لسمه‬ ‫په‬ ‫ست‬ ‫دا‬ ‫كال‬ ‫م‬‫ټ‬ ‫ګ‬
21.‫ه‬ ‫راو‬ ((‫خلق‬ ‫الذى‬ ‫ربك‬ ‫باسم‬ ‫وحى))اقرا‬ ‫اولن‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫جبرائيل‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫يمه‬‫ړ‬ ‫ۍ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫وك‬ ‫ورته‬ ‫ي‬ ‫قصه‬ ‫خپله‬ ‫او‬ ‫راغى‬ ‫ته‬ ‫خديج‬ ‫سره‬ ‫ره‬ ‫و‬ ‫په‬ ‫وروسته‬ ‫دوحى‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫ل‬ ‫دوهم‬ ‫وروسته‬ ‫و‬ ‫ور‬ ‫تو‬ ‫لو‬ ‫د‬‫ځ‬ ‫ځ‬ ‫ېښ‬ ‫څ‬.‫شوه‬ ‫پيل‬ ‫رسولوسره‬ ‫په‬ ‫دعوت‬ ‫د‬ ‫وحى‬
.‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬ ‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫ابوبكر‬ ‫او‬ ‫حارثه،علي‬ ‫زيدبن‬ ،‫:خديجه‬ ‫ور‬ ‫اوله‬ ‫په‬ ‫ددعوت‬‫ځ‬
.‫شو‬ ‫مسلمانان‬ ‫كسان‬ ‫زيات‬ ‫خه‬ ‫دديرشو‬ ‫ك‬ ‫موده‬ ‫دغه‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫كولو‬ ‫دعوت‬ ‫پ‬ ‫يي‬ ‫كاله‬ ‫در‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ې‬
.‫وشو‬ ‫حكم‬ ‫كولو‬ ‫كاره‬ ‫د‬ ‫ددعوت‬ ‫كال‬ ‫لورم‬ ‫په‬ ‫دنبوت‬‫ښ‬ ‫څ‬
‫امله‬ ‫له‬ ‫دظلم‬ ‫دقريشو‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫پن‬ ‫په‬‫ځ‬12. ‫وك‬ ‫هجرت‬ ‫ته‬ ‫حبش‬ ‫و‬ ‫لورو‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫س‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ښځ‬ ‫څ‬ ‫ړ‬
(‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫)رضى‬ ‫عمر‬ ‫او‬ ‫حمزه‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫شپ‬ ‫په‬ ‫نبوت‬ ‫د‬‫ږ‬.‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬
‫كال‬ ‫اوم‬ ‫په‬83‫او‬ ‫و‬ ‫س‬‫ړ‬18. ‫وك‬ ‫هجرت‬ ‫ته‬ ‫حبش‬ ‫لپاره‬ ‫ل‬ ‫ددويم‬ ‫و‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ښځ‬
.‫رابندشو‬ ‫ك‬ ‫دره‬ ‫په‬ ‫ابوطالب‬ ‫د‬ ‫ول‬ ‫پرته‬ ‫ابولهب‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫وك‬ ‫مقاطعه‬ ‫سره‬ ‫بنوهاشم‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ړ‬
.‫ده‬ ‫ورس‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫معاهده‬ ‫ظالمانه‬ ‫دغه‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬
‫د‬ (‫)رض‬ ‫خديجه‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫درجب‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬65.‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫عمر‬ ‫په‬ ‫كالو‬
‫عمر‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬50.‫ى‬ ‫ك‬ ‫و‬ ‫نه‬ ‫هم‬ ‫واده‬ ‫بل‬ ‫ي‬ ‫وخت‬ ‫دغه‬ ‫تر‬ ‫او‬ ‫وو‬ ‫كاله‬‫ړ‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫سره‬ ‫زمعه‬ ‫بنت‬ ‫سوده‬ ‫كون‬ ‫د‬ ‫عمرو‬ ‫بن‬ ‫سكران‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ډې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
(‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫ويشته‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫كا‬ ‫په‬ ‫هغوى‬ ‫چ‬ ، ‫ل‬ ‫ته‬ ‫طائف‬ ‫او‬ ‫ك‬ ‫ل‬ ‫پ‬ ‫دعوت‬ ‫بهر‬ ‫خه‬ ‫مك‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ڼ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫ك‬ ‫كوژده‬ ‫عايشه‬ ‫لور‬ (‫)رض‬ ‫ابوبكر‬ ‫ري‬ ‫مل‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫يولسم‬ ‫په‬ ‫نبوت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬ ‫كسان‬ ‫شپ‬ ‫مدين‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫موسم‬ ‫په‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫يا‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ديارلسم‬ ‫په‬ ‫يا‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دولسم‬ ‫په‬‫په‬ .‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫واقعه‬ ‫معراج‬ ‫او‬ ‫اسراء‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬‫ځ‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫بوتلل‬ ‫ته‬ ‫اسمانونو‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫المقدس‬ ‫بيت‬ ‫ك‬ ‫شيبه‬ ‫يوه‬‫ې‬
‫مدين‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫موسم‬ ‫په‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دولسم‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬12. ‫وك‬ ‫بيعت‬ ‫كسانو‬‫ړ‬
.‫شو‬ ‫ل‬ ‫ول‬ (‫عمير)رض‬ ‫بن‬ ‫مصعب‬ (‫لپاره‬ ‫)ددعوت‬ ‫سفير‬ ‫اولنى‬ ‫ته‬ ‫مدين‬‫ېږ‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫مياشت‬ ‫د‬ ‫صفر‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫دحج‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫ديار‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬27‫د‬ ‫او‬622‫ري‬ ‫مل‬ ‫دخپل‬ ‫دشپ‬ ‫يي‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫دولسمه‬ ‫په‬ ‫دستمبر‬ ‫م‬‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ېټ‬
. ‫وك‬ ‫پيل‬ ‫هجرت‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫مدين‬ ‫خه‬ ‫دمك‬ ‫سره‬ (‫ابوبكر)رض‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫تم‬ ‫لپاره‬ ‫و‬ ‫ور‬ ‫ددر‬ ‫غارك‬ ‫په‬ ‫دثور‬ ‫لر‬ ‫ميله‬ ‫ه‬ ‫پن‬ ‫خه‬ ‫دمك‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫څ‬ ‫ې‬
‫شيد‬ ‫به‬ ‫فهيره‬ ‫بن‬ ‫عامر‬ ‫غلم‬ (‫دابوبكر)رض‬ ،‫روله‬ ‫ت‬ ‫ورسره‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫شپه‬ ‫او‬ ‫راوو‬ ‫ورته‬ ‫احوال‬ ‫دمك‬ ‫به‬ ‫بكر‬ ‫ابى‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫راو‬ ‫ورته‬ ‫ه‬ ‫تو‬ ‫دسفر‬ ‫به‬ ‫اسماء‬ ‫لور‬ (‫دابوبكر)رض‬ ‫او‬ ، ‫راو‬ ‫ورته‬‫ړ‬ ‫ښ‬ ‫ړې‬
.‫شول‬ ‫روان‬ ‫خه‬ ‫دغار‬ ‫رتوب‬ ‫مل‬ ‫په‬ ‫فهيره‬ ‫بن‬ ‫عامر‬ ‫او‬ ‫اريقط‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫ودونكو‬ ‫دلر‬ ‫وروسته‬ ‫و‬ ‫ور‬ ‫ددر‬‫څ‬ ‫ګ‬ ‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫دل‬ ‫ورس‬ ‫قباته‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫ددوشنب‬ ‫اتمه‬ ‫په‬ ‫الول‬ ‫دربيع‬‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫پات‬ ‫هلته‬ ‫ور‬ ‫وارلس‬ ‫او‬ ‫ود‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ‫جومات‬ ‫ديو‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫قبا‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ځې‬ ‫څ‬ ‫ېښ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫بدل‬ (‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫الرسول)صلى‬ ‫مدينه‬ ‫پر‬ ‫نوم‬ ‫ديثرب‬ ‫دو‬ ‫رس‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫مدين‬‫ې‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫ديره‬ ‫كورك‬ ‫په‬ ‫انصاري‬ ‫ايوب‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬
‫ى‬ ‫لوم‬ ‫ه‬ ‫هر‬ ‫تر‬ ‫هم‬ ‫ي‬ ‫هلته‬‫ړ‬ ‫څ‬ ‫ې‬.‫ود‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ((‫نبوي‬ ‫))مسجد‬ ‫د‬‫ېښ‬ ‫ټ‬
. ‫ورسيد‬ ‫ته‬ ‫مدين‬ ‫هم‬ ‫كورن‬ (‫عنه‬ ‫ال‬ ‫)رضي‬ ‫صديق‬ ‫بكر‬ ‫ابو‬ ‫او‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫وروسته‬ ‫ور‬ ‫و‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ځې‬ ‫څ‬
.‫يهود‬ ‫او‬ ‫مشركان‬ ،‫مسلمانان‬ : ‫دل‬ ‫اوس‬ ‫خلك‬ ‫وله‬ ‫در‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫خزرج‬ ،‫اوس‬ :‫وو‬ ‫قومونه‬ ‫دوه‬ ‫خلك‬ ‫دمدين‬ ‫پرته‬ ‫يهودو‬ ‫له‬‫ې‬
.‫قريظه‬ ‫بنو‬ ،‫نضير‬ ‫بنو‬ ،‫قينقاع‬ ‫بنو‬ :‫وو‬ ‫قبيل‬ ‫در‬ ‫يهود‬‫ې‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫لسليك‬ ‫ون‬ ‫ت‬ ‫دفاعي‬ ‫يو‬ ‫مين‬ ‫تر‬ ‫اوسيدونكو‬ ‫ولو‬ ‫د‬ ‫دمدين‬‫ړ‬ ‫ځ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬
‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬.‫شو‬ ‫ودل‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ‫دولت‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬ ‫مشر‬ ‫په‬‫ېښ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬
.‫وشوه‬ ‫اجازه‬ ‫دجهاد‬ ‫سره‬ ‫كافرانو‬ ‫مارو‬ ‫ه‬ ‫ج‬ ‫د‬ ‫وروسته‬ ‫يدو‬ ‫ترجو‬ ‫دولت‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬‫ګړ‬ ‫ړ‬
.‫شوه‬ ‫ل‬ ‫ول‬ ‫لپاره‬ ‫نيوي‬ ‫دمخ‬ ‫دقريشو‬ ‫له‬ ‫وسلواله‬ ‫يوه‬ ‫مشر‬ ‫په‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫حمزه‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اول‬ ‫په‬ ‫دهجرت‬‫ېږ‬ ‫ډ‬ ‫ۍ‬
‫ال‬ ‫رسول‬ ‫وار‬ ‫لور‬ ‫مخك‬ ‫خه‬ ‫غزا‬ ‫دمشهور‬ ‫بدر‬ ‫د‬‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬‫دمشر‬ ‫چا‬ ‫دبل‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫خپله‬ ‫په‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬‫ۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫وو‬ ‫لي‬ ‫ل‬ ‫ي‬ ‫ول‬ ‫وسلوال‬ ‫لند‬‫ېږ‬ ‫ګ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دوهم‬ ‫په‬ ‫دهجرت‬17‫د‬ ‫او‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دقيادت‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫دمحمدصلى‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دجمع‬ ‫مه‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
‫وشوه‬ ‫ته‬ ‫ن‬ ‫ترمين‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫كفري‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دمشر‬ (‫هشام‬ ‫بن‬ ‫جهل)عمرو‬ ‫ابو‬‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬
‫ر‬ ‫شم‬ ‫دمسلمانانو‬ ‫ك‬ ‫جن‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬313‫ر‬ ‫شم‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫او‬‫ې‬1300.‫وو‬ ‫يالي‬ ‫جن‬‫ګ‬
)‫كسان‬ ‫وارلس‬ ‫خه‬ ‫مسلمانانو‬ ‫د‬‫څ‬ ‫څ‬6‫او‬ ‫مهاجر‬8‫شول‬ ‫شهيدان‬ (‫انصار‬
‫او‬ ‫ووژل‬ ‫كسان‬ ‫اويا‬ ‫خه‬ ‫مشركانو‬ ‫د‬‫څ‬70.‫شول‬ ‫ونيول‬ ‫كسان‬
‫وويستل‬ ‫خه‬ ‫مدين‬ ‫د‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫چلند‬ ‫دبد‬ ‫سره‬ ‫رمن‬ ‫م‬ ‫مسلمان‬ ‫ديو‬ ‫قينقاع‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫يهودو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫نيمايي‬ ‫په‬ ‫دشوال‬ ‫كال‬ ‫پدغه‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫شوه‬
‫وك‬ ‫واده‬ ‫سره‬ (‫)رض‬ ‫فاطم‬ ‫د‬ (‫علي)رض‬ ‫او‬ ‫سره‬ (‫)رض‬ ‫دعايش‬ (‫السلم‬ ‫نبي)عليه‬ ‫كال‬ ‫پدغه‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫دمشر‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫لمن‬ ‫په‬ ‫دغره‬ ‫احد‬ُ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫شنب‬ ‫د‬ ‫اومه‬ ‫په‬ ‫مياشت‬ ‫د‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫وشوه.په‬ ‫ته‬ ‫ن‬ ‫سخته‬ ‫مين‬ ‫تر‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دمشر‬ ‫سفيان‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫داسلمي‬ ‫لند‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬700
‫او‬ ‫مسلمانانو‬3000‫ك‬ ‫ه‬ ‫ج‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫وه‬ ‫اخيست‬ ‫برخه‬ ‫مشركانو‬‫ې‬ ‫ګړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬70‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫چ‬ .‫شول‬ ‫شهيدان‬ ‫مسلمانان‬‫ې‬
‫او‬ .‫و‬ ‫پك‬ ‫هم‬ ‫حمزه‬ ‫تره‬‫ې‬37‫شول‬ ‫وژل‬ ‫و‬ ‫مشركان‬
‫وروسته‬ ‫مر‬ ‫تر‬ ‫رقي‬ ‫لور‬ ‫لوم‬ ‫د‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ‫لور‬ ‫دويم‬ ‫له‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫عثمان‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ړۍ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬‫ړ‬
‫بنت‬ ‫زينب‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫كون‬ ‫حذافه‬ ‫بن‬ ‫خنيس‬ ‫د‬ ‫چ‬ (‫)رض‬ ‫حفصه‬ ‫لور‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫فاروق‬ ‫عمر‬ ‫د‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫ك‬ ‫نكاح‬ ‫په‬ ‫وه‬ ‫ه‬ ‫كون‬ ‫جحش‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫د‬ ‫چ‬ ‫خزيمه‬‫ړې‬ ‫ډ‬ ‫ې‬
‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫دسيس‬ ‫د‬ ‫وژلو‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫نضير‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫بله‬ ‫يهودانو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لورم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬
.‫شوه‬ ‫ل‬ ‫وش‬‫ړ‬
.‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫سره‬ ‫سلمه‬ ‫ام‬ ‫كون‬ ‫د‬ ‫سلمه‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ډې‬ ‫ې‬
‫لوي‬ ‫له‬ ‫چ‬ .‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫خندق‬ ‫يا‬ ‫احزاب‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫محاصره‬ ‫لخوا‬ ‫لو‬ ‫لبيلو‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫كافرو‬ ‫د‬ ‫مدينه‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫پن‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬
.‫ده‬ ‫ورس‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫مات‬ ‫په‬ ‫كافرانو‬ ‫د‬ ‫پرته‬ ‫خه‬ ‫ژوبل‬ ‫مر‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ګ‬
‫كولو‬ ‫يو‬ ‫لس‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫كافرو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫جن‬ ‫د‬ ‫خندق‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ماتولو‬ ‫د‬ ‫معاهد‬ ‫د‬ ‫قريظه‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫دريمه‬ ‫يهودو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬
.‫شول‬ ‫محاصره‬ ‫امله‬ ‫له‬
‫په‬ ‫محاصر‬ ‫د‬‫ې‬25‫ذوالقعده‬ ‫په‬ ‫چ‬ ‫ور‬ ‫مه‬‫ې‬ ‫ځ‬‫ي‬ ‫مال‬ ‫او‬ ‫غلمان‬ ‫ي‬ ‫ماشومان‬ ‫او‬ ‫او‬ ‫ووژل‬ ‫ي‬ ‫س‬ ‫هغوى‬ ‫د‬ ‫ك‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښځې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫ول‬ ‫ر‬ ‫و‬ ‫غنيمت‬‫ځ‬ ‫ګ‬
‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫طلق‬ ‫د‬ ‫حارثه‬ ‫بن‬ ‫زيد‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫حجش‬ ‫بنت‬ ‫زينب‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫ك‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫څ‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬6(‫)رض‬ ‫عائش‬ ‫په‬ ‫لخوا‬ ‫منافقانو‬ ‫د‬ ‫پك‬ ‫چ‬ ‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫المصطلق‬ ‫بنو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شعبان‬ ‫د‬ ‫كال‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫ه‬ ‫راولي‬ ‫پاكوالى‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫نور‬ ‫سورت‬ ‫په‬ ‫ه‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫تعالى‬ ‫ال‬ ‫وروسته‬ ‫چ‬ ‫د‬ ‫ول‬ ‫هم‬ ‫تور‬ ‫باند‬‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګې‬ ‫ې‬
.‫وشوه‬ ‫صلحه‬ ‫ك‬ ‫مقام‬ ‫په‬ ‫حديبي‬ ‫د‬ ‫من‬ ‫تر‬ ‫مشركانو‬ ‫مك‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫ذوالقعد‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫دعوت‬ ‫اسلم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ته‬ ‫هغوى‬ ‫او‬ ‫ل‬ ‫ولي‬ ‫خطونه‬ ‫ته‬ ‫پاچاهانو‬ ‫لو‬ ‫لب‬ ‫ب‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫صلح‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬
. ‫ورك‬‫ړ‬
‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫شو‬ ‫فتحه‬ ‫خيبر‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اوم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬1400‫وو‬ ‫شريك‬ ‫صحابه‬
.‫ل‬ ‫ول‬ ‫ته‬ ‫مكرم‬ ‫مك‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫ادا‬ ‫د‬ ‫عمر‬ ‫قضاشو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ر‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
،‫حارثه‬ ‫بن‬ ‫زيد‬ ‫قومندانان‬ ‫در‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫ده‬ ‫برخه‬ ‫شام‬ ‫د‬ ‫شوه.چ‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫موته‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اتم‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬
.‫وو‬ ‫شوي‬ ‫شهيدان‬ ‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫رواحه‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫او‬ ‫طيار‬ ‫حجفر‬
‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫خيانت‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لسمه‬ ‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ټ‬‫لس‬ ‫د‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫فتحه‬ ‫د‬ ‫مك‬ ‫د‬‫ې‬
.‫شو‬ ‫روان‬ ‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫سره‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫زره‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ښ‬
‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬17.‫شوه‬ ‫فتحه‬ ‫مكه‬ ‫لس‬ ‫په‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫چهارشنب‬ ‫د‬‫ځ‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬16.‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫حنين‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬‫ځ‬ ‫ټ‬
.‫شول‬ ‫ستانه‬ ‫رته‬ ‫ب‬ ‫او‬ ‫ختمه‬ ‫محاصره‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫ديدو‬ ‫او‬ ‫د‬ ‫محاصر‬ ‫د‬ ‫خو‬ ‫ك‬ ‫محاصره‬ ‫طائف‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫ت‬ ‫ن‬ ‫وسلوال‬ ‫له‬ ‫چ‬ ‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫تبوك‬ ‫د‬ ‫بهر‬ ‫خه‬ ‫پولو‬ ‫د‬ ‫حجاز‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫رجب‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫نهم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫څ‬ ‫ې‬
.‫شو‬ ‫راستون‬ ‫بريالى‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫پرته‬ ‫خه‬‫ښ‬ ‫څ‬
‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬30000‫سفر‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وو‬ ‫شريك‬ ‫صحابه‬‫ې‬50. ‫وك‬ ‫دوام‬ ‫ور‬‫ړ‬ ‫ځې‬
.‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ‫لور‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬
‫ه‬ ‫ك‬ ‫ادا‬ ‫فريضه‬ ‫مقدسه‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫خلكو‬ ‫لند‬ ‫امارت‬ ‫د‬ (‫)رض‬ ‫صديق‬ ‫ابوبكر‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫نهم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫ذوالقعد‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬26‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫ادا‬ ‫د‬ ‫دحج‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫شنب‬ ‫د‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬
.‫ورسيد‬ ‫ته‬ ‫مك‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لورمه‬ ‫په‬ ‫ذوالحج‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫شو‬ ‫روان‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫څ‬ ‫ې‬
‫ل‬ ‫ك‬ ‫بيان‬ ‫قوانين‬ ‫اسلمي‬ ‫او‬ ‫طريقه‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ته‬ ‫خلكو‬ ‫او‬ ‫سره‬ ‫تر‬ ‫ي‬ ‫مراسيم‬ ‫حج‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬
‫په‬ ‫صفر‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫يوولسم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬29.‫شو‬ ‫مريض‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫مه‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬
.‫شو‬ ‫رخصت‬ ‫خه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫عمر‬ ‫په‬ ‫كلونو‬ ‫شپيته‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫دولسمه‬ ‫په‬ ‫مياشت‬ ‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ددغه‬‫څ‬ ‫ړۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬
‫راجعون‬ ‫اليه‬ ‫انا‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫انا‬
‫وي‬ ‫قربان‬ ‫خه‬ ‫ور‬ ‫د‬ ‫پلر‬ ‫او‬ ‫مور‬ ‫زمون‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ږ‬

سیرت نبی ص

  • 1.
    ‫م‬‫حم‬‫كتنه‬ ‫لن‬ ‫يوه‬‫ته‬ ‫ژوند‬ (‫)ص‬ ‫د‬‫ډ‬ ‫النبي‬ ‫سيرت‬,‫اسليمي‬ ‫يمعارف‬ ‫زاهد‬ ‫ال‬ ‫رحمت‬ ‫دوكتور‬ :‫ليكنه‬ :‫نسب‬ ‫نى‬ ‫پلر‬ .‫فهر‬ ‫بن‬ ‫غالب‬ ‫بن‬ ‫لوى‬ ‫بن‬ ‫كعب‬ ‫بن‬ ‫يمر‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫بن‬ ‫قصى‬ ‫بن‬ ‫عبدالمناف‬ ‫بن‬ ‫هاشم‬ ‫بن‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫بن‬ ‫يمحمد‬‫ۍ‬ .‫ده‬ ‫يمنسوبه‬ ‫قبيله‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫همده‬ ‫او‬ ‫و‬ (‫قريش‬ ‫لقب‬ ) ‫فهر‬ ‫د‬ :‫نسب‬ ‫يمورنى‬ ‫يمر‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫بن‬ ‫زهره‬ ‫بن‬ ‫عبدالمناف‬ ‫بن‬ ‫وهب‬ ‫بنت‬ ‫ايمنه‬ّ‫ۍ‬ ‫بن‬ ‫اسماعيل‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫عدنان‬ ‫لر‬ ‫همدغه‬ ‫او‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫اى‬ ‫يو‬ ‫يمورنسب‬ ‫او‬ ‫پلر‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫يمرة‬ ‫بن‬ ‫كلب‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ېږ‬ ‫ځ‬ .‫ي‬ ‫رسي‬ ‫ته‬ ( ‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫ابراهيم‬‫ږ‬ .‫شو‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ (‫)يمدينه‬ ‫يثرب‬ ‫په‬ ‫يمخك‬ ‫يمياشت‬ ‫شپ‬ ‫خه‬ ‫يدن‬ ‫ز‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫د‬ ‫عبدال‬ ‫پلر‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ږ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ېږ‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬‫ځ‬ ‫ې‬‫د‬ ‫كال‬ ‫په‬ ‫فيل‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫دولسمه‬ ‫ك‬ ‫روايت‬ ‫اويوه‬ ‫نهمه‬ ‫په‬ ‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫د‬‫ټ‬ ‫ې‬571‫كال‬ ‫يميلدي‬ ‫داشو‬ ‫پ‬ ‫كورك‬ ‫په‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫شلمه‬ ‫په‬ ‫اپريل‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ .‫ود‬ ‫ك‬ ‫نوم‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫باند‬ ‫ور‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫نيكه‬‫ېښ‬ ‫ې‬ . ‫ورك‬ (‫)تى‬ ‫ثويب‬ ‫وين‬ ‫ابولهب‬ ‫د‬ ‫اول‬ ‫ورته‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫يمور‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ځې‬ ‫څ‬ .‫شو‬ ‫ل‬ ‫ورك‬ ‫ته‬ ‫سعدي‬ ‫حليم‬ ‫لپاره‬ (‫وركولو‬ ‫)تي‬ ‫رضاعت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫بن‬ ‫حارث‬ ‫زوى‬ ‫تره‬ ‫د‬ ‫ابوسفيان‬ ،‫زوى‬ ‫حليم‬ ‫د‬ ‫عبدال‬ ،‫زوى‬ ‫ثوب‬ ‫د‬ ‫يمسروح‬ ،‫ه‬ ‫ورو‬ ‫رضاعي‬ ‫لور‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫څ‬ .‫عبدالمطلب‬ ‫بن‬ ‫حمزه‬ ‫ي‬ ‫تره‬ ‫او‬ ، ‫عبدالمطلب‬‫ې‬ . ‫و‬ ‫ه‬ ‫لو‬ ‫حليم‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫نويم‬ ‫هم‬ ،‫نشيما‬ ‫چ‬ ‫حذيفه‬ ‫او‬ ‫:انيسه‬ ‫و‬ ‫خويند‬ ‫رضاعي‬ ‫دوه‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫شو‬ ‫ل‬ ‫پريمن‬ ‫اوبو‬ ‫په‬ ‫زيمزم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫او‬ ‫ر‬ ‫لخواسينه‬ ‫فرشتو‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫لوركلن‬ ‫په‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫څ‬ .‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ ‫اى‬ ‫نويم‬ (‫ابوا‬ ) ‫په‬ ‫يمن‬ ‫تر‬ ‫يمدين‬ ‫او‬ ‫يمك‬ ‫د‬ ‫يمور‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫شپ‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ږ‬ ‫ستر‬ ‫خه‬ ‫دنيا‬ ‫د‬ ‫عبدالمطلب‬ ‫نيكه‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫اته‬ ‫په‬‫ګې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬. ‫ك‬ ‫پ‬‫ړې‬ ‫ټې‬ ‫دولس‬ ‫په‬‫كلن‬‫ۍ‬. ‫ك‬ ‫روان‬ ‫سفر‬ ‫په‬ ‫دشام‬ ‫سره‬ ‫ان‬ ‫د‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫ي‬ ‫ك‬‫ړ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ (‫)بحيرا‬ ‫راهب‬ ‫يهودي‬ ‫يو‬ ‫ك‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬.‫ه‬ ‫وك‬ ‫اندوينه‬ ‫و‬ ‫پيغمبر‬ ‫د‬ ‫ده‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ۍ‬ . ‫وك‬ ‫ون‬ ‫ك‬ ‫جن‬ ‫په‬ ‫فجار‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫ترونو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫كلن‬ ‫شل‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ګډ‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ . ‫وك‬ ‫ون‬ ‫ك‬ (‫الفضول‬ ‫)حلف‬ ‫يمعاهده‬ ‫په‬ ‫ي‬ ‫لپاره‬ ‫ختمولو‬ ‫د‬ ‫جن‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ګډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫په‬25‫سفر‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫شام‬ ‫سره‬ ‫يميسره‬ ‫غلم‬ ‫د‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫لپاره‬ ‫تجارت‬ ‫د‬ ‫يمال‬ ‫په‬ ‫خديج‬ ‫يميريمن‬ ‫شتمن‬ ‫يو‬ ‫د‬ ‫يمك‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫كلن‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ . ‫ول‬‫ړ‬ .‫ه‬ ‫وك‬ ‫اندوينه‬ ‫و‬ ‫پيغمبر‬ ‫د‬ ‫هغه‬ ‫د‬ (‫_)نسطورا‬ ‫راهب‬ ‫يهودي‬ ‫يوبل‬ ‫ك‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ۍ‬ ‫ې‬ . ‫ورك‬ ‫پيغام‬ ‫واده‬ ‫د‬ ‫واسطه‬ ‫په‬ ( ‫)نفيس‬ ‫ر‬ ‫يمل‬ ‫خپل‬ ‫د‬ (‫عنها‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫)خديج‬ ‫ورته‬ ‫وروسته‬ ‫سفر‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫وه‬ ‫ك‬ ‫نكاح‬ ‫په‬ ‫عائذ‬ ‫بن‬ ‫عتيق‬ ‫د‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫زراره‬ ‫بن‬ ‫ابواهابه‬ ‫د‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫د‬ ‫له‬ ‫خديجه‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ .‫وو‬ ‫هم‬ (‫)هند‬ ‫زوى‬ ‫يو‬ ‫ي‬ ‫خه‬ ‫خاوند‬ ‫دويم‬ ‫د‬‫ې‬ ‫څ‬ ‫عمر‬ ‫ي‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫واده‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬‫ې‬40‫عمر‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫كاله‬25.‫و‬ ‫كاله‬ .‫اسدوو‬ ‫بن‬ ‫و‬ ‫عمر‬ ‫تره‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫وكيل‬ ‫خديج‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ابوطالب‬ ‫تره‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫وكيل‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫يمحمد‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ) ‫په‬ ‫لب‬ ‫طا‬ ‫ابو‬ ‫نكاح‬ ‫تريمين‬ ‫و‬ ‫ددوا‬‫ځ‬ ‫ړ‬500.‫له‬ ‫وت‬ ‫درهمه‬ (‫ړ‬ . ‫و‬ ‫فاطمه‬ ‫او‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ،‫رقيه‬ ،‫ه:زينب‬ ‫لو‬ ‫لور‬ ‫او‬ ،‫عبدال‬ ‫او‬ ‫قاسم‬ ‫زايمن‬ ‫دوه‬ ‫ي‬ ‫خه‬ ‫دخديج‬‫ې‬ ‫ڼ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ .‫وو‬ ‫خه‬ ‫قبطيه‬ ‫يماريه‬ ‫وين‬ ‫ديو‬ ‫ي‬ ‫ابراهيم‬ ‫زوى‬ ‫يوبل‬‫څ‬ ‫ځې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫وو‬ ‫شوي‬ ‫وفات‬ ‫ك‬ ‫ژوند‬ ‫په‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫دهغه‬ ‫بچي‬ ‫ول‬ ‫نور‬ ‫ي‬ ‫پرته‬ ‫دفاطم‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ 35‫له‬ ‫لبونو‬ ‫دس‬ ‫كعبه‬ ‫چ‬ ‫وو‬ ‫كلن‬‫ې‬ ‫ې‬.‫شوه‬ ‫ه‬ ‫جو‬ ‫لخوا‬ ‫دقريشو‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫ايمله‬‫ړ‬ ‫ګ‬ ‫ړ‬ .‫ورسوو‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫اختلف‬ ‫تريمين‬ ‫دقريشو‬ ‫ي‬ ‫سر‬ ‫په‬ ‫ودلو‬ ‫دا‬ ‫السود‬ ‫دحجر‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ېښ‬ .‫وو‬ ‫يمشهور‬ ‫اخلقو‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫ايمين‬ ،‫صادق‬ ‫په‬ ‫ك‬ ‫قريشو‬ ‫په‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫دپيغمبري‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ .‫ليدل‬ ‫خوبونه‬ ‫تيني‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫يمخك‬ ‫خه‬ ‫دراتلو‬ ‫دوحى‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫د‬ ‫غارك‬ ‫حرا‬ ‫په‬ ‫ديمك‬ ‫ورته‬ ‫سره‬ ‫دو‬ ‫ك‬ ‫پوره‬ ‫په‬ ‫كالو‬ ‫ت‬ ‫لوي‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښ‬ ‫څ‬610‫په‬ ‫المبارك‬ ‫دريمضان‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لسمه‬ ‫په‬ ‫ست‬ ‫دا‬ ‫كال‬ ‫م‬‫ټ‬ ‫ګ‬ 21.‫ه‬ ‫راو‬ ((‫خلق‬ ‫الذى‬ ‫ربك‬ ‫باسم‬ ‫وحى))اقرا‬ ‫اولن‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫جبرائيل‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫يمه‬‫ړ‬ ‫ۍ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫وك‬ ‫ورته‬ ‫ي‬ ‫قصه‬ ‫خپله‬ ‫او‬ ‫راغى‬ ‫ته‬ ‫خديج‬ ‫سره‬ ‫ره‬ ‫و‬ ‫په‬ ‫وروسته‬ ‫دوحى‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
  • 2.
    ‫ل‬ ‫دوهم‬ ‫وروسته‬‫و‬ ‫ور‬ ‫تو‬ ‫لو‬ ‫د‬‫ځ‬ ‫ځ‬ ‫ېښ‬ ‫څ‬.‫شوه‬ ‫پيل‬ ‫رسولوسره‬ ‫په‬ ‫دعوت‬ ‫د‬ ‫وحى‬ .‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬ ‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫ابوبكر‬ ‫او‬ ‫حارثه،علي‬ ‫زيدبن‬ ،‫:خديجه‬ ‫ور‬ ‫اوله‬ ‫په‬ ‫ددعوت‬‫ځ‬ .‫شو‬ ‫مسلمانان‬ ‫كسان‬ ‫زيات‬ ‫خه‬ ‫دديرشو‬ ‫ك‬ ‫موده‬ ‫دغه‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫كولو‬ ‫دعوت‬ ‫پ‬ ‫يي‬ ‫كاله‬ ‫در‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ .‫وشو‬ ‫حكم‬ ‫كولو‬ ‫كاره‬ ‫د‬ ‫ددعوت‬ ‫كال‬ ‫لورم‬ ‫په‬ ‫دنبوت‬‫ښ‬ ‫څ‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫دظلم‬ ‫دقريشو‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫پن‬ ‫په‬‫ځ‬12. ‫وك‬ ‫هجرت‬ ‫ته‬ ‫حبش‬ ‫و‬ ‫لورو‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫س‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ښځ‬ ‫څ‬ ‫ړ‬ (‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫)رضى‬ ‫عمر‬ ‫او‬ ‫حمزه‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫شپ‬ ‫په‬ ‫نبوت‬ ‫د‬‫ږ‬.‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬ ‫كال‬ ‫اوم‬ ‫په‬83‫او‬ ‫و‬ ‫س‬‫ړ‬18. ‫وك‬ ‫هجرت‬ ‫ته‬ ‫حبش‬ ‫لپاره‬ ‫ل‬ ‫ددويم‬ ‫و‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ښځ‬ .‫رابندشو‬ ‫ك‬ ‫دره‬ ‫په‬ ‫ابوطالب‬ ‫د‬ ‫ول‬ ‫پرته‬ ‫ابولهب‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫وك‬ ‫مقاطعه‬ ‫سره‬ ‫بنوهاشم‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫ړ‬ .‫ده‬ ‫ورس‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫معاهده‬ ‫ظالمانه‬ ‫دغه‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫د‬ (‫)رض‬ ‫خديجه‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫درجب‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬65.‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫عمر‬ ‫په‬ ‫كالو‬ ‫عمر‬ (‫السلم‬ ‫)عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬50.‫ى‬ ‫ك‬ ‫و‬ ‫نه‬ ‫هم‬ ‫واده‬ ‫بل‬ ‫ي‬ ‫وخت‬ ‫دغه‬ ‫تر‬ ‫او‬ ‫وو‬ ‫كاله‬‫ړ‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫سره‬ ‫زمعه‬ ‫بنت‬ ‫سوده‬ ‫كون‬ ‫د‬ ‫عمرو‬ ‫بن‬ ‫سكران‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ډې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ (‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫ويشته‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫كا‬ ‫په‬ ‫هغوى‬ ‫چ‬ ، ‫ل‬ ‫ته‬ ‫طائف‬ ‫او‬ ‫ك‬ ‫ل‬ ‫پ‬ ‫دعوت‬ ‫بهر‬ ‫خه‬ ‫مك‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ڼ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫ك‬ ‫كوژده‬ ‫عايشه‬ ‫لور‬ (‫)رض‬ ‫ابوبكر‬ ‫ري‬ ‫مل‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫كال‬ ‫يولسم‬ ‫په‬ ‫نبوت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫شول‬ ‫مشرف‬ ‫اسلم‬ ‫په‬ ‫كسان‬ ‫شپ‬ ‫مدين‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫موسم‬ ‫په‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫د‬‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫يا‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ديارلسم‬ ‫په‬ ‫يا‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دولسم‬ ‫په‬‫په‬ .‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫واقعه‬ ‫معراج‬ ‫او‬ ‫اسراء‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬‫ځ‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫بوتلل‬ ‫ته‬ ‫اسمانونو‬ ‫بيا‬ ‫او‬ ‫المقدس‬ ‫بيت‬ ‫ك‬ ‫شيبه‬ ‫يوه‬‫ې‬ ‫مدين‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫موسم‬ ‫په‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دولسم‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬12. ‫وك‬ ‫بيعت‬ ‫كسانو‬‫ړ‬ .‫شو‬ ‫ل‬ ‫ول‬ (‫عمير)رض‬ ‫بن‬ ‫مصعب‬ (‫لپاره‬ ‫)ددعوت‬ ‫سفير‬ ‫اولنى‬ ‫ته‬ ‫مدين‬‫ېږ‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫مياشت‬ ‫د‬ ‫صفر‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫دحج‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫ديار‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬27‫د‬ ‫او‬622‫ري‬ ‫مل‬ ‫دخپل‬ ‫دشپ‬ ‫يي‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫دولسمه‬ ‫په‬ ‫دستمبر‬ ‫م‬‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ېټ‬ . ‫وك‬ ‫پيل‬ ‫هجرت‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫مدين‬ ‫خه‬ ‫دمك‬ ‫سره‬ (‫ابوبكر)رض‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫تم‬ ‫لپاره‬ ‫و‬ ‫ور‬ ‫ددر‬ ‫غارك‬ ‫په‬ ‫دثور‬ ‫لر‬ ‫ميله‬ ‫ه‬ ‫پن‬ ‫خه‬ ‫دمك‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫شيد‬ ‫به‬ ‫فهيره‬ ‫بن‬ ‫عامر‬ ‫غلم‬ (‫دابوبكر)رض‬ ،‫روله‬ ‫ت‬ ‫ورسره‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫شپه‬ ‫او‬ ‫راوو‬ ‫ورته‬ ‫احوال‬ ‫دمك‬ ‫به‬ ‫بكر‬ ‫ابى‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫راو‬ ‫ورته‬ ‫ه‬ ‫تو‬ ‫دسفر‬ ‫به‬ ‫اسماء‬ ‫لور‬ (‫دابوبكر)رض‬ ‫او‬ ، ‫راو‬ ‫ورته‬‫ړ‬ ‫ښ‬ ‫ړې‬ .‫شول‬ ‫روان‬ ‫خه‬ ‫دغار‬ ‫رتوب‬ ‫مل‬ ‫په‬ ‫فهيره‬ ‫بن‬ ‫عامر‬ ‫او‬ ‫اريقط‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫ودونكو‬ ‫دلر‬ ‫وروسته‬ ‫و‬ ‫ور‬ ‫ددر‬‫څ‬ ‫ګ‬ ‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫دل‬ ‫ورس‬ ‫قباته‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫ددوشنب‬ ‫اتمه‬ ‫په‬ ‫الول‬ ‫دربيع‬‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫پات‬ ‫هلته‬ ‫ور‬ ‫وارلس‬ ‫او‬ ‫ود‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ‫جومات‬ ‫ديو‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫قبا‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ځې‬ ‫څ‬ ‫ېښ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫بدل‬ (‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫الرسول)صلى‬ ‫مدينه‬ ‫پر‬ ‫نوم‬ ‫ديثرب‬ ‫دو‬ ‫رس‬ ‫په‬ ‫ته‬ ‫مدين‬‫ې‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫ديره‬ ‫كورك‬ ‫په‬ ‫انصاري‬ ‫ايوب‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ى‬ ‫لوم‬ ‫ه‬ ‫هر‬ ‫تر‬ ‫هم‬ ‫ي‬ ‫هلته‬‫ړ‬ ‫څ‬ ‫ې‬.‫ود‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ((‫نبوي‬ ‫))مسجد‬ ‫د‬‫ېښ‬ ‫ټ‬ . ‫ورسيد‬ ‫ته‬ ‫مدين‬ ‫هم‬ ‫كورن‬ (‫عنه‬ ‫ال‬ ‫)رضي‬ ‫صديق‬ ‫بكر‬ ‫ابو‬ ‫او‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫وروسته‬ ‫ور‬ ‫و‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ځې‬ ‫څ‬ .‫يهود‬ ‫او‬ ‫مشركان‬ ،‫مسلمانان‬ : ‫دل‬ ‫اوس‬ ‫خلك‬ ‫وله‬ ‫در‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫خزرج‬ ،‫اوس‬ :‫وو‬ ‫قومونه‬ ‫دوه‬ ‫خلك‬ ‫دمدين‬ ‫پرته‬ ‫يهودو‬ ‫له‬‫ې‬ .‫قريظه‬ ‫بنو‬ ،‫نضير‬ ‫بنو‬ ،‫قينقاع‬ ‫بنو‬ :‫وو‬ ‫قبيل‬ ‫در‬ ‫يهود‬‫ې‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫لسليك‬ ‫ون‬ ‫ت‬ ‫دفاعي‬ ‫يو‬ ‫مين‬ ‫تر‬ ‫اوسيدونكو‬ ‫ولو‬ ‫د‬ ‫دمدين‬‫ړ‬ ‫ځ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬.‫شو‬ ‫ودل‬ ‫ك‬ ‫بنس‬ ‫دولت‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مدينه‬ ‫په‬ ‫مشر‬ ‫په‬‫ېښ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ .‫وشوه‬ ‫اجازه‬ ‫دجهاد‬ ‫سره‬ ‫كافرانو‬ ‫مارو‬ ‫ه‬ ‫ج‬ ‫د‬ ‫وروسته‬ ‫يدو‬ ‫ترجو‬ ‫دولت‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬‫ګړ‬ ‫ړ‬ .‫شوه‬ ‫ل‬ ‫ول‬ ‫لپاره‬ ‫نيوي‬ ‫دمخ‬ ‫دقريشو‬ ‫له‬ ‫وسلواله‬ ‫يوه‬ ‫مشر‬ ‫په‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫حمزه‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اول‬ ‫په‬ ‫دهجرت‬‫ېږ‬ ‫ډ‬ ‫ۍ‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫وار‬ ‫لور‬ ‫مخك‬ ‫خه‬ ‫غزا‬ ‫دمشهور‬ ‫بدر‬ ‫د‬‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬‫دمشر‬ ‫چا‬ ‫دبل‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫خپله‬ ‫په‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬‫ۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫وو‬ ‫لي‬ ‫ل‬ ‫ي‬ ‫ول‬ ‫وسلوال‬ ‫لند‬‫ېږ‬ ‫ګ‬ ‫ټ‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دوهم‬ ‫په‬ ‫دهجرت‬17‫د‬ ‫او‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دقيادت‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫دمحمدصلى‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دجمع‬ ‫مه‬‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫وشوه‬ ‫ته‬ ‫ن‬ ‫ترمين‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫كفري‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دمشر‬ (‫هشام‬ ‫بن‬ ‫جهل)عمرو‬ ‫ابو‬‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دمسلمانانو‬ ‫ك‬ ‫جن‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګ‬313‫ر‬ ‫شم‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫او‬‫ې‬1300.‫وو‬ ‫يالي‬ ‫جن‬‫ګ‬ )‫كسان‬ ‫وارلس‬ ‫خه‬ ‫مسلمانانو‬ ‫د‬‫څ‬ ‫څ‬6‫او‬ ‫مهاجر‬8‫شول‬ ‫شهيدان‬ (‫انصار‬ ‫او‬ ‫ووژل‬ ‫كسان‬ ‫اويا‬ ‫خه‬ ‫مشركانو‬ ‫د‬‫څ‬70.‫شول‬ ‫ونيول‬ ‫كسان‬ ‫وويستل‬ ‫خه‬ ‫مدين‬ ‫د‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫چلند‬ ‫دبد‬ ‫سره‬ ‫رمن‬ ‫م‬ ‫مسلمان‬ ‫ديو‬ ‫قينقاع‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫يهودو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫نيمايي‬ ‫په‬ ‫دشوال‬ ‫كال‬ ‫پدغه‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬
  • 3.
    ‫شوه‬ ‫وك‬ ‫واده‬ ‫سره‬(‫)رض‬ ‫فاطم‬ ‫د‬ (‫علي)رض‬ ‫او‬ ‫سره‬ (‫)رض‬ ‫دعايش‬ (‫السلم‬ ‫نبي)عليه‬ ‫كال‬ ‫پدغه‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫دمشر‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫لمن‬ ‫په‬ ‫دغره‬ ‫احد‬ُ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫شنب‬ ‫د‬ ‫اومه‬ ‫په‬ ‫مياشت‬ ‫د‬ ‫شوال‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫وشوه.په‬ ‫ته‬ ‫ن‬ ‫سخته‬ ‫مين‬ ‫تر‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫لند‬ ‫دمشر‬ ‫سفيان‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫داسلمي‬ ‫لند‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ځ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ۍ‬ ‫ښ‬ ‫ې‬700 ‫او‬ ‫مسلمانانو‬3000‫ك‬ ‫ه‬ ‫ج‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫وه‬ ‫اخيست‬ ‫برخه‬ ‫مشركانو‬‫ې‬ ‫ګړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬70‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫چ‬ .‫شول‬ ‫شهيدان‬ ‫مسلمانان‬‫ې‬ ‫او‬ .‫و‬ ‫پك‬ ‫هم‬ ‫حمزه‬ ‫تره‬‫ې‬37‫شول‬ ‫وژل‬ ‫و‬ ‫مشركان‬ ‫وروسته‬ ‫مر‬ ‫تر‬ ‫رقي‬ ‫لور‬ ‫لوم‬ ‫د‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ‫لور‬ ‫دويم‬ ‫له‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫عثمان‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ګ‬ ‫ې‬ ‫ړۍ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬‫ړ‬ ‫بنت‬ ‫زينب‬ ‫او‬ ‫ه‬ ‫كون‬ ‫حذافه‬ ‫بن‬ ‫خنيس‬ ‫د‬ ‫چ‬ (‫)رض‬ ‫حفصه‬ ‫لور‬ ‫عنه‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫فاروق‬ ‫عمر‬ ‫د‬ ‫السلم‬ ‫عليه‬ ‫نبي‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ك‬ ‫نكاح‬ ‫په‬ ‫وه‬ ‫ه‬ ‫كون‬ ‫جحش‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫د‬ ‫چ‬ ‫خزيمه‬‫ړې‬ ‫ډ‬ ‫ې‬ ‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫دسيس‬ ‫د‬ ‫وژلو‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫نضير‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫بله‬ ‫يهودانو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لورم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ .‫شوه‬ ‫ل‬ ‫وش‬‫ړ‬ .‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫سره‬ ‫سلمه‬ ‫ام‬ ‫كون‬ ‫د‬ ‫سلمه‬ ‫ابو‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ډې‬ ‫ې‬ ‫لوي‬ ‫له‬ ‫چ‬ .‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫خندق‬ ‫يا‬ ‫احزاب‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫محاصره‬ ‫لخوا‬ ‫لو‬ ‫لبيلو‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫كافرو‬ ‫د‬ ‫مدينه‬ ‫كال‬ ‫م‬ ‫پن‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ډ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ .‫ده‬ ‫ورس‬ ‫ته‬ ‫پاى‬ ‫مات‬ ‫په‬ ‫كافرانو‬ ‫د‬ ‫پرته‬ ‫خه‬ ‫ژوبل‬ ‫مر‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ګ‬ ‫كولو‬ ‫يو‬ ‫لس‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫كافرو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫وخت‬ ‫په‬ ‫جن‬ ‫د‬ ‫خندق‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫ماتولو‬ ‫د‬ ‫معاهد‬ ‫د‬ ‫قريظه‬ ‫بنو‬ ‫قبيله‬ ‫دريمه‬ ‫يهودو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ګ‬ ‫ې‬ .‫شول‬ ‫محاصره‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫په‬ ‫محاصر‬ ‫د‬‫ې‬25‫ذوالقعده‬ ‫په‬ ‫چ‬ ‫ور‬ ‫مه‬‫ې‬ ‫ځ‬‫ي‬ ‫مال‬ ‫او‬ ‫غلمان‬ ‫ي‬ ‫ماشومان‬ ‫او‬ ‫او‬ ‫ووژل‬ ‫ي‬ ‫س‬ ‫هغوى‬ ‫د‬ ‫ك‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ښځې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫ول‬ ‫ر‬ ‫و‬ ‫غنيمت‬‫ځ‬ ‫ګ‬ ‫ه‬ ‫وك‬ ‫نكاح‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫طلق‬ ‫د‬ ‫حارثه‬ ‫بن‬ ‫زيد‬ ‫د‬ ‫سره‬ ‫حجش‬ ‫بنت‬ ‫زينب‬ ‫د‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫ك‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬6(‫)رض‬ ‫عائش‬ ‫په‬ ‫لخوا‬ ‫منافقانو‬ ‫د‬ ‫پك‬ ‫چ‬ ‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫المصطلق‬ ‫بنو‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫شعبان‬ ‫د‬ ‫كال‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫ه‬ ‫راولي‬ ‫پاكوالى‬ ‫هغ‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫نور‬ ‫سورت‬ ‫په‬ ‫ه‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫تعالى‬ ‫ال‬ ‫وروسته‬ ‫چ‬ ‫د‬ ‫ول‬ ‫هم‬ ‫تور‬ ‫باند‬‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ګې‬ ‫ې‬ .‫وشوه‬ ‫صلحه‬ ‫ك‬ ‫مقام‬ ‫په‬ ‫حديبي‬ ‫د‬ ‫من‬ ‫تر‬ ‫مشركانو‬ ‫مك‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫ذوالقعد‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫دعوت‬ ‫اسلم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ته‬ ‫هغوى‬ ‫او‬ ‫ل‬ ‫ولي‬ ‫خطونه‬ ‫ته‬ ‫پاچاهانو‬ ‫لو‬ ‫لب‬ ‫ب‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫وروسته‬ ‫خه‬ ‫صلح‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫څ‬ ‫ې‬ . ‫ورك‬‫ړ‬ ‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫شو‬ ‫فتحه‬ ‫خيبر‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫محرم‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اوم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬1400‫وو‬ ‫شريك‬ ‫صحابه‬ .‫ل‬ ‫ول‬ ‫ته‬ ‫مكرم‬ ‫مك‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫ادا‬ ‫د‬ ‫عمر‬ ‫قضاشو‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ر‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ،‫حارثه‬ ‫بن‬ ‫زيد‬ ‫قومندانان‬ ‫در‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫ده‬ ‫برخه‬ ‫شام‬ ‫د‬ ‫شوه.چ‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫موته‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫اتم‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ .‫وو‬ ‫شوي‬ ‫شهيدان‬ ‫عنهم‬ ‫ال‬ ‫رضى‬ ‫رواحه‬ ‫بن‬ ‫عبدال‬ ‫او‬ ‫طيار‬ ‫حجفر‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫خيانت‬ ‫د‬ ‫قريشو‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لسمه‬ ‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ټ‬‫لس‬ ‫د‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫فتحه‬ ‫د‬ ‫مك‬ ‫د‬‫ې‬ .‫شو‬ ‫روان‬ ‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫سره‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫زره‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ښ‬ ‫په‬ ‫رمضان‬ ‫د‬17.‫شوه‬ ‫فتحه‬ ‫مكه‬ ‫لس‬ ‫په‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫چهارشنب‬ ‫د‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫شوال‬ ‫د‬16.‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫حنين‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬‫ځ‬ ‫ټ‬ .‫شول‬ ‫ستانه‬ ‫رته‬ ‫ب‬ ‫او‬ ‫ختمه‬ ‫محاصره‬ ‫امله‬ ‫له‬ ‫ديدو‬ ‫او‬ ‫د‬ ‫محاصر‬ ‫د‬ ‫خو‬ ‫ك‬ ‫محاصره‬ ‫طائف‬ ‫ي‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫دغه‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ږ‬ ‫ې‬ ‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ت‬ ‫ن‬ ‫وسلوال‬ ‫له‬ ‫چ‬ ‫شوه‬ ‫ته‬ ‫رامن‬ ‫غزا‬ ‫تبوك‬ ‫د‬ ‫بهر‬ ‫خه‬ ‫پولو‬ ‫د‬ ‫حجاز‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫مياشت‬ ‫په‬ ‫رجب‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫نهم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬ ‫ښ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ .‫شو‬ ‫راستون‬ ‫بريالى‬ ‫كر‬ ‫ل‬ ‫اسلمي‬ ‫پرته‬ ‫خه‬‫ښ‬ ‫څ‬ ‫ك‬ ‫غزا‬ ‫د‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬30000‫سفر‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وو‬ ‫شريك‬ ‫صحابه‬‫ې‬50. ‫وك‬ ‫دوام‬ ‫ور‬‫ړ‬ ‫ځې‬ .‫شوه‬ ‫وفات‬ ‫كلثوم‬ ‫ام‬ ‫لور‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫كريم‬ ‫نبي‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫كال‬ ‫د‬ ‫په‬‫ې‬ ‫ې‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ادا‬ ‫فريضه‬ ‫مقدسه‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫خلكو‬ ‫لند‬ ‫امارت‬ ‫د‬ (‫)رض‬ ‫صديق‬ ‫ابوبكر‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫نهم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫ذوالقعد‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫لسم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬26‫خه‬ ‫مدين‬ ‫له‬ ‫لپاره‬ ‫كولو‬ ‫ادا‬ ‫د‬ ‫دحج‬ ‫وسلم‬ ‫عليه‬ ‫ال‬ ‫صلى‬ ‫ال‬ ‫رسول‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫شنب‬ ‫د‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ .‫ورسيد‬ ‫ته‬ ‫مك‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫لورمه‬ ‫په‬ ‫ذوالحج‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫شو‬ ‫روان‬‫ې‬ ‫ټ‬ ‫څ‬ ‫ې‬ ‫ل‬ ‫ك‬ ‫بيان‬ ‫قوانين‬ ‫اسلمي‬ ‫او‬ ‫طريقه‬ ‫حج‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ته‬ ‫خلكو‬ ‫او‬ ‫سره‬ ‫تر‬ ‫ي‬ ‫مراسيم‬ ‫حج‬‫ړ‬ ‫ې‬ ‫ې‬ ‫په‬ ‫صفر‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫يوولسم‬ ‫په‬ ‫هجرت‬ ‫د‬‫ې‬29.‫شو‬ ‫مريض‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫مه‬‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬ .‫شو‬ ‫رخصت‬ ‫خه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫عمر‬ ‫په‬ ‫كلونو‬ ‫شپيته‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ور‬ ‫په‬ ‫دوشنب‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ني‬ ‫دولسمه‬ ‫په‬ ‫مياشت‬ ‫الول‬ ‫ربيع‬ ‫د‬ ‫كال‬ ‫ددغه‬‫څ‬ ‫ړۍ‬ ‫ې‬ ‫ځ‬ ‫ې‬ ‫ټ‬ ‫راجعون‬ ‫اليه‬ ‫انا‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫انا‬ ‫وي‬ ‫قربان‬ ‫خه‬ ‫ور‬ ‫د‬ ‫پلر‬ ‫او‬ ‫مور‬ ‫زمون‬‫څ‬ ‫ې‬ ‫ږ‬