โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา
    สมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ

สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2
คํานํา
         การศึกษาคณิตศาสตรสําหรับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 เปน
การศึกษาเพื่อปวงชนที่เปดโอกาสใหเยาวชนทุกคนไดเรียนรูคณิตศาสตรอยางตอเนื่องและตลอด
ชีวิตตามศักยภาพ ทั้งนี้เพื่อใหเยาวชนเปนผูมีความรูความสามารถทางคณิตศาสตรที่พอเพียง
สามารถนําความรู ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตรที่จําเปนไปพัฒนาคุณภาพชีวิตใหดี
ยิ่งขึ้น รวมทั้งสามารถนําไปใชเปนเครื่องมือในการเรียนรูสิ่งตางๆ และเปนพื้นฐานสําหรับ
การศึ ก ษาต อ การจั ด ทํ า เอกสารประกอบการเรี ย น เรื่ อ งสมการและการแก ส มการ ชั้ น
ประถมศึกษาปที่ 6 เลมนี้ ประกอบดวย
         1. สมการ
         - ลักษณะของสมการ - สมการจริงและเท็จ - ตัวไมทราบคา - คาตอบของสมการ
                                                                    ํ
         2. การแกสมการ
         - การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ
         - การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร
         - การแสดงวิธีการแกสมการเมื่อโจทยกําหนดตัวไมทราบคา
         - การแสดงวิธีการแกสมการเมื่อโจทยไมกาหนดตัวไมทราบคา
                                                ํ
        เอกสารฉบับนี้เหมาะสําหรับครูผูสอนนําไปประยุกตใชกับนักเรียนเพื่อการซอมนักเรียน
ที่เรียนชาหรือใชเสริมนักเรียนที่ตองการเรียนรูเพิ่มเติมไดดี นอกจากนี้นักเรียนที่สนใจเรื่อง
สมการและการแกสมการก็สามารถศึกษาไดจากเอกสารฉบับนี้ จะเปนประโยชนอยางยิ่ง
        เอกสารประกอบการเรียนฉบับนี้สําเร็จลุลวงดวยดีเพราะไดรับการสนับสนุนสงเสริมจาก
ผูอํานวยการโรงเรียน และรองผูอํานวยการโรงเรียน ไดรับการแนะนําตางๆจากอาจารยสุนันทา
สุนทรประเสริฐ และคณะ โรงเรียนสุพรรณภูมิ สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา สุพรรณบุรี เขต 1
นอกจากนี้ยังไดรับกําลังใจจากคณะครูในโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษาฯ ทุกทาน ซึ่ง
ขาพเจาขอขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ดวย

                                                           อุไรวรรณ กุลวงศวิทย
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา
สมเด็จพระนางเจาสิรกิติ์พระบรมราชินีนาถ
                     ิ
สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2
สารบัญ
เรื่อง                                                                                                            หนา
จุดประสงคการเรียนรู………………………………………………………….. 1
คูมือการใช……………………………………………………………………..                                                                           2
แบบทดสอบกอนเรียน…………………………………………………………                                                                            3
ความหมายของสมการ........................................................................................ 5
แบบฝกหัดที่ 1…………………………………………………………………                                                                            6
ลักษณะของสมการ……………………………………………………………                                                                              7
แบบฝกหัดที่ 2...................................................................................................  8
สมการที่มีตัวไมทราบคา....................................................................................        9
แบบฝกหัดที่ 3………………………………………………………………...                                                                          10
คําตอบของสมการ……………………………………………………………                                                                              11
แบบฝกหัดที่ 4………………………………………………………………..                                                                           12
แบบฝกหัดที่ 5………………………………………………………………..                                                                           13
คุณสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ………………………………..                                                                 14
แบบฝกหัดที่ 6……………………………………………………………….                                                                            15
การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ……………...                                                         16
แบบฝกหัดที่ 7………………………………………………………………..                                                                           18
คุณสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร………………………………..                                                                22
แบบฝกหัดที่ 8………………………………………………………………..                                                                           23
การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร………………                                                          24
แบบฝกหัดที่ 9………………………………………………………………..                                                                           26
การเขียนสมการจากขอความ…………………………………………………                                                                         30
แบบฝกหัดที่ 10………………………………………………………………                                                                            31
การแกสมการเมื่อกําหนดตัวไมทราบคาให…………………………………..                                                              32
แบบฝกหัดที่ 11………………………………………………………………                                                                            33
การแกสมการเมื่อไมกําหนดตัวไมทราบคาให……………………………….                                                             38
แบบฝกหัดที่ 12……………………………………………………………....                                                                         39
สารบัญ(ตอ)
เรื่อง                                                                                                       หนา
แบบทดสอบหลังเรียน...........................................................................                  44
เฉลย......................................................................................................    46
แบบบันทึกคะแนน................................................................................                49
บรรณานุกรม..........................................................................................          50
จุดประสงคการเรียนรู

1. เพื่อใหนักเรียนสามารถบอกลักษณะของสมการได
2. เพื่อใหนักเรยนสามรถจําแนกชนิดของสมการได
                 ี
3. เพื่อใหนักเรียนสามรถบอกตัวไมทราบคาจากสมการที่กําหนดใหได
4. เพื่อใหนักเรียนสามรถเขียนสมการจากขอความที่กําหนดใหได
5. เพื่อใหนักเรียนสามรถแสดงวิธีการแกสมการได
คูมือการใชสําหรับครู

1. จัดการเรียนการสอนตามแนวทางคูมือครูคณิตศาสตร ของสถาบันสงเสริมการสอน
   วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (สสวท.) ที่เสนอแนะไวอยางครบถวน
2. ผูสอนเปนผูแนะนําการใชเอกสารประกอบการเรียนตามขั้นตอน
3. ผูสอนควรใหกําลังใจแมวาผูเรียนทําไมถูกตองก็ตาม




                         คูมือการใชสําหรับนักเรียน

1.  นักเรียน เรียนรูดวยตนเองเปนรายบุคคล
2.  นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน (Pre – Test)
3.  นักเรียนศึกษาเอกสารประกอบการเรียนคณิตศาสตร เรื่องสมการและการแกสมการ
4.  นักเรียนลงมือทํากิจกรรมหลังจากศึกษาเอกสารประกอบการเรียนคณิตศาสตร เรื่อง
     สมการและการแกสมาการแลว ถายังไมเขาใจใหกลับไปศึกษาใหม
6.) เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมเสร็จเรียบรอย ใหนักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน
     (Prost – Test) แลวตรวจจากเฉลย บันทึกผล เพื่อนําผลการประเมินไป
    เปรียบเทียบกับผลการประเมินกอนเรียนวามีการพัฒนาถึงระดับใด
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ
                     แบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง สมการ จํานวน 20 ขอ
                               ......................................................
คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  คําตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียวเทานั้น

1.) ขอใดเปนสมการ
ก. 4 + 5   < 6+3                                   ข. 5 + 7 = 12 – 3
ค. 49 × 5 > 49 ÷ 5                                 ง. 6 + 10 ≠ 10 + 6

2.) สมการขอใดเปนเท็จ
ก. 84 ÷ 4 = 21                                     ข. 15 × 5 = 5 × 15
ค. 6 - 2 = 2 - 6                                   ง. 7 + 8 = 8 + 7

3.) สมการขอใดมีตัวไมทราบคา
ก. 3 × R = 7                                       ข. 6 + 13 = 19
ค. 15 ÷ 5 = 3                                      ง. 10 – 4 = 6

4.) ขอใดคือคําตอบของสมการ S - 7 = 15
ก. 7              ข. 8              ค. 15                                ง. 22

5.) “ ถุงเทาราคาคูละ A บาท ซื้อถุงเทา 2 คู ใหธนบัตรใบละหนึ่งรอยบาท ไดรับเงิน
                   
ทอน 30 บาท ” เขียนเปนสมการไดอยางไร
ก. A × 2 = 30                                 ข. 100 – ( A × 2) = 30
ค. A + A = 30                                 ง. ( A × 2 ) – 100 = 30

6.)  ถา 3 × Y = 18 แลว ( 3 × Y ) +................. = 18 + 2 จํานวนใน
     ชองวางคือ ขอใด
ก. 1                 ข. 2            ค. 3                   ง. 4
7.)  ถา 25 ÷ K = 5 แลว ( 25                 ÷   K) - 3 = 5  3
     เติมเครื่องหมายใดใน 
ก. +               ข. -                                        ค. ×                   ง.   ÷



8.)   ถา G + 17 = 30 จะหาคําตอบสมการโดย G + 17 -  = 30 - 
      จํานวนใน  คือขอใด
ก. 13 และ 13      ข. 13 และ 17          ค. 17 และ 13  ง. 17 และ 17

9.) สุดาซื้อดินสอ F แทง ราคาแทงละ 9 บาท จายเงินไป 108 บาท สุดาไดดินสอกี่แทง
ก. 3 แทง         ข. 9 แทง                ค. 12 แทง          ง. 15 แทง

10.) ปจจุบันพออายุ 63 ป อายุของพอรวมกับอายุของลูกได 91 ป ปจจุบันลูกอายุกี่ป
         
ก. 12 ป           ข. 28 ป                    ค. 36 ป               ง. 40 ป

                            .......................................................
สมการ มาจากคําวา สม + การ หมายถึง การเทากัน อานวา สะ – มะ – กาน

     ดังนั้น สมการ คือ ประโยคสัญลักษณที่มีเครื่องหมายเทากับ เชน

      5+3 = 4             เปนสมการเพราะมีเครื่องหมายเทากับ

      6–2 > 1             ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมาย มากกวา

      6÷3 < 5             ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมาย นอยกวา

      10 – 5 ≠ 6          ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมายไมเทากับ
แบบฝกหัดที่ 1

คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  หนาขอที่เปนสมการ
                     กาเครื่องหมายหนาขอที่ไมเปนสมการ

      ..........................    1.)   12 – 7        =    7 - 12

      ..........................    2.)   15 + 3        >    17

      ..........................    3.)   30   ÷   6    <    4

      ..........................    4.)   12   ÷   3    =    16 ÷ 4

      ..........................    5.)   49 ÷ 7        ≠    7+3

      ...........................   6.)   55 ÷ 11       =    5×2

      ...........................   7.)   35 ÷ 5        >    4+2

      ...........................   8.)   7× 7          =    7+ 7
                                                                      งายมากดู = อยางเดียว
      ...........................   9.)   64   ÷   8    >    4+3

      ...........................   10.) 60 ÷ 5         =    3×3

                                          ……………………….
สมการมี 2 ลักษณะคือ สมการที่เปนจริง และ สมการที่เปนเท็จ
                              พิจารณาสมการตอไปนี้
                              3+7           =        7+3
                              10 – 5        =        5×1
                              12 × 6        =        70 + 2
                              33 ÷ 3        =        55 ÷ 5
                              108 - 9       =        12 ÷ 1
จะเห็นวาจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = และจํานวนที่อยูทางขวาของเครื่องหมาย =
เทากัน สมการที่มีลักษณะเชนนี้เรียกวา “ สมการที่เปนจริง ”

สรุปวา :    สมการที่เปนจริงหมายถึง สมการซึ่งจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = กับ
             จํานวนที่อยูทางขวา เทากัน

                           พิจารณาสมการตอไปนี้

                           0.5 × 5       =      2.55
                           18 × 6        =      6 × 17
                           35 ÷ 7        =      25 ÷ 6
                           40 ÷ 2        =      55
                           100 - 50      =      5 × 11

จะเห็นวาจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = และจํานวนที่อยูทางขวาของเครื่องหมาย =
ไมเทากัน สมการที่มีลักษณะเชนนี้เรียกวา “ สมการที่เปนเท็จ ”

สรุปวา :   สมการที่เปนเท็จหมายถึง สมการซึ่งจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = กับ
             จํานวนที่อยูทางขวาไมเทากัน
แบบฝกหัดที่ 2

คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  หนาขอสมการที่เปนจริง
                     กาเครื่องหมายหนาขอสมการที่เปนเท็จ

      ........................    1.)   30 – 15       =    15 – 30

      .......................     2.)   45   ÷   9    =    40 ÷ 8

      .......................     3.)   12 × 12       =    12   ÷   12

      .......................     4.)   350 ÷ 7       =    5 + 10

      .......................     5.)   36 + 6        =    72

      ........................    6.)   23 - 14       =    19 – 10

      .........................   7.)   15 + 47       =    47 – 15

      .........................   8.)   19 ÷ 5        =    5–1

      .........................   9.)   21 × 12       =    12   ×   21

      .........................   10.) 15 + 7         =    12 + 10



      ไมยากเลยครับเด็กๆ
สมการบางสมการไมสามารถบอกไดวาเปนจริง หรือเปนเท็จ เชน

             54   ×       R   =   9+6

             12   ÷       D   =   4

             T + 7            =   13

             Y - 16           =   22

             P    ÷   8       =   8–3

             ก - 45           =   13

             ฐ + 14           =   71

             ศ    ÷   2       =   55

             ฬ - 7            =   12 + 5               มีอักษรแทนจํานวน

             ญ    ×   13      =   25 - 10

สมการดังกลาวไมสามารถบอกไดวาเปนจริงหรือเท็จเพราะมี ตัวไมทราบคา อยูดวย
ตัวไมทราบคาหรือเรียกวา ตัวแปร ไมใชตวเลข แตเปนตัวอักษรภาษาอังกฤษหรือ
                                        ั
ภาษาไทยหรือสัญลักษณอื่นแทนจํานวน ตองหาจํานวนมาแทนตัวไมทราบคา จึงจะ
บอกไดวาสมการนั้นเปนจริงหรือเปนเท็จ
แบบฝกหัดที่ 3

        คําชี้แจง ใหนักเรียนพิจารณาสมการมีตัวไมทราบคา หรือไม ถามีใหเขียนตัวไมทราบคานั้น

        1.)     63   ÷   7       =      8+ 5             ตอบ .........................................................

        2.)     K    ÷   5       =      7                ตอบ .................................................

        3.)     L    ×   6       =      24               ตอบ .................................................

        4.)     15   ×   3       =      3                ตอบ .................................................

        5.)     ฎ    ×   10      =      100              ตอบ .................................................

        6.)     ฦ + 14           =      18               ตอบ .................................................

        7.)     E- 3             =      9                ตอบ .................................................

        8.)     45 + 5           =      3                ตอบ .................................................

        9.)     69 × 3           =      15 × 3           ตอบ .................................................

        10.) ษ - 77              =      13                ตอบ .................................................


ผมทําไดอยูแลวครับ แคดูตัวอักษร
สมการที่มีตัวไมทราบคาอยูดวย ตองหาจํานวนมาแทนคาตัวไมทราบคานั้น เชน
                                    ศ ÷ 2       =     55
      ถาแทน ศ ดวย 110 ในสมการ ศ ÷ 2           =     55 เปนจริง ดังนี้
                                    110 ÷ 2 =         55
                            เราเรียก 110 วาเปนคําตอบของสมการ

      ถาแทน ศ ดวย 100 ในสมการ ศ      ÷   2    =    55 เปนเท็จ ดังนี้
                                  100 ÷ 2       =    50 ไมใช 55
                       เพราะฉะนั้น 100 ไมเปนคําตอบของสมการ

สรุปวา : จํานวนใดที่แทนคาตัวไมทราบคาแลวทําใหสมการนั้นเปนจริง จํานวนนั้นเปน
          คําตอบของสมการ เชน

                                   Y × 5          =      10
      ถาแทนคา Y ดวย 2 ในสมการ Y × 5            =      10 จะได
                                   2 ×5           =      10 สมการเปนจริง
      ดังนั้น 2 เปนคําตอบของสมการ Y × 5          =      10



                                    ฆ ÷ 3         =      7
      ถาแทนคา ฆ ดวย 24 ในสมการ ฆ ÷ 3           =      7 จะได
                                    24 ÷ 3        =      8 สมการเปนเท็จ
      ดังนั้น 24 ไมเปนคําตอบของสมการ ฆ ÷ 3      =      7

                                                นักเรียนอานดีๆ นะครับ
                                                คําตอบของสมการเมื่อแทนคาตัวแปร
                                                 แลวสมการเปนจริง
แบบฝกหัดที่ 4

       คําชี้แจง จงวงกลมลอมรอบจํานวนที่เปนคําตอบของสมการ

       1.)    ณ +8              =   15                     7     22

       2.)    E - 15            =   13                     2     28

       3.)    15   ÷   P        =   3                      5     45

       4.)    B    ÷   6        =   6                      12    36

       5.)    15   ÷       ธ    =   30                     0.5   5


       6.)     C
                                =   8                      1     64
               8


       7.)    2    ×   B        =   1                      0.5   2


       8.)    16 × H            =   2                      1
                                                                 8
                                                           8


       9.)    N + 13            =   15                     2     28

       10.)   M    ÷       5    =   45                     9     225



เลือกใหดีกอนตัดสินใจ
ตองคิดคํานวณบางเล็กนอยนะคะ
แบบฝกหัดที่ 5

คําชี้แจง ใหนักเรียนนําอักษรทางขวามือ มาใสหนาขอทางซายมือใหมีความสัมพันธกน
                                                                               ั

...............1.)    ม×9              =   45                ก.      1

...............2.)    ว + 40           =   78                ข.      2

................3.)   ศ    ÷    35     =   1                 ค.      3

...............4.)    ป - 20           =   40                ง.      12

...............5.)    33    ÷      ฬ   =   11                จ.      18

................6.)   ฒ    ×    12     =   144               ฉ.      27

................7.)   140      ÷   Q   =   70                ช.      30

................8.)   59 + ร           =   60                ซ.      32

...............9.)    35 - ล           =   17                ฌ.      35

..............10.)    23 + ช           =   50                ญ.      38

         คิดใหรอบคอบ                                        ฎ.      45
เสร็จแลวไปเลนกันไดเลย
                                                             ฏ.      48

                                                             ฐ.      60
สมบัติของการเทากันเกี่ยวกับการบวกและการลบ



        จากสมการที่เทากันอยู ถานําจํานวนใดจํานวนหนึ่งมาบวกหรือลบจากจํานวนทั้งสองขางของ
เครื่องหมายเทากับของสมการดวยจํานวนที่เทากัน ผลลัพธยอมเทากัน เชน

                ถา           48 ÷ 6        =       10 – 2
          นํา 3 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครืองหมายเทากับของสมการ จะได ดังนี้
                                                  ่
                             ( 48 ÷ 6 ) – 3 =       ( 10 – 2 ) – 3
                                  8–3       =            8–3
                                     5      =            5

จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาลบแตละจํานวนที่เทากันผลลบยอมเทากัน



               ถา           12 × 7         =        90 – 6
          นํา 5 มาบวกกับจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ จะได ดังนี้
                             ( 12 × 7) + 5 =         ( 90 – 6 ) + 5
                                  84 + 5 =           84 + 5
                                      89    =        89

จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาบวกแตละจํานวนที่เทากันผลบวกยอมเทากัน

             สรุปวา : การบวกหรือลบดวยจํานวนที่เทากันทังสองขางของเครื่องหมายเทากับของ
                                                         ้
       สมการ จะไดคาเทากันเสมอ

                                                                 เด็กๆอานใหเขาใจกอนนะจะ
                                                                 ถาไมเขาใจถามครูก็ได
แบบฝกหัดที่ 6

      คําชี้แจง    จงเติมจํานวนลงในชองวางเพือใหสมการเปนจริง
                                              ่

1.)   ถา 7 + 11   = 18      แลว   ( 7 + 11 ) + 44                =   18 + ..............

2.)   ถา 49 – 23 = 26       แลว   ( 49 – 23) + 15                =   26 + ..............

3.)   ถา   1 3
             +     =   4
                            แลว    (   1 3 3
                                         + )+                      =   4
                                                                         + ...................
            8 8        8                8 8 8                          8


4.)   ถา 3.25 × 8 = 26     แลว    ( 3.25 × 8 ) – ............. =     26 – 4

5.)   ถา 49 – 12 = 37      แลว    ( 49 – 12 ) + 6                =   37 +..............

6.)   ถา 35 × 8 = 280      แลว    ( 35 × 8) – .............      =   280 – 131

7.)   ถา 34 + 15 = 49      แลว    ( 34 + 15 ) – 7                =   49 – ...........

8.)   ถา 91 – 16 = 75      แลว    ( 91 – 16 ) – ..............   =   75 – 12

9.)   ถา 36 ÷ 6   = 6       แลว ( 36 ÷ 6) – 5                    =   6 – ................

10.) ถา 15 – 11 = 4        แลว    ( 15 – 11 ) – 1                =   4 – .................




                                        บอกแลววาไมยาก
การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ

ถากําหนดสมการที่มีตัวไมทราบคามาให แลวใหแกสมการ นั่นคือการหาคําตอบของสมการ หรือการหา
จํานวนที่มาแทนคาตัวไมทราบคา

              สรุปวา                       การแกสมการคือการหาคาของตัวไมทราบคา

                                        K + 15         =       35

              ตัวไมทราบคาคือ K ดังนั้นตองหาวา K มีคาเทากับเทาไร

               โดยการนํา 15 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการเพื่อให
       เหลือ K ทางซายมือเพียงตัวเดียว

              จะไดวา            ( K + 15 ) – 15      =       35 – 15

              อานดีดีนะจะ                            K       =         20

              นํา 20 ไปแทนคาตัวไมทราบคา ( K ) ไดดังนี้

                                        20 + 15        =       35         เปนจริง

              ดังนั้น 20 เปนคําตอบของสมการ K + 15 =           35
              ตอบ ๒๐

              สรุปวา :

                  การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาบวกกับจํานวนใดๆ อาจทําไดโดยการใชสมบัติการเทากัน
       เกี่ยวกับการลบ ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่บวกตัวไมทราบคาไปลบออกจากจํานวนทั้ง
       สองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
ก–3               =       43
               ตัวไมทราบคาคือ ก ดังนั้นตองหาวา ก มีคาเทากับเทาไร
               โดยการนํา 3 มาบวกจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพื่อใหเหลือ ก
ทางซายมือเพียงตัวเดียว
               จะไดวา            (ก–3)+3              =       43 + 3
                                            ก           =       46
               นํา 46 ไปแทนคาตัวไมทราบคา ( ก ) ไดดังนี้
                                      46 – 3            =       43 เปนจริง
               ดังนั้น 46 เปนคําตอบของสมการ ก – 3 =            43
               ตอบ ๔๖



        หมายเหตุ : กรณีที่มีเครื่องหมายลบอยูหนาตัวไมทราบคา ตองคูณดวย ( – 1 )

                  เชน             18 – H                 =    12
          นํา 18 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไมทราบ
                                                                                ่
คาตัวเดียวทางซายมือ
                                   ( 18 – H ) – 18        =    12 – 18
                                           –H             =    –6
                                           (–H ) × (–1 ) =     (– 6 ) × (– 1 )
                                                   H      =    6
                  นํา 6 ไปแทนคาตัวไมทราบคา (H ) ไดดังนี้
                                                   18 – 6 =    12      เปนจริง
                  ดังนั้น 6 คําตอบของสมการ 18 – H         =    12
          ตอบ ๖

สรุปวา :

         การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาลบกับจํานวนใดๆ อาจทําไดโดยการใชสมบัติการเทากันเกี่ยวกับการ
บวก ดวยการนําจํานวนทีเ่ ทากับจํานวนที่ลบตัวไมทราบคาไปบวกกับจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมาย
เทากับของสมการ
แบบฝกหัดที่ 7
คําชี้แจง             จงแกสมการตอไปนี้
            1.)         65 + ฐ              =        146
                        วิธีทํา             65 + ฐ             = 146
            นํา 65 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
                                            ( 65 + ฐ ) – 65 =    146 – 65
                                                     ฐ         = ............... ทําถูกหมดมีรางวัลครับ
            นํา..............มาแทนคาในสมการ 65 + ฐ =            146
                                                  65 +........ = 146 เปนจริง
            ดังนั้น.................เปนคําตอบของสมการ 65 +ฐ = 146
            ตอบ ...................

            2.)           G + 13                     =             135
                          วิธีทํา...................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            .........................................................................................................................
            .........................................................................................................................
            ตอบ..............................



            3.)           49 + Y                     =             98
                          วิธีทํา...................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ...........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ...........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ..........................................................................................................................
            ตอบ..........................
4.)           ฑ + 98                     =             238
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................



5.)           123 + A                    =             514
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................



6.)           99 – ก                     =             1
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................
7.)           10 – จ                     =             2
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................

8.)           V – 45                     =             7
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................

9.)           ษ – 72                     =             28
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
ตอบ..........................
10.) 44 – ย                              =            2
              วิธีทํา...................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
...........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
              ตอบ..........................
สมบัติการเทากันเกี่ยวกับการคูณและการหาร



       จากสมการที่เทากันอยู ถานําจํานวนใดจํานวนหนึ่งมาคูณหรือหารทั้งสองขางของสมการดวย
จํานวนที่เทากัน ผลลัพธยอมเทากัน เชน
                         

                        ถา              3 + 12          =       15

                        แลว      ( 3 + 12 ) × 3         =       15 × 3

                                         15 × 3          =       15 × 3

                                             45          =       45

สรุปวา : จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาคูณแตละจํานวนที่เทากัน
          ผลคูณยอมเทากัน



                        ถา             25 + 35          =       60

                        แลว     ( 25 + 35 ) ÷ 10        =       60 ÷ 10

                                        60 ÷ 10          =       60 ÷ 10

                                                   6     =       6

สรุปวา : จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งซึ่งไมเทากับศูนยมาหารแตละจํานวนที่
เทากัน ผลหารยอมเทากัน
แบบฝกหัดที่ 8

คําชี้แจง          ใหนักเรียนเติมจํานวนลงในชองวางใหถกตอง
                                                        ู

1.)         ถา    45 – 17                             =            28
            แลว   ( 45 – 17 ) ÷ 4                     =            28 ÷ ...............

2.)         ถา    12 + 5                              =            17
            แลว   ( 12 + 5 ) ÷ 17                     =            17 ÷ ..............

3.)         ถา    125 ÷ 25                            =            5
            แลว   ( 125 ÷ 25 ) ÷ ..........           =            5÷5

4.)         ถา    35 × 6                              =            210
            แลว   ( 35 × 6 ) ÷ .............          =            210 ÷ 30

5.)         ถา    178 + 14                            =            192
            แลว   ( 178 + 14 ) ÷ ...........          =            192 ÷ 2

6.)         ถา    250 – 15                            =            235
            แลว   ( 250 – 15 ) × 10                   =            235 × ...........

7.)         ถา    27 + 63                     =                    90
            แลว   ( 27 + 63 ) × ............. =                    90 × 3

8.)         ถา    15 ÷ 3                              =            5
            แลว   ( 15 ÷ 3 ) × .........              =            5×8

9.)         ถา    45 ÷ 15                             =            3
            แลว   ( 45 ÷ 15) × ..........             =            3 × 10

10.)        ถา    12 × 7                              =            84
            แลว   ( 12 × 7 ) × .............          =            84 × 5

                                    ............................................................
การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร

ถากําหนดสมการที่มีตัวไมทราบคามาให แลวใหแกสมการ นั่นคือการหาคําตอบของสมการ หรือการหา
จํานวนที่มาแทนคาตัวไมทราบคา

       สรุปวา :         การแกสมการคือการหาคาของตัวไมทราบคา

               เชน             A   ×   7             =         35

              ตองนํา 7 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไม
                                                                                  ่
       ทราบคาเพียงตัวเดียวเทานั้น เพราะ 7 คูณอยูกับตัวไมทราบคาจึงนํา 7 มาหาร

               จะได            A   ×
                                        7
                                                      =         35
                                        7                       7


                                A   ×   1             =         5

                                            A         =         5

               นํา 5 มาแทนคาตัวไมทราบคาของสมการ A × 7 =           35

                                                     5    ×   7 =    35    เปนจริง

               ดังนั้น 5 เปนคําตอบของสมการ A × 7 =             35

               ตอบ ๕
สรุปวา :
การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาคูณดวยจํานวนใดๆอาจทําไดโดยการใชสมบัติของการเทากันเกียวกับการหาร
                                                                                     ่
ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่คูณตัวไมทราบคาไปหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของ
สมการ
B   ÷   10              =       12

                เนื่องจาก 10 หารอยูกับตัวไมทราบคา จึงตองนํา 10 มาคูณ จํานวนทั้งสองขางของ
        เครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไมทราบคา B เพียงตัวเดียวทางซายมือ
                                          ่

                จะได           B×
                                     10
                                                        =       12 × 10
                                     10
                                B                    =     120
                นํา 120 แทนคาตัวไมทราบคาในสมการ B ÷ 10 = 12
                                                 120 ÷ 10 = 12 เปนจริง
                ดังนั้นคําตอบของสมการ B ÷ 10 = 12 คือ 120
                ตอบ ๑๒๐
สรุปวา :

การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาหารดวยจํานวนใดๆที่ไมใชศูนย อาจทําไดโดยการใชสมบัติของการเทากัน
เกี่ยวกับการคูณ ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่หารตัวไมทราบคาไปคูณจํานวนทั้งสองขางของ
เครื่องหมายเทากับของสมการ

                 กรณีที่เครื่องหมายหารอยูหนาตัวไมทราบคา เชน
                                        100 ÷ S          =       20
        ใหเปลียนเปนการคูณ จะได S × 20
               ่                                         =       100 ( ตัวหาร × ผลหาร = ตัวตั้ง )

                นํา 20 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ


                                             S×
                                                  20
                                                        =       100
                                                  20             20
                                              S ×1 =        5
                                              S      =      5
                นํา 5 มาแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ 100 ÷ S = 20
                                                     100 ÷ 5 = 20 เปนจริง
                ดังนั้น 5 เปนคําตอบของสมการ 100 ÷ S = 20
                ตอบ ๕
แบบฝกหัดที่ 9



      คําชี้แจง จงแกสมการตอไปนี้
1.)   15 ÷ M           =        5
      วิธีทํา เขียนใหอยูในรูปการคูณ จะได M × 5          = 20
      นํา 5 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
                                                                                    5                              15
                                                                          M×                         =
                                                                                    5                               5


                                                   M                                                 =             .......................
      นํา 3 แทนตัวไมทราบคาในสมการ               15 ÷ M                                             =             5
                                                   15 ÷ ...........                                  =             5 เปนจริง
      ดังนั้น ................ เปนคําตอบของสมการ 15 ÷ M                                                 = 5
      ตอบ ..................




2.)   D ÷9                       =             4
      วิธีทํา.............................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ตอบ..........................
3.)           ว ÷ 15                     =             12
วิธีทํา.............................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ตอบ..........................



4.)           ย ÷ 20                     =             6
วิธีทํา.............................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ตอบ..........................



5.)           30 ÷ K                     =             5
วิธีทํา.............................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ตอบ..........................
6.)   25 × U                     =             900
      วิธีทํา.............................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ตอบ..........................



7.)   5× น                       =             350
      วิธีทํา.............................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ตอบ..........................



8.)   ฝ × 18                     =             162
      วิธีทํา.............................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ......................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      .....................................................................................................................................
      ตอบ..........................
9.)           V × 25                     =             625
วิธีทํา.............................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ตอบ..........................




10.) 13 × F                              =             221
วิธีทํา.............................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
ตอบ..........................
การเขียนสมการจากขอความทีกําหนดให
                                                             ่

ใชวิธีการเชนเดียวกับการเขียนประโยคสัญลักษณจากโจทยปญหาการบวก การลบ การคูณ และ การหาร

                             - รวม , ไดมาอีก , กับอีก เปนตน คือการบวก

                              - หักออก , ใชไป , แบงให เปนตน คือการลบ

                             - แบงออกเทาๆกัน , เฉลีย , ชิ้นละ เปนตน คือการหาร
                                                     ่

                             - ครั้งละเทาๆกันรวมเปน , คนละเทาๆกันรวมเปน เปนตน คือการคูณ



1.)     ตอนเชาชาวสวนเก็บกระทอนได 25 กิโลกรัม ตอนเย็นเก็บไดอีก G กิโลกรัม รวมเปนกระทอน
ทั้งหมด 69 กิโลกรัม
เขียนเปนสมการคือ 25 + G = 69
2.)     นิดมีเชือกยาว B เมตร ตัดไปใช 10 เมตร นิดเหลือเชือก 35 เมตร
เขียนเปนสมการคือ B - 10 = 35
3.)     ซื้อสมโอ ษ ผล ราคาผลละ 55 บาท จายเงินทั้งหมด 1,100 บาท
เขียนเปนสมการคือ ษ × 55 = 1,100 บาท
4.)     แมมีเงิน D บาทแบงใหเด็ก 5 คนๆละ 500 บาท
เขียนเปนสมการคือ D ÷ 5 = 500

                                            ฯลฯ
แบบฝกหัดที่ 10

คําชี้แจง         ใหนักเรียนเขียนสมการจากขอความที่กําหนดใหตอไปนี้

1.)     แมใชเงิน N บาท จายคาเดินทางวันละ 150 บาทได 10 วัน
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

2.)     มีแตงโม จ เขง แตละเขงมีแตงโม 10 ผล รวมมีแตงโมทั้งหมด 150 ผล
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

3.)      มีนักเรียน ข คนแบงเปน 6 กลุม เทาๆกัน ไดกลุมละ 7 คน
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

4.)     เลี้ยงไกไว Z ตัว แบงเปน 3 เลา เทาๆกัน ไดเลาละ 15 ตัว
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

5.)     ซื้อสบู Y กอน ราคากอนละ 13 บาท จายเงินทั้งหมด 260 บาท
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

6.)     ซื้อไขไกมา E ฟอง ทําแตกไปเสีย 7 ฟอง เหลือไขไกอยู 248 ฟอง
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

7.)     แมมีผา R เมตร ตัดชุดไป 4 เมตร เหลือผาอีก 13 เมตร
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

8.)     ฉันมีเงิน B บาท คุณพอใหอีก 245 บาท ฉันมีเงินทั้งหมด 6,740 บาท
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

9.)     วันแรกขับรถไดระยะทาง K กิโลเมตร วันที่สองขับไดอีก 360 กิโลเมตร รวมสองวันขับรถได
         780 กิโลเมตร
เขียนเปนสมการ........................................................................................................

10.) มีน้ําตาลทรายอยู P กิโลกรัม ซื้อมาเพิ่มอีก 18 กิโลกรัม รวมมีนาตาลทรายทั้งหมด 27 กิโลกรัม             ้ํ
เขียนเปนสมการ........................................................................................................
                                               .....................................................
การแสดงวิธการแกสมการเมื่อโจทยกาหนดตัวไมทราบคา
                                 ี                     ํ

มีขั้นตอนดังนี้

1.   พิจารณาวาโจทยกําหนดอะไรมาใหบาง
2.   โจทยตองการทราบอะไร
3.   ตองใชวิธีการใดหาคําตอบ
4.   เขียนเปนสมการไดอยางไร
5.   แกสมการ ( โดยใชคุณสมบัติการทากันของการบวก ลบ คูณ หาร )
6.   ตรวจคําตอบ โดยแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ

เชน สมใจมีเงิน F บาท แบงเงินทั้งหมดใหนอง 3 คน คนละเทาๆกัน นองไดเงินคนละ 150 บาท เดิม
สมใจมีเงินกี่บาท
       วิธีทํา      สมใจมีเงิน                     F                      บาท
                    แบงใหนอง                    3                      คน
                    นองไดเงินคนละ                F ÷ 3                  บาท
                    แตนองไดเงินคนละ             150                    บาท
                    เขียนเปนสมการไดวา F ÷ 3 = 150
                    นํา 3 มาคูณจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
                                              F
                                                ×3    = 150 × 3
                                              3


                                            F        =    450
         แทนคา F ดวย 450 ในสมการ       F÷3         =      150
                                      450 ÷ 3        =      150 เปนจริง
         ดังนั้น 450 เปนคําตอบของสมการ F ÷ 3        =      150
         ตอบ เดิมสมใจมีเงิน ๔๕๐ บาท
แบบฝกหัดที่ 11
คําชี้แจง              จงแสดงวิธีการแกสมการ

1.)           มาลีมีดอกบัว T ดอก แบงเปนกําๆละ 10 ดอก ไดทั้งหมด 37 กํา มาลีมีดอกบัวทั้งหมดกี่ดอก
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................




2) คุณพอมีเงินเดือน P บาท แบงใชวันละ 550 บาท ใชครบ 30 วัน คุณพอมีเงินเดือนเทาไร
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................
3.)           มีนักเรียน B คน จัดเปน 15 กลุม เทาๆกันไดกลุมละ 20 คน มีนักเรียนทั้งหมดกี่คน
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................




4.)           จัดเกาอี้ G แถวๆละ 12 ตัว รวมมีเกาอี้ทั้งหมด 240 ตัว มีเกาอี้ทั้งหมดกี่แถว
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................
5.) แอปเปลราคาผละ A บาท ซื้อมา 175 ผล จายเงินไป 1,750 บาท แอปเปลราคาผลละเทาไร
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................




6.)           มีมะพราวออนอยู ณ ผล ขายไป 74 ผล เหลือมะพราวออนอีก 32 ผล เดิมมีมะพราวออนกีผล                                                                       ่
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................
7.)           มีเงิน ฆ บาท จายคาน้ํามันรถยนตไป 1,080 บาท เหลือเงินอยู 2,870 บาท เดิมมีเงินกี่บาท
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................




8.)           วันแรกขายของไดเงิน ฐ บาท วันที่สองขายไดอีก 2,410 บาท รวมสองวันขายของไดเงิน 5,741
              บาท วันแรกขายของไดเงินเทาไร
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................
9.)           มีขาวสารอยู J ถัง ซื้อมาเพิ่มอีก 17 ถัง รวมมีขาวสาร 215 ถัง เดิมมีขาวสารอยูกี่ถัง
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................




10.)          คุณแมมีเงิน R บาท ซื้อโทรศัพทมือถือไป 15,700 บาท เหลือเงิน 21,900 บาท เดิมคุณแมมีเงิน
              กี่บาท
วิธีทํา..............................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ตอบ................................................................................................................................................................
การแสดงวิธการแกสมการเมื่อโจทยไมกาหนดตัวไมทราบคา
                                  ี                        ํ

มีขั้นตอนดังนี้

1.   พิจารณาวาโจทยกําหนดอะไรมาใหบาง
2.   โจทยตองการทราบอะไร
3.   กําหนดตัวไมทราบคาแทนสิ่งที่โจทยตองการทราบ
4.   ตองใชวิธีการใดหาคําตอบ
5.   เขียนเปนสมการไดอยางไร
6.   แกสมการ ( โดยใชคุณสมบัติการทากันของการบวก ลบ คูณ หาร )
7.   ตรวจคําตอบ โดยแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ

เชน คุณพอมีเงินจํานวนหนึ่ง ใหคุณแมไป 9,500 บาท คุณพอยังเหลือเงินอีก 12,700 บาท เดิมคุณพอมี
เงินกี่บาท
              วิธีทํา          ใหเงินคุณแมไป          9,500          บาท
                               คุณพอเหลือเงิน          12,700         บาท
                               สมมุติใหเดิมคุณพอมีเงิน ภ             บาท
                               ภ - 9,500                =      12,700 บาท
              นํา 9,500 มาบวกจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
                               (ภ- 9,500) + 9,500       =      12,700 + 9,500
                                                ภ       =      22,200
              แทนคา 22,200 ในสมการ ภ – 9,500           =      12,700
                               22,200 – 9,500           =      12,700
                                        12,700          =      12,700
              ดังนั้น 22,200 เปนคําตอบของสมการ ภ – 9,500 = 12,700

                  ตอบ    เดิมคุณพอมีเงิน ๒๒,๒๐๐ บาท
แบบฝกหัดที่ 12

คําชี้แจง           จงแสดงวิธีการแกสมการตอไปนี้

            1.) 5 เทาของเงินจํานวนหนึ่งเทากับ 15,000 บาท จงหาเงินจํานวนนั้น
            วิธีทํา..........................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            ................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            ตอบ.........................................................................................................................................



            2.) พอมีอายุเปน 6 เทาของลูก ถาลูกอายุ 7 ป พออายุกี่ป
            วิธีทํา..........................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            ..................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            ................................................................................................................................................
            .................................................................................................................................................
            ตอบ.........................................................................................................................................
3.) คอมพิวเตอรราคาเปน 15 เทาของโตะ ถาโตะราคา 1,500 บาท คอมพิวเตอรราคาเทาไร
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................




4.) แบงขนมใสถุงๆละ 45 ชิ้น ได 450 ถุง ตองมีขนมกี่ชิ้น
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................
5.) มีเงินจํานวนหนึ่งแบงใหเด็ก 7 คน ไดคนละ 1,250 บาท เดิมมีเงินกี่บาท
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................




       6.) ลุงสมสุขเลี้ยงไกไว เปนโรคระบาดตายไป 15,000 ตัว เหลือไกอยู 5,500 ตัว เดิมลุงสมสุข
เลี้ยงไกไวกี่ตัว
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................
7.) ดารณีมีเงินจํานวนหนึ่ง จายคาไฟฟาไป 1,500 บาท เหลือเงิน 7,020 บาท เดิมดารณีมีเงิน
       เทาไร
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................




8.) ชาวสวนมีกลวยอยูจํานวนหนึ่ง ขายไป 540 หวี เหลืออีก 210 หวี เดิมชาวสวนมีกลวยกี่หวี
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................
9.) แมไดรับเงินเดือนมาจํานวนหนึ่งและยังไดเงินปนผลสหกรณอีก 18,514 บาท รวมแมมีเงิน
       40,785 บาท แมมีเงินเดือนเทาไร
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................




       10.) แมคาขายดอกบัวไดเงินจํานวนหนึ่ง ขายดอกกุหลาบไดเงิน 755 บาท แมคาขายดอกไม
       ทั้งสองชนิดไดเงิน 1,705 บาท แมคาขายดอกบัวไดเงินเทาไร
วิธีทํา..........................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
ตอบ.........................................................................................................................................
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ
                     แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง สมการ จํานวน 20 ขอ
                               ................................................
      คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  คําตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียวเทานั้น

1.) ขอใดเปนสมการ
ก. 4 + 5   < 6+3                                   ข. 49 × 5     > 49 ÷ 5
ค. 5 + 7    = 12 – 3                               ง. 6 + 10     ≠ 10 + 6

2.) สมการขอใดเปนเท็จ
ก. 6 - 2 = 2 - 6                                   ข. 15 × 5 = 5 × 15
ค. 84 ÷ 4 = 21                                     ง. 7 + 8 = 8 + 7

3.) สมการขอใดมีตัวไมทราบคา
ก. 10 – 4   = 6                                    ข. 6 + 13 = 19
ค. 15 ÷ 5  = 3                                     ง. 3 × R = 7


4.) ขอใดคือคําตอบของสมการ S - 7 = 15
ก. 22             ข. 15             ค. 8                         ง. 7

5.) “ ถุงเทาราคาคูละ A บาท ซื้อถุงเทา 2 คู ใหธนบัตรใบละหนึ่งรอยบาท ไดรับเงิน
                   
ทอน 30 บาท ” เขียนเปนสมการไดอยางไร
ก. 100 – ( A × 2) = 30                        ข. A × 2 = 30
ค. A + A = 30                                 ง. ( A × 2 ) – 100 = 30

6.)  ถา 3 × Y = 18 แลว ( 3 × Y ) +................. = 18 + 2 จํานวนใน
     ชองวางคือ ขอใด
ก. 4                 ข. 3            ค. 2                   ง. 1
7.)  ถา 25 ÷ K = 5 แลว ( 25                  ÷   K) - 3 = 5  3
     เติมเครื่องหมายใดใน 
ก. -               ข. +                                         ค. ×                   ง.   ÷




8.)    ถา G + 17 = 30 จะหาคําตอบสมการโดย G + 17 -  = 30 - 
       จํานวนใน  คือขอใด
ก. 17 และ 17       ข. 13 และ 17          ค. 17 และ 13  ง. 13 และ 13




9.) สุดาซื้อดินสอ F แทง ราคาแทงละ 9 บาท จายเงินไป 108 บาท สุดาไดดินสอกี่แทง
ก. 15 แทง        ข. 12 แทง               ค. 9 แทง           ง. 3 แทง




10.) ปจจุบันพออายุ 63 ป อายุของพอรวมกับอายุของลูกได 91 ป ปจจุบันลูกอายุกี่ป
ก. 40 ป            ข. 36 ป                    ค. 28 ป               ง. 12 ป



                             .......................................................
เฉลยทดสอบกอนเรียน
1.) ข       2.) ค       3.) ก        4.) ง             5.) ข
6.) ข       7.) ข       8.) ง        9.) ค             10.) ข



                  เฉลยแบบฝกหัดที่ 1
1.)        2.)        3.)               4.)        5.) 
6.)        7.)        8.)               9.)        10.) 




                  เฉลยแบบฝกหัดที่ 2
1.)        2.)        3.)               4.)        5.) 
6.)        7.)        8.)               9.)        10.) 



                      เฉลยแบบฝกหัดที่ 3
1.) ไมมี   2.) K           3.) L          4.) ไมมี   5.) ฎ
6.) ฤ       7.) E           8.) ไมมี      9.) ไมมี   10.) ษ



                      เฉลยแบบฝกหัดที่ 4
1.) 7       2.) 28          3.) 5          4.) 36      5.) 0.5
                                  1
6.) 64      7.) 0.5         8.)            9.) 2       10.) 225
                                  8




                      เฉลยแบบฝกหัดที่ 5
1.) ฎ       2.) ญ           3.) ฌ          4.) ฐ       5.) ค
6.) ง       7.) ข           8.) ก          9.) จ       10.) ฉ
เฉลยแบบฝกหัดที่ 6

                                3
1.) 44    2.) 15          3.)            4.) 4     5.) 6
                                8
6.) 131   7.) 7           8.) 12         9.) 5     10.) 1




                    เฉลยแบบฝกหัดที่ 7

1.) 81    2.) 122         3.) 49         4.) 140   5.) 391
6.) 98    7.) 8           8.) 52         9.) 100   10.) 42




                    เฉลยแบบฝกหัดที่ 8

1.) 4     2.) 17          3.) 5          4.) 30    5.) 2
6.) 10    7.) 3           8.) 8          9.) 10    10.) 5




                    เฉลยแบบฝกหัดที่ 9

1.) 13    2.) 36          3.) 180        4.) 120   5.) 6
6.) 36    7.) 70          8.) 9          9.) 25    10.) 17
เฉลยแบบฝกหัดที่ 10

1.) N ÷ 150 = 10                 2.) จ × 10 = 150             3.) ข ÷ 6 = 7
4.) Z ÷ 3 = 15                   5.) Y × 13 = 260             6.) E – 7 = 248
7.) R – 4 = 13                   8.) B+245 = 6,740            9.) K + 360 = 780
10.) P + 18 = 27



                                 เฉลยแบบฝกหัดที่ 11

1.) 370           2.) 6,500      3.) 300       4.) 20         5.) 10
6.) 106           7.) 3,950      8.) 3,331     9.) 498        10.) 37,600




                                 เฉลยแบบฝกหัดที่ 12

1.) 3,000         2.) 42         3.) 22,500    4.) 20,250     5.) 8,750
6.) 20,500        7.) 8,520      8.) 750       9.) 22,271     10.) 950




                                เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
          1.) ค           2.) ก         3.) ง         4.) ก           5.) ก
          6.) ค           7.) ก         8.) ก         9.) ข           10.) ค
แบบบันทึกคะแนนแบบฝกหัดที่ 1 – 10

ชุดที่         คะแนน             คุณภาพ
   1
   2
   3
   4
   5
   6
   7
   8
   9
  10
  11
  12
 รวม
เฉลี่ย



            การจัดอันดับคุณภาพ



         คุณภาพ           คะแนน
          ดีเยี่ยม        9 – 10
             ดี            7–8
          พอใช            5–6
         ปรับปรุง          0-4

   บันทึกคะแนนกอนเรียน – หลังเรียน
บรรณานุกรม
กรมวิชาการ , กระทรวงศึกษาธิการ . หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544
        กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน , 2544.
กลุมพัฒนามาตรฐานคุณภาพการศึกษา . คมือจัดการเรียนรูกลุมสาระการเรียนรู
                                           ู
        คณิตศาสตร กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพองคการรับสงสินคาและพัสดุภัณฑ ,
        2544.
คณะวิทยากรชมรมกรรมการสถานศึกษาขันพื้นฐาน. หลักสูตรสถานศึกษากลุมคณิต
                                         ้
        ศาสตร กรุงเทพมหานคร : บุค พอยท จํากัด, 2544.
คํารน ลอมในเมือง . คูมือฝกปฏิบัติการเสนทางกาวหนาทางวิชาชีพและแนว
        ทางการจัดทําผลงานทางวิชาการ ตําแหนงอาจารย 3 เกณฑใหม ฉบับสมบูรณ
        เลม 1 มหาสารคาม : โรงพิมพประสานการพิมพ , 2545.
ปริญญา ผลิเจริญสุข . ชุดฝกการคิดและการแกปญหาทางคณิตศาสตรระดับ
        ประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร : ศูนยพัฒนาศักยภาพทางคณิตศาสตร , 2546.
ศักดา บุญโต . คูมือเทคนิคการสอนคณิตศาสตรระดับประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร
        : บริษัทเคล็ดไทย จํากัด , 2544.
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . การจัด
        สาระการเรียนรูกลุมคณิตศาสตรชวงชั้นที่ 1 – 2 หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
        กรุงเทพมหานคร : กราฟฟค , 2546.
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . คูมือ
        วัดผลประเมินผลคณิตศาสตร กรุงเทพมหานคร : องคการคาของคุรุสภา , 2546.
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . เอกสาร
        การอบรมครูผูสอนคณิตศาสตร ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 – 6 ดวยระบบทางไกล
        ทางสถานีโทรทัศนเพื่อการศึกษา (ETV) กรุงเทพมหานคร : องคการคาของ
        คุรุสภา , 2550.
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . เอกสาร
        ประกอบการอบรมครูคณิตศาสตร ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ทางสถานีโทรทัศน
        เพื่อการศึกษา ( ETV) กรุงเทพมหานคร : บริษัท เซเวน พริ้นติ้ง กรุป จํากัด ,
        2549.
บรรณานุกรม(ตอ)

สุพน ทิมอ่ํา . วิธีการและแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรูเพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห
      กรุงเทพมหานคร : บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จํากัด , 2549.
สุวร กาญจนมยูร . เทคนิคการสอนคณิตศาสตรระดับประถมศึกษา เลม 3
       กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช , 2533.
อํานวย จําปาเงิน . เอกสารเสริมความรูคณิตศาสตร สุพรรณบุรี : หจก.ออฟเซ็ทอารท
       ออโตเมชั่น , 2543.

เอกสารประกอบ สมการ

  • 1.
    โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2
  • 2.
    คํานํา การศึกษาคณิตศาสตรสําหรับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 เปน การศึกษาเพื่อปวงชนที่เปดโอกาสใหเยาวชนทุกคนไดเรียนรูคณิตศาสตรอยางตอเนื่องและตลอด ชีวิตตามศักยภาพ ทั้งนี้เพื่อใหเยาวชนเปนผูมีความรูความสามารถทางคณิตศาสตรที่พอเพียง สามารถนําความรู ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตรที่จําเปนไปพัฒนาคุณภาพชีวิตใหดี ยิ่งขึ้น รวมทั้งสามารถนําไปใชเปนเครื่องมือในการเรียนรูสิ่งตางๆ และเปนพื้นฐานสําหรับ การศึ ก ษาต อ การจั ด ทํ า เอกสารประกอบการเรี ย น เรื่ อ งสมการและการแก ส มการ ชั้ น ประถมศึกษาปที่ 6 เลมนี้ ประกอบดวย 1. สมการ - ลักษณะของสมการ - สมการจริงและเท็จ - ตัวไมทราบคา - คาตอบของสมการ ํ 2. การแกสมการ - การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ - การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร - การแสดงวิธีการแกสมการเมื่อโจทยกําหนดตัวไมทราบคา - การแสดงวิธีการแกสมการเมื่อโจทยไมกาหนดตัวไมทราบคา ํ เอกสารฉบับนี้เหมาะสําหรับครูผูสอนนําไปประยุกตใชกับนักเรียนเพื่อการซอมนักเรียน ที่เรียนชาหรือใชเสริมนักเรียนที่ตองการเรียนรูเพิ่มเติมไดดี นอกจากนี้นักเรียนที่สนใจเรื่อง สมการและการแกสมการก็สามารถศึกษาไดจากเอกสารฉบับนี้ จะเปนประโยชนอยางยิ่ง เอกสารประกอบการเรียนฉบับนี้สําเร็จลุลวงดวยดีเพราะไดรับการสนับสนุนสงเสริมจาก ผูอํานวยการโรงเรียน และรองผูอํานวยการโรงเรียน ไดรับการแนะนําตางๆจากอาจารยสุนันทา สุนทรประเสริฐ และคณะ โรงเรียนสุพรรณภูมิ สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา สุพรรณบุรี เขต 1 นอกจากนี้ยังไดรับกําลังใจจากคณะครูในโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษาฯ ทุกทาน ซึ่ง ขาพเจาขอขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ดวย อุไรวรรณ กุลวงศวิทย โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระนางเจาสิรกิติ์พระบรมราชินีนาถ ิ สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2
  • 3.
    สารบัญ เรื่อง หนา จุดประสงคการเรียนรู………………………………………………………….. 1 คูมือการใช…………………………………………………………………….. 2 แบบทดสอบกอนเรียน………………………………………………………… 3 ความหมายของสมการ........................................................................................ 5 แบบฝกหัดที่ 1………………………………………………………………… 6 ลักษณะของสมการ…………………………………………………………… 7 แบบฝกหัดที่ 2................................................................................................... 8 สมการที่มีตัวไมทราบคา.................................................................................... 9 แบบฝกหัดที่ 3………………………………………………………………... 10 คําตอบของสมการ…………………………………………………………… 11 แบบฝกหัดที่ 4……………………………………………………………….. 12 แบบฝกหัดที่ 5……………………………………………………………….. 13 คุณสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ……………………………….. 14 แบบฝกหัดที่ 6………………………………………………………………. 15 การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ……………... 16 แบบฝกหัดที่ 7……………………………………………………………….. 18 คุณสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร……………………………….. 22 แบบฝกหัดที่ 8……………………………………………………………….. 23 การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร……………… 24 แบบฝกหัดที่ 9……………………………………………………………….. 26 การเขียนสมการจากขอความ………………………………………………… 30 แบบฝกหัดที่ 10……………………………………………………………… 31 การแกสมการเมื่อกําหนดตัวไมทราบคาให………………………………….. 32 แบบฝกหัดที่ 11……………………………………………………………… 33 การแกสมการเมื่อไมกําหนดตัวไมทราบคาให………………………………. 38 แบบฝกหัดที่ 12…………………………………………………………….... 39
  • 4.
    สารบัญ(ตอ) เรื่อง หนา แบบทดสอบหลังเรียน........................................................................... 44 เฉลย...................................................................................................... 46 แบบบันทึกคะแนน................................................................................ 49 บรรณานุกรม.......................................................................................... 50
  • 5.
    จุดประสงคการเรียนรู 1. เพื่อใหนักเรียนสามารถบอกลักษณะของสมการได 2. เพื่อใหนักเรยนสามรถจําแนกชนิดของสมการได ี 3. เพื่อใหนักเรียนสามรถบอกตัวไมทราบคาจากสมการที่กําหนดใหได 4. เพื่อใหนักเรียนสามรถเขียนสมการจากขอความที่กําหนดใหได 5. เพื่อใหนักเรียนสามรถแสดงวิธีการแกสมการได
  • 6.
    คูมือการใชสําหรับครู 1. จัดการเรียนการสอนตามแนวทางคูมือครูคณิตศาสตร ของสถาบันสงเสริมการสอน วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (สสวท.) ที่เสนอแนะไวอยางครบถวน 2. ผูสอนเปนผูแนะนําการใชเอกสารประกอบการเรียนตามขั้นตอน 3. ผูสอนควรใหกําลังใจแมวาผูเรียนทําไมถูกตองก็ตาม คูมือการใชสําหรับนักเรียน 1. นักเรียน เรียนรูดวยตนเองเปนรายบุคคล 2. นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน (Pre – Test) 3. นักเรียนศึกษาเอกสารประกอบการเรียนคณิตศาสตร เรื่องสมการและการแกสมการ 4. นักเรียนลงมือทํากิจกรรมหลังจากศึกษาเอกสารประกอบการเรียนคณิตศาสตร เรื่อง สมการและการแกสมาการแลว ถายังไมเขาใจใหกลับไปศึกษาใหม 6.) เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมเสร็จเรียบรอย ใหนักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน (Prost – Test) แลวตรวจจากเฉลย บันทึกผล เพื่อนําผลการประเมินไป เปรียบเทียบกับผลการประเมินกอนเรียนวามีการพัฒนาถึงระดับใด
  • 7.
    โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษาสมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ แบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง สมการ จํานวน 20 ขอ ...................................................... คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  คําตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียวเทานั้น 1.) ขอใดเปนสมการ ก. 4 + 5 < 6+3 ข. 5 + 7 = 12 – 3 ค. 49 × 5 > 49 ÷ 5 ง. 6 + 10 ≠ 10 + 6 2.) สมการขอใดเปนเท็จ ก. 84 ÷ 4 = 21 ข. 15 × 5 = 5 × 15 ค. 6 - 2 = 2 - 6 ง. 7 + 8 = 8 + 7 3.) สมการขอใดมีตัวไมทราบคา ก. 3 × R = 7 ข. 6 + 13 = 19 ค. 15 ÷ 5 = 3 ง. 10 – 4 = 6 4.) ขอใดคือคําตอบของสมการ S - 7 = 15 ก. 7 ข. 8 ค. 15 ง. 22 5.) “ ถุงเทาราคาคูละ A บาท ซื้อถุงเทา 2 คู ใหธนบัตรใบละหนึ่งรอยบาท ไดรับเงิน  ทอน 30 บาท ” เขียนเปนสมการไดอยางไร ก. A × 2 = 30 ข. 100 – ( A × 2) = 30 ค. A + A = 30 ง. ( A × 2 ) – 100 = 30 6.) ถา 3 × Y = 18 แลว ( 3 × Y ) +................. = 18 + 2 จํานวนใน ชองวางคือ ขอใด ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4
  • 8.
    7.) ถา25 ÷ K = 5 แลว ( 25 ÷ K) - 3 = 5  3 เติมเครื่องหมายใดใน  ก. + ข. - ค. × ง. ÷ 8.) ถา G + 17 = 30 จะหาคําตอบสมการโดย G + 17 -  = 30 -  จํานวนใน  คือขอใด ก. 13 และ 13 ข. 13 และ 17 ค. 17 และ 13 ง. 17 และ 17 9.) สุดาซื้อดินสอ F แทง ราคาแทงละ 9 บาท จายเงินไป 108 บาท สุดาไดดินสอกี่แทง ก. 3 แทง ข. 9 แทง ค. 12 แทง ง. 15 แทง 10.) ปจจุบันพออายุ 63 ป อายุของพอรวมกับอายุของลูกได 91 ป ปจจุบันลูกอายุกี่ป  ก. 12 ป ข. 28 ป ค. 36 ป ง. 40 ป .......................................................
  • 9.
    สมการ มาจากคําวา สม+ การ หมายถึง การเทากัน อานวา สะ – มะ – กาน ดังนั้น สมการ คือ ประโยคสัญลักษณที่มีเครื่องหมายเทากับ เชน 5+3 = 4 เปนสมการเพราะมีเครื่องหมายเทากับ 6–2 > 1 ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมาย มากกวา 6÷3 < 5 ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมาย นอยกวา 10 – 5 ≠ 6 ไมเปนสมการเพราะมีเครื่องหมายไมเทากับ
  • 10.
    แบบฝกหัดที่ 1 คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย หนาขอที่เปนสมการ กาเครื่องหมายหนาขอที่ไมเปนสมการ .......................... 1.) 12 – 7 = 7 - 12 .......................... 2.) 15 + 3 > 17 .......................... 3.) 30 ÷ 6 < 4 .......................... 4.) 12 ÷ 3 = 16 ÷ 4 .......................... 5.) 49 ÷ 7 ≠ 7+3 ........................... 6.) 55 ÷ 11 = 5×2 ........................... 7.) 35 ÷ 5 > 4+2 ........................... 8.) 7× 7 = 7+ 7 งายมากดู = อยางเดียว ........................... 9.) 64 ÷ 8 > 4+3 ........................... 10.) 60 ÷ 5 = 3×3 ……………………….
  • 11.
    สมการมี 2 ลักษณะคือสมการที่เปนจริง และ สมการที่เปนเท็จ พิจารณาสมการตอไปนี้ 3+7 = 7+3 10 – 5 = 5×1 12 × 6 = 70 + 2 33 ÷ 3 = 55 ÷ 5 108 - 9 = 12 ÷ 1 จะเห็นวาจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = และจํานวนที่อยูทางขวาของเครื่องหมาย = เทากัน สมการที่มีลักษณะเชนนี้เรียกวา “ สมการที่เปนจริง ” สรุปวา : สมการที่เปนจริงหมายถึง สมการซึ่งจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = กับ จํานวนที่อยูทางขวา เทากัน พิจารณาสมการตอไปนี้ 0.5 × 5 = 2.55 18 × 6 = 6 × 17 35 ÷ 7 = 25 ÷ 6 40 ÷ 2 = 55 100 - 50 = 5 × 11 จะเห็นวาจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = และจํานวนที่อยูทางขวาของเครื่องหมาย = ไมเทากัน สมการที่มีลักษณะเชนนี้เรียกวา “ สมการที่เปนเท็จ ” สรุปวา : สมการที่เปนเท็จหมายถึง สมการซึ่งจํานวนที่อยูทางซายของเครื่องหมาย = กับ จํานวนที่อยูทางขวาไมเทากัน
  • 12.
    แบบฝกหัดที่ 2 คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย หนาขอสมการที่เปนจริง กาเครื่องหมายหนาขอสมการที่เปนเท็จ ........................ 1.) 30 – 15 = 15 – 30 ....................... 2.) 45 ÷ 9 = 40 ÷ 8 ....................... 3.) 12 × 12 = 12 ÷ 12 ....................... 4.) 350 ÷ 7 = 5 + 10 ....................... 5.) 36 + 6 = 72 ........................ 6.) 23 - 14 = 19 – 10 ......................... 7.) 15 + 47 = 47 – 15 ......................... 8.) 19 ÷ 5 = 5–1 ......................... 9.) 21 × 12 = 12 × 21 ......................... 10.) 15 + 7 = 12 + 10 ไมยากเลยครับเด็กๆ
  • 13.
    สมการบางสมการไมสามารถบอกไดวาเปนจริง หรือเปนเท็จ เชน 54 × R = 9+6 12 ÷ D = 4 T + 7 = 13 Y - 16 = 22 P ÷ 8 = 8–3 ก - 45 = 13 ฐ + 14 = 71 ศ ÷ 2 = 55 ฬ - 7 = 12 + 5 มีอักษรแทนจํานวน ญ × 13 = 25 - 10 สมการดังกลาวไมสามารถบอกไดวาเปนจริงหรือเท็จเพราะมี ตัวไมทราบคา อยูดวย ตัวไมทราบคาหรือเรียกวา ตัวแปร ไมใชตวเลข แตเปนตัวอักษรภาษาอังกฤษหรือ ั ภาษาไทยหรือสัญลักษณอื่นแทนจํานวน ตองหาจํานวนมาแทนตัวไมทราบคา จึงจะ บอกไดวาสมการนั้นเปนจริงหรือเปนเท็จ
  • 14.
    แบบฝกหัดที่ 3 คําชี้แจง ใหนักเรียนพิจารณาสมการมีตัวไมทราบคา หรือไม ถามีใหเขียนตัวไมทราบคานั้น 1.) 63 ÷ 7 = 8+ 5 ตอบ ......................................................... 2.) K ÷ 5 = 7 ตอบ ................................................. 3.) L × 6 = 24 ตอบ ................................................. 4.) 15 × 3 = 3 ตอบ ................................................. 5.) ฎ × 10 = 100 ตอบ ................................................. 6.) ฦ + 14 = 18 ตอบ ................................................. 7.) E- 3 = 9 ตอบ ................................................. 8.) 45 + 5 = 3 ตอบ ................................................. 9.) 69 × 3 = 15 × 3 ตอบ ................................................. 10.) ษ - 77 = 13 ตอบ ................................................. ผมทําไดอยูแลวครับ แคดูตัวอักษร
  • 15.
    สมการที่มีตัวไมทราบคาอยูดวย ตองหาจํานวนมาแทนคาตัวไมทราบคานั้น เชน ศ ÷ 2 = 55 ถาแทน ศ ดวย 110 ในสมการ ศ ÷ 2 = 55 เปนจริง ดังนี้ 110 ÷ 2 = 55 เราเรียก 110 วาเปนคําตอบของสมการ ถาแทน ศ ดวย 100 ในสมการ ศ ÷ 2 = 55 เปนเท็จ ดังนี้ 100 ÷ 2 = 50 ไมใช 55 เพราะฉะนั้น 100 ไมเปนคําตอบของสมการ สรุปวา : จํานวนใดที่แทนคาตัวไมทราบคาแลวทําใหสมการนั้นเปนจริง จํานวนนั้นเปน คําตอบของสมการ เชน Y × 5 = 10 ถาแทนคา Y ดวย 2 ในสมการ Y × 5 = 10 จะได 2 ×5 = 10 สมการเปนจริง ดังนั้น 2 เปนคําตอบของสมการ Y × 5 = 10 ฆ ÷ 3 = 7 ถาแทนคา ฆ ดวย 24 ในสมการ ฆ ÷ 3 = 7 จะได 24 ÷ 3 = 8 สมการเปนเท็จ ดังนั้น 24 ไมเปนคําตอบของสมการ ฆ ÷ 3 = 7 นักเรียนอานดีๆ นะครับ คําตอบของสมการเมื่อแทนคาตัวแปร แลวสมการเปนจริง
  • 16.
    แบบฝกหัดที่ 4 คําชี้แจง จงวงกลมลอมรอบจํานวนที่เปนคําตอบของสมการ 1.) ณ +8 = 15 7 22 2.) E - 15 = 13 2 28 3.) 15 ÷ P = 3 5 45 4.) B ÷ 6 = 6 12 36 5.) 15 ÷ ธ = 30 0.5 5 6.) C = 8 1 64 8 7.) 2 × B = 1 0.5 2 8.) 16 × H = 2 1 8 8 9.) N + 13 = 15 2 28 10.) M ÷ 5 = 45 9 225 เลือกใหดีกอนตัดสินใจ ตองคิดคํานวณบางเล็กนอยนะคะ
  • 17.
    แบบฝกหัดที่ 5 คําชี้แจง ใหนักเรียนนําอักษรทางขวามือมาใสหนาขอทางซายมือใหมีความสัมพันธกน ั ...............1.) ม×9 = 45 ก. 1 ...............2.) ว + 40 = 78 ข. 2 ................3.) ศ ÷ 35 = 1 ค. 3 ...............4.) ป - 20 = 40 ง. 12 ...............5.) 33 ÷ ฬ = 11 จ. 18 ................6.) ฒ × 12 = 144 ฉ. 27 ................7.) 140 ÷ Q = 70 ช. 30 ................8.) 59 + ร = 60 ซ. 32 ...............9.) 35 - ล = 17 ฌ. 35 ..............10.) 23 + ช = 50 ญ. 38 คิดใหรอบคอบ ฎ. 45 เสร็จแลวไปเลนกันไดเลย ฏ. 48 ฐ. 60
  • 18.
    สมบัติของการเทากันเกี่ยวกับการบวกและการลบ จากสมการที่เทากันอยู ถานําจํานวนใดจํานวนหนึ่งมาบวกหรือลบจากจํานวนทั้งสองขางของ เครื่องหมายเทากับของสมการดวยจํานวนที่เทากัน ผลลัพธยอมเทากัน เชน ถา 48 ÷ 6 = 10 – 2 นํา 3 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครืองหมายเทากับของสมการ จะได ดังนี้ ่ ( 48 ÷ 6 ) – 3 = ( 10 – 2 ) – 3 8–3 = 8–3 5 = 5 จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาลบแตละจํานวนที่เทากันผลลบยอมเทากัน ถา 12 × 7 = 90 – 6 นํา 5 มาบวกกับจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ จะได ดังนี้ ( 12 × 7) + 5 = ( 90 – 6 ) + 5 84 + 5 = 84 + 5 89 = 89 จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาบวกแตละจํานวนที่เทากันผลบวกยอมเทากัน สรุปวา : การบวกหรือลบดวยจํานวนที่เทากันทังสองขางของเครื่องหมายเทากับของ ้ สมการ จะไดคาเทากันเสมอ เด็กๆอานใหเขาใจกอนนะจะ ถาไมเขาใจถามครูก็ได
  • 19.
    แบบฝกหัดที่ 6 คําชี้แจง จงเติมจํานวนลงในชองวางเพือใหสมการเปนจริง ่ 1.) ถา 7 + 11 = 18 แลว ( 7 + 11 ) + 44 = 18 + .............. 2.) ถา 49 – 23 = 26 แลว ( 49 – 23) + 15 = 26 + .............. 3.) ถา 1 3 + = 4 แลว ( 1 3 3 + )+ = 4 + ................... 8 8 8 8 8 8 8 4.) ถา 3.25 × 8 = 26 แลว ( 3.25 × 8 ) – ............. = 26 – 4 5.) ถา 49 – 12 = 37 แลว ( 49 – 12 ) + 6 = 37 +.............. 6.) ถา 35 × 8 = 280 แลว ( 35 × 8) – ............. = 280 – 131 7.) ถา 34 + 15 = 49 แลว ( 34 + 15 ) – 7 = 49 – ........... 8.) ถา 91 – 16 = 75 แลว ( 91 – 16 ) – .............. = 75 – 12 9.) ถา 36 ÷ 6 = 6 แลว ( 36 ÷ 6) – 5 = 6 – ................ 10.) ถา 15 – 11 = 4 แลว ( 15 – 11 ) – 1 = 4 – ................. บอกแลววาไมยาก
  • 20.
    การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการบวกและการลบ ถากําหนดสมการที่มีตัวไมทราบคามาให แลวใหแกสมการ นั่นคือการหาคําตอบของสมการหรือการหา จํานวนที่มาแทนคาตัวไมทราบคา สรุปวา การแกสมการคือการหาคาของตัวไมทราบคา K + 15 = 35 ตัวไมทราบคาคือ K ดังนั้นตองหาวา K มีคาเทากับเทาไร โดยการนํา 15 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการเพื่อให เหลือ K ทางซายมือเพียงตัวเดียว จะไดวา ( K + 15 ) – 15 = 35 – 15 อานดีดีนะจะ K = 20 นํา 20 ไปแทนคาตัวไมทราบคา ( K ) ไดดังนี้ 20 + 15 = 35 เปนจริง ดังนั้น 20 เปนคําตอบของสมการ K + 15 = 35 ตอบ ๒๐ สรุปวา : การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาบวกกับจํานวนใดๆ อาจทําไดโดยการใชสมบัติการเทากัน เกี่ยวกับการลบ ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่บวกตัวไมทราบคาไปลบออกจากจํานวนทั้ง สองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ
  • 21.
    ก–3 = 43 ตัวไมทราบคาคือ ก ดังนั้นตองหาวา ก มีคาเทากับเทาไร โดยการนํา 3 มาบวกจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพื่อใหเหลือ ก ทางซายมือเพียงตัวเดียว จะไดวา (ก–3)+3 = 43 + 3 ก = 46 นํา 46 ไปแทนคาตัวไมทราบคา ( ก ) ไดดังนี้ 46 – 3 = 43 เปนจริง ดังนั้น 46 เปนคําตอบของสมการ ก – 3 = 43 ตอบ ๔๖ หมายเหตุ : กรณีที่มีเครื่องหมายลบอยูหนาตัวไมทราบคา ตองคูณดวย ( – 1 ) เชน 18 – H = 12 นํา 18 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไมทราบ ่ คาตัวเดียวทางซายมือ ( 18 – H ) – 18 = 12 – 18 –H = –6 (–H ) × (–1 ) = (– 6 ) × (– 1 ) H = 6 นํา 6 ไปแทนคาตัวไมทราบคา (H ) ไดดังนี้ 18 – 6 = 12 เปนจริง ดังนั้น 6 คําตอบของสมการ 18 – H = 12 ตอบ ๖ สรุปวา : การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาลบกับจํานวนใดๆ อาจทําไดโดยการใชสมบัติการเทากันเกี่ยวกับการ บวก ดวยการนําจํานวนทีเ่ ทากับจํานวนที่ลบตัวไมทราบคาไปบวกกับจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมาย เทากับของสมการ
  • 22.
    แบบฝกหัดที่ 7 คําชี้แจง จงแกสมการตอไปนี้ 1.) 65 + ฐ = 146 วิธีทํา 65 + ฐ = 146 นํา 65 มาลบออกจากจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ ( 65 + ฐ ) – 65 = 146 – 65 ฐ = ............... ทําถูกหมดมีรางวัลครับ นํา..............มาแทนคาในสมการ 65 + ฐ = 146 65 +........ = 146 เปนจริง ดังนั้น.................เปนคําตอบของสมการ 65 +ฐ = 146 ตอบ ................... 2.) G + 13 = 135 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ตอบ.............................. 3.) 49 + Y = 98 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 23.
    4.) ฑ + 98 = 238 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ.......................... 5.) 123 + A = 514 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ.......................... 6.) 99 – ก = 1 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 24.
    7.) 10 – จ = 2 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ.......................... 8.) V – 45 = 7 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ.......................... 9.) ษ – 72 = 28 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 25.
    10.) 44 –ย = 2 วิธีทํา................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... ........................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 26.
    สมบัติการเทากันเกี่ยวกับการคูณและการหาร จากสมการที่เทากันอยู ถานําจํานวนใดจํานวนหนึ่งมาคูณหรือหารทั้งสองขางของสมการดวย จํานวนที่เทากัน ผลลัพธยอมเทากัน เชน  ถา 3 + 12 = 15 แลว ( 3 + 12 ) × 3 = 15 × 3 15 × 3 = 15 × 3 45 = 45 สรุปวา : จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งมาคูณแตละจํานวนที่เทากัน ผลคูณยอมเทากัน ถา 25 + 35 = 60 แลว ( 25 + 35 ) ÷ 10 = 60 ÷ 10 60 ÷ 10 = 60 ÷ 10 6 = 6 สรุปวา : จํานวนที่เทากันสองจํานวน เมื่อนําจํานวนอีกจํานวนหนึ่งซึ่งไมเทากับศูนยมาหารแตละจํานวนที่ เทากัน ผลหารยอมเทากัน
  • 27.
    แบบฝกหัดที่ 8 คําชี้แจง ใหนักเรียนเติมจํานวนลงในชองวางใหถกตอง ู 1.) ถา 45 – 17 = 28 แลว ( 45 – 17 ) ÷ 4 = 28 ÷ ............... 2.) ถา 12 + 5 = 17 แลว ( 12 + 5 ) ÷ 17 = 17 ÷ .............. 3.) ถา 125 ÷ 25 = 5 แลว ( 125 ÷ 25 ) ÷ .......... = 5÷5 4.) ถา 35 × 6 = 210 แลว ( 35 × 6 ) ÷ ............. = 210 ÷ 30 5.) ถา 178 + 14 = 192 แลว ( 178 + 14 ) ÷ ........... = 192 ÷ 2 6.) ถา 250 – 15 = 235 แลว ( 250 – 15 ) × 10 = 235 × ........... 7.) ถา 27 + 63 = 90 แลว ( 27 + 63 ) × ............. = 90 × 3 8.) ถา 15 ÷ 3 = 5 แลว ( 15 ÷ 3 ) × ......... = 5×8 9.) ถา 45 ÷ 15 = 3 แลว ( 45 ÷ 15) × .......... = 3 × 10 10.) ถา 12 × 7 = 84 แลว ( 12 × 7 ) × ............. = 84 × 5 ............................................................
  • 28.
    การแกสมการโดยใชสมบัติการเทากันของการคูณและการหาร ถากําหนดสมการที่มีตัวไมทราบคามาให แลวใหแกสมการ นั่นคือการหาคําตอบของสมการหรือการหา จํานวนที่มาแทนคาตัวไมทราบคา สรุปวา : การแกสมการคือการหาคาของตัวไมทราบคา เชน A × 7 = 35 ตองนํา 7 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไม ่ ทราบคาเพียงตัวเดียวเทานั้น เพราะ 7 คูณอยูกับตัวไมทราบคาจึงนํา 7 มาหาร จะได A × 7 = 35 7 7 A × 1 = 5 A = 5 นํา 5 มาแทนคาตัวไมทราบคาของสมการ A × 7 = 35 5 × 7 = 35 เปนจริง ดังนั้น 5 เปนคําตอบของสมการ A × 7 = 35 ตอบ ๕ สรุปวา : การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาคูณดวยจํานวนใดๆอาจทําไดโดยการใชสมบัติของการเทากันเกียวกับการหาร ่ ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่คูณตัวไมทราบคาไปหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของ สมการ
  • 29.
    B ÷ 10 = 12 เนื่องจาก 10 หารอยูกับตัวไมทราบคา จึงตองนํา 10 มาคูณ จํานวนทั้งสองขางของ เครื่องหมายเทากับของสมการ เพือใหเหลือตัวไมทราบคา B เพียงตัวเดียวทางซายมือ ่ จะได B× 10 = 12 × 10 10 B = 120 นํา 120 แทนคาตัวไมทราบคาในสมการ B ÷ 10 = 12 120 ÷ 10 = 12 เปนจริง ดังนั้นคําตอบของสมการ B ÷ 10 = 12 คือ 120 ตอบ ๑๒๐ สรุปวา : การแกสมการที่มีตัวไมทราบคาหารดวยจํานวนใดๆที่ไมใชศูนย อาจทําไดโดยการใชสมบัติของการเทากัน เกี่ยวกับการคูณ ดวยการนําจํานวนที่เทากับจํานวนที่หารตัวไมทราบคาไปคูณจํานวนทั้งสองขางของ เครื่องหมายเทากับของสมการ กรณีที่เครื่องหมายหารอยูหนาตัวไมทราบคา เชน 100 ÷ S = 20 ใหเปลียนเปนการคูณ จะได S × 20 ่ = 100 ( ตัวหาร × ผลหาร = ตัวตั้ง ) นํา 20 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ S× 20 = 100 20 20 S ×1 = 5 S = 5 นํา 5 มาแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ 100 ÷ S = 20 100 ÷ 5 = 20 เปนจริง ดังนั้น 5 เปนคําตอบของสมการ 100 ÷ S = 20 ตอบ ๕
  • 30.
    แบบฝกหัดที่ 9 คําชี้แจง จงแกสมการตอไปนี้ 1.) 15 ÷ M = 5 วิธีทํา เขียนใหอยูในรูปการคูณ จะได M × 5 = 20 นํา 5 มาหารจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ 5 15 M× = 5 5 M = ....................... นํา 3 แทนตัวไมทราบคาในสมการ 15 ÷ M = 5 15 ÷ ........... = 5 เปนจริง ดังนั้น ................ เปนคําตอบของสมการ 15 ÷ M = 5 ตอบ .................. 2.) D ÷9 = 4 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 31.
    3.) ว ÷ 15 = 12 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ.......................... 4.) ย ÷ 20 = 6 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ.......................... 5.) 30 ÷ K = 5 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 32.
    6.) 25 × U = 900 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ.......................... 7.) 5× น = 350 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ.......................... 8.) ฝ × 18 = 162 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 33.
    9.) V × 25 = 625 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ.......................... 10.) 13 × F = 221 วิธีทํา............................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ตอบ..........................
  • 34.
    การเขียนสมการจากขอความทีกําหนดให ่ ใชวิธีการเชนเดียวกับการเขียนประโยคสัญลักษณจากโจทยปญหาการบวก การลบ การคูณ และ การหาร - รวม , ไดมาอีก , กับอีก เปนตน คือการบวก - หักออก , ใชไป , แบงให เปนตน คือการลบ - แบงออกเทาๆกัน , เฉลีย , ชิ้นละ เปนตน คือการหาร ่ - ครั้งละเทาๆกันรวมเปน , คนละเทาๆกันรวมเปน เปนตน คือการคูณ 1.) ตอนเชาชาวสวนเก็บกระทอนได 25 กิโลกรัม ตอนเย็นเก็บไดอีก G กิโลกรัม รวมเปนกระทอน ทั้งหมด 69 กิโลกรัม เขียนเปนสมการคือ 25 + G = 69 2.) นิดมีเชือกยาว B เมตร ตัดไปใช 10 เมตร นิดเหลือเชือก 35 เมตร เขียนเปนสมการคือ B - 10 = 35 3.) ซื้อสมโอ ษ ผล ราคาผลละ 55 บาท จายเงินทั้งหมด 1,100 บาท เขียนเปนสมการคือ ษ × 55 = 1,100 บาท 4.) แมมีเงิน D บาทแบงใหเด็ก 5 คนๆละ 500 บาท เขียนเปนสมการคือ D ÷ 5 = 500 ฯลฯ
  • 35.
    แบบฝกหัดที่ 10 คําชี้แจง ใหนักเรียนเขียนสมการจากขอความที่กําหนดใหตอไปนี้ 1.) แมใชเงิน N บาท จายคาเดินทางวันละ 150 บาทได 10 วัน เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 2.) มีแตงโม จ เขง แตละเขงมีแตงโม 10 ผล รวมมีแตงโมทั้งหมด 150 ผล เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 3.) มีนักเรียน ข คนแบงเปน 6 กลุม เทาๆกัน ไดกลุมละ 7 คน เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 4.) เลี้ยงไกไว Z ตัว แบงเปน 3 เลา เทาๆกัน ไดเลาละ 15 ตัว เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 5.) ซื้อสบู Y กอน ราคากอนละ 13 บาท จายเงินทั้งหมด 260 บาท เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 6.) ซื้อไขไกมา E ฟอง ทําแตกไปเสีย 7 ฟอง เหลือไขไกอยู 248 ฟอง เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 7.) แมมีผา R เมตร ตัดชุดไป 4 เมตร เหลือผาอีก 13 เมตร เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 8.) ฉันมีเงิน B บาท คุณพอใหอีก 245 บาท ฉันมีเงินทั้งหมด 6,740 บาท เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 9.) วันแรกขับรถไดระยะทาง K กิโลเมตร วันที่สองขับไดอีก 360 กิโลเมตร รวมสองวันขับรถได 780 กิโลเมตร เขียนเปนสมการ........................................................................................................ 10.) มีน้ําตาลทรายอยู P กิโลกรัม ซื้อมาเพิ่มอีก 18 กิโลกรัม รวมมีนาตาลทรายทั้งหมด 27 กิโลกรัม ้ํ เขียนเปนสมการ........................................................................................................ .....................................................
  • 36.
    การแสดงวิธการแกสมการเมื่อโจทยกาหนดตัวไมทราบคา ี ํ มีขั้นตอนดังนี้ 1. พิจารณาวาโจทยกําหนดอะไรมาใหบาง 2. โจทยตองการทราบอะไร 3. ตองใชวิธีการใดหาคําตอบ 4. เขียนเปนสมการไดอยางไร 5. แกสมการ ( โดยใชคุณสมบัติการทากันของการบวก ลบ คูณ หาร ) 6. ตรวจคําตอบ โดยแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ เชน สมใจมีเงิน F บาท แบงเงินทั้งหมดใหนอง 3 คน คนละเทาๆกัน นองไดเงินคนละ 150 บาท เดิม สมใจมีเงินกี่บาท วิธีทํา สมใจมีเงิน F บาท แบงใหนอง 3 คน นองไดเงินคนละ F ÷ 3 บาท แตนองไดเงินคนละ 150 บาท เขียนเปนสมการไดวา F ÷ 3 = 150 นํา 3 มาคูณจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ F ×3 = 150 × 3 3 F = 450 แทนคา F ดวย 450 ในสมการ F÷3 = 150 450 ÷ 3 = 150 เปนจริง ดังนั้น 450 เปนคําตอบของสมการ F ÷ 3 = 150 ตอบ เดิมสมใจมีเงิน ๔๕๐ บาท
  • 37.
    แบบฝกหัดที่ 11 คําชี้แจง จงแสดงวิธีการแกสมการ 1.) มาลีมีดอกบัว T ดอก แบงเปนกําๆละ 10 ดอก ไดทั้งหมด 37 กํา มาลีมีดอกบัวทั้งหมดกี่ดอก วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................ 2) คุณพอมีเงินเดือน P บาท แบงใชวันละ 550 บาท ใชครบ 30 วัน คุณพอมีเงินเดือนเทาไร วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................
  • 38.
    3.) มีนักเรียน B คน จัดเปน 15 กลุม เทาๆกันไดกลุมละ 20 คน มีนักเรียนทั้งหมดกี่คน วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................ 4.) จัดเกาอี้ G แถวๆละ 12 ตัว รวมมีเกาอี้ทั้งหมด 240 ตัว มีเกาอี้ทั้งหมดกี่แถว วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................
  • 39.
    5.) แอปเปลราคาผละ Aบาท ซื้อมา 175 ผล จายเงินไป 1,750 บาท แอปเปลราคาผลละเทาไร วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................ 6.) มีมะพราวออนอยู ณ ผล ขายไป 74 ผล เหลือมะพราวออนอีก 32 ผล เดิมมีมะพราวออนกีผล ่ วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................
  • 40.
    7.) มีเงิน ฆ บาท จายคาน้ํามันรถยนตไป 1,080 บาท เหลือเงินอยู 2,870 บาท เดิมมีเงินกี่บาท วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................ 8.) วันแรกขายของไดเงิน ฐ บาท วันที่สองขายไดอีก 2,410 บาท รวมสองวันขายของไดเงิน 5,741 บาท วันแรกขายของไดเงินเทาไร วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................
  • 41.
    9.) มีขาวสารอยู J ถัง ซื้อมาเพิ่มอีก 17 ถัง รวมมีขาวสาร 215 ถัง เดิมมีขาวสารอยูกี่ถัง วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................ 10.) คุณแมมีเงิน R บาท ซื้อโทรศัพทมือถือไป 15,700 บาท เหลือเงิน 21,900 บาท เดิมคุณแมมีเงิน กี่บาท วิธีทํา.............................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................
  • 42.
    การแสดงวิธการแกสมการเมื่อโจทยไมกาหนดตัวไมทราบคา ี ํ มีขั้นตอนดังนี้ 1. พิจารณาวาโจทยกําหนดอะไรมาใหบาง 2. โจทยตองการทราบอะไร 3. กําหนดตัวไมทราบคาแทนสิ่งที่โจทยตองการทราบ 4. ตองใชวิธีการใดหาคําตอบ 5. เขียนเปนสมการไดอยางไร 6. แกสมการ ( โดยใชคุณสมบัติการทากันของการบวก ลบ คูณ หาร ) 7. ตรวจคําตอบ โดยแทนคาตัวไมทราบคาในสมการ เชน คุณพอมีเงินจํานวนหนึ่ง ใหคุณแมไป 9,500 บาท คุณพอยังเหลือเงินอีก 12,700 บาท เดิมคุณพอมี เงินกี่บาท วิธีทํา ใหเงินคุณแมไป 9,500 บาท คุณพอเหลือเงิน 12,700 บาท สมมุติใหเดิมคุณพอมีเงิน ภ บาท ภ - 9,500 = 12,700 บาท นํา 9,500 มาบวกจํานวนทั้งสองขางของเครื่องหมายเทากับของสมการ (ภ- 9,500) + 9,500 = 12,700 + 9,500 ภ = 22,200 แทนคา 22,200 ในสมการ ภ – 9,500 = 12,700 22,200 – 9,500 = 12,700 12,700 = 12,700 ดังนั้น 22,200 เปนคําตอบของสมการ ภ – 9,500 = 12,700 ตอบ เดิมคุณพอมีเงิน ๒๒,๒๐๐ บาท
  • 43.
    แบบฝกหัดที่ 12 คําชี้แจง จงแสดงวิธีการแกสมการตอไปนี้ 1.) 5 เทาของเงินจํานวนหนึ่งเทากับ 15,000 บาท จงหาเงินจํานวนนั้น วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ......................................................................................................................................... 2.) พอมีอายุเปน 6 เทาของลูก ถาลูกอายุ 7 ป พออายุกี่ป วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ.........................................................................................................................................
  • 44.
    3.) คอมพิวเตอรราคาเปน 15เทาของโตะ ถาโตะราคา 1,500 บาท คอมพิวเตอรราคาเทาไร วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ......................................................................................................................................... 4.) แบงขนมใสถุงๆละ 45 ชิ้น ได 450 ถุง ตองมีขนมกี่ชิ้น วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ.........................................................................................................................................
  • 45.
    5.) มีเงินจํานวนหนึ่งแบงใหเด็ก 7คน ไดคนละ 1,250 บาท เดิมมีเงินกี่บาท วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ......................................................................................................................................... 6.) ลุงสมสุขเลี้ยงไกไว เปนโรคระบาดตายไป 15,000 ตัว เหลือไกอยู 5,500 ตัว เดิมลุงสมสุข เลี้ยงไกไวกี่ตัว วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ.........................................................................................................................................
  • 46.
    7.) ดารณีมีเงินจํานวนหนึ่ง จายคาไฟฟาไป1,500 บาท เหลือเงิน 7,020 บาท เดิมดารณีมีเงิน เทาไร วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ......................................................................................................................................... 8.) ชาวสวนมีกลวยอยูจํานวนหนึ่ง ขายไป 540 หวี เหลืออีก 210 หวี เดิมชาวสวนมีกลวยกี่หวี วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ.........................................................................................................................................
  • 47.
    9.) แมไดรับเงินเดือนมาจํานวนหนึ่งและยังไดเงินปนผลสหกรณอีก 18,514บาท รวมแมมีเงิน 40,785 บาท แมมีเงินเดือนเทาไร วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ......................................................................................................................................... 10.) แมคาขายดอกบัวไดเงินจํานวนหนึ่ง ขายดอกกุหลาบไดเงิน 755 บาท แมคาขายดอกไม ทั้งสองชนิดไดเงิน 1,705 บาท แมคาขายดอกบัวไดเงินเทาไร วิธีทํา.......................................................................................................................................... .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. ตอบ.........................................................................................................................................
  • 48.
    โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ ๖๐ พรรษาสมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง สมการ จํานวน 20 ขอ ................................................ คําชี้แจง ใหนักเรียนกาเครื่องหมาย  คําตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียวเทานั้น 1.) ขอใดเปนสมการ ก. 4 + 5 < 6+3 ข. 49 × 5 > 49 ÷ 5 ค. 5 + 7 = 12 – 3 ง. 6 + 10 ≠ 10 + 6 2.) สมการขอใดเปนเท็จ ก. 6 - 2 = 2 - 6 ข. 15 × 5 = 5 × 15 ค. 84 ÷ 4 = 21 ง. 7 + 8 = 8 + 7 3.) สมการขอใดมีตัวไมทราบคา ก. 10 – 4 = 6 ข. 6 + 13 = 19 ค. 15 ÷ 5 = 3 ง. 3 × R = 7 4.) ขอใดคือคําตอบของสมการ S - 7 = 15 ก. 22 ข. 15 ค. 8 ง. 7 5.) “ ถุงเทาราคาคูละ A บาท ซื้อถุงเทา 2 คู ใหธนบัตรใบละหนึ่งรอยบาท ไดรับเงิน  ทอน 30 บาท ” เขียนเปนสมการไดอยางไร ก. 100 – ( A × 2) = 30 ข. A × 2 = 30 ค. A + A = 30 ง. ( A × 2 ) – 100 = 30 6.) ถา 3 × Y = 18 แลว ( 3 × Y ) +................. = 18 + 2 จํานวนใน ชองวางคือ ขอใด ก. 4 ข. 3 ค. 2 ง. 1
  • 49.
    7.) ถา25 ÷ K = 5 แลว ( 25 ÷ K) - 3 = 5  3 เติมเครื่องหมายใดใน  ก. - ข. + ค. × ง. ÷ 8.) ถา G + 17 = 30 จะหาคําตอบสมการโดย G + 17 -  = 30 -  จํานวนใน  คือขอใด ก. 17 และ 17 ข. 13 และ 17 ค. 17 และ 13 ง. 13 และ 13 9.) สุดาซื้อดินสอ F แทง ราคาแทงละ 9 บาท จายเงินไป 108 บาท สุดาไดดินสอกี่แทง ก. 15 แทง ข. 12 แทง ค. 9 แทง ง. 3 แทง 10.) ปจจุบันพออายุ 63 ป อายุของพอรวมกับอายุของลูกได 91 ป ปจจุบันลูกอายุกี่ป ก. 40 ป ข. 36 ป ค. 28 ป ง. 12 ป .......................................................
  • 50.
    เฉลยทดสอบกอนเรียน 1.) ข 2.) ค 3.) ก 4.) ง 5.) ข 6.) ข 7.) ข 8.) ง 9.) ค 10.) ข เฉลยแบบฝกหัดที่ 1 1.) 2.) 3.)  4.)  5.)  6.)  7.)  8.)  9.)  10.)  เฉลยแบบฝกหัดที่ 2 1.)  2.)  3.)  4.)  5.)  6.)  7.)  8.)  9.)  10.)  เฉลยแบบฝกหัดที่ 3 1.) ไมมี 2.) K 3.) L 4.) ไมมี 5.) ฎ 6.) ฤ 7.) E 8.) ไมมี 9.) ไมมี 10.) ษ เฉลยแบบฝกหัดที่ 4 1.) 7 2.) 28 3.) 5 4.) 36 5.) 0.5 1 6.) 64 7.) 0.5 8.) 9.) 2 10.) 225 8 เฉลยแบบฝกหัดที่ 5 1.) ฎ 2.) ญ 3.) ฌ 4.) ฐ 5.) ค 6.) ง 7.) ข 8.) ก 9.) จ 10.) ฉ
  • 51.
    เฉลยแบบฝกหัดที่ 6 3 1.) 44 2.) 15 3.) 4.) 4 5.) 6 8 6.) 131 7.) 7 8.) 12 9.) 5 10.) 1 เฉลยแบบฝกหัดที่ 7 1.) 81 2.) 122 3.) 49 4.) 140 5.) 391 6.) 98 7.) 8 8.) 52 9.) 100 10.) 42 เฉลยแบบฝกหัดที่ 8 1.) 4 2.) 17 3.) 5 4.) 30 5.) 2 6.) 10 7.) 3 8.) 8 9.) 10 10.) 5 เฉลยแบบฝกหัดที่ 9 1.) 13 2.) 36 3.) 180 4.) 120 5.) 6 6.) 36 7.) 70 8.) 9 9.) 25 10.) 17
  • 52.
    เฉลยแบบฝกหัดที่ 10 1.) N÷ 150 = 10 2.) จ × 10 = 150 3.) ข ÷ 6 = 7 4.) Z ÷ 3 = 15 5.) Y × 13 = 260 6.) E – 7 = 248 7.) R – 4 = 13 8.) B+245 = 6,740 9.) K + 360 = 780 10.) P + 18 = 27 เฉลยแบบฝกหัดที่ 11 1.) 370 2.) 6,500 3.) 300 4.) 20 5.) 10 6.) 106 7.) 3,950 8.) 3,331 9.) 498 10.) 37,600 เฉลยแบบฝกหัดที่ 12 1.) 3,000 2.) 42 3.) 22,500 4.) 20,250 5.) 8,750 6.) 20,500 7.) 8,520 8.) 750 9.) 22,271 10.) 950 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 1.) ค 2.) ก 3.) ง 4.) ก 5.) ก 6.) ค 7.) ก 8.) ก 9.) ข 10.) ค
  • 53.
    แบบบันทึกคะแนนแบบฝกหัดที่ 1 –10 ชุดที่ คะแนน คุณภาพ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 รวม เฉลี่ย การจัดอันดับคุณภาพ คุณภาพ คะแนน ดีเยี่ยม 9 – 10 ดี 7–8 พอใช 5–6 ปรับปรุง 0-4 บันทึกคะแนนกอนเรียน – หลังเรียน
  • 54.
    บรรณานุกรม กรมวิชาการ , กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน , 2544. กลุมพัฒนามาตรฐานคุณภาพการศึกษา . คมือจัดการเรียนรูกลุมสาระการเรียนรู ู คณิตศาสตร กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพองคการรับสงสินคาและพัสดุภัณฑ , 2544. คณะวิทยากรชมรมกรรมการสถานศึกษาขันพื้นฐาน. หลักสูตรสถานศึกษากลุมคณิต ้ ศาสตร กรุงเทพมหานคร : บุค พอยท จํากัด, 2544. คํารน ลอมในเมือง . คูมือฝกปฏิบัติการเสนทางกาวหนาทางวิชาชีพและแนว ทางการจัดทําผลงานทางวิชาการ ตําแหนงอาจารย 3 เกณฑใหม ฉบับสมบูรณ เลม 1 มหาสารคาม : โรงพิมพประสานการพิมพ , 2545. ปริญญา ผลิเจริญสุข . ชุดฝกการคิดและการแกปญหาทางคณิตศาสตรระดับ ประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร : ศูนยพัฒนาศักยภาพทางคณิตศาสตร , 2546. ศักดา บุญโต . คูมือเทคนิคการสอนคณิตศาสตรระดับประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร : บริษัทเคล็ดไทย จํากัด , 2544. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . การจัด สาระการเรียนรูกลุมคณิตศาสตรชวงชั้นที่ 1 – 2 หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรุงเทพมหานคร : กราฟฟค , 2546. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . คูมือ วัดผลประเมินผลคณิตศาสตร กรุงเทพมหานคร : องคการคาของคุรุสภา , 2546. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . เอกสาร การอบรมครูผูสอนคณิตศาสตร ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 – 6 ดวยระบบทางไกล ทางสถานีโทรทัศนเพื่อการศึกษา (ETV) กรุงเทพมหานคร : องคการคาของ คุรุสภา , 2550. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี , กระทรวงศึกษาธิการ . เอกสาร ประกอบการอบรมครูคณิตศาสตร ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ทางสถานีโทรทัศน เพื่อการศึกษา ( ETV) กรุงเทพมหานคร : บริษัท เซเวน พริ้นติ้ง กรุป จํากัด , 2549.
  • 55.
    บรรณานุกรม(ตอ) สุพน ทิมอ่ํา .วิธีการและแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรูเพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห กรุงเทพมหานคร : บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จํากัด , 2549. สุวร กาญจนมยูร . เทคนิคการสอนคณิตศาสตรระดับประถมศึกษา เลม 3 กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช , 2533. อํานวย จําปาเงิน . เอกสารเสริมความรูคณิตศาสตร สุพรรณบุรี : หจก.ออฟเซ็ทอารท ออโตเมชั่น , 2543.