20ο Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων ΠεριφερειολόγωνΑθήνα, 4-5 Ιουνίου 2018

1. 20ο Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων Περιφερειολόγων
Αθήνα, 4-5 Ιουνίου 2018
1
Γιώργος Αδαμίδης*, Ανδρέας Στυλιανού**, Κωνσταντίνος Δ. Αποστολόπουλος***
*Ανώτερος Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, Κύπρος
gadamides@ari.gov.cy
**Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας, Χαροκόπειο
Πανεπιστήμιο, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, Κύπρος
a.stylianou@ari.gov.cy
***Ομότιμος Καθηγητής, Σχολή Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων
Οικονομικών, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
c.d.apostolopoulos@gmail.com
Αξιολόγηση ραδιοφωνικής εκπομπής για ενημέρωση
των αγροτών στην ψηφιακή εποχή: Η περίπτωση της
περιφέρειας της Κύπρου

2. Εισαγωγή - Θεωρητικό Υπόβαθρο (1)
2
 Στον αγροτικό τομέα, η πρόσβαση στη γνώση & στην
πληροφόρηση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για
την ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης & τη
βελτιστοποίηση της αγροτικής παραγωγής.
 Οι γεωργοί λαμβάνουν αποφάσεις, ενώ αντιμετωπίζουν
ταχείες και απρόβλεπτες καταστάσεις, αναλαμβάνοντας
ταυτόχρονα πολλαπλούς ρόλους => αναζητούν
πληροφόρηση από διάφορες πηγές (π.χ. ΜΜΕ).
 Τα ΜΜΕ είναι εκείνα τα κανάλια επικοινωνίας που
έχουν τη δυνατότητα να εκθέσουν μεγάλο αριθμό
ανθρώπων στην ίδια πληροφορία, την ίδια χρονική στιγμή
(π.χ. τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες).

3. Εισαγωγή - Θεωρητικό Υπόβαθρο (2)
3
 Οι ΓΕ χρησιμοποιούν τα ΜΜΕ για αποτελεσματική
επικοινωνία με τους γεωργούς & για διάχυση ιδεών
και πληροφοριών.
 Η δημοτικότητα της χρήσης του ραδιοφώνου ως
πηγής αγροτικής πληροφόρησης οφείλεται (α) στην
αποτελεσματικότητά του από πλευράς κόστους, (β) στο
χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γεωργών & (γ) στη
γήρανση του αγροτικού πληθυσμού [(β) & (γ)
συμβάλλουν αρνητικά στη χρήση σύγχρονων πηγών].
 Το ραδιόφωνο είναι ένα ισχυρό μέσο επικοινωνίας
=> μπορεί να βελτιώσει τη διάχυση πληροφοριών στους
κατοίκους απομακρυσμένων αγροτικών περιοχών.

4. Εισαγωγή - Θεωρητικό Υπόβαθρο (3)
4
• οι διαπροσωπικές επαφές.
• τα τηλεοπτικά αγροτικά
προγράμματα.
• τα ενημερωτικά έντυπα που
εκδίδει το Τμήμα Γεωργίας.
• το ραδιοφωνικό πρόγραμμα
«Ώρα της Υπαίθρου».
Κυριότερες
πηγές
αγροτικής
πληροφόρησης
κατά φθίνουσα
σειρά
σημαντικότητας
στην Κύπρο

5. Εισαγωγή – Στόχοι της έρευνας
5
(α) να καταγράψει τον βαθμό ακροαματικότητας
της εκπομπής (πόσοι αγρότες την ακούνε).
(β) να αξιολογήσει διάφορες πτυχές του
προγράμματος (θεματολογία, γλώσσα που
χρησιμοποιείται, μέρα & ώρα μετάδοσης, επίπεδο
παρεχόμενων πληροφοριών).
(γ) να λάβει εισηγήσεις για βελτίωση.
(δ) να εξετάσει τη σχέση που υπάρχει μεταξύ
συγκεκριμένων κοινωνικοοικονομικών
χαρακτηριστικών (μορφωτικό επίπεδο, ηλικία
και τοποθεσία) & της ακροαματικότητας.

6. Μεθοδολογία (1)
6
Πληθυσμός: γεωργοί & κτηνοτρόφοι της ελεύθερης Κύπρου.
Δειγματοληπτικό πλαίσιο: κατάλογος ΚΟΑΠ 2014.
Μέγεθος δείγματος = 383 (±5% σφάλμα, 95% Ε.Ε).
Επιλογή δείγματος: απλή τυχαία δειγματοληψία.
Ερευνητικό εργαλείο: ερωτηματολόγιο (14 ερωτήσεις για αξιολόγηση
του ραδιοφωνικού προγράμματος «Ώρα της Υπαίθρου» – 1 ερώτηση για
δημογραφικά).
Προσωπικές συνεντεύξεις (Μάρτιος – Απρίλιος 2016).
Ανάλυση δεδομένων: περιγραφική και απλή επαγωγική στατιστική.

7. Μεθοδολογία (2)
7

8. Αποτελέσματα (1)
8
Δημογραφικά: άνδρες (77,3%) – ηλικία (58,4 έτη) – μορφωτικό
επίπεδο (11,2 έτη) – μέσο ετήσιο γεωργικό εισόδημα (€5572) –
φυτική παραγωγή (91,5%) – μικτές γ.ε. (6,9%).
• Γνωρίζουν για την ύπαρξη της εκπομπής (78%).
• Ακούνε την εκπομπή (50%) – περιστασιακά (69,3%), μία
φορά τον μήνα (12,3%), ανελλιπώς (18,4%).
Κυριότεροι λόγοι μη ακρόασης:
• Δεν ακούω γενικά ραδιόφωνο.
• Δε γνωρίζω την ύπαρξη της εκπομπής.
• Δεν έχω ελεύθερο χρόνο.
• Δε βολεύει η μέρα & η ώρα μετάδοσης της εκπομπής.
• Δεν ακούω προγράμματα του ΡΙΚ.

9. Αποτελέσματα (2)
9
• Χρήσιμη & ενδιαφέρουσα θεματολογία (98,4%).
• Απλή & κατανοητή γλώσσα (98,4%).
• Επίπεδο παρεχόμενων πληροφοριών: υψηλής αξίας
(56,8%) – μέσης (41,1%) – χαμηλής (2,1%).
• Η εκπομπή χρειάζεται γενικά κάποιες βελτιώσεις
(61,5%).
• Βελτίωση περιεχομένου (56,7%).
• Δε χρειάζεται να αλλάξει η ώρα (60,8%) & μέρα
(80,8%) μετάδοσης.
• Μέθοδος/τρόπος παρουσίασης δε χρειάζεται βελτίωση
(82,5%).
• Ποικιλία θεμάτων που καλύπτει δε χρειάζεται
βελτίωση (57,5%).

10. Αποτελέσματα (3)
10
Εισηγήσεις για βελτίωση:
• Η εκπομπή να έχει μεγαλύτερη διάρκεια (> 1 ώρα).
• Να χρησιμοποιείται η τοπική (Κυπριακή) διάλεκτος.
• Να επιτρέπεται η συμμετοχή γεωργών μέσω
τηλεφωνικών παρεμβάσεων.
• Να υπάρχει η δυνατότητα διαλόγου με ειδικούς.
• Να μη χρησιμοποιούνται προκαθορισμένες ερωτήσεις/
απαντήσεις.
• Να αναβαθμιστεί & να εμπλουτιστεί η εκπομπή με
θέματα για νέες ποικιλίες/καλλιέργειες και βέλτιστες
πρακτικές.
• Η εκπομπή να μεταδίδεται & μέσω του διαδικτύου.
• Να διεξαχθεί ενημερωτική εκστρατεία για την ύπαρξη
της εκπομπής.

11. 11
«ακροαματικότητα» με ηλικία [r(379) = 0,12, p=0,022] &
μορφωτικό επίπεδο [r(379) = –0,03, p=0,584].
Συσχετίσεις (Pearson):
Αποτελέσματα (4)
Έλεγχος ανεξαρτησίας χ2 για ακρόαση και επαρχία διαμονής:
Ακούω
την
εκπομπή
Επαρχία διαμονής
n
Λευκωσία
Λάρνακα
Λεμεσός
Αμ/στος
Πάφος
Πιτσιλιά
χ2 V λ
Ναι 190
33α
(28,9%)
26αβ
(45,6%)
50β
(52,6%)
17β
(81,0%)
46β
(66,7%)
18β
(72,0%)
41,46* 0,33* 0,27*
Όχι 191
81α
(71,1%)
31αβ
(54,4%)
45β
(47,4%)
4β
(19,0%)
23β
(33,3%)
7β
(28,0%)
Σύνολο 381 114 57 95 21 69 25
*p<0,01. V: Cramer’s statistic. λ: Goodman and Kruskal’s lambda
Διαφορετικά γράμματα μεταξύ των στηλών δείχνουν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p<0,05)

12. 12
Συζήτηση – Συμπεράσματα (1)
Αξιοσημείωτο ποσοστό των αγροτών δε γνωρίζει την
ύπαρξη της εκπομπής (on-air από το 1953) =>
περαιτέρω ενημέρωση των ομάδων-στόχων.
Ένας στους δύο γεωργούς ακούνε την εκπομπή &
θεωρούν τα θέματα που παρουσιάζονται ενδιαφέροντα
=> γενικά ικανοποιημένοι από την εκπομπή =>
παρέθεσαν εισηγήσεις για βελτίωση.
Μεγαλύτεροι σε ηλικία αγρότες έχουν μεγαλύτερες
πιθανότητες να ακούνε την εκπομπή => εξοικειωμένοι
με παραδοσιακές πηγές πληροφόρησης & λιγότερο
εξοικειωμένοι με τις σύγχρονες πηγές (π.χ. διαδίκτυο).

13. 13
Συζήτηση – Συμπεράσματα (2)
Μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στις ορεινές
& μειονεκτικές περιοχές, όπου παρατηρείται
γήρανση του πληθυσμού & μικρότερη χρήση των
ΤΠΕ => επικράτηση παραδοσιακών μέσων
ενημέρωσης (π.χ. ραδιόφωνο).
Να διατηρηθεί & να βελτιωθεί η εκπομπή με βάση τις
εισηγήσεις και ανάγκες των αγροτών. Σημαντικό
είναι να αξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Π.χ., η εκπομπή μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα
θέματα σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη στις
περιοχές αυτές, όπως για τον αγροτουρισμό & για
καλλιέργειες κατάλληλες για ορεινές περιοχές.

14. 14
Συζήτηση – Συμπεράσματα (3)
Η αξιολόγηση των διαφόρων πηγών πληροφόρησης θα
πρέπει να επικεντρώνεται σε πιο χαμηλά χωρικά
επίπεδα (π.χ. επαρχίες, κοινότητες), παρά σε εθνικό
επίπεδο => διασφάλιση πιο στοχευμένων αγροτικών
πολιτικών => η συμπεριφορά των αγροτών
διαφορετικών περιοχών προς τις πηγές πληροφόρησης,
θα πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά.
Το ραδιόφωνο αποτελεί χρήσιμο μέσο επικοινωνίας,
αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ρόλο του
προσωπικού των ΓΕ & τη διαπροσωπική επικοινωνία
=> θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό
εργαλείο διάχυσης πληροφοριών από τις ΓΕ.

15. 15
Συζήτηση – Συμπεράσματα (4)
Η συμπληρωματικότητα των διαθέσιμων μέσων
ενημέρωσης & επικοινωνίας, παρέχει, ίσως, τον
καλύτερο τρόπο διαχείρισης των διαφορετικών
πληροφοριακών αναγκών των αγροτών.
Περαιτέρω έρευνα χρειάζεται να εξετάσει τον
υφιστάμενο συμπληρωματικό ρόλο του ραδιοφώνου
και των ραδιοφωνικών εκπομπών στην Ψηφιακή
Εποχή, στην οποία πιο σύγχρονα εργαλεία
πληροφόρησης (π.χ. διαδίκτυο & «έξυπνα» κινητά
τηλέφωνα) κυριαρχούν και συνεχώς κερδίζουν
έδαφος, ακόμη και στον λεγόμενο «ουραγό αγροτικό
τομέα».

16. ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ!!
16
www.ari.gov.cy
http://ruraldev.ari.gov.cy