1. TURİZMDE İŞ SÜRELERİNİN
İYİLEŞTİRİLMESİ PROJESİ
A.İhsan ÖZTÜRK
İş Müfettişi
21 Haziran 2011
Alanya

2. I- ÇALIŞMA SÜRELERİ VE SAĞLIK
-Ülkemizde ilk çalışma süresi Umumi Hıfzısıhha
Kanunu İle günlük 8 saat olarak belirlenmiştir.
Günümüzde 7,5 saattir
- Sağlıkla ilgili bir yasanın iş sürelerini ele almış
olması ve fazla çalışmaların önüne geçilmek
istenmesinin temelinde sağlık yatmaktadır.
2

3. Konuyla ilgili yapılan araştırma sonuçları ise;
1.1 TÜRKİYE’DE
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Vakfı tarafınca 2004 yılında
yapılan araştırmada fazla mesainin ;
-Baş ve Mide ağrısı,
-İştahsızlık,
-Baş Dönmesi,
-Uyku bozukluğu,
-Çarpıntı,
-Tansiyon,
-Stres,
Yarattığı belirlenmiştir.
3

4. 1.2 İNGİLTERE’DE
Londra Üniversitesinde yapılan araştrımada,
Fazla çalışmaların kalp krizi geçirme riskini
artırdığına;
Günlük 11 saat çalışanların, 8 saat çalışanlara
göre kalp sorunu yaşama olasılığının %67 daha
fazla olduğuna;
işaret etmiştir.
Not: Kalplerimiz; işçi, İşveren veya yönetici ayrımı
yapmamaktadır.
4

5. 1.3 ALMANYA’DA
Dortmund Çalışma Enstitüsünün 2004 yılında
yapmış olduğu araştırmada
İdeal çalışma haftalık 35 saat,
35-48 saat sorun yaşanmayabilir,
48 saat üzerinde sağlık sorunlarının görüldüğü
belirtilmiştir.
5

6. Aldıklarımızla hayatımızı Kazanırız…
Hayatı Hayat Yapan ise Verdiklerimizdir…
Arthur Ashe
6

7. II- ÇALIŞMA SÜRELERİ VE İŞ RİSKİ
- Kamuoyunda uzun süreli çalışmalar sadece hukuki
bir hak kaybı olarak görülmektedir.
-Oysa, uzun süreli çalışmaları; Fiziki, Kimyasal veya
Biyolojik riskler gibi iş riski olarak görmek
gerekmektedir.
-İş güvenliği anlamında en iyi fiziki önlemleri almış
olsanız da uzun süreli çalışma, yorgunluk ve
dikkatsizlik sonucu iş kazası riski yaratmaktadır.
-Yapılan araştırmalar iş kazası nedenleri arasında
fazla çalışmalara da yer vermiştir
7

8. III-ÇALIŞMA SÜRELERİ VE SOSYO-KÜLTÜREL HAKLAR
Gün içi uzun süreli çalışmalar, genel tatil günleri
veya hafta tatili izninden yoksun bırakılması
durumunda;
-Sosyal hakların bertaraf olması,
-Aile bağlarının zayıflaması,
-Örf ve adetlerini yaşayamama sonucu kültür aşınma,
gibi olumsuzluklar yaratmaktadır
8

9. EKONOMİK YANSIMALARI
Uzun süreli Çalışmalar istihdamı olumsuz
etkilemektedir.
Uzun süreli çalışmalar sonucu oluşan olumsuz sağlık
koşulları işgücü kaybına yol açtığından (raporlu
süreler, motivasyon eksikliği gibi) işletme açısından
ekonomik kayıplara yol açmaktadır.
İşletmeler açısından fazla çalışma ücreti normal
çalışma ücretinden daha maliyetli hale
bürünmektedir.
9

10. IV) FAZLA ÇALIŞMA İLE İLGİLİ PRATİK BİLGİLER
-ÜLKENİN GENEL YARARI , İŞİN NİTELİĞİ VEYA ÜRETİMİN
ARTIRILMASI NEDENLERİNİN VARLĞNDA YAPLIR.
-YILDA 270 SAATTEN FAZLA OLAMAZ,
-270 SAATİN HESABINDA HAFTA TATİLİ ÇALIŞMALARIDA DİKKATE
ALINMALIDIR.
-HAFTALIK 45 SAATİN ÜZERİNDEKİ ÇALŞMALAR FAZLA ÇALIŞMA
SAYILIR. BU SÖRE SÖZLEŞMELERLE DAHA AŞAĞYA ÇEKİLEBİLİR.
-HER YIL FAZLA ÇALIŞMA YAPTIRILACAK İŞÇİLERİN ONAYLARI
YAZLI OLARAK ALNIR.
-YAPTRLAN FAZLA ÇALIŞMALAR İÇİN BELGE DÜZENLENİR.
-DÜZENLENEN BU BELGELER ÖZLÜK DOSYASINA KONUR.
-SAAT BAŞI ÜCRETİ %50 ARTRILARAK ÖDENİR.
-FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ÇALIŞILAN AYIN ÜCRETİ İLE BİRLİKTE
ÖDENİR.
-ÜCRET HESAP PUSULASINDA AÇK BİR ŞEKİLDE GÖSTERİLİR.
10

11. -YARIM SAATTEN FAZLA OLANLAR TAMA, YARIM SAATİN
ALTNDAKİ ÇALŞMALARDA YARIM SAATE TAMAMLANIR.
-18 YAŞINI DOLDURMAMIŞ İŞÇİLERE FAZLA ÇALIŞMA
YAPTIRILAMAZ.
-FAZLA ÇALIŞMA YAPMASINDA SAKINCA GÖRÜLEN RAPORLU
İŞÇİLERE FAZLA ÇALIŞMA YAPTIRILAMAZ.
-GECE DÖNEMİNDE FAZLA ÇALIŞMA YAPTIRILAMAZ.
-KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLARA FAZLA ÇALŞMA
YAPTIRILMAZ.
-GEBE, YENİDOĞUM YAPMIŞ VE ÇOCUK EMZİREN İŞÇİLERE
FAZLA ÇALIŞMA YAPTIRILAMAZ.
-HİÇ BİR SURETTLE GÜNLÜK 11 SAATTEN FAZLA
ÇALIŞTIRILMAZ
11

12. V.ÇALIŞMA STANDARDININ AYRIKSI HALLERİ
Denkleştirme,
Serbest Zaman,
Telafi çalışması
5.1. DENKLEŞTİRME
İşçinin haftalık ortalama çalışma süresi normal
haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı
haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi 2 aylık dönemde
denkleşmesi durumunda fazla çalışma yapmış
sayılmaz.
12

13. Denkleştirme uygulamasına Örnek:
Işçi Ali nin ocak ve Şubat ayı çalışmaları aşağıdaki gibidir.
Ocak ayı 1. Hafta 60 saat , 15 saat Fazla
2.Hafta 20 saat , 25 saat Eksik
3.Hafta 25 saat 20 saat Eksik
4.Hafta 20 saat 25 saat Eksik
Şubat ayında1.Hafta 65 saat 20 saat Fazla
2.Hafta 60 saat 15 saat Fazla
3.Hafta 60 saat 15 saat Fazla
4.Hafta 50 saat 05 saat Fazla
TOPLAM 8 HAFTA 360 SAAT
13

14. DENKLEŞTİRMEDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
-KARŞILIKLI ANLAŞMA OLMALIDIR.
-GÜNLÜK 11 SAATİ GEÇMEMELİDİR.
-BİRE BİR UYGULANIR.
-2 AYLIK DİLİMLERLE
DENKLEŞTİRİLME YAPILIR.
-ÖZLÜK DOSYASINDA BİLGİLER
SAKLANIR.
14

15. 5.2. SERBEST ZAMAN
İşçinin istemesi halinde yapmış olduğu fazla çalışmalar için ücret yerine 6
aylık dönemde yerine %50 artırılmış halde izin kullanma hakkını
kullanabilir.
Örnek:
YAPILAN FAZLA ÇALIŞMA SERBEST ZAMANIN
Dönemi Saati Kullanma zamanı Kullanılacak Gün Sayısı
Ocak 45 7. aya kadar 9 gün olarak
Şubat 60 8. aya kadar 12 gün olarak
Mart 30 9.aya kadar 6 gün olarak
15

16. SERBEST ZAMANDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
-İŞÇİNİN İSTEMESİ GEREKMEKTEDİR.
-6 AY İÇİNDE UYGULANMALADIR.
-BİRBUÇUK KAT OLARAK KULLANDIRILMALIDIR.
-BU DOĞRULTUDAKİ İZİNLER ARALIKSIZ
KULLANDIRILMALIDIR.
-TATİL GÜNLERİ SERBEST ZAMAN OLARAK
KULLANDIRILAMAZ.
-BELGE DÜZENİ OLUP ÖZLÜK DOSYASINDA
SAKLANMALIDIR.
16

17. 5.3.TELAFİ ÇALIŞMASI
Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve
genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil
edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal
çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması
veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile
kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay
içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması
yaptırabilir.
-
17

18. TELAFİ ÇALIŞMASINDA DİKKAT EDİLECEK
HUSUSLAR
2 AY İÇİNDE TELAFİ EDİLİR.
-GÜNDE 3 SAATEN FAZLA OLMAZ
-TATİL GÜNÜNDE TELAFİ ÇALIŞMASI
YAPTIRILMIZ.
-BİRE BİR UYGULANIR.
TELAFİNİN NEZAMAN YAPILACAĞINA
İŞVEREN KARAR VERİR.
-ÖZLÜK DOSYASINDA BİLGİLER
SAKLANMALIDIR
18

19. VI-HAFTA TATİLİ ÇALIŞMALARI
4857 sayılı İş Yasasının 46.maddesi uyarınca anılan yasanın
63.maddesi uyarınca belirlenen günler içerisinde çalışanlar
karşılığı 7 günlük zaman diliminde en az 24 saat kesintisiz izin
verilir.
-Haftada bir gün izin verilmeli,
-Hafta tatili izin günü ücreti ödenmeli,
-Yerine daha sonraki zaman diliminde izin verme doğru değil,
-Hafta tatil günü çalıştırılmışsa %50 zamlı ücreti verilmeli,
-Hafta tatili izin günleri belgelendirilmeli,
- Belediyelerde hafta tatili izini kullandırılmaması halinde
idari para cezası verebilir
19

20. VII-GENEL TATİL ÇALIŞMALARI
Ulusal Bayram ve Genel tatil günleri
01 Ocak 1 Gün
23 Nisan 1 Gün
1 Mayıs 1 Gün
19 Mayıs 1 Gün
30 Ağustos 1 Gün
29 Ekim (28 saat 13 ‘de başlar) 1 ,5 Gün
Şeker Bayramı 3,5 Gün
Kurban Bayramı 4,5 Gün
TOPLAM 14,5 Gün
20

21. GENEL TATİL GÜNÜNLERİNDE DİKKAT
EDİLECEKLER
-İşçinin oluru gerekmektedir,
-İşçi onayı iş sözleşmesiyle de olabilir,
-Çalışılmasında bir yevmiye daha verilir,
-Yerine daha sonraki günler izin verilmesi
yasal değil
21

22. KNIGHT’IN İŞ KURALI
1. Sözü senet olan insanlarla iş yapın.
2 .Sonra yine de yazılı bir sözleşme yapın.
Gary Knight
22

23. VII.YABANCI UYRUKLU
-Bağımsız Çalışanlar,
.Kendi adına iş Yapanlar,
.Şirket ortakları,
-Bağımlı Çalışanlar,
-İstihdam için gerekli süreçler
.Uygun vize,
.Çalışma İzni,
.İkamet Tezkeresi,
.SGK girişi,
.Ücret kriterleri,
23

24. -Tur Operatörü temsilcileri,
-Ahıska Türkleri ,
-Bildirimler,
24

25. GÖSTERDİĞİNİZ SABRA TEŞEKÜR
EDERİM
A. İhsan ÖZTÜRK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
İş Müfettişi 25

26. Doğru Yolda giden Kaplumbağa
Eğri Yolda Giden Yarış Atını Geçer.
J.J.Rousseau
26