Software Mühəndisliyinin Hüquqi, Sosial və Etik Tərəfləri

1. Software Mühəndisliyinin
Hüquqi, Sosial və Etik Tərəfləri

2. CROCUSOFT - Bir qrup gəncin toplaşaraq təsis etdiyi bir
komandadır. Komandanın gənc olmasına baxmayaraq
artıq software sahəsində 3 il, xüsusilə mobil tətbiqlərin
develop edilməsində isə 2 illik təcrübəyə malikdir.
Rufat Babakishiyev
Software Engineer
Nijat Khaligov
Software Engineer

3. Mövzunun obyektivləri
 Texnoloji yeniliklərin cəmiyyət və qanunla əlaqəsi,
kompyuterlərin və kompyuter mütəxəssilərinin texnologiya
cəmiyyətində oynadığı güclü rol
 Kompyuter elminin hüquqi tərəfləri
 Kompyuter elminin etik tərəfləri

4. Sosial Tərəflər
 Kompyuter elmi vakumda yerləşmir
 Əllərində “böyük gücün” olmasına baxmayaraq kifayət
qədər sosial məsuliyyəti olmayan Software Mühəndisləri
cəmiyyərdə artan narahatçılığa səbəb olur

5. Sual ...
 Texnoloji innovasiya cəmiyyətə necə təsir edir ?
 Texnoloji innovasiya qanunlara necə təsir edir ?
 Cəmiyyət Texnoloji İnnovasiyaya necə təsir edir ?
 Qanunlar Texnoloji İnnovasiyaya necə təsir edir ?

6. Leqal tərəflər
 Əqli Mülkiyyət Qanunları (İntellectual Property Law)
müəllif hüquqları (copyright)
patent
əmtəə nişanı (trademark)
konfidensiallıq qanunu (law confidence)
 Kontrakt qanunu
Hazır software üçün lisenziya
Qurulacaq software üçün kontrakt

7. Huquqi tərəflər
 Kompyuter cinayətləri
Dələduzluq (fraud)
Viruslar
Hacking
 Öhdəlik
Laqeydlik
Software görə öhdəlik
Kontrakta görə öhdəlik
 Şəxsi gizlilik
Məlumatın qorunması (Data Protection)

8. Etik tərəfləri
 Necə doğru addım atmalı ?
 Biz necə qərar veririk ?
 Mənəvi fəlsəfə
Consequentialism
Deontologism

9. Praktika
Software mühədisinin qarşılaşdığı problem :
Proyektdə yaranmış problem
Problemin həlli yolu
Açıq mənbəyə (open source) istinad
 Etik problem ?!
 Hüquq pozulması ?!

10. Praktika
Əgər hər hansı bir mütəxəssis lisenziyalı
kompyuter proqramına özünün ixtisas
biliyindən daha çox əsaslanırsa və nəticədə
kimsə zərər çəkirsə burada kim məsuliyyət
daşıyır?

11. Software nədir ?
Əşya (goods)
Xidmət (service)
Və ya başqa bir şey

12. Software nin təsiri ilə yaranan yeni qanunlar
 Dünya dövlətlərinin qanunlarının
harmonizasiyası
 Beynəlxalq hüquq və ABŞ

13. Bu presentasiya The University of Sheffield in
doktoru Amanda Sharkey in “Professional
İssues”
fənfindəki materiallar əsasında
hazırlanmışdır

14. Dəyərli zamanınızdan bizə ayırıb təkliflərimizi
dinlədiyiniz üçün təşəkkür edirik!