1. TEMA 8 : A PRIMEIRA GUERRA
MUNDIAL E A REVOLUCIÓN RUSA
(1914-1939)
CARLA VICENTE PESADO 4ºESO A

2. 1.1. A ESTENSIÓN DA DEMOCRACIA
 Consolidación dos sistemas políticos constitucionais e
parlamentarios .
 Inglaterra e Francia avanzan cara a sitemas democráticos .
 O novo imperio alemán consta dun réxime constitucional , o kaiser
exercía o poder de forma autoritaria .
 Nos Estados do Sur de Europa (España , Italia e Portugal)
consolidárose os sistemas políticos a democráticos , que se vía
mediatizados polo falseamento electoral .

3.  Vellos imperios multinacionais .
 O Imperio austrohúngaro : introdución dalgunhas reformas
, matemento do forte poder do emperador , dominio sobre os pobos
escravos .
 O Imperio ruso : os emperadores continuaban a exercer un poder
absoluto e as tímidas reformas liberalizadoras foron paralizadas tras o
asasinato so tsar Alexandre II .
 O Imperio turco : poder autocrático , conservación de territorios en
Europa , intento de modernización .

4.  Alteración do vello equilibrio europeo que deu lugar a conflitos
internacionais e puxanda económica da nova Alemaña .
 Welpolitik de Guillerme II .
 Formación da Tripla Alianza (novo acordo de Alemaña que rompe
a alianza con Rusia e únese a Austria - Hungría e a Italia ) .
 A principal rivalidade de Alemaña era Francia .
 O Triplo Acordo ( Francia , Rusia e Gran Bretaña) .
 Escalada na produción de armamentos .
 Formación de alianzas militares .

5. 2.1. AS CAUSAS DA GUERRA
 O imperialismo e o nacionalismo .
 Crises prevélicas :
- As crises colloniais en Marrocos .
- O conflito dos Balcáns : en espacial a anexión de Bosnia –
Hercegovina ao Imperio austrohúgaro . Sucesión de dúas guerras
balcánicas .

6.  Asasinato do herdeiro do Imperio austrohúngaro , Francisco
Fernando , en Saraievo , capital de Bosnia .
 Ultimato de Austria a Serbia .
 Rusia declara a guerra a Austria .
 Alemaña decláralle a guerra a Rusia e a Francia .
 Gran Bretña declaroulle a guerra a Alemaña .
 Austria invadiu Bélxica .
 Italia mantívose neutral .

7. 3.1. A GUERRA DE MOVEMENTOS
 Fronte occidental : (Francia e Inglaterra)
- Ataque dos alemáns a Francia , entrando por Bélxica e
Luxemburgo .
- A batalla do Marne : detense o ataque alemán .
 Fronte oriental : (Alemaña)
- Éxito alemán na batalla de Tannemberg .
- Fracaso austrohúngaro en Servia .

8.  Inmobilización das frontes .
 Busca de novos aliados na guerra :
- Turquía , a finais de 1914 , a favor do imperios cemtrais .
- Italia , a favor do Triplo Acordo ou Entente .
- Bulgaria , a favro da Tripla Alianza .
- Romanía , a favor do Triplo Acordo ou Entente .
 A batalla de Verdún .
 A batalla de Somme .
 Elevado custo humano .

9.  1917 triunfo en Rusia : Tratado de Brest – Litovsk .
 Triunfo de Rusia na guerra bolxevique .
 Intervención de Estados Unidos tras o afundimento do
transatlántico Lusitania .
 Derrota dos austríacos e os seus aliados na fronte oriental .
 Fronte occidental : derrota de Alemaña na II batalla de Marne .
 Revoltas internas en Alemaña e Austria .
 Final da guerra o 11 de novembro de 1918 , abdicación de
Guillerme II e proclamación da república de Weimar .

10.  Mobilización de gran cantidade de recursos aconómicos e
humanos (economía de guerra) .
 Novo tipo de armamentos que fixeron aunmentar as baixas
humanas (Como a metralladora , desarrollo total da artillería e
desarrollo da aviación ) .
 Primeiros bombardeos nas cidades (gases , lanzallamas) .
 Submarinos .
 Destrución de pobos , fábricas , colleitas…
 Reconversión das industrias en función da guerra .
 Necesidade de préstamos , do traballo feminino e da propafanda .

11. 4.1.OS TRATADOS DE PAZ
 Conferencia en París no ano 1919 . A ela asisten todos os países
que se atopan en guerra , pero só deciden os vencedores: Estados
Unidos , Francia , Gran Bretaña e Italia .
 Fracaso dos 14 puntos de Wilson .
 Os máis importante dos tratados foi Oo de Versalles :
- Culpabilidade de Alemaña .
- Pagamento de fortes reparacións de guerra .
- Desarmamento e desmantelamento do exército alemán .
- Cesión de territorios ao oeste e ao leste de Alemaña .
- Perda de territorios a favor de Polonia .
- Perda das colonias alemanas .
- O diktat ; exacerbación do seu nacionalismo e o desexo de
vinganza .
 Os outros tratados : Saint – Germain , Trianon , Neuilly e Sèvres .

12.  Profunda remodelación de Europa :
- O Imperio turco : desapareceu case por completo , reducíronse
só á actual Turquía . Parte dos seus antigos territoeiros pasaron para
outros países como protectorados británicos ou franceses .
- O Imperio austrohúngaro : desapareceu como imperio . Austria
converteuse en república e Hungría en Estado independente .
Prohíbesellea unión entre Austria e Alemaña . Aparece un novo país
, Chacslovaquia . Serbia obtivo Iugoslavia .
- Desaparece o Imperio ruso .
- Obxetivo occidental : illar a nova Rusia revolucionaria . Creouse
unha gran Polonia e unha gran Romanía . Trantado de Brest –
Litovsk .

13.  Ao redor de dez millóns de soldados mortos en combate .
 Elevado número de feridos e mutilados .
 Cóntanse uns dous millóns de viúvas e catro millóns de orfos .
 Perdas materiais que empobreceron os Estados .
 Provocación duha grande inflación .
 Beneficio dalgúns países neutrais .
 Consolidación de hexemonía de Estados Unidos .

14.  Sociedade de Nacións (SDN) . Proposta do presidente
estadounidense Wilson .
 Estados Unidos non se integra no organismo .
 Inicial exclusión na Unión Soviética .
 Retirada dos países descontentos cos resultados da paz (Alemaña
e Italia )

15. 5.1. O IMPERIO DOS TSARES
 Réxime autocrático ds tsares .

16. UNHA ECONOMÍA ATRASADA
 A principal actividade económica é a agricultura .
 A actividade e as terras estaban en mans dos terratenentes .
 A maioría da poboación eran campesiños sometidos a un réxime
case feudal .
 Iniciación dun tímido proceso de industrialización entorno a
algunhas zonas (Moscova , San Petersburgo , Urais..)
 Xurdimento dun numeroso proletariado , que traballaba en
grandes fábricas por un salario miserable .
 Desenvolvemento da burguesía debido á elevada presenza de
capital extranxeiro .

17. AS FORZAS POÍTICAS
 O Partido Constitucional Demócrata (kadet) (carácter liberal
burgués) .
 O Partido Socialrevolucionario (eserita ) (defensa dunha revolución
campesiña) .
 O Partido Socialdemócrata Ruso ( marxismo e militancia obreira ) .
- Menxeviques : de carácter moderado . Necesidade de
establecer alianzas cos partidos burgueses .
- Bolxeviques : radicais e liberados por Lenin . Necesidade dunha
revolución obreira .

18.  Derrota rusa ante Xapón . .
 Manifestación pacífica , que deu lugar ao Domingo Sanguento .
 Aparición dos soviets (asembleas de campesiños , obreiros e
soldados ) .
 Convocación das eleccións por sufraxio universal ao Parlamento (
Duma ) .
 Promesa de propiciar unha reforma agraria .

19.  Entrada de Rusia na Primeira Guerra Mundial .
 Derrotas militares na fronte .
 Aumento da fame entre a poboación .
 Protestas que esixían a retirada da guerra .
 Fin do tsarismo .
 Proclamación da república e formación dun goberno proisional
, que ten como obxetivo a instauración dunha democracia
parlamentaria .

20.  Aumenta o descontento popular .
 Prodúcese unha dualidade de poderes .
 Aumenta a influencia dos bolxeviques e dos soviets .
 Propugnación das chamadas Teses de Abril :
- Derrocaento do governo provisional .
- Asinar a paz con Alemaña .
- Repartir as terras entre os campesiños .
- Concederlles a dirección das fábricas aos obreiros .
- Nacionalizar a banca e recoñecer as nacionalidades do
Imperio .

21. 6.1. A REVOLUCIÓN OBREIRA DE
OUTUBRO DE 1917
 Toma do Palacio de Inverno (Importancia da Garda Roxa) .
 Proclamación do goberno obreiro (Lenin , Trotsky e Stalin ) .
 Primeiras medias revolucionaria :
- Expropiáronse as terras para repartilas entre os campesiños .
- As fábricas quedaron baixo o control de comités obreiros .
 Elección para a Asemblea Constituínte  Fin ao pluralismo político
.

22.  Exército Branco : axuda de tropas francesas , británicas
, xaponesas …
 Exñercito Roxo : organizado polos bolxeviques (dirección de
Trotsky) .
 Escaseza de alimentos debido á guerra .
 Prodúcense unhas represarias políticas .
 Éxito do Exército Roxo .
 Formación do Partido Comunista , que obstenta o monopolio do
poder .
 Formación dunha policía política (Tcheka) .
 Instauración do comunismo da guerra (nacionalización industrial e
colectivización das terras) .

23.  Constitución de 1924 .
 Tres institucións :
- O Soviet Supremo : dúas cámaras (o Soviet da Unión e o Soviet
das Nacionalidades ) .
- O Presidium .
- O Consello de Comisarios do Pobo : equivale ao goberno e aos
ministos .
 Partido Comunista da Unión Soviética (PCUS) (monopolio do
poder) .
 PCUS : partido centralizado e xerarquizado cuxo principal órgano
era o Comité Central , dirixido por un sercretario xeral .
 Ditadura do proletariado : é igual a un sistema totalitario enn que
Estado e Partido se identifican completamente .

24. 7.1. A PUGNA POLO PODER
 Morte de Lenin (1924) : provocou un enfrontamento polo poder
dentro do Partido Comunista ; entre a colectivización de toda a
economía e a NEP (Nova Política Económica) .
 Enfrontamento entre Trotsky e Stalin ( Trotsky = exportar a
revolución cara a outros países ; Stalin = socialismo nun só país ) .
 Stalin convértese no Secretario Xeral do PCUS . Eliminación dos
opositores .

25.  Ditadura persoal (stalinismo) .
 O Partido queda controlado totalmente polo Estado .
 Pertenza ao partido para ocupar calquera cargo de
responsabilidade .
 Culto á súa personalidade .
 Utilización dunha dura represión mediante o Gulag (campos de
prisioneiros) mediante os procesos de Moscova .

26.  Obxetivo principal : converter a URSS nunha gran potencia
industrial .
 Economía planificada e dirixida polo Estado (o Gosplán :
organismo oficial ) .
 A colectivización da economía e prohibición da propiedade
privada (koljós : polos campesiños e sovjós : polo Estado) .
 Desenvolvemento industrial baseado na industria pesada , na
produción de enerxía e na construción de infraestruturas . Retraso
da agricultura e descoido da produción de bens de consumo .
 Resultado : rápida industrialización e unha considerable
crecemento económico .