d rzozoek
ek
en participatieprofiel
SoSoCiuSn nder
en participatieprofiel
CiuS-o -o e
Samenvatting
aan sociaal-cultureel
Programma
aan sociaal-cultureel
Het deelnemers-
van participanten
volwassenenwerk
Het deelnemers-
van participanten
volwassenenwerk
Anneloes Vandenbroucke
Anneloes Vandenbroucke
Lode Vermeersch
Lode Vermeersch
SoCiuS-onderzoek Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
SoCiuS-onderzoek Het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk
Programma
overheid, Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, uitgevoerd
Cultureel Volwassenenwerk met de de steun de de Vlaamse
overheid, Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, uitgevoerd
door HIVA – Onderzoeksinstituut Arbeid en en Samenleving.
Onderzoek in opdracht van van SoCiuS, Steunpunt voor Sociaal-
Cultureel Volwassenenwerk vzw,vzw, metsteun van vanVlaamse
door HIVA – Onderzoeksinstituut voorvoor ArbeidSamenleving.
Onderzoek in opdracht SoCiuS, Steunpunt voor Sociaal-
2.
1. Sociaal-cultureel volwassenenwerk 2. Onderzoeksvragen
in Vlaanderen
D:,"/)-#)*"+,""9)12)92-,)"$()9--+)2;&-3/%-*-)9-9-*-+()*22#<"+,-+)1%&+)2*-#),-)5"#/%3%4
!""#$%&'()*%+,-+)%+).$""+,-#-+)/%-+,0%1-+,-+)(23%""$430$/0#-$-)"3/%*%/-%/-+)5$""/(6)7-/)1%&+)"34 5"+/-+)""+)<-/)9-(0;(%,%--#,-)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#'=)9"B)E2F%0E)GE/-0+50+/)
/%*%/-%/-+),%-)*2$8"((-+-+)%+)9#2-5)(":-+);#-+9-+)-+)<-+),-)'"+()9-*-+)1%3<)/-)2+/5$22%-+=) *22#)E23%""$4F0$/0#--$).2$8"((-+-+8-#')*18H),-)25,#"3</)""+)<-/)7I.J)GD+,-#12-'(%+(/%4
<0+):""/(3<"55-$%&')-+9"9-:-+/)/-)/2+-+=)""+)30$/00#)/-)5"#/%3%5-#-+=)>)?%-)(23%""$430$/04 /00/)*22#)J#;-%,)-+)E":-+$-*%+9)*"+),-)KLM-0*-+H)2:)--+)'8"+/%/"/%-B)2+,-#12-')0%/)/-)
#-$-)"3/%*%/-%/-+)1%&+)<-/)8-#')*"+),-)(-3/2#)*"+)<-/)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#'=)--+) *2-#-+)+""#)<-/),--$+-:-#(4)-+)5"#/%3%5"/%-5#2B%-$)*"+)5"#/%3%5"+/-+)""+)(23%""$430$/0#--$)
*22#)@0#25")0+%-'-)9#2-5)*"+)(23%""$430$/0#-$-)2#9"+%("/%-()9-#%3</)25)*2$8"((-+-+6)?-) *2$8"((-+-+8-#'6)7-/)2+,-#12-')8-#,):--)9-B%+"+3%-#,),22#),-).$"":(-)2*-#<-%,)G?-4
.$"":(-)30$/00#2*-#<-%,)(0;(%,%--#/),-1-)2#9"+%("/%-()*22#),-)9-:--+(3<"5(*2#:-+,-=) 5"#/-:-+/)F0$/00#=)!-09,=)E52#/)-+)N-,%"H6)
-,03"/%-*-=)30$/0#-$-=)-+A2B):""/(3<"55-$%&'-)"3/%*-#%+9(B0+3/%-),%-)1-)%+),-)(":-+$-*%+9) 7-/),2-$)*"+)<-/)2+,-#12-')8"(O
*-#*0$$-+6)?-)2#9"+%("/%-()1%&+)/-)9#2-5-#-+)/2/)*%-#)/C5-(6 ) ) P)Q"/)1%&+),-)!"#$"%!"#&'(#&)""*#"$"%+)""+)<-/)9-(0;(%,%--#,-)(23%""$430$/0#--$)
)) *2$8"((-+-+8-#'R
) ) P)Q"/)1%&+),-)!"#$"%!"#&'(#&,-#&)""*#($")""+)<-/)9-(0;(%,%--#,-)(23%""$430$/0#--$)
Organisatietype
Omschrijving
Voorbeelden
organisaties
)) *2$8"((-+-+8-#'R
(31/12/08)
Aantal
3. Methode
Verenigingen 57 Netwerken van afdelingen of KAV, KWB, Davidsfonds,
groepen (minstens 50) die gericht Willemsfonds, Gezinsbond, 7-/)2+,-#12-')9-;-0#,-)""+),-)<"+,)*"+)--+)(3<#%B/-$%&'-)-+S0ê/-(6)?-);-*#"9%+9)*2+,)5$""/()
zijn op de zingeving en emancipatie Amnesty International, Curieus,
van leden en deelnemers. HVV, …
/0((-+);-9%+)2'/2;-#)TUUV)-+);-9%+)B-;#0"#%)TUWU6)?-)-+S0ê/-()8-#,-+)0%/9-,--$,)25):--#),"+)
Landelijke 25 Vormingscentra met een educatief Natuurpunt Educatie, Stichting WUU)(23%""$430$/0#-$-)"3/%*%/-%/-+=)9-2#9"+%(--#,),22#)XY)*-#(3<%$$-+,-)(23%""$430$/0#-$-)2#9"+%4
vormingsinstellingen aanbod over specifieke thema!s of Lodewijk de Raet, Wisper, …
("/%-(6)L%/-%+,-$%&')*0$,-)--+)#-5#-(-+/"/%-*-)9#2-5)*"+)W6XUU),--$+-:-#()""+)(23%""$430$/0#--$)
voor een bepaalde doelgroep (bv.
vakbondsleden, personen met een *2$8"((-+-+8-#'),-))-+S0ê/-()%+6)?%/)8"()92-,)*22#)--+)9-:%,,-$,-)#-(52+()*"+)YZ=[]6)
handicap, …) D:,"/)<-/)#-(52+(5-#3-+/"9-)<-/)$""9(/)8"();%&),-);-8-9%+9-+=)*2+,);%&),%-)2#9"+%("/%-()""+4
Volkshogescholen 13 Organisaties die, ieder voor een Vormingplus Antwerpen,
*0$$-+,)--+)(0#*-C)*%")<-/)%+/-#+-/)5$""/(6)J$$-)ZW)9-(0;(%,%--#,-);-8-9%+9-+)"+/822#,,-+)25)
(Vormingplus-centra) bepaalde regio, een waaier aan Citizenne, Vormingplus Limburg,
activiteiten organiseren om Vormingplus Oostende- ,%-)-+S0ê/-(6
volwassenen persoonlijke, sociale en Westhoek, …
culturele competenties bij te
brengen.
Bewegingen 31 Organisaties die voor een ruim Bond Zonder Naam, Ethisch-
publiek activiteiten organiseren op vegetarisch Alternatief, Pax
het vlak van sensibilisatie, educatie Christi Vlaanderen, Welzijnszorg,
en sociale actie met het oog op Vluchtelingenwerk Vlaanderen,
maatschappelijke verandering. …
2. Onderzoeksvragen
Omdat er vandaag zo goed als geen objectieve gegevens voorhanden zijn over de participanten aan
het gesubsidieerde sociaal-cultureel volwassenenwerk, gaf SoCiuS (Steunpunt voor Sociaal-Cultureel
Volwassenenwerk vzw) de opdracht aan het HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving
van de KULeuven) om een kwantitatief onderzoek uit te voeren naar het deelnemers- en
participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk. Het onderzoek werd mee
3.
4. Resultaten P) ^"#/%3%5"+/-+) ""+) (23%""$430$/0#-$-) G50;$%-'(H"3/%*%/-%/-+) 1%&+) *--$"$) #$(&") (*') +,) -**"6)
J$$--+) ,-) G*--$"$) *2#:-+,-H) "3/%*%/-%/-+) *"+) ,-) $"+,-$%&'-) *2#:%+9(%+(/-$$%+9-+) <-;;-+)
4.1 Wie participeert aan het sociaal-cultureel
9-:%,,-$,)--+)%-/()&2+9-#)50;$%-'6)?-),--$+-:-#($--B/%&,)%()<-/)<229(/);%&),-)*-#-+%9%+9-+6)
volwassenenwerk? 7-/),--$+-:-#(;-#-%')*"+)<-/)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#')*2#:/)S0")$--B/%&,)9--+)
5-#B-3/-)(5%-9-$)*"+),-);-*2$'%+96)?""#*22#)1%&+)-#)/-)8-%+%9),--$+-:-#()/0((-+),-)W[)-+)
!""#$%&'()"#*+,"-$."/*'&$"/$0*11"/2$'3$4''55".64''#1"$78&9*6*78/9"/ YY)&""#6
4. Resultaten
4.1 Wie participeert aan het sociaal-cultureel volwassenenwerk?
Veel vrouwelijke, senior en midden- of hooggeschoolde participanten
!
P).22#"$)!"#$%&')+-:-+),--$)""+)(23%""$430$/0#--$)8-#')*22#)*2$8"((-+-+6)?%/)9-$,/)*22#)
"$$-)2#9"+%("/%-/C5-(=):""#)*22#"$)*22#),-).2#:%+95$0(43-+/#"6)7-/)*#208-$%&'-)2*-#8%3</)
! Vooral vrouwen nemen deel aan sociaal-cultureel werk voor volwassenen. Dit geldt voor alle !
%()25*"$$-+,)2:,"/)"+,-#)2+,-#12-')""+/22+/),"/)%+B2#:--$)$-#-+)G;*6)25);"(%()*"+)1-$B4
organisatietypes, maar vooral voor de Vormingplus-centra. P) .22#"$) ./((&'0) &') 1##22&341##5(&) !#5%*33&'&') 5"#/%3%5-#-+) ""+) (23%""$430$/0#--$)
(/0,%-H) -+) +%-/4B2#:--$) $-#-+)opvallend omdat ander-,03"/%-) ;0%/-+) 2+,-#8%&(%+(/-$$%+9-+=)
Het vrouwelijke overwicht is G;*6) 9-2#9"+%(--#,-) onderzoek aantoont dat informeel leren *2$8"((-+-+8-#'6)_2"$()%+)*--$)30$/00#(-3/2#-+)%()-#)--+)2+,-#*-#/-9-+822#,%9%+9)*"+)
(bv. op basis van zelfstudie) en niet-formeel leren (bv. georganiseerde educatie buiten
12"$()$-#-+)25),-)8-#'*$2-#H)*22#"$)--+):"++-+1""')%(6).-#9-$%&'-+)8-):-/)"+,-#-)30$/04 $""99-(3<22$,-+)%+)*-#9-$%&'%+9):-/),-),%5$2:"*-#,-$%+9)2+,-#),-)/2/"$-);-*2$'%+96
onderwijsinstellingen, zoals leren op de werkvloer) vooral een mannenzaak is. Vergelijken we
#-$-)%+(/-$$%+9-+)G12"$();%;$%2/<-'-+)-+)30$/00#3-+/#"H),"+)%()<-/)9#2/-)""+,--$)*#208-$%&'-) P) J"+) <-/) (23%""$430$/0#--$) *2$8"((-+-+8-#') 5"#/%3%5-#-+) !&&5) .&'3&') (/&) '/&6) &4#'#0
met andere culturele instellingen (zoals bibliotheken en cultuurcentra) dan is het grote aandeel
,--$+-:-#():%+,-#)*-##"((-+,6verrassend.
vrouwelijke deelnemers minder ./341) *46/&7) 8/-'6) .22#"$) ,-) 9#2-5) *"+) ;#099-5-+(%2+--#,-+) -+) 9-5-+(%2+--#,-+) %()
9#22/)G;%&),-)*-#-+%9%+9-+)Z=[]=);%&),-).2#:%+95$0(43-+/#")-+);-8-9%+9-+)%-/():--#),"+)
Landelijke --+)'8"#/H6)`-,%-+,-+=)":;/-+"#-+)-+)$-#"#-+)*2#:-+)(":-+),-);-$"+9#%&'(/-);-#2-5(4
Vormingplus-
Verenigingen vormings- Bewegingen
centra 3"/-92#%-)2+,-#),-);-#2-5("3/%-*-)5"#/%3%5"+/-+6
instellingen
Gemiddelde leeftijd deelnemers 55,2 44,7 50,9 50,5
Percentiel 50 (=mediaan) 55 44 53 52
! Participanten aan sociaal-culturele (publieks)activiteiten zijn veelal ouder dan 50 jaar. Alleen
de (veelal vormende) activiteiten van de landelijke vormingsinstellingen hebben gemiddeld
P)^-#)&""#)5"#/%3%5-#-+),--$+-:-#();%&)2&./((&5()<)6#6)A)!&"341/55&'(&)3#4/**504$56$"&5&) P)_2)92-,)"$()"$$-),--$+-:-#()1%&+)/-*#-,-+)/2/)1--#)6&!"&(&')#!&")(&)2&!#52(&)3#4/**50
#"2*'/3*6/&36)@#)82#,/)<-/)*""'(/),--$9-+2:-+)25)8--',"9-+6)D5)1"/-#,"9)82#,/):%+4 4$56$"&5&)*46/!/6&/6&'6)_-)2*-#8-9-+)22');%&+")"$$-:""$)2:)%+),-)/2-'2:(/)+29)/-)5"#/%3%4
,-#)9-5"#/%3%5--#,)-+)25)12+,"9-+)G1-'-#)h()"*2+,(H)<-/):%+(/6 5-#-+)""+)"3/%*%/-%/-+)*"+),-1-$B,-)2#9"+%("/%-6
P)D+9-*--#)!/&")*)!/-7)#;)(&)6/&')(&&5'&.&"3)2&&76)6&)9&''&')/')(&)6#&9#.36).éé")6&)
<8&9*6*7"&"/$'0$/*"()"$1*/5"/$9"$#"&"/ %/55&')(&&5'&.&')""+)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#'6)?-);-$"+9#%&'(/-)<%+,-#+%((-+)
,%-):--#4),--$+":-)/2/)+0)%+),-)8-9)(/2+,-+=)1%&+)/%&,(9-;#-')-+)B":%$%"$-)#-,-+-+6)N--#)
P)7-/):--(/-)5"#/%3%5-#-+)*2$8"((-+-+)""+)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#')2:)+%-08-) ,"+)éé+)25)1-()5-#(2+-+),%-)9#""9):éé#)<",,-+)9-5"#/%3%5--#,)%+)<-/)*22#;%&-)&""#=)1-9/)
Participeren om nieuwe dingen te leren
,%+9-+)/-)$-#-+)G'-++-+H6)D2')"+,-#-):2/%-*-+)(5-$-+)-3</-#)--+)#2$6)D+,-#(/""+,)(3<-4 ,"/)1-),"/)+%-/),-,-+)2:,"/)1-)+%-/)25),-)<229/-)8"#-+)*"+)<-/)""+;2,6)@-+)/-'2#/)""+)
! :")9--B/),-);-$"+9#%&'(/-)#-,-+-+)*22#)5"#/%3%5"/%-6
Het meeste participeren volwassenen aan sociaal-cultureel volwassenenwerk om nieuwe %+B2#:"/%-)%(),0()22')--+);-$"+9#%&'-)<%+,-#5""$6
dingen te leren (kennen). Ook andere motieven spelen echter een rol. Onderstaand schema
geeft de belangrijkste redenen voor participatie.
B*:&5) i-,-+-+) *22#) ,--$+":-) ""+) ,-) (23%""$430$/0#-$-) "3/%*%/-%/) *%") ,-) 8-$'-) ,-) ;-*#"9%+9)
9-;-0#,-)G:"f%:""$),#%-)"+/822#,-+):29-$%&'H)G]H activiteit via de welke de bevraging
Tabel Redenen voor deelname aan de sociaal-culturele
gebeurde (maximaal drie antwoorden mogelijk) (%)
./)"&0"%$""%+1,&
Vormingplus-
Verenigingen
Bewegingen
instellingen
Landelijke
vormings-
2##"*/"+&0(#)"#3%/-1!"&
centra
45602789."-'"#:&;<&=-#>&?@;@A
Om nieuwe dingen te leren, iets op te steken, kennis en
45,5 74,4 68,9 58,5
vaardigheden op te doen
Om mij te amuseren, voor de gezelligheid 42,0 10,8 12,3 12,2
Omdat ik dat gewoon ben, omdat ik naar zoveel mogelijk
24,7 5,3 5,4 16,0
activiteiten van deze organisatie kom
Om nieuwe mensen te ontmoeten 17,9 17,8 18,3 5,5
Omdat de vorige activiteit van deze organisatie mij zo
16,5 16,6 14,9 13,4
beviel, daarom kwam ik terug
Om iets te veranderen, bij te dragen aan mijn omgeving
14,1 23,4 10,3 43,3
of de maatschappij
Omdat ik alles volg over dit onderwerp of thema 11,4 13,0 14,9 26,8
Om mij te kunnen uiten, creatief bezig te zijn 8,9 11,6 23,9 6,7
Om mij meer bewust te worden van mezelf en anderen 4,9 22,2 26,0 7,3
! Wanneer aan de deelnemers wordt gevraagd welke veranderingen zich voordeden door
P)Q"++--#)""+),-),--$+-:-#()82#,/)9-*#""9,)8-$'-)!&"*'(&"/'2&')1%3<)*22#,-,-+),22#)
deelname aan sociaal-cultureel volwassenenwerk, wordt ook vaak verwezen naar educatieve
,--$+":-)""+)(23%""$430$/0#--$)*2$8"((-+-+8-#'=)82#,/)22')*""')*-#8-1-+)+""#)-,03"4
effecten (bv. zaken beter of meer kennen of kunnen) maar nog meer naar ontmoeting en
/%-*-)-BB-3/-+)G;*6)1"'-+);-/-#)2B):--#)'-++-+)2B)'0++-+H):""#)+29):--#)+""#)2+/:2-/%+9)
ontspanning (bv. ik heb mensen ontmoet, ik heb mij geamuseerd).
! -+)2+/(5"++%+9)G;*6)%')<-;):-+(-+)2+/:2-/=)%')<-;):%&)9-":0(--#,H6
Zo goed als alle deelnemers zijn tevreden tot zeer tevreden over de gevolgde sociaal-culturele
activiteiten. Ze overwegen ook bijna allemaal om in de toekomst nog te participeren aan
activiteiten van dezelfde organisatie.
! Ongeveer vier à vijf op de tien deelnemers geeft te kennen in de toekomst méér te willen
deelnemen aan sociaal-cultureel volwassenenwerk. De belangrijkste hindernissen die meer-
deelname tot nu in de weg stonden, zijn tijdsgebrek en familiale redenen. Meer dan één op