1. สถานการณ์ การเจรจาโลกร้อนในเวทีโลก ที่เกี่ยวข้องกับภาคเกษตรกรรมและป่าไม้ เวทีเสวนาและเผยแพร่งานวิจัยชุมชน ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศต่อความมั่นคงทางอาหาร : เกษตรกรรมยั่งยืนและป่าชุมชนทางออกในการปรับตัวรับมือกับวิกฤติ 5- 6 มีนาคม 2553 บ้านพักทัศนจร เชียงใหม่ สมหญิง สุนทรวงษ์

2. ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในประเทศไทย Source: ONEP (2006) การเปรียบเทียบการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในโลก

3. รักษาอุณหภูมิโลกไม่ให้สูงขึ้นเกิน 2 องศาเซลเซส (????) ประเทศกำลังพัฒนาจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อลดก๊าซเรือนกระจก , บ / ช ก๊าซเรือนกระจก , จัดส่งทุกสองปี ( มีเพียง 59 ประเทศที่รายงาน : developing Countries 22 ประเทศ และ developed countries 37 ประเทศ ) มาตรการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศกำลังพัฒนาที่ได้รับการสนับสนุนด้านการเงินจากนานาชาติ ต้องมีการระเมิน ตรวจวัด รายงานและตรวจสอบ ( มีความเป็นไปได้ ?) มาตรการลดก๊าซเรือนกระจกในประเทศกำลังพัฒนาที่มีการจัดทำเอง ใช้การตรวจ รายงาน ตรวจสอบในประเทศ ต้องมีการรายงานในรายงานแห่งชาติ และข้อกำหนดสำหรับการปรึกษาและวิเคราะห์ในระดับสากล ( จะจัดกระบวนการอย่างไร ?) ประเทศกำลังพัฒนาจะได้รับเงินสนับสนุนในการปรับตัวและการลดก๊าซเรือนกระจกจากประเทศพัฒนาแล้ว ผ่านองค์กรระหว่างประเทศ ( 30,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ) ในช่วงปี 2553-2555) และเพิ่มขึ้นเป็น 100,000 ล้านเหรียญฯ ภายในปี 2563 (????) มีการตั้งกองทุนฯ เพื่อสนับสนุนโครงการในประเทศกำลังพัฒนาในการช่วยลดปัญหาโลกร้อน การปรับตัว การถ่ายถ่ายทอดเทคโนโลยี ( มีบ้าง ?) การยอมรับและให้ความสำคัญต่อ กลไกการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำลายป่า ( REDD+) ข้อตกลง “โคเปนเฮเกนแอคคอร์ด” & ประเด็นที่ควรติดตามหลัง COP15

4. ประเด็นเกี่ยวข้องกับภาคเกษตรและป่าไม้ REDD and Agriculture เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจก ( 2%) NAMA ( กลไลที่เหมาะสมในระดับประเทศ ) การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินและป่า LULUCF มาตรการ Mitigation Copenhagen Accords ข้อตกลงโคเปนฮาเกน แหล่งทุนสนับสนุน Financial resources

5. REDD .. มาจากไหน ? อนุสัญญาว่าด้วยความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ .. พันธสัญญาเกียวโต .. เกี่ยวกับป่าไม้คือ การปลูกป่าผ่านกลไกการพัฒนาที่สะอาด ( CDM) .. ซื้อขายคาร์บอน 20% (IPCC, 2007) ของก๊าซเรือนกระจกมาจากการทำลายป่าและ ความเสื่อมโทรมของป่า… . สู่แนวคิด REDD COP11..REDD.. ชัดเจนขึ้นในประชุม COP13 ที่บาลี (2007), COP14 โปแลนด์ ( 2008 )… COP 15 Copenhagen( ธ . ค . 2552) เพื่อหารือยุทธศาสตร์หลัก post เกียวโต 2555 และจะเริ่มปฏิบัติการในปี 2555 การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำลายป่าและป่าเสื่อมโทรม ในประเทศที่กำลังพัฒนา REDD… REDD-plus ? R educing E mission from D eforestation and D egradation in the D eveloping Countries

6. เส้นทางการเจรจา REDD ในเวทีโลก เริ่ม COP11(2548) แคนนาดา COP 13 (2550) บาลี 2551/ SESTA (Japan) 2551 ACCRA Climate talk ประเทศกานา COP 14 (2551) โปแลนด์ Bangkok Talk ( กันยายน ) … REDD+ COP15, โฮเปนฮาเกน (2552) เสนอโดยปาปัวนิวกินีและคอสตาริกา ข้อสรุปแนวทางปฏิบัติ REDD ( ???)

7. REDDI ROAD MAP (set prior COP-13) National REDDI Strategy RED Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Post 2012 COP 13 Preparation Phase Design Fine Tuning System Establishment - Pilot Design IFCA studies 2007 Analysis (Architecture and Strategies) Communication/ Coordination/Consultations Carbon-Finance (Readiness) - Pilot Implementation Testing Knowledge Management Full Implementation of REDD Workshop, SBSTA, UNFCCC, G8, Etc. COP14 COP13 COP15

8. ภาคเกษตรกรรมและป่าไม้ : การเป็นแหล่งกักเก็บและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

9. REDD… กลไกใหม่ในภาคป่าไม้กับภาวะโลกร้อน ฐานคิด ภาคป่าไม้ .... นัยสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ป่า ( ที่ถูกทำลาย ) เป็นทั้งสาเหตุและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ( การสูญหายของความหลากหลายทางชีวภาพ , วงจรชีวิตพืชและสัตว์เปลี่ยนแปลง , ไฟป่า ฯลฯ ) สองแนวทางในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ การป้องกันการทำลายป่าและป่าเสื่อมโทรม ป่าไม้เพื่อการปรับตัว ( ความั่นคงทางอาหาร , น้ำและการบริการทางระบบนิเวศ

10. หลักการของ REDD…. REDD+ เป็นทั้งวิกฤตและเป็นโอกาส หยุดยั้ง / ลดการทำลายป่า ลดความเสื่อมโทรมของป่า ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เป็นความสมัครใจ พัฒนาเทคนิควิธีการ และกลไกแรงจูงใจ ให้ความสำคัญต่อชุมชนท้องถิ่นและพื้นเมือง ส่งเสริมมาตราการการจัดการป่าที่ยั่งยืน คำถึงความหลากหลายทางชีวภาพ REDD+

11. เนื้อหาที่เกี่ยวกับเรดด์ในปัจจุบัน ด้านเทคนิควิธีการ รูปแบบ (RED, REDD, REDD+) คำนิยาม : ป่า , การทำลายป่า , ป่าเสื่อมโทรม , การรั่วไหล การประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เส้นอ้างอิง ( Baseline, ) ด้านนโยบาย นโยบายป่าไม้ - พื้นที่คุ้มครอง - ป่าชุมชน - ฯลฯ ขนาดโครงการ ด้านการสร้างแรงจูงใจ กลไกการตลาด ( market-based) กลไกกองทุนสนับสนุน ( Fund-Based) REDD+ นอกเหนือจาก REDD….. ความหลากหลายฯ สิทธิชุมชน ชุมชนคนพื้นเมือง กองทุนสนับสนุน การอนุรักษ์ฯ และการทำลายป่าจากอดีต การฟื้นฟูป่า / การปลูกป่า การตอบแทนสำหรับชุมชนที่ดูแลรักษาป่า

12. REDD ในเวทีเจรจา .. ประเด็นที่ชัดเจนและยังต้องติดตาม คือ REDD จะเพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์ของป่า ??? ต้องเป็นการทำงานในระดับชาติ ( ยุทธศาสตร์ , แผน , นโยบาย ) RED….REDD…. REDD+ กรอบและขอบเขต แผนปฏิบัติการ ( นโยบาย REDD กลไกแรงจูงใจในการหยุดยั้งการทำลายป่าและทำให้ป่าเสื่อมโทรมและการฟื้นฟูป่า ??? แผนการทำงานที่ชัดเจน หลักการ เพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนและการลดปัญหาความยากจน ซึ่งรวมถึง การอนุรักษ์ การจัดการป่าอย่างยั่งยืนและ การเก็บกักคาร์บอน สิ่งที่ต้องคำนึงถึง เพื่อความปลอดภัย REDD+ คือ สิทธิ , ธรรมาภิบาล และการคุ้มครองทรัพยากรป่าไม้ , การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย , การถือครองที่ดิน วิธีการติดตามยังต้องเอาคาร์บอนเป็นเกณฑ์ และดูที่การปฏิบัติ ( MRV) ความก้าวหน้าในทางที่ดี ... การยอมรับ ในธรรมาภิบาล , การเข้าร่วมของคนพื้นเมือง และคนท้องถิ่น .. แต่ต้องคอยติดตามและผลักดัน

13. ความเคลื่อนไหวองค์กรหลักและการสนับสนุนระดับสากลก กับ REDD UN Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) และ UNREDD ธนาคารโลกตั้งกองทุนคาร์บอน ( Forest Carbon Partnership Facility: FCPF) สนับสนุนการเตรียมความพร้อมเรื่อง REDD: Readiness Plan Idea Note (R-PIN) และต้องมีการเตรียมแผนต่อ Readiness Plan (R-Plan) กองทุนระหว่างประเทศ ( นอร์เวย์ , ออสเตรเลีย , อเมริกาและอื่นๆ ( สัญญาว่าจะสนับสนุน 30,000 ล้าน USD ใน ปี 2010-2012 และการสนับสนุนจากประเทศที่พัฒนาแล้วประมาณ 100,000 ล้าน USD ต่อปี ภายใน ปี 2563) หน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้องกับ REDD+ ในเอเซียและประเทศไทย : กรมอุทยาน ........... กรมป่าไม้ ........ ..R-PIN องค์การมหาชนก๊าซเรือนกระจก ( TGO)….. กองทุนคาร์บอน World Bank, รัฐบาลนอร์เวย์ , UNREDD (UNDP+UNEP+FAO), WWF, GTZ, CARE, RECOFTC, IISD, และอื่นๆ เวทีลดโลกร้อน , คณะทำงานเพื่อโลกเย็น ,

14. ประเด็นในภาคเกษตรและป่าไม้ ( REDD) ในเวทีโลก REDD+ ความหมาย และเทคนิค วิธีการ ความหมายของ ป่า การทำลายป่า ความเสื่อมโทรมของป่า , การฟื้นฟูป่า เส้นฐานอ้างอิง การตรวจวัดคาร์บอน กลไกแรงจูงใจ รูปแบบ REDD, REDD+, REDD++, หรือ ??? นโยบายและกฎหมาย กฎหมายที่เอื้อและเป็นอุปสรรค์ เช่น การถือครองที่ดิน กฎหมายอุทยาน , ป่าไม้ , ป่าสงวน , ป่าชุมชนฯลฯ นโยบาย : ปฎิรูปที่ดิน , โครงการฟื้นฟูป่าของรัฐและเอกชน , การส่งเสริม กลไก REDD ควรเป็นนโยบาย / แผนงานระดับชาติ หรือระดับโครงการ การเงิน หรืองบประมาณควรมาจากการซื้อ - ขายคาร์บอน หรือเป็นเงินสนับสนุน ภาคเกษตรกรรม ความหมายและเทคนิค เส้นฐานอ้างอิง การประเมิน ตรวจวัดคาร์บอน การรั่วไหล - ธรรมภิบาล ความถาวร นโยบาย และมาตรการ ระบบ และกลไกตลาด กลไกสนับสนุน รูปแบบรูปการรับการสนับสนุน ( เข้าเกี่ยวข้องกับ REDD, LULUCF, CDM )

15. สนับสนุนการเป็น Emissions for survivor ของภาคเกษตรกรรม บทบาทการเป็นแหล่งลดก๊าซเรือนกระจก ส่งเสริมแนวทางเกษตรยั่งยืน ( sustainable agriculture ) ต้องสนองความมั่นคงทางอาหาร ( food security ) และการเป็นแหล่งอาหารโลก และไม่ทำให้เกิดการกีดกันทางการค้าใดๆ การเป็น win-win-win situation สำหรับการลดก๊าซเรือนกระจก การปรับตัว ความมั่นคงทางอาหาร และการต่อสู้กับความยากจน อาจช่วยชะลอเวลาในการถูกกำหนดพันธกรณีหรือรองรับพันธกรณีที่อาจมีของไทยในอนาคต ภาคเกษตรกรรมในเวทีเจรจาโลก

16. การร่วมและดำเนินโครงการ การได้ประโยชน์ : สำหรับเกษตรรายย่อย / pro-poor ??? จากปัจจุบันที่ middle developing countries ได้รับประโยชน์ กรรมสิทธิ์คาร์บอนที่เกิดขึ้น : เกษตรกรหรือเจ้าของที่ดิน กิจกรรมการเกษตรที่จะส่งเสริม : ผลต่อรูปแบบการดำเนินชีวิต (traditional practices) ??? CDM: ค่าใช้จ่ายในการร่วมโครงการของเกษตรกรรายย่อย ประเด็นที่ต้องพิจารณาและติดตามในภาคเกษตรกรรม

17. ประเด็นร่วม REDD ในภาคประชาสังคมโลก เครือข่ายระดับต่างๆ ( เครือข่ายคนพื้นเมือง , ป่าชุมชนโลก , กลุ่มอัฟริการใต้ , เอเซีย ฯ ) ต้องไม่เยียดผิว คนพื้นเมือง ผู้หญิง ต้องแน่ใจว่ามีการปรึกษาหารืออย่างครบถ้วนกระบวนการ และต้องให้ความสำคัญต่อการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย มีเสียง มีทางเลือก ต้องอยู่บนฐานของการจัดการป่าอย่างยั่งยืน ต้องให้ความสำคัญต่อการหลากหลายทางชีวภาพ การให้นิยาม ป่า ....... การปกคุมเรือนยอด 10-30%

18. ประเด็นร่วม ( ต่อ ) มีความเท่าเทียมในการแบ่งปันผลประโยชน์ มีความชัดเจน เป็นรูปธรรม ชดเชยผลประโยชน์จากการจัดการป่าอย่างยั่นยืน ให้ข้อมูลอย่างถ้วนถึง มีธรรมาภิบาล “ มากกว่า REDD ” ต้องคำนึงถึง สุขภาวะ ความหลากหลาย เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ควรเริ่มที่ระดับโครงการ สำหรับประเทศที่ยากจน ควรอยู่บนฐานการจัดการป่าชุมชน มีการเสริมสร้างศักยภาพและความเข้าใจเพื่อการจัดการป่าโดยมีชุมชนเป็นฐาน

19. การฟื้นฟูป่าในภูมินิทัศน์ป่าไม้ .... มากกว่า REDD มีความมั่นคง : ความสามารถในการฟื้นนิเวศป่าเพื่อการปรับตัวทั้งสิ่งแวดล้อม สังคม การเศรษฐกิจ มีหน้าที่ที่ให้ประโยชน์ : สามารถสนองความต้องการและการเปลี่ยนแปลงและให่ค่ากับประชาชน เป็นระบบนิเวศที่พิงพาได้ : สามารถในการปกป้องความหลากหลายและธรรมชาติ

20. REDD+… การจัดการทรัพยากรป่าไม้อย่างยั่งยืน เพื่อการลดปัญหาความยากจน และการพัฒนาที่ยั่งยืน การปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่ของคนที่อาศัยป่าใน ระยะยาว ผลผลิตจากป่า การใช้ป่าประโยชน์จากป่าเพื่อชุมชน รวมถึงเนื้อไม้ และอื่นๆ บริการจากระบบนิเวศ ( ดิน น้ำ ป่า และอื่นๆ ) ปัจจัยพื้นฐาน ( ความั่นคงทางอาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค ฯลฯ คาร์บอน เป็นมูลค่าเพิ่ม การฟื้นฟูระบบภูมิทัศน์ป่าไม้ ไร่หมุนเวียน วนเกษตร ป่าเสื่อมโทรมและป่าที่ถูกทำลาย ป่าชุมชน ป่าครอบครัว

21. การฟื้นฟูป่า ... REDD+ กับ ธรรมาภิบาล ใครเป็นเจ้าของคาร์บอน ใครมีสิทธิในการใช้ ใครเป็นผู้ตัดสินใจในการวางแผน / จัดการ การติดตาม วิธีการอย่างไรในการเชื่อมกันในภาคป่าไม้ จะระดมและทำงานกับภาคธุรกิจอย่างไร อะไรจะเกิดขึ้นกับผู้ใช้ป่าที่ผิดกฎหมาย ( การค้าไม้ ) ทำอย่างไรเพื่อใหเกิดความสมดุลย์ระหว่างผู้กำหนด นโยบายป่าไม้กับงานสิ่งแวดล้อม

22. ในกรอบของสิทธิชุมชน ชุมชนและผู้ดูแลฟื้นฟูและจัดการป่าต้องเป็นเจ้าของและผู้ถือสิทธิ ในการแบ่งปันผลประโยชน์ รวมถึงคาร์บอนและผลประโยชน์อืนๆ ชุมชนและผู้ที่ดูแลฟื้นฟูป่าควรได้รับผลตอบแทนที่เป็นธรรมในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งในการลด CO2 ผลประโยชน์ของ REDD+ ควรมุ่งเป้าที่คนยากจนที่พึ่งพาและดูแลฟื้นฟูรักษาป่า เพื่อเป็นช่องทางในการพัฒนาความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น การกระจายผลประโยชน์ REDD+ ควรมีเกณฑ์ที่เหมาะสมและสามารถปฏิบัติได้ เพื่อเพิ่มช่องทางให้คนยากจนได้เข้าถึงการสนับสนุนของ REDD+ ประเด็นการถือครองที่ดิน และสิทธิในการใช้ประโยชน์ของชุมชนยังไม่ถูกรับรอง เป็นอุปสรรคสำคัญในการเข้าร่วมของชุมชนท้องถิ่นและกลุ่มชาติพันธุ์ โฉนดชุมชน เป็นกลไกที่สำคัญในการรองรับรองสิทธิชุมชนของผู้ดูแลจัดการและผู้ใช้ประโยชน์ในการเข้าถึงผลประโยชน์ในกลไก REDD+ REDD+….. สิทธิชุมชนและความเป็นธรรมในการแบ่งปันผลประโยชน์

23. การขับเคลื่อน REDD ในภาคประชาสังคมไทย รูปแบบ REDD ที่เหมาะสมในบริบทสังคมไทยอย่างไร ? ต้องคำนึงถึงความหลากหลายของระบบนิเวศ ความหลากหลายของป่าเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรม ... บนฐานแนวคิด Rights, Fair sharing , Sustainable Development ป่าหัวไร่ปลายนา / ป่าครอบครัว ไร่หนุมเวียน วนเกษตรฯลฯ .. นับรวมเป็นป่า REDD ต้องไม่กีดกันสิทธิการเข้าถึงทรัพยากรของชุมชนท้องถิ่น คนพื้นเมือง .. เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต .. รัฐธรรมนูญฯ UN declaration of Human Right, Right of Indigenous, Biodiversity Convention REDD ต้องเป็นกลไกสู่ Sustainable Forest Management หมายเหตุ : ความสับสนระหว่าง การซื้อขายคาร์บอนใน CDM กับ REDD และตลาดภาคสมัครใจ

24. มาตราฐานของสังคม เศษรฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอะไรที่สามารถรองรับสิทธิชุมชนและสร้างสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน ? จะมีนบายอไรที่รับรองสิทธิชุมชน ?