1. PSIKOPATIA
Mikel Zuriarrain

2. Zer da?
 Nortasunaren
gorabeherarik
gogorrenen bat
psikopatia da.
 Sufritzen duenak ez
dauka gaitasunik
gainerakoekin
harreman normalak
izateko.

3.  Espezialistek psikopatia
nortasunaren
gorabehera dela irizten
dute
 Ez da buruko
gaixotasuna, sufritzen
dutenek zer eta zergatik
egiten duten ezin hobeto
dakitelako.

4.  Psikopatiak faktore biologiko eta sozialeko
konbinazioa du kausa bezala.
 Gorabehera hau daukana bere haurtzaro-
urteetan eta gazterian (uzte, arbuiatze,
trauma ...) bizi izandako guztiaren
eraginpean dago eta honek gizarteko
mendekatu nahi izatera darama.

5. DSM-IV

6. Sailkapena
 Haurtzaroetatik ezagututako delitugileak.
 Nahiz eta delitugileak izan, itxuraz bizitza
arrunta eta erantzukizun-postuak dituzten
pertsonak ere.
 Delituak egiten ez dituzten eta bizitza
arrunta daramaten pertsonak baina bere
inguruko jendearen bizitza suntsitzen
dutela: lagunak, senideak, lankideak ...

7. Psikopatak

8. Zer dira ?
 Psikopaten kasua ez da
atzerakada edo garapen
antisoziala bezala ikusi
behar.
Gure gizartean "munstroak"
irudikatzen dituzten pertsonak
moralki galbideratutakoak dira.

9.  Harrapari gelditu eta tratatzeko ezinak
dira.
 Haiengan bortizkeria, erabakita,
planifikatua eta emoziorik gabekoa da.
 Bortizkeria honek jarraitzen du 50 urteak
inguru tope batera heldu arte, eta gero
gutxituz hasten da.

10.  Beren joeraren ezaugarriak: handitasuna,
harrokeria, “jangura” aseezina, eta
sadismoranzko joera. Bere beldurrik eza
oinarrizko ezaugarria da seguraski.

11. Ezaugarriak

12.  HITZ-JARIO HANDIA ETA GAINAZALEKO
LILURA
 AUTOESTIMUA HARROA
 ESTIMULUEN BEHARRA EDO
ASPERALDIRAKO JOERA

13.  GEZUR PATOLOGIKOAK
 IRUZURRA ETA MANIPULAZIOA
 DAMUTASUN EDO ERRUAREN
GABEZIA

14.  GAINAZALEKO AFEKTUA
 INSENTSIBILITATEA ETA ENPATIA
GABEZIA
 BIZIMODU PARASITARIOA

15.  PORTAERAREN KONTROL ESKASA
 PORTAERA SEXUALA PROMISKUOA
 JOKABIDEAREN ARAZO GOIZTIARRAK

16.  HELBURU ERREALISTEN ETA EPE
LUZERAKO EZA
 OLDARKORTASUNA
 ARDURAGABEKERIA

17.  BERE AKZIOEN ERANTZUKIZUNA
ONARTZEAN PORROTA
 EPE MOTZERAKO EZKONTZA ASKO
 GAZTE-DELINKUENTZIA

18.  ALDAKORTASUN KRIMINALA

19. Motak

20. Psikopata primarioak
 Ez diote zigorrari, ulertzeari,
gaitzespenari, edo tentsioari erantzuten.
 Bere bulkada antisozialak ia denbora
guztian eragozteko gai dira, ez
konorteagatik, baizik eta horrek bere
asmoa asetzen duelako une horretan.

21.  Haientzat hitzek ez dute guretzat duten
esanahi bera. Egia esan, ez da jakiten
beraien hitzen esanahia ulertzera
heltzen diren

22.  Ez dute inongo bizitza-proiekturik izaten,
eta benetako emoziorik esperimentatzeko
gaitasunik gabekoak dirudite

23. Psikopata sekundarioak
 Ausartak dira, baina estres-egoeren kontra
erreakzionatzeko joera dute; liskartiak; eta
erruduntasunerako joerakoak. Pertsona
gehienak baino estres gehiagotan jartzen dira,
baina beste pertsona guztiak bezain kalteberak
dira estresarekin.

24.  Badira adin goiztiarrean bere joko
erregelak ezartzen hasi zituen jende
ausart, abenturazale eta gutxi
konbentzionala.
 Ihes egitea edo mina saihestea nahiak
daramatza sendoki, baina tentaziora
eusteko gaitasunik gabekoak dira ere.
 Bere estutasunak handitu ahala, egoera
larrietan sartzeko erakarpena areagotzen
da ere. Tentazioak bere bizitzak
maneiatzen ditu.

25. Kontrolik gabeko psikopatak
 Psikopata hauek errazago eta sarriago
haserretzen edo zoratzen dira beste
motatakoak baino.
 Bere frenesiak epilepsia-erasoaren antza
izango du. Orokorrean beren bulkada sexualak
sinestezinezko sendoak dira, bere energia
sexualarekin itzelak egiteko gai dira.
 Bizitzaren parte handian bulkada sexualengatik
obsesionatuta pasatzen dute.

26.  Berotasunak eta arrisku-hartzeak
ematen dien endorfina "altua" edo
"azeleratua“ gustatzen zaie.
 “Bostoneko Itotzailea” bezala
ezagututako serieko bortxatzailea
eta hiltzailea tipo honetako
psikopata zen.

27. Psikopata karismatikoak
 Gezurti xarmagarri eta erakargarriak dira.
 Normalean talenturen bat dute, eta bere
mesedera darabilte beste batzuk
maneiatzeko.
 Erosleak dira gehienetan, eta beste
batzuk limurtzeko, ia deabruzko ahalmena
daukate, daukaten guztia (bere bizitzak
barne) utz dezatela.

28. Nola ikusten dute mundua
psikopatek

29.  Psikopatarentzat gezurra arnasketa
bezala da.
 Gezurren batean harrapatzen dituenean,
gezur berriak asmatzen dituzte, eta
agerian gelditzeak ez die axola.
 Honela jokatzen dute psikopatek.
Errealitatea ukatuko dute bere biktimek
nerbio-krisiko gaitza izan arte.
Sarritan, psikopatak akusazioak
biktimarenganantz zuzenduko ditu eta hau
"amesten ari dela" eta buruko desoreka
daukala baieztatuko du

30. Psikopata eta harremanak

31.  Esparru honetan psikopata psikotikora
gehiago hurbiltzen da.
 Itxuraz arrazoitzeko bere ahalmena osoa
eduki arren, psikopatak ezin du ulertu
bestenganako bere portaeraren esanahia.
 Sarritan harritzen da jendea bere
egitekoak minduta jartzen dela aurkitzeaz.

32.  Gizon psikopatikoek emakumeak erakartzen eta
liluratzen dituzte.
 Nortasunaren desordenaren emakumea
psikopataz maitemintzeko joerakoa da
Charles Manson

33. Terapia
 Zaila da psikopata tratatzea ez dutelako
onartzen arazo bat dutenik
 Antipsikotikoak
 Denborarekin konpontzen joaten da

34. Robert Hare
 Robert D. Hare (Calgary, Alberta, Canadá, 1934),
psikologian doktorea eta psikologia kriminalaren
arloko ikerlari ospetsua.
 Irakasle emeritua University of British Columbia-n
non psikopatologia eta psikofisiologiaz ari da.
 Psikopatologia kasuak diagnostikatzeko eta
jokaera bortitzak aurreikusteko baliogarria den
PCL eta PCL-R (psikopatiak sailkatzeko
zerrendak) garatu zituen.

35.  1970: Psychopathy
 1993: Without conscience
 2006: Snakes in suits

36. Viña del Mar-eko psikopatak