Diapositiva creada sobre o entroido galego tomando como referencia o tomo do Proxecto Galicia correspondente ás "Festas e tradicións"

1. O ENTROIDO

2. Orixe Tempo de entroido Duración Calendario do Entroido Xogos e competicións O ENTROIDO

3. ORIXE Pervivencia da paganía .- Segundo etnológos evolucionistas, as prácticas campesiñas do Entroido serían restos dunha relixión naturalista da fertilidade (Cf. Saturnalia romana ). Influencia romana: a efixie burlesca que personifica a Estación festiva e que, despois dunha breve carreira de Disipación e gloria, quéimase ou fusílase publicamente.

4. ORIXE Reminisciencias de vellos ritos precristiáns no Entroido galego : p. ex.: as máscaras . (opinión defendida por investigadores galegos do S. XX). Entroido tradicional galego como herdo do Entroido medieval cristianizado: festa de excesos e inversións, que se opón á austeridade e sacrificio da Coresma. Denominacións: Entroido (variantes Antroido, Entrudo, Antrudio > INTROITUS “introdución”, introdución á Coresma; Carnal “abundancia de carne á que logo lle segue a abstención da Coresma; Carnaval (>carne vale “adeus á carne).

5. TEMPO DE ENTROIDO Sen data fixa, polo xeral a comezos de febreiro. Celébrase antes da Pascua Celebración da Pascua Debe caer en domingo. Ese domingo ten que o que segue ó 14º día da “lúa pascual”. A “lúa pascual” celébrase o 14º día ou inmediatamente despois do equinoccio vernal. CONCLUSIÓNS: Pascua (entre o 22 de marzo e o 25 De abril).

6. DURACIÓN Duración variable O máis estendido: 4 días (de sábado a Martes de Entroido), pero non é o máis completo.

7. Domingo Fareleiro CALENDARIO DO ENTROIDO Domingo Fareleiro Celébrase polo xeral quince días (ou 1 mes) antes do Domingo Gordo ou de Entroido. Consiste nunha batalla campal na que se lanzan farelos de fariña. O típico consistía en ensuciar, sobre todo, ás mozas con farelos ou borralla .

8. CALENDARIO DO ENTROIDO Domingo Oleiro

9. CALENDARIO DO ENTROIDO Xoves de Compadres e Comadres Cando?  O xoves que se intercala Entre os domingos previos ó clímax do Entroido. Primeiro celébrase o Xoves de Compadres e despois o de Comadres ou á inversa. En que consiste? Representa a loita de sexos. As mulleres e homes fan un boneco Ridiculizador do sexo contrario – o compadre e a comadre, respectivamente-

10. CALENDARIO DO ENTROIDO que colgaban e o sexo contrario tiña que roubalo para queimalo. VARIANTES: Sur de Lugo: as mulleres fan os bonecos con palla, vístenos de muller con roupa Vella e colócanos nos corredores e balcóns.

11. CALENDARIO DO ENTROIDO Á noitiña, os mozos rouban a “comadre” e lévana á praza, onde a queima nunha gran fogueira entre berros de “ardan as comadres!”. Viana do Bolo.- O “compadre” cólgase nun balcón e as mulleres teñen que loitar a brazo partido para que os homes non lla rouben; ó consumarse o roubo, os homes quitábanlle a roupa e queimábano.

12. CALENDARIO DO ENTROIDO A chamada “comadre” era colocada no cimo dunha longa torada árbore, previamente cortada que se situaba nun lugar central da aldea entre música de gaita e algarabía. A “comadre” ficaba alí, para mofa das mulleres, ata o Martes de Entroido e os homes facían gardas continuas para evitar que lla roubasen, cousa que sucedía ben pouco.

13. CALENDARIO DO ENTROIDO O Xoves de Compadre e Comadre ten paralelos noutras terras da península, nas que aparece esta pugna de sexos (Cf. Matronalia romana). Mentres que nalgunhas deses paralelos se chega a un intercambio pacífico de dons, en Galicia o predominante é o enfrontamento con triunfo parcial do home.

14. CALENDARIO DO ENTROIDO Domingo Corredoiro ou Gordo Cando? 1 semana antes do Domingo de Entroido En que consiste? O maragato guía a dous Rapaces vestidos de burros polas aldeas da vila. Nalgúns lugares captúranse previamente formigas e introdúcense nas roupas da xente.

15. CALENDARIO DO ENTROIDO Domingo Corredoiro ou Gordo En Ourense, a comezos do S. XX cichábanlle as Señoritas auga ós viandantes con xiringas. Aqueles Protexíanse con paraugas.

16. CALENDARIO DO ENTROIDO Domingo de Entroido

17. CALENDARIO DO ENTROIDO Luns de Entroido

18. CALENDARIO DO ENTROIDO Martes de Entroido

19. CALENDARIO DO ENTROIDO Mércores de Cinza

20. XOGOS E COMPETICIÓNS Carreira de cabalos Comarca de Lobeira (S. XIX)

21. XOGOS E COMPETICIÓNS O xogo das “olas” (Cf. Domingo Oleiro) Os participantes lánzanse olas sen que rompan. As olas ó da-la volta verten fariña e auga, principalmente. Quen rompe a ola, ten que pagar unha bota de viño.

22. XOGOS E COMPETICIÓNS O xogo das “olas” (Cf. Domingo Oleiro) Variantes deste xogo en Allariz (Ourense), Marín (Pontevedra). ¿Relacionado con vellos ritos profilácticos? (X. Taboada Chivite). Existencia desta práctica noutras terras europeas.

23. XOGOS E COMPETICIÓNS A corrida do galo Costume común na Europa occidental (máis ó N., con gansos no canto de galos). O galo como animal-símbolo do espírito de gran Que se sacrifica en prol da fertilidade (J. G. FRAZER). Amplamente Documentado na nosa terra en múltiples concellos, mais en retroceso pola ofensiva de grupos defensores dos animais. Pervive en Zas (A Coruña) e poucas localidades.

24. (CIBER)BIBLIOGRAFÍA Entroido: fiesta y tradición in http ://www.entroido.com [Visto o 11 de febreiro de 2007]