Skip to main content
GROENHORST COLLEGE
2010
Volume 1, Issue 1




                                                              Mijn Familie
Tegen Onrecht
Door Wesley uit klas 1vb


De Tweede Wereldoorlog is
                              Hitler veroverde later Bel-
                              gië, Nederland, Polen,
                              Hongarije, en het noorden
                                                              mijn lieve oma
een oorlog die begon in       van Frankrijk.
1939 en eindigden in 1945.                                                                 vooral het laatste jaar. Ik
                                                             Door Julian van den           kon niet naar school want
                                                             berg klas 1VA                 alle scholen waren bezet
                              Wat vind jij?
Het is ontstaan toen Adolf                                                                 door het Duitse leger.
                                                             Even voorstellen
Hitler de verkiezingen had
gewonnen in 1933 in Duits-    Ik vind het niet normaal                                     Hoe ging het na de oor-
                              als je zo een verkiezing       Hallo, ik ben de oma          log?
land, en aan de macht
                              wint en er slechte bedoe-      van Julian. Ik heet           Ook niet zo goed na de
kwam daar. Hij beloofde
                              lingen mee hebt.               Roos maar, mijn he-           oorlog werd mijn moeder
het land dat ze allemaal
                                                             le naam is Rosa aria          heel erg ziek ze kreeg een
werk kregen en geld, maar
                                                             ik ben 83 jaar oud en         hersenbloeding en rakte
hij liet expres iedereen in
                              Kun je van het verleden        woon in Amsterdam.            verlamd aan een kant. Ik
wapen, tanks, en gevechts-
                              leren?                         Mijn hobby is lezen           kon daardoor niet naar
vliegtuigen-fabrieken wer-
                                                             en ik heb tien klein-         school want ik moest mijn
ken. In 1938 was het zo ver
                                                             kinderen.                     moeder verzorgen en het
de oorlog begon hij ver-
                              Ja, natuurlijk kan je van                                    huis houden.
overde Oostenrijk en delen
                              het verleden leren want er     naam?
van Tsjecho-Slowakije. Ita-
                              is veel gebeurd in het ver-    Mijn hele naam is Ro-          Heb je broers of zussen?
lië had besloten om mee
                              leden waar je nu op kan        samaria maar het word          Ja, 2 broers die heten
met Hitler te gaan doen. Ze
                              letten zodat het niet nog is   afgekort met Roos.            Hein en Peter die zijn al
veroverden samen het mid-
                              gebeurd.                                                     overleden en een zus Tru-
dellandse zeegebied en een
                                                             Hoe was je schooltijd?        die die leeft nog wel maar
stuk van noord Afrika. Ook
                                                             Heel erg leuk maar ik         is blind en doof. Ze zijn
Japan ging mee doen ze         Zal er nooit meer oorlog      ben niet zo lang naar         allemaal ouder.
vielen in 1937 China aan      of wereldoorlog komen          school geweest.
                              zolang we het verleden
                              niet vergeten?                                           Hoe oud ben je?
                                                             Waar en wanneer ben       83 jaar jong
Interessante infor-                                          je geboren?
matie:                                                        In 1927 in Duisburg, dat
                              Er kan altijd nog een oor-     is een stad in Duitsland.
 Geef hier interessan-
                              log uitbreken dat weet je
  te informatie.
                              nooit zeker, maar we kun-      Wat was of is je lievelings
 Geef hier interessan-       nen alles er aan doen om       droom?
  te informatie.              het te voorkomen.              Ik wou iets in de mode
                                                             doen kleding maken maar
 Geef hier interessan-
                                                             dat kon niet vanwege de
  te informatie.
                                                             oorlog.
 Geef hier interessan-
  te informatie.                                             Wat zijn je hobby’s?
                                                             Lezen en breien.

                                                             Hoe was het in de oorlog?
                                                             Niet goed en heel eng
Pagina 2                         Mijn Familie                                                Volume 1, Issue 1



                                                      Een interview met oma Baboeska

                                                            gen werd gezet en daar     vroeger zo nu vinden
                                                            om heen stonden alle-      wij dat niet prettig.
                                                            maal mensen om heen.
                                                            En die mevrouw werd        Hadden u ouders vroe-
                                                            op de wagen kaal ge-       ger werk?
                                                            schoren. De vrouw huil-
                                                            de niet maar keek droe-    Ja, allen mijn vader had
                                                            vig en Baboeska moest      werk omdat het in die
                                                            huilen. De vrouw werd      tijd altijd zo was dat de
                                                            kaal geschoren omdat       vrouw in huis nooit
                              Door Diana de Hollander       zij met een Duitser om     werkte. Nou mijn va-
                              klas 1va                      ging. En dat was voor      der werkte vroeger in
 “wij gingen vroeger
                                                            de bevrijding en nu een    kolen fabriek en dat
 altijd naar een badhuis
 waar heel veel arme          Naam: Baboeska Teutscher      stukje over de bevrij-     vond ik altijd heel leuk
 mensen kwamen.”              Leeftijd: 70                  ding. Met de bevrijding    omdat ik vaak mee
                              Woont in :Almere Haven        gooide alle helpers        mocht naar de fabriek.
                                                            brood naar benden toen
                              Waar heeft u gewoond?         klom Baboeska op het       Moest u veel in het
                                                            dak om het brood van       huishouden doen?
                              Amsterdam, Krommenie,         de daken te halen want
                              Zaandam, Almere               het brood bleef op de      Ja, ik moest de aardap-
                                                            daken liggen dus klom      pelen schillen en de
                              Met hoeveel kinderen was      iedereen.                  schoenen poetsen en
                              u vroeger thuis?                                         ook veel de was doen.
                                                            Hadden jullie vroeger
                              Met 5 kinderen                veel eten thuis?           Moest u al snel voor u
                                                                                       zelf zorgen?
                              Hoe was het om in de tijd     Nee, dat niet zo als nu.
                              van de oorlog te leven?       Want we kregen een          Ja, al heel vroeg want
                                                            keer per week vlees. En    mijn moeder werd heel
                              Nou met de bevrijding van     als je dan altijd tussen   ziek toen ik 8 jaar was
                              de oorlog heb ik 2 dingen     de middag thuis kwam       en toen ik 12 jaar was
                              beleefd iets naars en ook     kregen we altijd Cacao     overleed mijn moeder.
                              prettigs, een naar ding is    en suiker op ons brood
                                    dat ik zag dat er een   dat vonden we heerlijk.    Hoe had u het op
 Kaalgeschoren moffenmeiden
                                    mevrouw op een wa-                                 school?
                                                            Hadden jullie vroeger
                                                            een douche?                Ja, ik had het heel erg
                                                                                       naar mijn zin op school.
                                                            Nee, wij gingen vroeger
                                                            altijd naar een badhuis    Had u veel vriendinne-
                                                            waar heel veel arme        tje?
                                                            mensen kwamen.
                                                            In het badhuis mocht je    Ja, ik had genoeg vrien-
                                                            altijd maar 20 min         dinnetjes ze waren heel
                                                            douche want dan klop-      lief voor mij.
                                                            te er weer een andere
                                                            vrouw boos op de deur      Kreeg u vroeger zak-
                                                            schiet nou toch eens       geld?
                                                            op. En je moest met
                                                            jongen en meisjes door     Nee, nooit me ouders
                                                            elkaar douche dat was      vonden dat ik dat niet
                                                                                       nodig had.
Mijn Familie                                                  Volume 1, Issue 1                     Pagina 3



Geboren voor de 2e wereldoorlog
Gemaakt door: Niels Marsman, klas 1VA




Inleiding:                                                                 Na de Mulo is ze gaan
Naam: Els Egberts                       Ze ging vaak buiten spelen         werken op kantoor.
Leeftijd: 71 jaar                       met vrienden B.V. knikkeren,       Toen ging ze trouwen
Hobby: Atletiek
                                        touwtje springen, diabolo.         met Gerard Looman
                                        Ze speelden heel veel buiten,      en kreeg ze een doch-
Huisdier: Kat (Trixy)
                                        want in die tijd was er nog        ter Nicole.
                                        geen computer.                     (mijn moeder). Na de
Oma is twee jaar voor de 2e                                                geboorte is ze gestopt
wereldoorlog geboren, op 8                                                 met werken om voor
november 1938. 8 Jaar is ze             Zondags ging ze vaak met
                                                                           haar dochter te zor-
enig kind geweest, daarna               haar ouders en broertje wan-
                                                                           gen. Ze heeft een hele
kreeg ze een broertje, die twee         delen of fietsen in het park,
                                                                           fijne jeugd gehad.
jaar na de oorlog geboren is.           want haar ouders hadden nog
                                        geen auto.
Haar ouders heetten Wim en
Geesje en haar broer heet                                                  In die tijd hadden ze
Joost. Haar ouders zijn inmid-                                             nog geen computers,
                                        Ze heeft ook op atletiek geze-
dels overleden. Ze heeft tij-                                              dus speelden ze toen
                                        ten. De club heette ―Sagitta‖
dens haar jeugd op een flat op                                             meer buiten dan de
                                        op het Olympiaplein in Am-
de Bos en Lommerweg in Am-                                                 jeugd van tegenwoor-
                                        sterdam. Kogelstoten was
sterdam gewoond.                                                           dig. Ook was er nog
                                        haar favoriete onderdeel.
                                                                           bijna geen TV en zeker
                                                                           niet de hele dag een
Tijdens de oorlog, als er ge-           Ze is het meest op vakantie        kinderprogramma. In
vaar dreigde ging het lucht-            naar Texel geweest, want haar      die tijd hadden ze ook
alarm af, dan gingen ze met             tante had daar een huisje in       nog geen auto, dus
alle buren uit de flat naar de          de duinen bij badplaats de         deden ze veel per
box, dat is een ruimte onder            Koog, op het kampeerterrein.       trein, bus fiets etc.
de flat, totdat het gevaar              Ze ging dan met haar ouders        Ook gingen ze vaak
geweken was.                            en broer met bagage, visnet-       binnen Nederland op
                                        ten enz. met de trein, boot en     vakantie en niet zoals
                                        bus ernaar toe.                    tegenwoordig
Ze heeft 6 jaar op de lagere            Ook zijn ze een keer naar Put-     veel naar het buiten-
school gezeten. Deze school             ten op de Veluwe op vakantie       land op vakantie
heette de Fred. van Eeden-              geweest.                           wordt gegaan.
school. Ze is in de 5e klas op
schoolreisje naar Ede geweest
en in de 6e klas naar Fries-            Na de lagere school ging ze
land. Ze gingen dan tripjes             naar de Mulo (te
maken naar musea, fietsen en            vergelijken met de
wandelen.                               Mavo van nu).
                                        Daar heeft ze 4 jaar
                                        opgezeten. Haar
Ze had veel vrienden en                 beste vriendin Loes
vriendinnen. Haar beste                 ging ook naar die
vriendin heette Loes en ze had          school.
ook een vriend Cor de Wit, die
met haar wilde trouwen. Hij
had als bijnaam kersenpit.
Pagina 4                        Mijn Familie                                                    Volume 1, Issue 1




                “Ik ben opgegroeid in Zutphen “
                 Door Valerie Jansen 1va



 Ik heb het over meneer Jansen, mijn
 opa .                                         Vraag 5: Wat voor kleding had        maar 2 kanalen. En geen af-
 Geboren: 15 juli 1940 .                       u vroeger aan?                       standsbediening. Nu heb je wel
 Opgegroeid: In Zutphen .                                                           een afstandsbediening, en meer
 Leeftijd: 70 jaar .                           Ik moest op school een uniform       dan 100 zenders!
                                               aan. Nu mag je dat zelf weten
 Het is in een Ik-vorm geschreven .            volgens mij?                         Vraag 9: Waren er ook auto’s?
                                               Verder had je door de weeks
 Vraag 1: Hoe was uw opvoeding vroe-           kleding en Zondagse kleding          De auto‘s waren echt een stuk
 ger?                                          voor de kerk. Zoals ik net al zei,   langzamer.
                                               moest je iedere zondag naar de       Wij hadden de grootste auto van
 Vroeger. Was alles anders. Heel anders        kerk en nette kleren aan.            de straat. Dus veel mensen kwa-
 dan nu. Ik ben opgegroeid in Zutphen. Ik                                           men je auto bewonderen!
 heb 4 broers en ik had een vader en moe-      Vraag 6: De oorlog? U leefde         De auto‘s waren heel simpel. Je
 der.                                          toch ook in de oorlog?               waren ook geen gordels.
 We waren met zijn zevenen. Best wel
 veel. Verder moest je elke zondag naar de     Ja, dat heb ik ook meegemaakt.
 kerk. In die tijd hoorde dat. Nu is dat an-   Het was een afschuwelijke tijd!      Vraag 10: En wat deed u met va-
 ders. Jij (Valerie) gaat toch ook niet elke   Er hebben Duitser bij ons in de      kantie?
 zondag naar de kerk ?                         kelder geschuild! Ja, ik was toen
 Ik heb ook in de 2e oorlog geleefd . Dat      een jaar of 6. Maar wat ik me        We hadden niet heel veel geld,
 was echt niet fijn. Ondanks dat ik een        nog goed herinnerde was dat die      dus waarom zou je je geld verspil-
 Nederlander ben met blond haar en blau-       Duitsers dus in mijn kelder za-      len aan vakantie! In de vakantie
 we ogen! Je hoorde geweren en mensen          ten en ik stond bij de trap en dat   ging ik en mijn broers buiten spe-
 schreeuwen, heel eng om aan te zien!          ze heel snel de trap op donderde     len, en ik verzamelde dieren. Ik
                                               en mij voorbij liepen met hun        haalde ook kattenkwaad uit! Ik
 Vraag 2: Zat u ook op een school?             geweren in handen. Heel in-          heb weleens poep naar iemand
                                               drukwekkend!                         naar binnen in de auto gegooid,
 Ja, ik zat ook op een school. Ook dat was                                          alleen hij had zijn raam open. En
 weer heel anders dan nu. Toen waren de                                             had hij mij de hele tijd gevolgd
 leraren en leraressen veel strenger. Als je   Vraag 7: Wat aten jullie vroe-       met de auto om mij te pakken.
 niet luisterde werd je gewoon aan je oor      ger?
 getrokken, of je kreeg een tik op je vin-
 gers. Nu mag dat zelfs niet meer. Maar op     Wij aten meestal aardepels
 school ging erg goed. Mijn broers en ik       groenten vlees. En op zondag
 konden allemaal heel goed leren! Ik heb       wat uitgebreider. Wat mijn
 zelf het Gymnasium gedaan. Toen ben ik        moeder vaak deed is
 bankman geworden, ik werkte bij de ABN        fruit wekken, dan beleeft
 -AMRO bank. En kwam daar heel er              het langer goed. Toen kon je
 hoog.                                         niet zo even naar de Mac Do-
                                               nald, of even
 Vraag 3: Zat u ook op een sport?              Chinees halen.
                                               Dat was er
 Jaa, ik moest even nadenken. Ja, ik zat       niet.
 op voetbal. En later deed ik judo.
 Hoe dat was weet ik niet meer precies.        Vraag 8: Had
 Excuses.                                      u een televi-
                                               sie?
 Vraag 4: En was er ook speelgoed in die
 tijd?                                         Wij hadden
                                               toen de televi-
 Dat maakte je zelf, hahaha. Een voetbal.      sie uit was, al
 Dat was het. Ondanks dat er zo weinig         snel een televi-
 (niets) speelgoed was moest je je toch        sie. Maar dat
 vermaken. Dan ging je voetballen met          was wel zwart-
 vrienden. Of kattenkwaad uithalen!!!          wit. En je had     Zutphen 1945
Mijn Familie                                                      Volume 1, Issue 1                           Pagina 5




Was het moeilijk in de oorlog?

Door Rowin kisjes 1va


Naam : Corrie Kisjes



Was het moeilijk in de oorlog?

Nou voor mij in me familie viel
het mee ik werd goed verzorgd.
Hadden u ouders een baan?
Ja, mijn vader had een baan, en
verdiende goed.
Woonde u goed onderdak?
Ja, ik had een huis waar ik met
me broers en zussen en ouders in
woonden.
U vrienden woonden die ook
goed onderdak ? mijn vriendin
moest schuilen in de oorlog ei
had het niet zo als mij

Oorlog
                                     OMA JANSEN-COUWENBERGH
                                      Door Michelle van vliet 1va
Ik woonde in een goed huis , er
zaten ook wel eens mensen bij
ons verschuilt. Wij hadden een
soort zolder waar iets onder zat     Hoe oud bent u?                             ging ik met de trein en bus van
verschuilt . En als de Duitsers      72 jaar                                     Oude bos naar Breda
dan kwamen zaten hun altijd                                                      Waar bent u geboren?
goed en warm verstopt . Het wa-      Waar woont u?
ren meestal gezellige mensen en      Waalwijk (Noord-Brabant)                    Laren
soms waren er kinderen bij dan                                                   Hoeveel kleinkinderen heeft u nu?
                                     Wanneer bent u geboren?
was het gezellig , maar we moch-
                                     1937, 19 oktober in laren                   Ik heb 6 kleinkinderen, 5 meisjes
ten niet al te druk doen voor dat
                                                                                 en 1 jongen en die jongen is je
de Duitsers er achter kwamen . S     Heeft u broers of zussen?                   broer Roy.
‗ochtends konden we gewoon
lekker ontbijten . Als we maar       Ja, 1 broer en 1 zus, 2 zusjes zijn over-   Hoeveel kinderen heeft u zelf?
rustig waren . Zodat niemand ons     leden
                                                                                 5 kinderen, 1 meisje en 4 jongens
kon horen . En avonds moesten        Hoe waren uw ouders?
we rustig in ons bed liggen want
                                     Mijn moeder was streng en mijn va-
dan reden de Duitsers nog wel
eens langs . Maar de mensen die      der was heel lief
waren ondergedoken zaten lekker      Hoe was uw schooltijd?
warm stil en rustig op de zolder .   Leuk, we moesten veel leren, hadden
                                     veel vakken en we moesten op zater-
Bij ons thuis zijn ze er nog nooit   dag nog naar school.
achter gekomen ;) daarom kwa-        Moest u op jongen leeftijd al wer-
men er ook vaak mensen bij ons .     ken?
Nou dit was bij interview made       Ja, ik was 15 jaar toen ik van school af
bij mij oma (L)                      ging en dan ging je werken. Ik werkte
                                     als telefoniste in Breda. Iedere dag
Pagina 6                      Mijn Familie                                      Volume 1, Issue 1




 De jeugd van Peter Hoeboer
 Door Rick Hausiel 1va

 Goede dag meneer                            je rijk was een bal
 Hoi                                         Hoe was de oor-
 Mogen wij u iets vragen over u              log vroeger?
 jeugd?                                      Niet heel erg er was
 Ja hoor                                     een Duitse kazerne in
                                             onze straat
 In welk jaar bent u geboren?
                                             En een keer paaltje slingeren
 In 1938
                                             Wat is paaltje slingeren?
 Waar woonde u vroeger?
                                             Dan heb je een lantarenpaal daar
 In Amsterdam mijn hele leven al             Bind je een touw aan en draai je
 Hoe vaak bent u verhuisd?                   om de paal.
 Ongeveer 5x                                 in de oorlog deden we dat ook
                                             een Keer stoot ik zo tegen die
 Woh dat is veel nog steeds in
                                             paal aan en bloed ik.
 Amsterdam?
                                             Er kamen op dat moment 3 Duit-
 Ja
                                             sers 2 soldaten en 1 officier
 Met hoeveel waren jullie in het
                                             En die aten druiven de officier
 gezin?
                                             vond mij zielig en gaaf mij de
 Mijn vader, moeder en 5 kinderen            druiven Nog nooit druiven ge-
 Zijn alle kinderen er nog?                  zien of gegeten.
 Niet alle nog 2                             Oké bedankt
 Wat is er gebeurt?
 Eerst kwam mijn broer ad een jaartje        Dit was het
                                             interview met
 Later kwam mijn zusje Jopie daarna          Peter. Hoe-
 Kwam kooitje die op zijn eerste jaar
 overleed Een half jaartje na kooitje
 kwam er nog een kooitje die de buik
 overleed Toen kwam ik.
 Hoe was school vroeger?
 Ja, zo als nu denk ik alles deed je sa-
 men Wij hadden wel banken voor 2
 personen. In plaats van een tafeltje
 Hoe woonde jullie vroeger?
 In een huur huis met 3 kamers 1 huis-
 kamer 1 slaapkamer en de achterka-
 mer. In de huiskamer stond de keu-
 ken.
 Hoe zag je kamer eruit?
 We hadden geen eigen kamer
 Waar spelden jullie mee?
 Ja de meisjes met een hoepel of een
 springtouw.
 En de jongens met een knikkers of als
Mijn Familie                                                     Volume 1, Issue 1                             Pagina 7


“In de oorlog zat ik in Wageningen”
Door Rachelle Roeberts 1VA

Hoe heet u?
Conelis Koppius.                      daar liepen ook Duitse
                                      wachters we mochten er ei-
Waar bent u geboren?                  genlijk niet overheen maar
Amsterdam.                            ik wel. Ik was beste maatjes
                                      met die soldaten. Altijd als
Hoe oud bent u?                       ik daar langs kwam kreeg ik
78                                    altijd brood & worst mee. Zo
                                      moest ik 20 km per dag lo-
Wat voor jeugd had u?                 pen naar school en huis. Ik kon niet
In de oorlog zat ik in Wagenin-       met de bus of fiets waren allemaal
gen. Ik woonde tijdelijk bij me       ingenomen door de Duitsers. Voor de
tante en zat daar op school. Mijn     oorlog slachtte de boeren hun dieren
meester heette van der Berg. Ik       ook voor eten maar die tijd mocht dat
                                      niet. Ik weet nog hoe de boer heette:                 Wageningen heeft
had een kamer bij me tante waar                                                             een bijzondere rol
ik sliep (was de bedoeling). Ik       Opa Kappellveen. Ik kwam daar elke
                                                                                            gespeeld in de
keek altijd uit het raam ik zag       dag om melk te halen en om klusjes
                                                                                            Tweede Wereldoor-
100derd bommenwerpers en              te doen daar kreeg ik vlees voor mee.                 log, en is de we-
luchtgevechten van de Duitse          Het was een spannende tijd.                           reldgeschiedenis
luchtwaffe.                                                                                 ingegaan als de
Mijn tante woonde vlakbij de          Was u vroeger vaak op straat?                         stad waar op 5 mei
landbouwhogeschool. Ik hielp          Altijd gingen voetballen met me                       1945 de capitulatie
                                      vrienden altijd met de zelfde jongens                 getekend werd.
daar een boer en daar liepen
Duitse wachters.                      was een leuk tijd.
Ik wist wat er allemaal lag bij die
boer ( kolen & brandstof ).           Had u veel vrienden?
Er liep een riviertje naast de        Ja, een paar ik weet nog 1 naam: Free
landbouwhogeschool hij was            Coenters.
2meter breed er stond een hekje
tussen in daar liep ik altijd over    Hoe was u moeder vroeger?
heen naar de andere kant. Ik          Aardig, lief zo'n moeder zal iedereen
dook daar altijd de stal in. Er lag
                                      wel willen hebben.
Briketten die ik pikte van de
Duitsers en dat gooide ik over het
                                      Hoe had u het thuis, moest u
riviertje en stapelde dat op en
                                      veel doen?
nam het mee naar me tante ik
was helemaal zwart toen ik aan        Nee, was er nooit ik was 16 jaar toen
kwam. Ik pikte ook een schaap         ik de Marine in ging was dus nooit
                                      thuis kwam soms wel eens langs.
                                                                               Wageningen, plaquette in de voor-
van de Duitsers ik slachtte het                                                malige Landbouwhogeschool
schaap voor voedsel. Ander men-
sen deden dat ook omdat de win-       Had u broers/zusters?
kels niks meer hadden dus je          Ja, ik heb 1 zus die woont op Austra-
                                      lië.1 broer die woont op Tenerife       Locatie
moest pikken die tijd.
Ik moest 5 km lopen naar school       en ik in Nederland.                     Generaal Foulkesweg 1
op klompen door de sneeuw.                                                    6703 BGWageningen (Wageningen)
Ik kwam bij een logeer terrein                                                Onthulling
                                                                              2 juni 1946
                                                                              Herdachte groep(en)
                                                                              – burgerslachtoffers Nederland
                                                                              – vervolgden Nederland
Pagina 8                        Mijn Familie                                                     Volume 1, Issue 1



    “Je mocht nooit schaatsen of
   zwemmen want dat vonden ze
        spelen met je leven”
 Door S.B.

 leeftijd: 12       klas: 1VA


 Naam: piet de ronde
 Leeftijd:79 jaar
 Piet was in de oorlog een 9 jarige jongen
 die het in huis leuk vond, alleen soms een
 beetje koud. Piet heeft zijn jeugd een beetje saai ge-       en 14 jaar toen het was afgelopen dus ik was al wat
 vonden vroeger, want hij had geen speelgoed en               ouder .
 woonde op een boerderij. maar piet had wel altijd
                                                               Hoe was het bij u in huis?
 goed te eten omdat hij op en boerderij woonde. Piet
 woonde met 5 zussen en 4 broers in huis dus samen            Ik huis was het redelijk, we hadden alleen nog een
 zaten ze met 12 mensen in een klein huis.                    elektra geen gas enzovoort. we zaten met 10 kin-
                                                              deren in huis en een vader en een moeder alle kin-
                                                              deren sliepen op zolder, ze hadden een scheiding
 Wat heeft u meegemaakt in de oorlog ?                        gemaakt op zolder dat de 5 jongens een helft hadden
 Ik woonde in die tijd nog in Culemborg ,in Culemborg         en de 5meisjes een helft hadden . maar de huizen
 werden de treinen door vliegtuigen beschoten op een          waren toen nog niet zo groot, het huis bestond uit
 afstand van ongeveer 20 meter. Daarom vluchtte ik on-        een keuken en een huiskamer in een maar het was
 der een goederen trein daar konden ze me niet raken.         klein uit een zolder en een normale slaapkamer daar
 Daarna werd ik weggehaald bij mijn vader omdat het           sliepen de ouders. In de winter was het vooral heel
 allemaal te gevaarlijk voor me was ook al was ik bij ie-     koud en anders ook want als je naar de wc moest je
 mand anders ondergedoken. toen ik bij mijn vader weg         helemaal naar de andere kant lopen en daar is het
 was gehaald ging ik rond zwerven en ging ik altijd achter    altijd heel koud want in die tijd hadden wij nog geen
 een dikke paal staan, en als de vliegtuigen aan het          wc die apart in een kamertje was. tussen de 10
 schieten waren dan vlogen de kogels om mijn oren. Mijn       broers en zussen was er bijna nooit ruzie want we
 vader had een bode dienst met een paard en een wa-           moesten het wel doen met zijn allen, met het eten
 gen, dat paard sloeg vaak op hol en dan naar 3 kilome-       aten we elke avond wat anders maar we hadden wel
 ter kwam hij pas tot stilstand, er zat ook een rem op de     een vast schema want elke week aten we sowieso
 wagen dus was het te zwaar voor het paard.                   pasta en meestal aten we aardappels soms had je
                                                              veel en soms want minder want je moest het allemaal
                                                              delen met zijn allen.
 Hoe was u jeugd?                                              Mijn jeugd
 Vroeger had ik niet zoveel te doen want ik woonde op         Ik ben geboren in Breda. Daar was mijn jeugd heel
 een boerderij heel afgelegen van de stad. Vroeger            leuk, ik woonde op een pleintje en daar was het altijd
 woonde ik in de Betuwe in de plaats Beusichem . De           heel gezellig. daarna ging ik in Dordrecht wonen en
 familie de ronde gereformeerd dat is een godsdienst dus      daar was het wat minder leuk omdat ik daar nog nie-
 dan mocht je nooit schaatsen of zwemmen want dat             mand kenden. Mijn jeugd is nu heel leuk, nu woon ik
 vonden ze spelen met je leven. Nu woon ik in Almere.         in Almere dat is wel leuk maar ik vond het in Breda
 Op school vond ik het heel leuk ik had daar goede vrien-     toch leuker. Vroeger had je nog geen leuk speelgoed
 den en vriendinnen en als ik op school zat was ik ook        want dat moest je zelf maken, nu in deze tijd heb je
 niet hele dagen thuis want dat vond ik een beetje saai, ik   gewoon een speelgoed winkel en kan je daar speel-
 heb 8 en een half jaar op school gezeten, omdat er geen      goed kopen. Nu zit ik op school ik heb maar 8 jaar op
 vervoer en geen geld was voor naar een hogere school         de basis school gezeten en nu zit ik op het middelba-
 te gaan. Nu praten de mensen over de hang jongeren           re onderwijs op vmbo .
 maar dat hadden wij 70 jaar geleden ook al dan zaten ze
 even op die plek en dan weer op een andere plek om           Dit was mijn interview over :piet de ronde in zijn jeugd
 mensen te plagen. Ik was 9 jaar toen de oorlog begon         van vroeger.
Mijn Familie                                              Volume 1, Issue 1                       Pagina 9




Het interview over Marinna Gerrits.

Door: Célia Hubert Klas 1va
                                  man Koen een varken halen, die         setje was voor door de weeks voor
                                  moesten ze zelf slachten. Ze wilden    school + de schoenen.
Ik houd dit interview met         natuurlijk genoeg vlees hebben.        En het andere paar was voor zon-
Marina Gerrits. Helaas is         Maar dat deden ze stiekem dat          dags voor de kerk die waren wel
Marina Gerrits overle-            slachten, maar jammer genoeg           netter. Op de nonnen school
den, maar de dochter van          werkte dat niet toen ze het varken     mocht Marinna geen nagellak of
Marina weet een heleboel          wilden slachten kwamen net de          make-up of sieraden dragen om-
over haar eigen moeder            Duitsers langs en ja toen moesten ze   dat dat te sjiek was voor de non-
van vroeger dus daar              een paar weken de gevangenis in.       nen. Ze gingen twee x naar de kerk
haal ik de informatie van-        Dat was in Haarlem. Maar gelukkig      toen op zondag ochtend en mid-
daan.                             mochten ze wel terug naar huis.        dag. Ze gingen ook 6 keer per
                                                                         week naar school Op maandag,
Marina Gerrits is geboren in      Toen op 22 mei kreeg Marinna een       dinsdag, woensdag, donderdag,
de Lepelstraat in Amsterdam.      zusje en zij heette Mornelina. De      vrijdag en zaterdag.
De straat waar in Marina          tante van Marinna en heel veel an-
woonde werd later één van de      dere mensen konden heel weinig        Later. Toen Marinna 16 was leerde
Jodenwijken in de oorlog.         eten en dingen kopen. Dat kwam        ze Jan kennen. Toen Marinna 23
Rond de Jodenwijken werden        door geen geld of dat het niet mocht  was ging ze met Jan trouwen. En
hekken geplaatst. Hitler stopte   van de Duitsers. Marinna ging bijna   in het zelfde jaar kregen ze hun
ze in de wijken, voor hem         nooit op vakantie ze hadden te wei-   auto. Later gingen ze in Amster-
maakte niet uit waar ze gingen    nig geld om op vakantie te gaan. En   dam wonen. Later toen Marinna
wonen of ze nou in een huis of    ze mochten ook heel vaak niet voor    24 was, in 1965, kreeg ze haar eer-
buiten leefden. Gelukkig is       hen was een dagje naar het strand al  ste dochter. Zij heette Anna-
Marina net verhuisd toen het      een vakantie. Lekker zwemmen en       Mieke. In 1969 kreeg ze haar 2de
één van de Jodenwijken werd.      zonnen.                               dochter. Zij heette Jacqueline. En
Marina‘s vader heette Joop.                                             in 1971 kreeg ze haar 3de en laat-
Joop zorgde natuurlijk wel        Toen Marinna naar de nonnen           ste dochter en zij heette Corinne.
voor genoeg eten. Hij wist zo     school ging hadden ze niet genoeg     Ze hadden een bedrijf dat bedrijf
zijn plekjes, zoals in Noord-     geld om kleren en schoenen te ko-     hadden ze over genomen van de
Holland. Daar kocht hij           pen.                                  vader van Jan. Dat bedrijf was een
meestal aardappelen maar een      Marinna had maar twee paar schoe- groente kwekerij. Met hun bedrijf
keer ging hij met zijn buur-      nen en twee setjes kleren. Het eerste gingen ze 6 keer per dag werken.
                                                                        Maar gelukkig gingen ze op zon-
                                                                        dag wel leuke dingen doen met
                                                                        hun dochter. De oudste dochter
                                                                        ging in 1985 het huis uit en ging
                                                                        trouwen met Gerard. Later ging de
                                                                        2de dochter het huis uit dat was in
                                                                        1989. En daarna ging het 3de
                                                                        dochter het huis uit, dat was in
                                                                        1997. En ging trouwen. Daarna
                                                                        bleef Marinna helemaal alleen.
                                                                        Want Jan was overleden in 1996
                                                                        door een hartstilstand. Marinna
                                                                        kreeg problemen met haar longen
                                                                        en in 2006 is ze overleden.

                                                                         Dit is geschreven door Célia Hu-
                                                                         bert. Ik heb de informatie van de
                                                                         2de dochter van Marinna.
Pagina 10                     Mijn Familie                                                      Volume 1, Issue 1




 Ik was 10 jaar toen de oorlog uitbrak
 Door Kiara klas 1VA

 Mijn oma heet Greet. Mijn oma is de moeder
                                                           Hoe was het nog voor de oorlog?
 van mijn vader. Zij had het vroeger erg arm. Ze
 had net veel te eten. Toen ze 10 jaar oud was             We hadden het ook toen heel arm en als mijn familie
 brak de oorlog uit. Dat was erg spannend voor             kwam, ik was toen zes jaar, kreeg ik altijd 1 cent en
 haar. Ze werd toen ook op haar rug geslagen               kon ik snoep kopen. Dan was ik heel blij want toen
 met een geweer, door een Duitser, en al haar              kreeg je nooit geld van je ouders.
 broers moesten onderduiken, de jongste broer              Mijn oma had niet veel geld, en ik heb gewoon ge-
 werd mee genomen tijdens een inval.                       noeg geld. Toen mijn oma 10 jaar was er veel oorlog,
 Hoe heet u?                                               en dat was erg eng! Hier in Almere is er niets om
                                                           bang voor te zijn.
 Ik heet Greet
 Hoe oud bent u?
 Ik ben 81.
 Wanneer bent u geboren?
 Ik ben op 15 mei 1929 geboren.
 Hoe was het in de oorlog?
 Ik was 10 jaar toen de oorlog uitbrak. We hadden erg
 weinig te eten. Ik had 5 broers, die moesten allemaal
 onderduiken. Mijn jongste broer werd meegenomen tij-
 dens een inval. Die werd opgepikt. De Duitsers bezette
 de kerk. En alle mannen die in de kerk waren moesten
 mee. Alle mannen stonden in een rij om afgevoerd te
 worden. Toen moest ik van mijn moeder een zakje brood
 brengen naar mijn broer. Toen werd ik door een Duitser
 met een geweer op mijn rug geslagen, want ik mocht niet      Een TE jonge soldaat die van angst gewoon in zijn
 naar mijn broer toe. Een andere Duitser heeft het brood      broek heeft geplast, hier is de staat van het Duitse
 aangenomen, en naar mijn broer gebracht. Er waren ook        leger wel te zien !
 lieve Duitsers.
Mijn Familie                                              Volume 1, Issue 1                     Pagina 11




Mijn opa een kind uit de oorlog
                                                                        De oorlog duurde van 1940 tot
                                                                        1945.
                                 Wat is u geboortedatum?
Door Elisa Hehuwat klas 1va      Mijn geboortedatum is 05-04-1936       Kon u toen wel naar school
                                                                        toe?
Mijn opa kan je zien als een     Hoe was u jeugd vroeger?               Nee, ik kon niet naar school toe.
hele aardige lange man met       Mijn jeugd vroeger was heel leuk
een bril. Hij is geboren in      mijn ouders hebben goed hun best       Waarom kon u niet naar
                                 gedaan voor mij.                       school toe?
Weesp en woont nu in Bussum
                                                                        Omdat de Duitsers de hele school
al een best wel lange tijd. Ik   Op welke school heeft u vroe-          in beslag hadden genomen.
heb dit interview met hem ge-    ger gezeten?
houden omdat ik wat meer         Ik heb vroeger op de broederschool     Was u dan niet bang?
over zijn jeugd wilde weten en   gezeten dat was een katholieke         Ik was best wel bang ja.
hij er altijd een heel verhaal   school
mee kan maken en dat vond ik                                            Waarom namen de Duitsers
                                 Vond u het op die school leuk?         u school in beslag?
wel leuk.                                                               Daar maakten ze een kantoor van.
                                 Nee, ik vond het niet zo leuk op die
                                 school.
Wat bent u naam?                                                        Wat deden ze daar in dat kan-
Mijn officiële naam is Johan-    Waarom vond u het niet zo              toor?
nes Hermanus Dassen maar         leuk op die school?                    Meestal sloten ze daar joden op
iedereen noemt mij nu Her-       Omdat de broeders heel streng wa-      ( dus het was een soort gevange-
man Dassen                       ren.                                   nis)

Van wie heeft u die naam?        Hoezo waren ze streng dan?             Had u in de oorlog dan geen
Die naam kwam van mijn va-       Nou als ik iets niet snapte dan lieten honger?
der                              ze me gewoon zitten. En dat hebben Ik had hele erge honger.
                                 ze 3 jaar lang gedaan.
Hoe kan dat?                                                            Kreeg u dan niets te eten?
Nou vroeger werd je als je een   Wat vond u er van dat u steeds Nee, er was niets behalve bloem-
jongen was naar je vader ge-     bleef zitten?                          bollen en die aten wij op.
noemd en als je een meisje       Dat vond ik niet zo leuk want door-
was werd je naar je moeder       dat ik bleef zitten kwam ik steeds bij Vond u dat niet vies?
genoemd.                         jongeren kinderen in de klas te zit- Jawel, maar ik moest toch wat
                                 ten.                                   eten.
Is dat nu nog zo?
Nee, nu kiezen we onze eigen     Werd u wel eens gepest?                Heeft u in de oorlog ook wel
namen.                           Ja, ik werd wel eens gepest.           eens wat stouts gedaan?
                                                                        Ik heb vroeger wel eens aardap-
Hoe oud bent u nu?               Wanneer werd u gepest?                 pels gestolen uit de kelder van de
Ik ben nu 74 jaar                Toen iedereen merkte dat ik steeds     Duitsers.
                                 bij jongeren kinderen in de klas
Uit hoeveel kinderen ont-        kwam.                                Werden u ouders dan niet
stond u gezin?                                                        boos op u?
Mijn gezin ontstond uit 7 kin-   Heeft u wel eens de oorlog           Ja, mijn ouders werden heel boos
deren waar ik de oudste van      meegemaakt?                          mijn vader vertelde mij dat als een
was.                                                                  Duitser mijn betrapt had dat hij
                                 Ja, ik heb wel eens de oorlog meege- mij wel dood had kunnen schie-
Vond u het leuk om de            maakt                                ten.
oudste te zijn?
Nee, dat vond ik niet leuk       Wanneer was de oorlog begon-
want je moet dan weer het        nen?                         Vervolg volgende pagina—>
goede voorbeeld geven.
Pagina 12                   Mijn Familie                                      Volume 1, Issue 1



                                                       Ja, in 1995 ben ik aan mijn hart geope-
                                                       reerd, gelukkig is het allemaal goed
                                                       gegaan.

                                                       En hoe gaat het nu met u?
                                                       Met mij gaat het heel goed.

                                                       Bent u gelukkig?
                                                       Ja, ik ben wel gelukkig.

                                                       Nou bedankt voor dit interview. Nou jij
                                                       ook bedankt. Ik vond het heel gezellig
                                                       nou ik ook.




 Wat gebeurde er na de oorlog?
 Naar de oorlog moest ik naar de                       BIEZELINGE
 Met hoeveel jongens zat u in de klas?
 Tussen de 35/40 jongens.
                                                       Dagelijks leven van een bakkers-
                                                       gezin,
 Heeft u vroeger wel eens iets gebroken?               1943-1944
 Ja, ik ben wel eens uit de boom gevallen en toen      ‘Zonder bon kreeg je niets
 heb ik mijn arm gebroken.

 Hoelang heeft u op school gezeten?
                                                        ‘Ook na het uitbreken van de Tweede We-
 Tot mijn 14e daarna moest ik werken van mijn ou-      reldoorlog stond mijn vader elke dag voor
 ders.                                                 dag en dauw op om brood te bakken en
                                                       dreef mijn moeder de winkel’, aldus bak-
 Waarom moest u al zo vroeg werken?                    kers dochter Mavo Smallegange bijna vijf-
 Omdat ik de oudste in het gezin was.                  tig jaar later. De familie Smallegange
                                                       woonde en werkte op het Marktplein in het
 Heeft u zelf ook kinderen?                            centrum van Biezelinge, tijdens de oorlog
 Ja, ik heb 4 kinderen 3 meisjes en 1 jongen.          een klein dorpje met tegen de duizend in-
                                                       woners. Mavo Smallegange: ‘Naast brood,
 Woont u samen met u vrouw in 1 huis?                  verkochten wij alles wat je maar bedenken
 Nee, ik woon samen met mij zoon (jouw oom) in 1       kon. De hele winkel stond propvol.
 huis mijn vrouw (jouw oma) is in 1989 al overleden.
                                                        Mijn vader begon altijd al om vier uur te
 Hoe heet u zoon?                                      bakken, bijgestaan door een jongen uit Den
 Die heet net als mijn Herman Dassen.                  Haag, die bij ons was ondergedoken. Be-
                                                       halve voor het dorp en voor de boeren uit
 Hoe heten u dochters?                                 de omgeving bakte mijn vader extra brood
 Die heette Greet, Brigitta en Marjolein.              voor joodse onderduikers, die op boerderij-
                                                       en in de buurt zaten. Een organisatie zorg-
 Hoe oud zijn u kinderen?                              de er voor dat zakken vol broden ‘s mor-
 Greet is 47, Brigitta is 45 en jouw mama is 44 jaar   gens vroeg opgehaald en verspreid werden.
 en Herman is 40                                       Al in mei 1940 ging brood op de bon en
                                                       kregen de mensen niet meer dan tweedui-
 Heeft u ook kleinkinderen?                            zend gram brood per week. Begin 1942
 Ja, Greet heeft 2 dochters Samantha en Priscilla,     werd het rantsoen op achttienhonderd gram
 Brigitta heeft ook twee dochter Angy en Sharon en     gezet. Veel mensen probeerden aan extra
 jouw moeder heeft 1 kind en dat ben jij dan.          brood te komen door op het boerenland in
 Bent u wel eens geopereerd?
Mijn Familie                                                 Volume 1, Issue 1                          Pagina 13



de omgeving achtergebleven graankorrels te ra-
pen. Deze werden naar de molenaar gebracht om
ze tot bloem te vermalen. In kleine zakjes gaven              Ik had een houten hoepel en stelten.
de mensen het bloem aan mijn vader om er brood                    Door Koen van der Pol Klas 1VA
van te laten maken. De één had een wit zakje, de      Interview opa van der Pol. Opa is 89 jaar en woont tij-
ander een gestreept of een                            delijk in een revalidatiehuis. Het is de enige opa die we
 geruit zakje. Ik zie ze nog bij ons in de bakkerij   nog hebben. Het is de vader van mijn vader. Hij maakt
liggen. Wat mijn vader ook deed was oude bro-         altijd heel veel grapjes en hij vindt het leuk als we ko-
den in de lengte doorsnijden en in de oven uitdro-    men.
gen. Dit gedroogde brood was bestemd voor de          Wat voor sport deed u vroeger?
mannen die in Duitsland moesten werken en             Opa deed niet aan sport.
kwam via het Rode Kruis in de Duitse werkkam-
pen terecht.                                          Wat deed u dan?
Nadat Walcheren in oktober 1944 door de gealli-       Ik speelde toneel en ik zong in de kerk.
eerden onder water was gezet, stroomde Biezelin-
                                                      Waar ging u naar school?
ge helemaal vol met evacuees. In de winkel werd
het erg druk. Ik ging niet meer naar school en        Ik ging naar de dorps school
moest elke dag in de winkel helpen. Voor elk          We scheven met inkt
product moest een bon ingeleverd worden. Een
                                                      Ik ging op klompen naar school.
bon voor één ons zout of een bon voor een stuk
surrogaatzeep. Ik moest het op de gram afwegen.       Wat had u voor speel goed?
Vreselijk was dat. Ik morste wel eens of gaf te-      Ik had een houten hoepel en stelten. We speelden veel
veel en dan kwamen we niet uit met wat we in          buiten. Er was geen TV, computer, telefoon, radio of DS.
voorraad hadden. Het gebeurde regelmatig dat, ik      We hadden geen stroom. Ook geen riool. De WC was bo-
noem maar wat, het zout op was. Ik weet nog           ven de sloot.
heel goed dat ik een keer in de winkel stond en
dat iemand zijn bon was kwijtgeraakt. Er brak         Wat deed u vader voor werk?
grote paniek uit, want zonder bon kreeg je niets      Hij werkte voor een boer. Na schooltijd moest ik altijd
en je had al zo weinig te eten in die tijd. Wij       mee helpen. Ik ben later bakker geworden.
plakten de bonnen op speciale plakvellen en le-       Had u broertjes en zusjes?
verden deze in op het distributiekantoor.
                                                      Ik had 2 broertjes,1is er in de oorlog dood gegaan door
 In ruil daarvoor kregen we rantsoenbonnen            kinkhoest.
waarmee we bij de grossier nieuwe producten           Wat vond u vroeger lekker eten?
konden halen. In die tijd was de klant geen ko-
                                                      Vroeger was er alleen gewoon eten, macaroni, pizza, chi-
ning. De mensen probeerden je gunstig te stem-
                                                      nees, alleen aardappels, groente, en soms vlees.
men om maar iets meer te krijgen. ’Eind oktober
1944 kwam het ook in Biezelinge tot gevechten.        Had u veel kleren?
De eerste granaat die op het dorp viel trof de bak-   Naar school ging je met een korte broek met kniekousen.
kerij, waarbij de vader van Mavo omkwam.              Toen ik 16 jaar werd kreeg ik mij eerste lange broek.
Mavo Smallegange heeft tot haar veertigste de
                                                      Had u veel vrienden?
bakkerij samen met een broer en haar moeder
voortgezet. In de vroegere winkelruimte is nu een     Ja, heel veel kinderen uit het dorp. Je speelde altijd met
atelier gevestigd.                                    elkaar.
                                                      Wat deed u in de oorlog?
                                                      Ik was 19 jaar en was een bakkersknecht. Van de Duitsers
                                                      moest ik in Duitsland werken. Na anderhalf jaar mocht ik
                                                      een zieke vriend naar Nederland terug brengen. Toen ben
                                                      ik ondergedoken.
                                                      Opa heeft er ook een klein verhalenboek over ge-
                                                      schreven. Opa kan er altijd heel lang over vertel-
                                                      len. Dit is het einde van mijn interview.
Pagina 14                    Mijn Familie                                         Volume 1, Issue 1


                                      Mijn oma’s kindertijden


                                                  din heb ik na jaren weer ontmoet, maar die is helaas
                                                  overleden.
 Door Moeijinga Bendanon 1VA

                                                  Hoe had u het thuis, moest u veel doen?
                                                  Ik moest heel hard werken kleren wassen, schoon-
 Ik hou dit interview met mijn oma die nu in      maken en koken voor de mensen waar ik woonde.
 Suriname zit. Dit interview gaat over de kin-    Mijn ouders zijn heel vroeg overleden. Ik had niet
 dertijden van mijn oma wat ze allemaal           echt een leuke jeugd.
 heeft meegemaakt. Ik was er verbaasd over
 dat zij niet op een voorgezet school is ge-
 weest. Uit het interview blijkt dat zij heel     Wat is het verschil tussen vroeger en nu?
 hard heeft moeten werken. Mijn oma is mijn       Het was heel erg duur ze hadden niet veel geld en je
 held.                                            verdienden ook niet veel met het werk wat je deed.
                                                  Vroeger was er meer respect voor elkaar dan nu.

 Hoe oud bent u?                                  Wat heeft u allemaal in die tijd gedaan?
 Ik ben 75 jaar oud                               Voor mensen werken en ze was schoonmaakster op
                                                  een school. Ze moest heel veel voor mensen werken,
                                                  want ze moest geld verdienen om te overleven sa-
 Wanneer bent u geboren?                          men met haar kinderen. Ze wilde dat haar
 Ik ben geboren op 18-04-1935                     kinderen het beter zouden krijgen.


 Waar woonde u vroeger?                           Was u vroeger veel op straat?
 Ik woonde vroeger in allerlei delen van Suri-    Nee. Ik moest werken voor de mensen waar ik bleef.
 name.

                                                  Hoe was u moeder vroeger?Moest u veel
 Hoe was u school tijd?
                                                  voor haar doen?
 Ik zat alleen op lagere school, omdat er niet
 genoeg geld was. want mijn ouders zijn
                                                  Dat weet ik niet, want mijn moeder was al heel
 vroeg gestorven.
                                                  vroeg overleden toen ik klein was.

 Wat heeft u vroeger allemaal geleerd?            Ik heb van dit interview geleerd dat het
 Aardrijkskunde en Geschiedenis net zo als bij    vroeger niet allemaal gemakkelijk was. En
 ons, maar dan                                    dat er nu veel veranderd is, bijvoorbeeld
                                                  dat er nu veel minder respect voor elkaar is.
 had ik alleen de Nederlandse en Surinaamse
 geschiedenis.
 Maar meer Nederlandse, omdat Suriname
 toen een kolonie
 was van Nederland.


 Had u heel veel vrienden en vriendin-
 nen?
 Op de lagere school had ze wel vriendinnen,
 maar toen ik klaar was met de lagere school
 had ik geen vriendinnen meer.
 Mijn vrienden en vriendinnen zijn nu mijn
 kinderen en klein kinderen. Mijn jeugdvrien-
Mijn Familie                                                  Volume 1, Issue 1                         Pagina 15




                                                                                   Bent u wel je eens blijven
                                                                                   zitten?
                                                                                   Ja gezakt voor mijn examen
                                                                                   Was het vroeger denkt u
                                                                                   makkelijker op school dan
                                                                                   nu?
                                                                                   Ik denk het niet. Ik denk ook
                                                                                   dat ze vroeger heel veel strenger
                                                                                   waren dan nu het geval is.
                                                                                   Hoe heette uw beste
                                                                                   vriend/vriendin?
                                                                                   Ik weet nog dat het een tweeling
                                                                                   was en dat een van de twee Bert
                                                                                   heette maar de naam van zijn
                                                                                   broer kan ik me niet meer her-
                                                                                   inneren.
                                                                                   Zat u vroeger ook op voet-
                                                                                   bal?
                                                                                 Ja, op voetbalvereniging SDW
                                                              (Sterk Door Wilskracht)

Mijn opa’s leven                                              Hoe heette uw eerste vriendinnetje?
Door Yoshua Tijssen                                           Nou ik woonde niet in de buurt van school dus na
                                                              school ging ik naar huis en daar had ik alleen vrien-
Ik heb mijn opa geïnterviewd. Hij is de vader van mijn va-    den
der. Hij woont al zijn hele leven in Amsterdam. Mijn opa      Was u een lievelingetje op school?
heeft nog een jongere broer en twee oudere zussen. Hij is
geboren helemaal aan het begin van de 2e wereldoorlog.        Nou ik had een meester en daar kon ik niet mee op-
                                                              schieten. Die meester heette meester Vos
                                                              Hoe kwam dat?
Hoe oud bent u??
                                                              Nou mijn zus zat ook bij hem in de klas en toen was
Ik ben 70 jaar jong.
                                                              er ook al gehannes. Dus die meester dacht daar heb
Wat is uw volledige naam?                                     je er weer een van Tijssen.
Jacobus Johannes Nicolaas, roepnaam jaap.                     Waar stond uw school en bestaat hij nu nog?
Welke basisschool heeft u gezeten?                            De school stond in de Zeehelden buurt in Amster-
Israël Querido school.                                        damsen nee het bestaat niet meer. Ik reed er pas nog
                                                              langs en toen zag ik dat het gebouw er niet meer
Maar ik was niet zo een goede leerling omdat ik nog te jong   stond.
was voor de ambachtsschool moest ik nog een jaar na het 7 e
leer jaren vroeger waren er maar zes leerjaren dus ik moest
naar het zevende leerjaar.
                                                              Ik bedank u meneer voor het beantwoorden
Wat wilde u vroeger worden?                                   van mijn vragen!
Dat weet ik eigenlijk niet meer.
Bent u uiteindelijk geworden wat u altijd had willen
worden?
Nee, dus want ik weet niet meer wat ik vroeger had willen
worden.
Wat was uw vervolg opleiding?
Na het 7e leerjaar eerst dus de ambachtsschool en daarna de
UTS ( Uitgebreid Technische School)
Pagina 16                  Mijn Familie                                                 Volume 1, Issue 1



            Interview met Bob van Leerdam (mijn Opa)
                           Door Menno Leerdam klas 1VC




   Ik heb mijn opa Bob van Leerdam geïnterviewd. Hij is geboren op 16 mei 1937 en
   woonde in Halfweg. Dit is een plaatsje tussen Amsterdam en Haarlem. Hij woont nu in
   Amsterdam.


   Met wat voor soort speelgoed speelde u vroeger?
   Vroeger was er alleen maar houten speelgoed ik had een blokkendoos. En mijn broer had een houten
   vrachtwagen. En we hoepelden veel. Je rende dan achter een ring aan.


   Wat voor sport deed u?
   Vroeger was je lid van de jeugdbeweging via de kerk en daar ging je schaken en je zat vroeger bij de
   padvinderij. Hier deed je dingen veel buiten, b.v. hutten bouwen.


   Hoe was het op school?
   Je las heel veel leesboekjes en borden van Aap Noot Mies Wim Zus Jet enz. en heel veel handwerk.
   En we hadden ook geschiedenis. Vroeger was er veel meer handenarbeid. En je schreef met een leitje
   en een griffel een pen bestond nog niet. Je schreef met inkt en een kroontjespen. En een rekenmachi-
   ne bestond nog niet je deed alles uit het hoofd.


   Bent u streng opgevoed?
   Je werd vroeger heel streng opgevoed en er was de 2e wereldoorlog en er was angst en je moest leven
   zoals de rooms katholieke kerk het voorschreef.


   Had u vroeger thuis een auto?
   In 1947 was mijn vader de eerste die in de straat een auto had. Dat was een Ford Perfect je had vroe-
   ger altijd de fiets of de tram en ander verkeer bestond er nog niet. Ik maakte zelf een fiets van meer-
   dere oude fietsen.


   Hoeveel broers en zussen had u?
   3 broers en 4 zussen en daarom werd je streng opgevoed iedereen had een eigen taak iedere week.


   Zat u met veel kinderen in de klas?
   We hadden ongeveer 40 kinderen in de klas zitten.


   Zat u samen met meisjes in de klas?
   Ik zat op een gemengde katholieke school, maar meestal waren de klassen gescheiden, jongens apart
   en meisjes apart.
   Had u vroeger al een telefoon thuis?
Mijn Familie                                              Volume 1, Issue 1                     Pagina 17



Ja, we kregen in de oorlog een telefoon, je moest naar    Interview met Mevr. Reinderman
de centrale bellen en die belde het nummer voor je. Na
                                                          Door Ramona Lageman Klas: 1vc
de oorlog kreeg je een draaitelefoon en kon je direct
iemand bellen.


Wat voor kleding droeg u?
Altijd hetzelfde, een overhemd en een pull-over. Dit is     Dit is een interview met mevr. Rein-
een dunne trui en een pofbroek met lange kousen en          derman zij is 84 jaar oud. Het is m’n
de broek was tot op de knie.                                oma. Het over de tijd toen zij tiener
                                                            was, ongeveer net zo oud als ons.
                                                            Door deze interviews kunnen we het
Ik vond het leuk op mijn opa te interviewen. Zo heb ik      verschil zien van vroeger en nu.
geleerd hoe opa zijn jeugd heeft doorgemaakt, vragen
die ik anders niet zo snel had gesteld.
                                                            Hoe was het eten, veel of weinig?
                                                            (wat)


                                                            Er was niet zoveel keus als nu, en ook niet al
                                                            het buitenlandse eten wat je nu hebt. Je
                                                            kreeg gewoon Hollandse groente en aardap-
                                                            pelen. En misschien zondags een stukje
                                                            vlees. En in de oorlog heb ik tulpenbollen en
                                                            suikerbieten moeten eten.


                                                            Had u broers of zussen?
                                                            Ja, ik was de oudste dochter en ik had nog 2
                                                            zussen en 5 broers.


                                                            Waar woonde u?
                                                            Ik woonde in Amsterdam.


                                                            Hoe ging het vroeger op school?


                                                            Het was wel streng vroeger op school, die
                                                            meester heb wel eens iemand op de vingers
                                                            geslagen met een liniaal. Je ging vroeger
                                                            ongeveer tot je 14 jaar naar de basisschool.
                                                            En daarna moest ik gaan werken om geld te
                                                            verdienen. Een deel van dat geld betaalde ik
                                                            aan m´n ouders. Want die hadden zelf ook
                                                            niet veel geld.



                                                            (Zie volgende blz.)
Wat voor verschillen de lessen had u?
                                                         Mijn opa over zijn
De gewone lessen, rekenen, taal, lezen, schrijven
en handwerken.                                                 jeugd
Dan leerde je hoe je breien en haken moet.

                                                     Door Cynthia Bechai 1VC
Ging u in uniform naar school?

                                                     Hallo, ik ben Cynthia en ik ga mijn opa interviewen
Nee, we hoefde niet in uniform naar school.          over de jeugd

                                                      Hoe was het eten vroeger toen je klein
Deed u aan sport of weet u wat van de                 was?
sport van vroeger?
                                                      Lekker anders dan in Nederland
Ik heb vroeger op een gymvereniging gezeten, en       Hoe was het op school?
ik zwom altijd erg veel.                              Het was leuk op school

                                                      Heb je veel geleerd op school?
Hoe oud was u toen?                                   Ja en nee
Ik was toen wel iets ouder dan jullie, ik denk een
                                                      En wat vond je leuk aan school?
jaar of 16.
                                                      Leren

                                                       Deed je aan sport?
Ze moest vroeger hard werken maar had                  Er was bijna geen sport alleen speelden we slagbal
wel een leuke jeugd en nu is zij gelukkig             en rennen
met 2 dochters en 3 klein kinderen.
                                                      Hoe was het speelgoed vroeger?
                                                      We speelden met speelgoed auto´s

                                                      Vond je het leuk toen je klein was?
                                                      Ja, iedereen vond het leuk toen je klein was

                                                      Wat vind jij dat er veel is veranderd aan Ne-
                                                      derland?
                                                      Van alles is er veranderd

                                                      Heb je het druk gehad in je jeugd?
                                                      Ja, met mijn ouders helpen en alles
                                                      Wanneer ben je jarig?
                                                      24 oktober 1967

                                                     Mijn jeugd is niet het zelfde als mijn opa, het was
                                                     heel veel anders want vroeger was er bijna geen
                                                     speelgoed enzo. Ik vin dat er nu veel beter is gewor-
                                                     den.
Interview met mevrouw Jansen 62 jaar oud.
Door Manon Timmerman 1vc. 60+



wat is u naam?
Hanneke Jansen.

hoe oud bent u?
ik ben 62 jaar oud.

hoe was het vroeger op school?
nou het was niet hoe jij op school zit het was veel zwaarder.
de lessen waren anders. de leraren alles is een beetje verandert.

wat was je lievelings vak?
wiskunde want daar had ik een hele aardige leraar.

hoe was het thuis?
zwaar mijn moeder was ziek dus moest ik veel taken in het huis overnemen dus had ik eigenlijk haast nooit tijd
om met mijn vrienden te tutten of zo iets.

wat vond je van het interview ?
ik vond het fijn . En blij dat ik mijn hart weer even kon luchten.
en ik vond het leuk om jullie iets bij te brengen over vroeger.



 Ik ben geboren in 1936.
 Door Grietes Nanouchka Rappold klas 1vc


―ik ben geboren in 1936, dus toen de oorlog begon was ik
                                                                     fietst gedaan toen liet ze de radio expres vallen
4.Vlakbij onze straat was een school en die was afgezet door
                                                                     er zaten lampen binnen on en als ze kapot zijn
prikkeldraad dus daar mochten we toen niet meer heen of lopen.
                                                                     dan hadden de Duitser er niks meer mee. Din-
In de gaarkeuken in de school mochten we wel komen. Daar gin-
                                                                     gen van koper moest je ook inleveren. Dat wil-
gen ze koken en kregen we pap als we geen eten kregen of soep,
                                                                     len de Duitsers hebben zodat ze kogels kunnen
en dat soep en pap dat bewoog er zaten beesten in maaien.
                                                                     maken. Maar oma had die koperen bijl verstopt.
Wurmen, toen mijn moeder dat zag gingen wij naar Drenthe.
                                                                     Tussen de kolen kist. Daar had ze de koperen
Daar was wel eten. Toen gingen we met de bood naar van Am-
                                                                     bijl tussen gezet want daar kijken Duitsers niet.
sterdam naar lemmeren van lemmer gingen we dan naar Dren-
                                                                     Alles van koper wouden ze hebben.
the we gingen bij onze andere familie wonen.
                                                                     We hadden ook heel veel snel in die tijd en we
                                                                     hadden bijna helemaal geen kleren. Wij sliepen
Paar keer heen en weer geweest. Want mijn broer had de voeten
                                                                     op stro zakken in Drenthe van het land. Luizen
verbrand. Op school toen kwamen de vliegtuigen over in de
                                                                     heel vaak en schurft ook ziektes (onhygiënisch
lucht toen moesten wij kinderen onder de school banken door.
                                                                     toestanden) S ‘nacht mochten we geen licht aan
Naar de hal kruipen naar de uitgang. Want als de vliegtuigen
                                                                     doen als de vliegtuigen willen bombarderen als
bombarderen had je kans om te vluchten vanuit de hal. Wij zijn
                                                                     alles zwart is kunnen ze niet bombarderen. Als
een keer met de opa gingen we door de weilanden lopen want er
                                                                     ze licht is dan gingen ze bombarderen alle gor-
was een vliegtuig neergestort. Gingen we kijken met onze opa.‖
                                                                     dijnen docht doen enz.
Mijn vader moest naar Duitsland als opa niet ging kwamen de
Duitsers. Oma moest radio inleveren want anders wist je wat er
                                                                     Dank u wel voor de interview.
ging gebeuren. De Duitsers Woude niet dat je dingen wat er ging
gebeuren niet mochten weten. Toen had oma het achter op de
Gemaakt door: Brittany
Klas: 1VC


Naam persoon: Mevr. Paap
Leeftijd: 70
Heeft u vroeger een normale opvoeding gehad?
Ja maar niet zoals het nu is. De kinderen worden nu veel
vrijer opgevoed en dat was vroeger niet zo.

Heeft u veel van de oorlog meegemaakt?                           Nee, gelukkig niet, maar ik heb wel mensen ge-
Jazeker, ik heb ook heel veel gezien. Ik weet nog goed dat         zien die werden geslagen.
we moesten schuilen achter de trap.
                                                                 Dit was het interview van Mevr. Paap.
Wat had u vroeger voor eten?                                     Ik ben heel blij dat ik niet in de oorlog heb ge-
We hadden tulpenbollen, aardappel, levertraan. We kregen         leefd, maar nu want dat zou ik heel erg vinden.
elke zondag een stukje vlees en mijn vader kreeg dan altijd
het grootste stukje.

Zat u op school in de oorlog?
Nee in de oorlog niet daar was geen tijd voor, maar na de
oorlog zat ik wel op school.

Hadden ze vroeger ook tv series?
Ja, maar toen was het heel kindvriendelijk toen hadden ze
nog niet al die vecht dingen zoals nu.

Had u moderne kleding voor in die tijd?
Voor in die tijd wel ja, mijn moeder zorgde er altijd voor dat
wij er goed uitzagen.

Was u moeder streng?
Ja, toen ik in de kinderwagen lag moest ik heel nodig plas-
sen maar ik had een kleedje om me heen maar het was geen
tijd om naar de wc te gaan en als ik in dat kleedje plaste
kreeg ik een klap van mijn moeder.

Moest u een uniform dragen?
Op deze vraag heb ik geen duidelijk antwoord gekregen sor-
ry.

Hadden ze vroeger ook een tandarts en een dokter?
Ja, maar dat was in die tijd heel duur omdat er maar een
paar waren.

Werd u vroeger met een zweep of riem geslagen?
Het grote interview
  met mijn Opa en
Door: Danielle Kool (13 jaar) klas 1VC
Inleiding:
Van het Groenhorst College hebben wij als klas de
opdracht gekregen om ieder onze Opa en Oma te
interviewen. Wat belangrijk hierbij is: wat deden
toen zij de leeftijd hadden die ik nu heb. Ik heb
hiervoor mijn Oma en Opa gebeld en gevraagd
                                                        briek en hij vond dat echt heel zwaar werk. Mijn opa
over vroeger. Zij vonden het leuk om hieraan mee
                                                        heeft de oorlog van dichtbij meegemaakt. Er werd in
te werken.                                              Limburg veel gevochten maar er was wel genoeg te
                                                        eten. Mijn opa had het vroeger lang niet zo leuk als
                                                        wij nu hebben. Speelgoed hadden ze bij mijn opa
                                                        niet. Er werd veel buiten gespeeld in de omgeving
                                                        van het huis. Mijn opa lust net als mijn oma bijna


                                                       Illegale pamfletten en brochures

                                                               Tijdens de Duitse bezetting van Ne-
                                                               derland werd op grote schaal verzet
                                                               gepleegd en dat gebeurde op allerlei
                                                               manieren. Eén daarvan was het ver-
                                                               vaardigen en verspreiden van illegaal
                                                               drukwerk, zoals kranten, pamfletten
Interview van oma Maria:                                       en brochures. Hierin werd vaak gerea-
                                                               geerd op actuele gebeurtenissen. De
Vroeger toen ze mijn leeftijd had vond ze deze din-            publicaties riepen tegelijk ook op tot
gen leuk om te doen:                                           het plegen van verzet, of om geen
                                                               gehoor te geven aan de bepalingen
Mijn oma had geen vriendinnen maar wel huisdie-                van de bezetters.
ren dus ging ze die dieren verzorgen en haar moe-
der helpen met het huishouden. Ze had koeien,
geiten en kippen en toen kwam er een brand en
toen hielden ze 1 kippie over die heette Tokkel en
die at altijd met haar mee s ‘middags en s ‘avonds.
Die kwam altijd bij je op schoot zitten en kwam
naar je toe als je hem riep. Mijn oma vond gym het
leukste vak op school, samen met zingen en hand-
werken. In deze dingen was ze heel goed. Mijn oma
vond het ook leuk om te dansen. In die tijd was er
niet veel meer te doen. Toen mijn oma dertien was
de oorlog net afgelopen. Er werd niet veel gevoch-
ten waar mijn oma woonde, wel was er veel armoe-
de en voedseltekort. Mijn oma lust bijna alles. Mijn
oma is nu 76 jaar.



En van opa Dolf:
Mijn opa moest werken voor de oorlog en kreeg
een beetje geld maar niet veel en het geld moest hij
ook nog weggeven aan zijn moeder. Mijn opa komt
uit een heel groot gezin en woonde in Limburg. Hij
moest al op jonge leeftijd werken in de steenfa-
Pagina 22                       Mijn Familie                                                Volume 1, Issue 1



Interview met mijn oma die geboren is in 1942.
Door Jordy Gorseling klas 1VC


 Heb je nog broers en zussen?
 Ja, ik heb 2 zussen en 5 broers.
 Was het gezellig bij jullie thuis?
 Meestal wel, maar soms ook niet.
 Waarom was het soms dan niet gezellig?
 Soms had mijn vader door de strenge winter geen werk, want hij werkte op het land bij de boer. En als het dan
 hard vroor dan was er ook geen werk. En als er geen werk was, dan was er ook geen geld voor eten. Dan werd
 mijn moeder boos omdat mijn vader geen ander werk wilde zoeken en dan was er dus ook geen geld. Dan moest
 ik van mijn moeder naar de bakker en dan moest ik brood halen, maar omdat er geen geld was moest ik zeggen
 dat ze het maar op de bon moesten schrijven.
 Hadden jullie dan wel genoeg geld voor kleding met zoveel kinderen?
 Nee, wij kregen vroeger schoolkleding.
 Kreeg iedereen vroeger schoolkleding?
 Nee, dat was alleen voor de armen.
 Vond je dat dan niet erg?
 Ja, ik vond het vreselijk, want daardoor zag je duidelijk het
 verschil tussen arm en rijk. Maar er zaten ook wel voorde-
 len aan, want als je uit een arm gezin kwam dan mocht je
 gratis naar de overblijf. En daar kreeg je dan weer lekker
 eten en drinken.
 Moest je vroeger veel in huis helpen?
 Ja, want mijn moeder was ziek, ze had suikerziekte en
 daardoor was ze altijd moe. En omdat ik een meisje was
 mocht ik heel vaak niet naar school, dan moest ik mijn
 moeder helpen met het huishouden.
 Als je wel naar school mocht vond je dat dan leuk?
 Ja, meestal wel, maar mijn broers haalden nog weleens
 rottigheid uit op school en dan werden ze van school ge-
 stuurd en dan moest ik ook weer naar een andere school.
 Moesten je broers nooit in huis helpen?
 Nee, zij moesten mijn vader soms helpen op het land zodat
 ze weer extra geld hadden om alle dingen te betalen die op
 de bon waren gekocht.
 Wat is je leukste herinnering aan je jeugd?
 Ik had een vriendin die wel rijk was, en die nam mij soms
 een dagje mee om iets leuks te gaan doen. Dat moest dan
 wel stiekem, want mijn moeder mocht daar niets van we-
 ten.
Mijn Familie                                            Volume 1, Issue 1                        Pagina 23




  Me Moeder Hajrija Oorlog.
  In Bosnië Burger Oorlog.
  Door Isabella Avdic 1vc


 Me moeder was 34 Jaar. Ze wou naar der werk        In de ochtend kwamen ze daar naar toe en bonkte ze kei-
 toe gaan Toe de oorlog begon.                      hard tegen de deur en zeiden we hebben Zvornik ver-
                                                    overd. Een man zei dat elke jonge dood moet worden
                                                    gemaakt want die gaat weer ervoor zorgen dat er kin-
                                                    deren op de wereld komen. Ze werden gelukkig door een
 Me Moeder wou naar der werk gaan toen ze via       goede soldaat naar huis gebracht. Toen hebben ze dode
 de radio hoorde dat onbekende soldaten naar        mensen op straat gezien. Overal waren huizen kapot door
 Zvornik kwamen (De stad waar ze woonde). Ie-       de bommen of in fik gestoken. Auto‘s kapot met men-
 dereen was bang. Haar moeder begon te huilen       sen der in, dat ze mensen verbranden en dat ze mensen
 en trilde want ze kon niet meet lopen en zei       in de sloot gooide doodde mensen. Ze hebben concentra-
 ―gaan jullie maar ik kan niet meer‖. Alleen ze     tie kampen gemaakt en daarin werden mensen geplaats
 wisten niet waar naar toe.                         in een klein ruimten tot wel 100 mensen. Volgende dag
 Ze gingen lopend van huis weg naar het bos.        zijn ze via de rivier naar Servië gegaan. Daar zijn ze 6
 Haar broer had haar moeder met de auto iets        maanden gebleven. Daar was het moeilijk want zonder
 verder naar een dorp gebracht. (Moeder 60          geld en eten kan je het niet overleven. In 1993 is me moe-
 Jaar).                                             der naar Nederland gegaan. Anderhalf jaar wist ze niet
 Daar hebben ze de nacht doorgebracht. Volgen-      of haar moeder en familie leefde of dood waren helemaal
 de dag zijn ze terug naar huis gegaan Sommige      niets, pas eind 1993 heeft ze contact gekregen met haar
 buren zijn meegenomen door de Servische sol-       zus en moeder. Toen hoorde ze dat haar moeder ook in
 daten.                                             een vluchtelings kamp was. In Bosnië tijdens de oorlog
 Ze bleven nog een paar dagen in het huis ze had-   sneeuwde het, het was koud er was geen verwarming
 den via de radio gehoord dat ze weer naar hun      geen hout niks.
 werk moesten gaan. Me moeders zwager en 2          Me moeder kreeg een woning in Almere en zo kon ze me
 neefjes zijn naar hun werk gegaan. En ze kwa-      moeder helpen met kleding geven. Sturen naar Bosnia
 men nooit meer terug. Ze hebben hun gemar-         daarna heeft ze me vader ontmoet en heeft ze ons gekre-
 teld, Vast gehouden en daarna hebben ze hun        gen.
 dood gemaakt en weggegooid.
                                                    Over Haar Jeugd.
 Deze soldaten kwamen regelmatig van huis naar
 huis niemand mocht de deuren op slot doen. Ze      Als me moeder de jeugd van haar vergelijkt met die van
 pakken hun met de handen op de hoofd weg van       haar kinderen dan is het een groot verschil want:
 huis.                                              Ze moest lopend naar school. Wij kinderen met de fiets
 Ze moesten op straat blijven tot de soldaten       of bus.
 klaar waren met het huis onderzoeken. Ze waren     Ze hadden geen tv. Radio, maar nu hebben de kinderen
 2 maanden in de stad en toen was geld op eten      zelfs een laptop.
 op. Ze vroegen of ze weg mochten gaan naar fa-     Ze hadden niet teveel eten kleren wat haar moeder kon
 milie of vrienden. Van ene tante hebben ze ge-     kopen waren ze blij.
 hoord dat de moeder moest toekijken hoe haar
 kinder gemarteld en vermoord werden.               Ze woonden met zijn achten in 1 huis. Maar toch waren
                                                    ze gelukkigen hebben ze hun school afgemaakt.
 Dat waren de klein kinderen van me moe-
 ders oom. Me moeders zus ging haar dochter
 zoeken ze zijn er naar toe gegaan met de auto en
 ze werden door de soldaten uit de auto getrok-
 ken en er werd een pistool op ze gericht. Ze zei
 dat ze haar dochter zocht van hun mocht ze niet
 meer verder zoeken en moest ze terug keren.
 Me moeder ging haar dochter van haar zus op-
 halen van een andere plaats maar ze was er nog
 niet en toen werd er op haar geschoten. Na een
 half uurtje kwamen ze en zeiden ze dat niemand
 hun huis uit mocht. Die zelfde avond gingen ze
 verder het dorp in. In de avond hoorden ze al-
 leen maar bomen, pistolen, en al die dingen. Ze
 zaten in een lokaal van de school met 15 mensen.
Pagina 24                       Mijn Familie                                                 Volume 1, Issue 1




Mijn opa (72 jaar) op 13 jarige leeftijd
Door Jody Hollander klas:1vc



 Opa Hollander is nu een gelukkige opa
 van 72 jaar en heeft een lieve vrouw, sa-
 men hebben ze 3 zoons: Rien, Ed en Ro-
 nald. Maar ook schoondochters en klein-
 kinderen, ze wonen nu met zijn tweeën is
 een flat in Diemen.
                                                                                                                 -
 Interview over hoe opa Hollander op zijn 13de leef-
 de
 - Wanneer bent u geboren?                                 Met welk speelgoed speelde u toen der tijd?
 16-01-1938                                             Ik had weinig speelgoed omdat de 2de wereldoorlog veel
                                                        armoede teweeg had gebracht en ook de jaren erna
 - Waar woonde u vroeger?                               (opbouw van Nederland) en er niet veel geld was om zo-
 In Amsterdam Westerstraat 75 III (3 hoog)              als nu veel speelgoed te kopen, ik was al blij dat ik mocht
                                                        en kon sporten met de bijpassende spullen en wat zak-
 - Waar ging u naar school?                             geld We hadden thuis wel het spel Monopoly en deed ook
 2de klas Friso ULO . In de Johan van Oldenbarne-       wel postzegels verzamelen, kreeg postzegels van mijn
 veldtstraat .Opleiding in administratieve vakken,      tante die in het ziekenhuis werkte.
 Frans, Duits Engels en Steno. Eerste jaar was erg
 wennen aan de discipline en de wisselingen van         - Hadden jullie als gezin een auto?
 de leraren en leraressen en de lokalen en het huis-    We hadden geen auto .
 werk, toen ik gewend was werd het beter en
 Leuker                                                 - Hadden jullie een tv thuis?
                                                         We hadden nog geen TV, wel een oude radio.
 - Hoe was uw school?
 Ik heb een fijne tijd op school gehad.                 - Had u huisdieren?
                                                         Wij hadden tropische vissen en een kanarie.
 - Wat deed u na school?
 Eerst naar huis, boeken en spullen opruimen/           - Wat was toen uw lieveling eten?
 opbergen, kopje thee met mijn moeder drinken           Mijn lievelingseten, door mijn moeder gebakken vis.
 (meestal daarna), naar het Jan Lichtharthuis op        Wij als kinderen hadden geleerd te eten ―wat de pot
 de Lindegracht, dit was een jeugdcentrum onder         schaft‖, doch 1 groente vond ik erg onsmakelijk, name-
 leiding van de heer Joh. Schreuder, op christelijke    lijk spruitjes, want daar kreeg ik het zuur van, dit heb ik
 basis, jongens en meisje (gescheiden).                 nu Niet meer.
 We werden daar in de gelegenheid gesteld sport
 en andere spellen te doen en andere bezigheden         - Wat voor een beroep wou als kind graag?
 o.a. kennis maken met literatuur en ook nadenken        Piloot.
 over anderen binnen de samenleving.
 Tevens zat ik op die leeftijd op Judo en voetballen.   - Wat waren u uitjes?
 Mijn huiswerk probeerde ik altijd klaar te hebben      Dat waren alle leuke dingen die ik beleefde met vader en
 (’s avonds of anders s ’morgens vroeg)                 moeder, ooms en tantes, vrienden (innen).
 Want was dit niet zo dan zat je daarna vaak straf-
 werk te pennen.                                        - Ging u wel eens op vakantie?
                                                        Ja, met de speeltuinvereniging (daar spaarde we een
 - Was het veilig op straat?                            kwartje (25 centen) per week voor) we gingen dan naar
 De veiligheid op straat was groot, minder auto‘s       Soesterberg, we sliepen in een grote tent, veel plezier (5
 (dus meer speelruimte), minder Brommers en             of 6 dagen)
 geen gejakker, meer discipline en ontzag voor ou-      We gingen ook wel eens met het Jan Lichtharthuis op de
 deren mensen en openbaar gezag.                        fiets naar Den Helder, dan op de boot en op Texel weer
 Geen berovingen etc. wat nu tegenwoordig iedere        op de fiets.
 dag leest en hoort c.q. meemaakt.                      Slapen in het stro bij een boer met ongeveer 20 jongens
 - Hebt u wel eens kattenkwaad uit ge-                  onder leiding van de familie Schreuder. Fijne tijd circa 8
 haald?                                                 dagen.
 Ik denk dat ieder kind van 13 jaar wel eens katten-    - Naar welk land wou u toen heel graag op va-
 kwaad heeft uitgehaald, dus Opa ook.                   kantie?
                                                        Mijn ouders dachten niet aan vakantie in het buitenland
Mijn Familie                                                    Volume 1, Issue 1                           Pagina 25




(geen geld voor), dus een dagje ergens heen met een bus of
trein was al heel wat (speeltuin/bos/strand) Zelf drinken en
                                                                      Het jeugdleven van
brood meenemen.
                                                                      mijn oom en tante
- Wat vond u van dit interview?
 Jody dit was een interview met leuke vragen, waardoor ik        Door Nancy de Koning klas: 1vc
toch weer naar mijn jeugd terug moest.
Zo zie je maar, weinig geld om alles te kunnen kopen, maar
                                                               Dit is een interview over het jeugdleven van
minder kun je ook gelukkig zijn.
                                                               mijn oom en tante. Dus hoe het vroeger bij
                                                               hun was. Het leven was toen anders dan nu.
Groetjes Opa van de flat.
                                                               Nu heb je veel meer te doen zoals op de com-
                                                               puter, wii, Xbox.


                                                               Interview oom Fred

                                                               Waar woonde u?
                                                               Ik woonde in Nederlands-India. In een mijndorpje.

                                                               Had u een eigen kamer?
                                                               Nee, ik had geen eigen kamer ik moest tot mijn der-
                                                               tiende mijn kamer delen met mij broer.

                                                               Had u zakgeld?
                                                               Nee, ik kreeg geen zakgeld van me moeder, maar als
                                                               we naar onze ooms´s gingen kregen we 2,5 cent nu is
                                                               dat 20 euro. En soms kreeg je ook een dubbeltje met
                                                               een gat er in daar zat een touwtje en had je een ket-
                                                               ting.

                                                               Had u veel vrije tijd?
                                                               Ja, ik had na school . Veel vrije tijd. Ik ging toen voet-
                                                               ballen en zwemmen.

                                                               Hoe was u school?
                                                               Ik zat op een openbare school. Er zaten Chinese, In-
                                                               donesiërs en kinderen uit andere landen. Ik zat in een
                                                               klas van 15/16 kinderen. De onderwijzers waren ge-
                                                               woon Nederlands.


                                                               Zat u op een sport?
                                                               Er waren geen georganiseerde sporten, je ging ge-
                                                               woon. In je vrije tijd voetballen of zwemmen.
Grace Patricia Kelly (Philadelphia, 12 november 1929 –         Wat voor speelgoed had u?
bij La Turbie, 14 september 1982), later bekend als Hare       Ik had veel speelgoed. Ik had Japanse speelgoed ge-
Doorluchtige Hoogheid Prinses Gracia Patricia van              kregen van mijn vader. Dat was een trekpop, rol-
Monaco, was een actrice die later echtgenote werd van          schaatsen, knikkers om te knikkeren, een katapult,
prins Rainier III van Monaco.                                  stelten lopen(dat is een blik met 2 gaten en daarin zit
                                                               een touw) en een zeepkist met wielen om van de ber-
                                                               gen af te rijden.

                                                               Had u een idool?
                                                               Ja, dat was een bekende bokser. Die een Duitser ver-
                                                               sloeg op het Olympische spelen.

                                                               Had u vrienden?
                                                               Ja ik had veel vrienden, want ik kon goed voetballen
                                                               en dan had je veel vrienden.
Pagina 26                      Mijn Familie                                                   Volume 1, Issue 1



 Wat waren u hobby´s?
 Dat was meer spelen, voetballen, zwemmen en           Interview opa en oma
 jagen met een katapult.                               Clarence Spee klas 1vb

 Wat deed u in de avond?
 Ik ging met me broer en 2 zussen en met mijn
 moeder vaak gezelschap spelletjes doen. Zoals         Hadden jullie vroeger een telefoon?
 kaarten kwarten.                                      Ze hadden geen telefoon die kregen toen mijn oma 13
                                                       was. De televisie kregen ze pas in 1956.De auto kregen ze
 Interview tante Bep                                   in 1967 pas en daarvoor deden ze alles met de fiets of lo-
                                                       pen.
 Waar woonde u?
 Ik woonde in Amsterdam-zuid. In een stadje. En        Vroeger hadden ze geen wasmachine dus alles moest met
 na de oorlog toen me moeder overleed moest ik         de hand gebeuren, Zondagavond ging de was in een grote
 naar een weeshuis.                                    emmer op het gasfornuis om vast wat voor te weken en s
                                                       'maandags ging haar moeder wassen , ze hadden ook niet
 Had u een eigen kamer?                                zoveel kleren als ons . Later ging haar moeder een wasma-
 Nee, ik had geen eigen kamer tot me tiende moest
                                                       chine huren voor een ochtend in de week In 1957 kregen
 ik me kamer delen met drie broers. Na de oorlog
                                                       ze onze eerste wasmachine thuis.
 toen ik naar het weeshuis ging zat ik met 12 kin-
 deren in een zaal.                                    Ook hadden ze geen douche , ze moesten ons wassen aan
                                                       de wasbak of in de keuken en als je klein was ging je in de
 Had u zakgeld?                                        tobbe , weet je wel zo een metale waar ze nu een vijver of
 Nee, ik kreeg geen zakgeld van me ouders maar         plantenbak van maken .
 wel van mijn opa en oma.
                                                       Ze, mijn vader had 2 weken vakantie en moesten 6 dagen
 Had u veel vrije tijd?                                in de week werken. Zelf moest ze ook Zaterdagochtend
 Ja, in het weeshuis had je veel vrije tijd. Ik was    nog naar school.
 dan ook met vriendinnen.
                                                       In plaats van een dvd speler hadden ze een platenspeler in
 Hoe was u school?                                     1956 of te wel pick-up.
 Ik had een hele leuke school en ik had er veel ple-
 zier mee.

 Zat u op een sport?
 Ja, ik zat op tapdans, turnen, ik zat in een toneel
 groep en op tennis.

 Wat voor speelgoed had u?
 Ik had voor mijn tiende poppen, poppenwagen,
 stelten en een vliegende Hollander (een karretje
 op wielen)
  Had u een idool?
 Toen ik 13 was vond ik filmsterren leuk zo-
 als Doris Day, Grace Kelly.

 Had u vrienden?
 Toen ik in het weeshuis zat Had ik veel vriendin-
 nen. Ik had met me vriendinnen een geheime ka-
 mer met dozen en daarin zaten dagboeken.

 Wat waren u hobby’s?
 Tennissen, paardrijden, turnen, handwerken, to-
 neel spelen en tafel tennissen.

 Ik hield niet van ten ik rende altijd weg als we
 moesten eten. En ik werd verpleegster toen ik 18
 werd.

 Je ziet dus dat het leven anders was dan
 nu. Nu is er veel meer te doen. Dit was
 mijn interview, ik hoop dat het leuk was
 om te lezen.
Mijn Familie                                       Volume 1, Issue 1                  Pagina 27




Familie in de oorlog                                happen .
                                                    Bij mijn oma thuis hadden ze toen twee
Lindsay Rob klas : 1VB                              kolenkachels ze haalden de kolen bij een
                                                    kolenboer maar opgegeven moment was
                                                    het op toen gooiden ze er van alles in .
                                                    Mijn oma kwam aan kleding door haar
                                                    moeder die naaide gewoon lapjes aan el-
                                                    kaar .
                                                    Ze hebben na de 2e wereldoorlog een kof-
                                                    fer kleding gekregen van familie uit Ame-
                                                    rika.
                                                    Na de oorlog was het nog steeds niet zo
                                                    goed het ging nog slecht er was nog niet
                                                    zo veel eten en kleding want alles moest
                                                    opnieuw opgebouwd worden .
                                                    Mijn oma kan zich nog herinneren dat er
                                                    Zweeds wit brood werd gedropt door een
                                                    vliegtuig en mijn oma had toen ook nog
                                                    nooit chocola gegeten en ze vond het
                                                    heerlijk.
                                                    Mijn oma is op 14-4-1961 getrouwd met
                                                    Barend-jan mijn opa dus
                                                    Ze kregen hun eerste kind op 22-2-1962
                                                    en ze heet Marianne Rob .
                                                    Hun tweede kind is geboren op 29-7-1966
                                                    en hij heet Edwin Rob mijn vader .
                                                    En hun laatste kind is geboren op 7-12-
Oma
                                                    1969 en die heet Frank Rob

Ik heb mijn opa en oma geïnterviewd. Ik heb
ze een aantal vragen gesteld over vroeger mijn      opa
opa is jonger dan mijn oma en mijn opa kan
bijna niets meer herinneren omdat hij toen zo
jong was.


Mijn oma heet:Janny Rob-Bosman .
Mijn opa heet: Barend-jan Rob
Mijn oma is in 1936 geboren in Enkhuizen ze is
voor de oorlog geboren en toen de oorlog be-
gon was ze 4 jaar oud.


Als kind had ze niet zoveel speelgoed als wij ze
had een pop en een paar boekjes .
In de Hongerwinter van de 2e wereldoorlog
leefde mijn oma’s familie van de gaarkeuken
ze kregen aardappels en ze aten kool en sui-
kerbieten .


Mijn oma vierde toen ook gewoon haar ver-
jaardag met slingers maar niet zo mooi als nu
gewoon zelf geknutseld en ze gingen ook koek-
Pagina 28                     Mijn Familie                                                 Volume 1, Issue 1



 Vroeger...                                         Interview opa en oma
                                                    Clarence Spee klas 1vb
 door : Marcha Alson klas: 1vb


   Wanneer bent u geboren? 1936                     Hadden jullie vroeger een telefoon?
                                                    Ze hadden geen telefoon die kregen toen mijn oma 13
   Had u een fijne jeugd na de oorlog? Nou          was. De televisie kregen ze pas in 1956.De auto kregen ze
   beperkt.                                         in 1967 pas en daarvoor deden ze alles met de fiets of lo-
                                                    pen.
   Met hoeveel kinderen waren jullie thuis? 6       Vroeger hadden ze geen wasmachine dus alles moest met
                                                    de hand gebeuren, Zondagavond ging de was in een grote
   Mocht u in het begin van de oorlog niet meer     emmer op het gasfornuis om vast wat voor te weken en s
   met u vriendinnen spelen van hun ouders          'maandags ging haar moeder wassen , ze hadden ook niet
   omdat u joods was? Nee , ik mocht niet           zoveel kleren als ons . Later ging haar moeder een wasma-
   meer met hun spelen.                             chine huren voor een ochtend in de week In 1957 kregen
                                                    ze onze eerste wasmachine thuis.
   Moest u veel helpen met huishouden vroe-         Ook hadden ze geen douche , ze moesten ons wassen aan
   ger? Nee eigenlijk heel weinig.                  de wasbak of in de keuken en als je klein was ging je in de
                                                    tobbe , weet je wel zo een metale waar ze nu een vijver of
   Wat is er volgens u echt heel erg veranderd      plantenbak van maken .
   als u kijkt naar vroeger en nu? Vroeger
                                                    Ze, mijn vader had 2 weken vakantie en moesten 6 dagen
   waren de mensen veel liever met el-
                                                    in de week werken. Zelf moest ze ook Zaterdagochtend
   kaar.
                                                    nog naar school.

   Wanneer leerde u opa kennen? 60 jaar ge-         In plaats van een dvd speler hadden ze een platenspeler in
   leden.                                           1956 of te wel pick-up.

   Heeft u vroeger ook wel is een interview met
   u opa of oma gedaan? Nee , dat soort din-
   gen deden wij vroeger niet op school.

   Wat is verschil tussen de middelbare scholen
   van nu en vroeger? Vroeger had je maar
   van 1e klas tot de 6e klas en dan ging je
   naar een andere school met meestal
   heel weinig keus , nu kan je bijna alle
   kanten op.

    Wat vond u van het interview? Ik vind het
   leuk om geïnterviewd te worden!

   Ik vond het leuk om mijn oma te interviewen
   want , het is altijd wel gezellig om met mij
   oma te praten. En ik ben altijd wel nieuwsgie-
   rig naar vroeger. Ik heb ook heel erg gelachen
   met haar, Bij vraag 7 zei ze per ongeluk in
   1904 maar toen was ze nog niet eens geboren
   daar hebben we toen nog over gelachen.
Mijn Familie                                             Volume 1, Issue 1                      Pagina 29




Interview met oma dolly                                      Interview met mijn
Door Cyril Gorter klas 1vb

                                                                  opa Cees

 Wat deed u het liefst op school?                              Door Michelle Wardenaar Klas:
 Biologie vond ik het leukste vak.

 Wat vond u het engst wat u meegemaakt
 heeft?                                                      Hoeveel kinderen waren er bij
 In 1944 was ik 4 jaar toen was er oorlog. Er was een        jullie thuis?
 bombardement en toen ging ik met mijn ouders                Ze waren met 8 kinderen thuis (4 jon-
 onder de tafel zitten.                                      gens, 4 meisjes)
                                                             Hoe sliepen ze in huis?
 Waar en wanneer bent u geboren?
                                                             De jongens hadden 1 kamer met 2
 In Amsterdam op 8mei 1940.
                                                             stapelbedden, de meisjes hadden 1
 Wanneer bent u met opa getrouwd?                            kamer met 2 stapelbedden en hun
 5 september 1963. Dus al 47 jaar                            vader en moeder sliepen op een slaap-
                                                             bank in de huiskamer
 Wat deed u voor werk vroeger?                               Moesten er mensen van het ge-
 Ik was in de verkoop. Ik heb in meerdere winkels
                                                             zin vluchten in de oorlog?
 gewerkt. Meestal in een servies winkel ,daar hadden
 ze ook veel kristallen beeldjes en vazen.                   Ja, de vader van mijn opa moest
                                                             vluchten omdat hij niet voor de Duit-
 Wat voor huisdieren had u? En welke namen                   sers wilde werken. Hij verstopte zich
 hadden ze?                                                  op een zolder in een schuur.
 Ik had een poes Mitzie, kippen, duiven en een ko-
                                                             Hadden jullie wel te eten in de
 nijn ,maar die was om op te eten.
                                                             oorlog en zo ja, wat?
 Wat zijn u leukste herinneringen aan vroe-                  Ja, op woensdag aten ze altijd gehakt-
 ger?                                                        ballen, op zaterdag biefstuk en sowie-
 Toen we zondag middag naar de speeltuin gingen (1           so 1 x per week soep en 2 x per week
 keer in het half jaar). We kregen een flesje drinken,       stamppot.
 maar dat moesten we wel delen.
                                                             Hoe heten je ouders?
                                                             Zijn vader heette Jan Noordsij en zijn
 Wat vindt u de grootste verandering tussen
 vroeger en nu?                                              moeder Ineke Benjert
 De technische apparaten. De televisie en computer.          Waar werkten je ouders?
 En ik vind het gedrag van de mensen meer egoïs-             Ze werkten allebei in hun eigen slage-
 tisch.                                                      rij
 Wat vindt u leuk van nu wat er vroeger niet
 was?
 De computer.

 Wat vond u leuk van vroeger wat er nu niet
 meer is?
 Het op straat spelen, toen waren er nog niet zo veel
 auto‘s en was er alle ruimte om te hinkelen en blikje
 te trappen.
Pagina 30                     Mijn Familie                                                      Volume 1, Issue 1




  En het verhaal van mijn opa
  Groeten Samuel 1VB



                                                                  Mijn vader en moeder (dus jouw overgrootou-
                                                                  ders) hadden een kruidernierswinkel in het cen-
                                                                  trum van de stad Groningen. Ik ben geboren in
                                                                  het centrum van Groningen in 1946. Dat is dus
                                                                  net na de tweede Wereldoorlog. (1940 tot 1945).
                                                                  Een groot deel van het centrum, rond de Grote
                                                                  Markt was in de oorlog kapot geschoten en/of
                                                                  afgebrand. Overigens waren die ruïnes wel een
                                                                  spannende speelplaats voor ons kleine jonge-
                                                                  tjes.

                                                                  Aan sport heb ik niet veel gedaan; tijdens gym-
                                                                  nastiek op school vond ik touwklimmen en rin-
                                                                  gen het leukst. En natuurlijk niet te vergeten de
                                                                  wedstrijden '10 meter figuurzagen'. Maar
                                                                  meestal was het spelen op straat met vriendjes
                                                                  en vriendinnetjes of thuis lekker wat zitten prut-
                                                                  sen met Meccano (dit is een soort lego maar dan
                                                                  van ijzer met allemaal schroefjes en moertjes.
                                                                  Ook het bouwen van radio'tjes, zoals de eerste
                                                                  kristalontvanger was altijd erg spannend. Maar
                                                                  daarvoor moest je meestal wel een goeie buiten-
                                                                  antenne maken anders kon je er niets mee ont-
                                                                  vangen.

                                                                 Na de lagere school en de Mulo ben ik op 18
                                                                 jarige leeftijd vertrokken naar Den Haag waar ik
                                                                 ongeveer 10 jaar heb gewerkt als telegrafist bij
                                                                 de PTT. In Den Haag heb ik ook mijn vriendin-
                                                                 netje gevonden en daarmee ben ik in 1969 ge-
                                                                 trouwd. Vermoedelijk ken jij haar ook wel, dat
                                                                 is oma. Nadat we in Voorburg (vlakbij Den
  Haag) getrouwd waren hebben we nog korte tijd in Den Haag gewoond, maar in 1972 verhuisd naar Kollum.
  Toen ging ik werken in Leeuwarden en 8 jaar later ben ik gaan werken in Groningen.

  In 1973 werd ons eerste kindje geboren, daardoor hadden we ineens wel veel herrie in huis hoor. Maar het was
  toen best een lief klein kereltje. We hebben hem René genoemd. Na zijn schoolopleiding is hij - toen hij een jaar
  of 20 was - het huis uitgegaan, maar toen was het natuurlijk al een hele kerel geworden. In 1979 heeft hij ook
  nog een broertje gekregen (en wij natuurlijk een zoon) hem hebben we Sebastian (oftewel Bas) genoemd. Ook
  dat was natuurlijk een lief ventje, maar die was bij de geboorte wel zwaar hoor, als ik me goed herinner wel 9
  pond!

  Hij is na zijn schoolopleiding in 2002 het huis uitgegaan, toen was die dus 23 jaar oud.
  Tja, de vraag 'wat ik het leukst vond wat ik ooit heb gedaan' vind ik moeilijk te beantwoorden.
  Wel kan ik zeggen dat het mooiste wat ik heb meegemaakt de geboorte van onze beide kinderen is geweest.
  En natuurlijk kunnen wij nu lekker relaxed genieten van onze kleinkinderen, of niet dan?
Mijn Familie                                                     Volume 1, Issue 1                    Pagina 31




Het leven van mijn oma.
Met de oorlog en de Hongerwinter




 Waar bent u geboren?
 * In 1940 in Spakenburg.


 Met hoeveel woonde jullie in een huis?
 * Met z’n 5e in 1 klein huisje.


 Waar betaalde jullie vroeger mee?
 * Met guldens natuurlijk.


 En in de wintertijden. Was het dan niet heel koud binnen?
 * Jawel, maar omdat wij een redelijk rijk gezin waren, hadden wij gewoon houd voor vuur.


 Hadden jullie huisdieren in jullie tijd?
 * Nee, dat hadden wij niet want mijn moeder vond dieren niet zo leuk dus hebben we niks gehad.

 Wat voor werk deed uw vader en moeder?
 * Mijn vader werkte bij een gelddruk fabriek en mijn moeder had geen werk want die moest voor mij zorgen.


 Hoe oud was u tijdens de oorlog?
 * Ik was pas nog geboren toen het ongeveer begon.

 Kwamen de Duitsers in de oorlog bij jullie thuis zoeken?
 * Wel bij ons thuis maar wij waren ondergedoken bij vrienden van ons.


 Bent u nog steeds boos op de Duitsers?
 * Nou, niet op alle Duitsers want niet alle Duitsers zijn verkeerd en hebben iets gedaan.
  Maar ik ben wel nog boos op Hitler dat hij ons dit heeft aangedaan.


 Was er iets in de oorlog waar u echt heel erg om gehuild heeft?
 * Nou, ik was nog maar een baby. Ik heb van mijn moeder gehoord dat ik heel hard ging huilen toen de Duit-
 sers bij ons in de tuin mijn driewieler kapot hadden gemaakt.


 Waarom hebben ze dat dan gedaan?
 Ik heb geen idee. Mijn vader dacht dat het kwam omdat wij er niet waren omdat wij bij vrienden
     waren onder gedoken. Maar verder weet ik het echt niet.


 Conclusie:
 Het was een dood normaal leven.
 Alleen de oorlog natuurlijk niet.
Pagina 32                   Nieuwsbrief                                                  Volume 1, Issue 1




                             De oma van Romy

                            Door Romy Eisses              hier onder zijn wat       deren? Mark Bart en
                            klas 1vE                      vragen van het leven      Suzanne
                                                          vroeger
                                                                                    Wanneer was u eerste
                            Mijn oma is heel erg lief     Wat is u naam? Marty
                            dat vind ik zelf wel maar                               kind? 1963
                                                          Wanneer bent u gebo-
                            ze is zo lief omdat ik heel                             Wat was u 1e baantje?
                            vaak leuke dingen van         ren? 1935 (75)
                                                                                    In een lampenzaak
                            haar krijgt en we gaan        Wat was de datum van
                            altijd leuke dingen maken                               Bent u goed opgevoed?
                                                          u trouwdag? 18 septem-
                            zoals koekjes of zo. En                                 Ja, ik ben heel goed opge-
                            vroeger ging ik altijd met    ber 1961
                                                                                    voed ik had goed onder-
                            de lego spelen en ging ik     Op welke school zat u?
                            huizen maken met me                                     wijs en thuis was het ook
      Mijn oma                                            Commenies
                            neefje en nicht.                                        heel fijn
                            Mijn oma woont nu in          In welke plaats lag die
                                                                                    Op welke sport zat u?
                            Almere haven in haar 1tje     school? Amsterdam
                            maar ze heeft altijd gezel-                             Schaatsen
                                                          Waar wonden u? Lijn-
                            schap van ons en dan ko-                                Bent u veder gegaan
                            men we bijv. bij haar         baans gracht
                            eten en het lekkerste eten                              met schaatsen? Nee
                                                          Hoe heten u man? Kees
                            van oma is bloemkool.                                   Conclusie: mijn oma is top
                            wij kleinkinderen van         Hoeveel kinderen had-
                                                                                    want ze neemt ons een
                            oma noemen oma, oma           den jullie samen? 3
                                                                                    weekje mee op vakantie
                            toet omdat ze vroeger in      Hoe heette die kin-
                            de auto veel toeterde.
 “mijn oma is top want ze
 neemt ons een weekje
 mee op vakantie

                      
                            Dit is een interview met Vemmy
                      
                            Door Denise Langeveld klas 1ve



                                                                                    heeft u kleinkin-
                            Beste mensen dit is een
                                                          Wat is uw naam?           deren?
                            interview met Vemmy.
                                                          Vemmy                     1 kleinzoon
                            Ik ging langs de deuren
                                                          Hoe oud bent u?
                            met 2 vriendinnen, en                                   Hoe heeft u de oor-
                                                          Wordt over een paar
                            toen vroegen we aan                                     log ervaren?
                                                          maanden 84
                            Vemmy, of ze een inter-                                 Ik heb in het verzet ge-
                            view met ons wou doen,                                  zeten
                                                          Hebt u een man?
                            dat wou ze en toen was
                                                          Ik heb een man gehad
                            ze heel open, eerlijk dat                               Wat weet u nog van
                            was heel fijn ik heb er                                 u jeugd?
                                                          Bent u getrouwd?
 Radio 1940                 van genoten hoe ze dat                                  Als klein meisje kon ik
                                                          Ik ben 40 jaar ge-
                            zij, ik was wel een beet-                               naar school. Toen ik 14
                                                          trouwd geweest.
                            je geschrokken toen ze                                  was ging ik werken en
                            dat allemaal vertelde.                                  toen kreeg ik 5 gulden.
                                                          Heeft u kinderen?
                            Veel plezier met lezen!                                 We waren met zijn 8ste
                                                          1 dochter
                                                                                    dus het was erg druk in
Nieuwsbrief                                                   Volume 1, Issue 1                      Pagina 33



 huis en toen we groter werden
 gingen we haarspelden in ons           Had u vroege in de oorlog
 haar.                                  een huis?
                                        Ja een huis
 Wat was u eerste elektro-
 nisch ding?                            Waar was dat huis?
 Radio                                  Amsterdam
 Hoe oud was u toen u een               Hoe vindt u dat het nu is?
 vriend kreeg?                          Veel beter
 19 toen ik me man kreeg

 Had u speelgoed in de oor-             Dit was mijn interview.
 log?                                   Ik hoop dat u er van genoten
 Weinig, we speelden met lucifers       heeft en dat u er iets van begre-             Verzet tijdens WO II
                                        pen heeft en Vemmy was heel
 Bent u familie leden kwijt ge-         aardig en eerlijk dat was heel fijn
 raakt tijdens de oorlog?               e ze dé ook voor hoe zij dan met
 Nee                                    die lucifers speelden

 Interview over hoe het vroeger was met Oma Luijer
 Door Sven Buruma klas 1VE.



Vraag 1: Hoe oud bent U?
                                      Vraag6: Hoeveel vakanties wa-       fiets naar school.
Antwoord: 65 jaar                     ren er vroeger?
                                                                          Vraag11: Hoe lang deed U daar
Vraag 2: Op welke school heeft U      Antwoord: Net zo veel als jullie    over?
gezeten?                              nu hebben alleen wij gingen
                                                                          Antwoord: Ik deed daar 20 minu-
Antwoord: Sint Agnes school in        niet op vakantie maar gingen
                                                                          ten over.
Bussum                                naar de Hut ( dit is een huisje
                                      in het Naardermeer). Ik ben 1
Vraag 3: Waren er toen U 12 jaar      keer op de bromfiets met mijn
was ook al Auto‘s?                    vader naar de dierentuin in         Vraag12: Hoe oud was U toen U
Antwoord: Ja er waren wel al au-      Rhenen geweest.                     uw eerste baantje had?
to‘s maar wij hadden er geen een.     Vraag7: Had U een groot gezin       Antwoord: Toen was ik 14 jaar
Vraag 4: Kreeg U vroeger zakgeld?     thuis?                              oud.

Antwoord: Soms een kwartje dat is     Antwoord: Nee niet echt ik heb      Vraag13: Wat was dat voor een
25 cent. Geen euro cent.              twee broers en twee zussen.         baantje?

Vraag5: Waar speelde U vroeger        Vraag8: Hadden jullie huisdie-      Antwoord: Dat was in een hoe-
mee?                                  ren?                                denwinkel daar werd mij geleerd
                                                                          hoe je hoeden moest maken.
Antwoord: Met poppen en               Antwoord: Wij hadden thuis
vriendinnen buiten op straat. Ver-    wel geitjes en konijnen en bij de   Vraag14: Waren dat hoeden voor
stoppertje, put op de deksel ( dan    hut hadden we poezen en var-        iedereen?
zet je een leeg blik op de dekstel    kens.                               Antwoord: Ja dat was voor ieder-
deze schop je vervolgens weer weg     Vraag9: Bent U vaak verhuist?       een maar het leukste vond ik om
en dan gaat iedereen rennen tot dat                                       bruidsluiers te maken. Dan kon ik
iemand stop zegt en dat moet ie-      Antwoord: Nee wij zijn nooit
                                                                          de hoeden mooi maken voor
dereen blijven staan zo als hij dan   verhuisd.
                                                                          bruidjes.
staat. Daarna word het blik weer op   Vraag10: Hoe ging U naar
                                                                          Vraag15: Wat verdiende U bij dit
de put gezet en weggetrapt en dan     school?
                                                                          baantje?
mag iedereen weer verder rennen.
                                      Antwoord: Ik ging altijd op de
                                                                          Antwoord: Ik verdiende 2 gulden
Pagina 34                       Nieuwsbrief                                                     Volume 1, Issue 1




Ruilen met mijn oma? Ik weet het niet!!!
Door: Kyra Muis           Klas 1Ve


Ik heb een hele lieve oma van 80 jaar. Ze heet Coby en ze woont in Amsterdam in een soort aanleunwoning. Ze
heeft altijd in Amsterdam gewoond, in Amsterdam West en later in Amsterdam Noord. Ik wilde graag weten of
klopt dat we het nu beter hebben, want dat zegt mijn oma wel eens.
Hoe oud bent u?
80 jaar
Waar bent u geboren?
Amsterdam
Had u vroeger een goede jeugd?
Ja, heel goed! Behalve in de oorlogstijd.
Bent u vroeger naar school geweest? En naar welke?
Ja, eerst naar de lagere school maar ik weet de naam niet meer.
Heeft u daarna nog een opleiding gevolgd?
Ja, de huishoudschool.
Vond u het leuk?
Ja, Ik vond het leuk maar in de oorlogstijd was er niet veel om mee te werken.
Heeft u gewerkt?
Ja, bij twee juweliers als verkoopster tot ik ging trouwen.
Had u graag meer willen leren?
Nee.
Waar speelde u vroeger mee?
Met een pop en dan ging ik met andere kinderen vader en moedertje spelen en dat vond ik heel leuk.
Heeft u de oorlog meegemaakt zo je hoe was dat?
Ja, het was heel erg ik was toen 10 jaar oud en het duurde heel erg lang we hadden bijna nooit te eten en ik was
heel erg mager.
Hoe laat moest u naar bed?
Tussen 8 en 9
Mocht u uitgaan?
Ja, vanaf dat ik 16 was maar niet zo vaak.
Ging u wel eens uit eten?
Nee, we gingen altijd thuis eten want daar hadden we geen geld voor.
Was er snoep in huis?
Nee, alleen zaterdagavond waren er pinda‘s om te doppen (pellen) met limonade heel gezellig.
Ging u naar de bioscoop?
Niet dat ik me kan herinneren misschien toen ik een jaar of 17/18 was maar daar was verder geen geld voor.
Had u een tv in huis?
Nee, dat was er nog niet.
Had u een radio in huis?
Ja, maar niet zoals nu.
Had u een platenspeler in huis?
Niet toen ik 13 was maar later wel.
Nieuwsbrief                                                    Volume 1, Issue 1                       Pagina 35


Ziet u nog wel eens mensen van vroeger?
Ja, maar niet zo veel meer.
Met hoeveel woonde u in een huis?
Met 6 personen.
Had u een eigen kamer?
Nee, een tussenkamer.
Mocht u wel eens een feestje geven met
uw verjaardag?
Nee, dat deden ze vroeger niet, wel kinderfeest-
jes maar dan kwamen er een paar schoolvrien-
dinnetjes en dan kreeg je alleen maar limonade
met een snoepje en dan ging je geen leuke din-
gen doen maar een spelletje.
Trakteerde u op school?
Nee.
Wat was het leukste cadeautje wat u gehad heeft?
Dat weet ik niet meer maar we kregen niet zo gek veel.
Kreeg u zakgeld?
Ja, heel weinig.
Hoeveel zakgeld kreeg u?
Meestal (0,50)in guldens in eurocent is het € 0,23 maar als haar vader dan goed verdiende iets meer.
Had u vriendjes?
Ja, heel veel maar ik had heel erg lang met Jantje zwaan en mijn man was Jan Muis (die is overleden in 1990)
Pagina 36                      Nieuwsbrief                                                           Volume 1, Issue 1




                                                             en 50 cent in de week, dit     Vraag19: Vond U het een
                                                             is nu ongeveer 1euro 50        leuk interview?
                                                             waard. En dat mocht ik         Antwoord: Ja ik vond het
                                                             niet zelf houden dit moest     een leuk interview en
                                                             ik aan mijn moeder geven.      hoop dat je er een 10 voor
                                                             Vraag16: Wanneer leerde        krijgt.
                                                             U opa kennen?
                                                             Antwoord: Toen ik 18 jaar
                                                             was op een dansfeest.
                                                             Vraag17: Hoe oud waren
                                                             jullie toen jullie gingen
                                                             trouwen?
                                                             Antwoord: Ik was 22 en
                                                             opa 25 jaar.
                                                             Vraaag18: Waar zijn jullie
                                                             toen gaan wonen?
                                                             Antwoord: In Bussum
                                                             vlak bij mijn ouders.




                            waar ze zich in de kelder had-
                            den verborgen werd opgebla-
 “De kerk waar ze zich
                            zen door de Duitsers. In oor-
 in de kelder hadden
 verborgen werd
                            logstijd heeft ze veel honger
 opgeblazen door de         geleden. Haar vader regelde
 Duitsers”.                 eten door koeien dood te
                            schieten en de billen af te
                            snijden. Hij liep soms wel 15
                            kilometer om groenten te ha-
                            len.
Door Caitlin Kornet Klas:
1VE                          Ze wist niet veel meer van de                                     Sanatorium 1955
                             oorlog. Ze heeft tot haar 14e
Interview met me-
                             jaar op school gezeten. Op haar    de moeder werken en zij        Het was een leuk inter-
vrouw Hermans. Het
                             14e verjaardag is ze van school    moest toen op de rest pas-     view. Je komt er achter dat
was een hele aardige
                             gehaald. Ze was de oudste van      sen. Op haar 2oe heeft ze      de tijd moeilijk was voor
vrouw. Ze is een beetje
                             de meisjes.                        TBC gekregen en is ze 17       de mensen. Het was heel
mollig.
                                                                maanden in een sanatori-       leerzaam. Sommige heb-
                             Als het vakantie was mocht ze
Mevrouw Hermans is ge-                                          um opgenomen. Op haar          ben wel een moeilijke tijd
                             een dag naar de speeltuin,
boren op 1934. Ze is nu                                         29de heeft ze haar man         gehad.
                             voor de rest moest ze zich zelf
dus 76 jaar. Toen de 2e                                         leren kennen en is ze ge-
                             vermaken in de vakantie. Ze
Wereldoorlog begon was                                          trouwd. Binnen een jaar is
                             heeft allen maar op de basis-
ze 6 jaar en toen Neder-                                        haar eerste kind geboren.
                             school gezeten toen ze van
land bevrijd werd was ze
                             school ging zat ze in de 6de,      Ze heeft 15 jaar voor de
11. In die tijd woonde ze in
                             dat komt omdat ze vaak ziek        zelfde baas gewerkt. Ze
's Hertogen Bosch.
                             was geweest.                       heeft daar geleerd hoe ze
Haar grootouders waren                                          moest naaien.
                             Als haar vader ziek was moest
gestorven doordat de kerk
Nieuwsbrief                                                    Volume 1, Issue 1                    Pagina 37



                                                                          logstijd?
Interview met super oma                                                   -een popje.
Door Anna visser 1ve.

                                                                          Waarin woonde u in de oor-
Ik kreeg te horen dat we een op-                                          logstijd?
                                    Heeft u kleinkinderen?
dracht moesten maken over een                                             -in een huis
interview over vroeger en belde     -ja ook 3 stuks
gelijk mijn oma zij is de enige     Heeft u de oorlog ervaren?
persoon in mijn leven die heel                                            Waar stond dat huis?
erg veel voor mij betekend zij is   -Ik ben in de oorlog geboren.         -in Den Haag
mijn hele leven een 2de moeder
voor mij. ik belde mijn oma op
                                    Wat weet u nog van uw jeugd           Hoe vindt u de tijd van nu?
en vroeg haar of ik een interview
                                    dat u, u hele leven is bij geble-
mocht afnemen.                                                            -Gaat wel veel beter maar allemaal
                                    ven?
                                                                          zo ingewikkeld?
                                    -ik heb al 60 jaar 3 vriendinnen
En toen begon ik met vra-           waarmee ik nog steeds veel mee om
gen stellen.                        ga .                                  Dit was het interview met mijn oma
                                    Wat was uw eerste elektronisch        ik hoop dat het een beetje goed is.
Wat is uw naam?
                                    ding?                                 Ik vond het erg leuk om te doen en
-Gerrie visser                      een radio natuurlijk.                 het was sowieso leuk om mijn oma
Hoe oud bent u?                     -Over de volgende vraag moest         weer te spreken.
-65 jaar                            mijn oma wel even nadenken?
Heeft u een man?                    Hoe oud was u toen u een
                                    vriendje kreeg?
-nee niet meer
                                    -u……. 16 geloof ik
Bent u getrouwd?
                                    en hoe heette die?
-geweest                            -joop?
Heeft u kinderen?                   Had u veel speelgoed in de oor-
-ja 3stuks




Over het leven van vroeger
Door Maarten de Groot 1ve


Ik interviewde Anneke. Zij
is 68 jaar oud en is heel                                                          antwoord. Ja heel leuk.
aardig.
                                                                              vraag8. Wat is uw lieve-
vraag 1. Hoe heet je?                                                         lingseten.
   antwoord. Anneke.                                                              antwoord. Sperziebonen
                                                                                     en pizza.
vraag2. Kreeg je vroe-                 vraag5. Zat je vroeger op
ger zakgeld en hoe-                    een sport.                             vraag9. Heb je broers en
veel?                                     antwoord. Ja, op dansen             zussen.
    antwoord. Ja 10 cent                      en korfbal.                        Ja 2 zussen en 2 broers.
       per week.
                                       vraag6. Had u vroeger leuk             vraag10. Had je vroeger
vraag3. Wat deed je in                 speelgoed.                             veel vrienden.
je vrije tijd?                            antwoord. Ja eigenlijk wel             antwoord. Ja
    antwoord. Buiten spe-                     leuk.
        len.                                                                  Ik vond het interview interes-
                                       vraag7. Vond u vroeger                 sant. En ik vond het interes-
vraag4. Hoe oud ben                    school leuk.                           sant hoe ze vroeger leefde.
je.? -antwoord.68 jaar.
Het meisje met het rode                                          De NSB
               haar
                      Een van de verzetsstrijders die in de
                    duinen bij Bloemendaal is gefusilleerd,                                De meeste Nederlan-
                     is Hannie Schaft. Hannie is beter be-                                 ders haten de NSB.
                    kend onder een andere naam: het meis-                                  Toch zijn er ook men-
                      je met het rode haar. Zij is de enige
                                                                                           sen voor. Waarom
                    vrouw die op de Eerebegraafplaats ligt
                                   begraven.                                               eigenlijk?
                                                                                           Hieronder staan enke-
                     Jannetje Johanna Schaft (ze werd                                      le uitspraken:
                     meestal Jo of Hannie genoemd) werd
                     op 16 september 1920 geboren in Haar-
lem. Toen in mei 1940 de oorlog uitbrak, studeerde zij
Rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Zij stopte met
haar studie en ging langzaam maar zeker steeds meer doen
voor het verzet. In 1943 kwam zij in een verzetsgroep te-
recht. Hannie was onder meer betrokken bij een aanslag op
                                                                'Er was grote armoede en verdeeldheid in ons
een elektriciteitscentrale en op een spoorbrug over het
Spaarne in Haarlem. En zij schoot ook collaborateurs dood.      land. De NSB keerde zich tegen die schijndemo-
Hannie had rood haar, en om niet te veel op te vallen, verf-    cratie.'
de zij dat zwart.
                                                                'Het was de daadkracht die me aantrok; het
Op 21 maart 1945, dus zo‘n anderhalve maand voor het ein-
de van de oorlog, werd Hannie bij een controlepost gearres-     zingen en marcheren; en dat saamhorigheids-
teerd omdat zij verboden kranten in haar fietstas had. De       gevoel.'
Duitsers vonden later bovendien een pistool in haar hand-
tas. Ze werd dagenlang verhoord, en de Duitsers kwamen er       'Ik vond het indrukwekkend dat Hitler van een
toen achter dat zij het ‗rothaarige Mädel‘ was, dus het
‗meisje met het rode haar‘, van wie zij wisten dat ze aansla-   land met miljoenen werklozen een welvarend
gen had gepleegd. Hannie Schaft werd daarom doodgescho-         land had gemaakt.'
ten. Dat gebeurde in de duinen, op 17 april 1945 – dat wil      'Ik zag nog maar één keuze: het nationaal-
zeggen: maar tweeënhalve week voor de bevrijding! Hannie        socialisme of de chaos van het communisme.'
was toen nog maar 24 jaar …

Bron:                                                           'We konden van onze winkel niet leven, en de
http://www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu/html/6_School_en_    NSB beweerde dat het voor de middenstanders
Educatie/6.2.a_Hannie_Schaft.htm                                beter zou worden.'


Op 14 december 1931 werd de Nationaal-Socialistische            'Met Duitsland aan
Beweging in Utrecht door opgericht. Het door Mussert            de macht, gaf het
opgesteld partijprogram had veel punten gemeen met het          NSB-lidmaatschap
partij van Hitler de N.S.D.A.P. Het was duidelijk dat de        goede mogelijkheden
N.S.B. een Nederlands fascistische beweging was met
                                                                om carrière te ma-
alle daarbij behorende fascistische karaktereigenschap-
pen.                                                            ken.

De N.S.B. ging uit van het leidersbeginsel waarbij een
leider moest zorgen voor een krachtig staatsbestuur,            'Door het leiderschap
zelfrespect van de natie, zedelijkheid, tucht en orde, en       konden we bouwen
solidariteit van alle bevolkingsgroepen.                        aan een volksge-
                                                                meenschap. Waar
                                                                velen moeten beslis-
                                                                sen, wordt niets beslist en komt steeds het ei-
                                                                genbelang. Bron: http://www.verzetsmuseum.org/
                                                                tweede-wereldoorlog/nl/achtergrond/achtergrond,nsb