Mga Awiting Bayan Filipino 7

1. Filipino

2. Yunit 3:
Mga Awiting-bayan
Baitang 7
Filipino

3. Lesson x.y
Lesson Title
Aralin 1
Mga Elemento ng Awiting-
bayan
Filipino

4. Introduksiyon
Ano-ano nga ba ang mga awiting-bayan na mayroon ang ating
bansa?
Bakit kailangang panatilihin ang mga awiting-bayan sa
kasalukuyang henerasyon?

5. 5
Pagkatapos ng araling ito, inaasahang matututuhan ng mga mag-aaral
ang sumusunod:
Mga Layunin sa Pagkatuto
○ natutukoy ang mahahalagang elemento (persona, sukat at tugma,
talinghaga, at estilo) at detalye (paksa, nilalaman, at kaisipan) ng teksto;
at
○ naipaliliwanag ang nakapaloob na pahiwatig, simbolo, talinghaga, at
larawang diwa/ imahen sa teksto.

6. 6
Pagkatapos ng araling ito, inaasahang nasusuri ang mga detalye ng teksto
para sa kritikal na pag-unawa.
Kasanayan sa Pagkatuto

7. 7
Mahalagang Tanong
Ano ang kahalagahan ng pag-unawa sa
mga elemento at detalye ng awiting-
bayan sa pagpapalalim ng ating
kaalaman sa ating kultura at
kasaysayan?

8. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

9. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

10. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

11. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

12. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

13. Pampasiglang Gawain
Tukuyin kung anong awiting-bayan ang ipinahihiwatig ng larawan.

14. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Marunong ba kayong umawit?

15. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
naliligo

16. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
nagluluto

17. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
naghuhugas

18. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
naglilinis

19. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Ang awiting-bayan ay sumasalamin sa naging pamumuhay ng mga
sinaunang Pilipino kaya naman may iba’t ibang uri ng awiting-bayan para sa
iba’t ibang pagkakataon o okasyon na kanilang isinasagawa at ipinagdiriwang.

20. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Ang mga awiting bayan ay . . .
● sinaunang panitikan bago dumating ang mga Espanyol
● tradisyonal na tula na may himig o tono
● nagpapahayag ng buhay, damdamin, at karanasan ng mga ninuno

21. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Dalit - awit ng pampuri sa Diyos o anito.
Di matawag na demonyo
At di marunong manukso
Di naman masabing santo’t
Di maalam magmilagro.

22. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Oyayi - awit ng paghehele para sa mga bata.
Batang munti, batang munti,
Matulog ka na,
Wala rito ang iyong ina
Siya ay bumili ng tinapay,
Batang munti, batang munti,
Matulog ka na.
- salin ng awiting “Ili-Ili Tulog Anay”

23. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Kundiman - awit ng pag-ibig.
Sa dilim ng gabi
Aking nilalamay
Tanging larawan mo
Ang nagiging ilaw
- mula sa awit na “Anak Dalita”

24. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Diona - inaawit sa pamamanhikan o kasal.
Ang maton, nakaidlip
At hilik pa nang hilik
Sa higaang masikip.

25. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Dung-aw - awit ng dalamhati sa libing.
O, ama na nagbibigay
Hindi mo kami pinapabayaan
Ang aming tahanan ay puno
Ng pagmamahal at kasiyahan

26. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Soliranin - awit sa paggaod o trabaho.
Si Filemon, si Filemon, nangisda sa karagatan,
Nakahuli, nakahuli ng isdang tambasakan,
Pinagbili, pinagbili sa isang maliit na palengke
Kumita ng kaunting pera, kumita ng kaunting pera,
Para lang sa kaniyang alak na tuba.

27. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Uri ng Awiting-bayan
● Talindaw - awit sa karagatan.
Sagwan, tayo'y sumagwan
Ang buong kaya'y ibigay.
Malakas ang hangin
Baka tayo'y tangayin,
Pagsagwa'y pagbutihin.

28. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Mga Elemento ng Awiting-bayan:
1. Persona: Tinig o karakter sa awit
Batang munti, batang munti,
Matulog ka na,
Wala rito ang iyong ina
Siya ay bumili ng tinapay,
Batang munti, batang munti,
Matulog ka na.

29. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Mga Elemento ng Awiting-bayan:
2. Sukat at Tugma: Bilang ng pantig at pagkakahawig ng mga pantig
Ang/ ma/ton,/ na/ka/id/lip = 7
At/ hi/lik/ pa/ nang/ hi/lik = 7
Sa/ hi/ga/ang/ ma/si/kip. = 7

30. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Mga Elemento ng Awiting-bayan:
3. Talinghaga: Malalim o naiibang kahulugan ng mga salita
Sa dilim ng gabi
Aking nilalamay
Tanging larawan mo
Ang nagiging ilaw

31. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Mga Elemento ng Awiting-bayan:
3. Estilo: Paraan ng pagpapahayag sa awit
Di matawag na demonyo
At di marunong manukso
Di naman masabing santo’t
Di maalam magmilagro.

32. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Mga Detalye ng Awiting-bayan
1. Paksa: pangunahing ideya o tema
2. Nilalaman: mga salita o linya na nagpapahayag ng paksa
3. Kaisipan: pangunahing mensahe o aral

33. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Pagpapakahulugan sa Awiting-bayan:
1. Pahiwatig: Di-tuwirang pagpapahayag ng mga kaisipan
Sa aking pagtulog na labis ang himbing
Ang bantay ko'y tala, ang tanod ko'y bituin
Sa piling ni nanay, langit ay buhay
Puso kong may dusa sabik sa ugoy ng duyan

34. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Pagpapakahulugan sa Awiting-bayan:
2. Simbolo: Bagay o pangyayari na kumakatawan sa ibang kahulugan
Kay-pagkasawing-palad
Ng inianak sa hirap,
Ang bisig kung di iunat,
Di kumita ng pilak.

35. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Pagpapakahulugan sa Awiting-bayan:
2. Talinghaga: Pag-uugnay ng dalawang magkaibang bagay
Sitsiritsit, alibangbang
Salaginto at salagubang
Ang babae sa lansangan
Kung gumiri'y parang tandang

36. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
Pagpapakahulugan sa Awiting-bayan:
2. Larawang Diwa: Biswal na elemento na naglalahad ng mga ideya
Bahay kubo kahit munti
Mga gulay dito ay sari-sari
Singkamas at talong
Sigarilyas at mani
Sitaw bataw patani

37. Pagbuo ng Konsepto o Ideya
● Bakit mahalaga ang mga elemento, detalye at pagpapakahulugan sa mga
awiting-bayan?
● Paano nakatutulong ang mga ito sa pagbuo ng awiting-bayan?

38. Wikang Filipino, Alamin Natin
● katutubo
mga ninuno o sinaunang Pilipino na likas sa isang pook o rehiyon
● kultura
mga tradisyon, kaugalian, wika, sining, musika, pananampalataya, at
iba pang aspekto ng buhay ng isang pangkat ng tao
● musika
tunog na likha ng instrumento o tinig ng tao
● pagaod
pagpapakilos sa bangka sa pamamagitan ng sagwan

39. Linangin ang Kaalaman
Paano makatutulong ang pagkilala sa paksa at kaisipan sa pagsusuri ng
isang awiting-bayan?

40. Wika: Pagkilala sa Identidad at Pagpapatatag
ng Bansa
Ang epektibong paggamit ng wikang Filipino sa mga liriko ng awit ay
maaaring pumukaw sa mga makaririnig ng awitin, mapabuti ang
kanilang mga kasanayan sa komunikasyon, at magtanim ng
pagmamalasakit sa sariling pagkakakilanlan. Halimbawa, ang paggamit
ng mga rehiyonal na diyalekto sa mga kanta ay nagsusulong sa
pagpapahalaga sa kultura at kasaysayan. Ang pag-unlad ng wika ay
nagpapakita ng kabayanihan ng kultura ng Pilipinas. Ito ay
nagpapahusay sa pagkakaisa at pang-unawa sa pamamagitan ng
mayaman at magkakaibang tradisyon ng musika.

41. 41
Subukan Natin
Basahin at unawain ang awiting-bayan sa ibaba at sagutin ang mga tanong
tungkol dito.
Ako Kini si Angi
(Soliranin mula sa Bisaya)
"Angi" ang aking palayaw,
Paggawa ng damit ang aking
hanapbuhay;
Maghapon hanggang sa gabi,
Ang aking mga kamay ay walang
humpay na nagsusulsi.
Kahit gaano kahirap ang aking
trabaho,
Walang maipon na sentimo,
Sa aba, kumikita lang ako
Ng sapat para sa pagkain at upa!

42. 42
Subukan Natin
1. Ano ang paksa ng awiting-bayan? Patunayan kung paano ito ipinahayag.
2. Ano ang implikasyon ng awiting-bayan sa kalagayan ng mga manggagawa,
partikular na sa sektor ng paggawa ng damit?
3. Paano naipahayag ng awit ang pangarap o hirap ng persona nito?
4. Kung ikaw ang magsusulat ng karugtong ng awit, ano ang posibleng
kahihinatnan ng persona? Ipaliwanag ang iyong sagot.

43. 43
Isaisip Natin
1. Anong emosyon ang nararamdaman mo kapag nakakarinig ka ng mga
awiting-bayan? Bakit mahalaga ang ganitong uri ng musika sa ating
kultura?
2. Pumili ng isang awiting-bayan at ipaliwanag kung paano maiuugnay ang
mga aral dito sa pang-araw-araw na buhay.
3. Sa iyong palagay, paano nakatutulong ang persona ng awiting-bayan
upang maramdaman at maunawaan natin ang damdamin at mensahe ng
awiting-bayan?

44. Paglalapat
1. Paano magagamit ang iyong kaalaman sa awiting-bayan sa pagbuo ng
sarili mong tula o awit?
2. Kung ikaw ay magsusulat ng isang awiting-bayan, paano mo ito ilalapat sa
pag-aaral ng kasaysayan ng Pilipinas?
3. Paano maaaring gamitin ang mga konsepto ng awiting-bayan sa pag-aaral
ng matematika?
4. Sa iyong palagay, paano maaaring mapanatili ang kahalagahan ng awiting-
bayan sa kabila ng pag-unlad ng teknolohiya at agham?

45. Teksto: Pagbibigay Kahulugan at Pag-unawa
sa Makabuluhang Karanasan
Sa pag-aaral ng iba't ibang uri ng awiting-bayan, mga elemento nito,
mga detalye, at pagpapakahulugan, nagiging mas malalim ang pag-
unawa ng mga mag-aaral sa kulturang Pilipino. Ang modernong
teknolohiya ay nagpapalawak ng kanilang kaalaman at nagpapalaganap
ng iba't ibang uri ng literasi sa mga kabataan.

46. Sa iyong palagay, paano makatutulong ang pag-aaral ng awiting-
bayan sa pagpapahalaga mo sa iyong pagka-Pilipino at sa pag-
unlad ng iyong pagkatao?
46
Pagpapahalaga

47. Ang pag-unawa sa mga elemento at detalye ng awiting-bayan ay
nagbibigay-diwa at lalim sa ating pagkilala at pagpapahalaga sa
ating kultura at kasaysayan bilang mga Pilipino. Sa pamamagitan nito,
mas nauunawaan natin ang ating pagkakakilanlan at ang mahalagang
papel ng musika sa paghubog ng ating bansa at sarili.
47
Inaasahang Pagpapahalaga

48. Isipin ang isang awit na narinig mo kamakailan. Ano ang nararamdaman
mo habang pinapakinggan ito? Paano ito nakatulong sa iyong pag-
unawa sa iba't ibang aspekto ng iyong buhay o kultura?
48
Pagnilayan Natin

49. Tumukoy ng isang uri ng awiting-bayan na tinalakay na. Paano ito
nagpapahayag ng mga damdamin, karanasan, at mga naisin ng mga tao
sa ating kultura? Ano ang mga elementong makikita sa awiting ito na
tumutulong sa pagpapahayag ng mga mensaheng nais iparating?
Ipaliwanag.
49
Alalahanin Natin

50. 50
Sipatin Natin

51. 1. Batay sa larawan, sa iyong palagay, anong awiting-bayan ang maaaring
maiugnay dito? Tukuyin ang mga eksena o elementong nagpapatotoo sa
impresyon na ito.
2. Paano inilalarawan ng imahe sa itaas ang kahalagahan ng musika at
kultural na pahayag sa komunidad ng mga Pilipino? Magbigay ng tiyak na
detalye mula sa larawan upang suportahan ang iyong sagot.
3. Kung magdadagdag ka ng isang persona o karakter sa imahe, paano mo
ito ilalarawan, at ano ang magiging papel o kahulugan nito kaugnay sa
awiting-bayan na naiugnay mo rito?
51
Sipatin Natin

52. 52
Paglalagom
● Ang awiting-bayan ay mahalagang bahagi ng ating kultura at kasaysayan
bilang mga Pilipino.
● May iba't ibang uri ng awiting-bayan na may kaniya-kaniyang kahulugan at
gamit sa lipunan. Ito ay ang dalit, oyayi, kundiman, diona, dung-aw,
soliranin, at talindaw.
● Ang awiting-bayan ang may mga elemento: persona, sukat at tugma,
talinghaga, at estilo.
● Sa pamamagitan ng pag-aaral ng mga elemento at detalye ng awiting-
bayan, mas nauunawaan natin ang kahalagahan nito sa ating buhay.

53. Kasunduan
1. Magsaliksik ng isang awiting-bayang mula sa iyong pinanggalingang
probinsiya o ng iyong mga magulang.
2. Gumawa ng isang infographic na nagpapakita ng mahahalagang elemento
at detalye ng awiting-bayan na iyong nasaliksik.
3. Sa infographic, ipakita ang koneksiyon ng bawat elemento sa ating kultura
at kasaysayan. Maaari kang gumamit ng mga larawan, dayagram, at
maikling pangungusap upang ipaliwanag ang iyong nasaliksik.

54. Sanggunian
Peregoy, Suzanne, and Owen F. Boyle. Reading, Writing, and Learning in ESL. New York: Longman, 1997.
Puzo, Mario. The Godfather. New York: Signet, 1978.
Redmon, Allen H. “How Many Lebowskis Are There? Genre, Spectatorial Authorship, and The Big Lebowski.” Journal
of Popular Film & Television 40, no. 2 (2012): 52–61. doi:10.1080/ 01956051.2011.613422
54
Angeles, Kathleen Siena, Lilian Cruz, Marissa Nuegas, at Lian Vivas. Salimbay 7: Ang Panitikan ng Mga Rehiyon Sa
Pilipinas. Lungsod Quezon.: C&E Publishing, Inc., 2019.