1. Huisarts en vroedvrouw: 4
handen op 1 zwangere buik
Masterproef 4de master huisartsgeneeskunde
Brouwers Elien
Devriendt Dymphna
Gijsen Charlotte
Simons Sofie
Promotor: Prof. Dr. B. Schoenmakers
Copromotoren: Dr. S. Van Baelen, Dr. J. Lisaerde, Dr. E. Lenaerts

2. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

3. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

4. Inleiding
• België 2012: 9 zwangeren/huisarts
• Minder zwangerschapsopvolging in eerste lijn
• Eerste lijn unieke positie om tijd en aandacht te besteden
Proefproject Leuven: VRINDSCHAP

5. VRINDSCHAP
VRoedvrouwen IN Duo Samen Co HuisArtsPraktijken
• september 2014
• Eerstelijnsopvolging zwangerschap
• Deelnemende praktijken / ziekenhuizen
o De Bakermat
o Universitaire groepspraktijk Leuven en huisartsenpraktijk Brugberg
Kessel-Lo
o UZ Leuven + Heilig Hartziekenhuis Leuven

8. Onderzoeksvragen
1. Hoe verloopt de opvolging binnen het VRINDSCHAP-
project?
2. Waarom kiezen zwangere vrouwen voor een opvolging
in eerste lijn?
3. Wat zijn de valkuilen en mogelijke verbeterpunten?
 Doel: exploreren van ervaringen en formuleren van
aanbevelingen

9. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

10. Methode
• Veldstudie
o Kwalitatieve studie
o Studiepopulatie
• Sept 2014 - mei 2015
• Exclusiecriteria
• Data-verzameling & analyse
o Enquêtes
• Uitkomstmaten
o Doorslaggevende factoren om voor project te kiezen
o Ervaringen van contactmomenten
o Suggesties ter verbetering zwangerschapsopvolging

11. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

12. Resultaten
• September 2014 – mei 2015: 40 zwangere vrouwen
• 14 ingevulde enquêtes
 Response ratio 35%

13. Resultaten
• Kenbaarheid
o Meerderheid via huisarts
o Kleine bijdrage van De Bakermat
o Geen gebruik van andere media: bv posters, vermelding op
website,..

14. Resultaten
• Doorslaggevende factoren
o Vertrouwensband = meest doorslaggevend
o Bereikbaarheid en beschikbaarheid
o Zelf bewust keuzes kunnen maken
o Krijgen van voldoende informatie
o Financiële aspect: slechts kleine minderheid

15. Resultaten
• Contactmomenten
o Voldoende vragen kunnen stellen
• Vroedvrouw en huisarts > gynaecoloog
o Uitleg rond zwangerschap en bevalling
• Vroedvrouw > huisarts > gynaecoloog
o Beschikbaarheid
• Vroedvrouw en huisarts > gynaecoloog

16. Resultaten
• Contactmomenten
o Aantal contactmomenten
• Goed bij gynaecoloog en vroedvrouw
• Te weinig bij huisarts
o Communicatie
• Meerderheid heeft indruk dat gynaecoloog niet op hoogte is
• Samenwerking loopt niet altijd vlot

17. Resultaten
• Algemeen
o ‘Tevreden’ tot ‘zeer tevreden’ over VRINDSCHAP-project
o Meerwaarde bij ongecompliceerde zwangerschap
• Verbeterpunten
o Taken theoretisch goed verdeeld MAAR in praktijk loopt dit niet
altijd zo goed (bv. informatie-uitwisseling)
o Folder: onduidelijkheid i.v.m. zwangerschapsopvolging

18. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

19. Discussie
• Kenbaarheid
o Afhankelijk van motivatie huisartsen
 Efficiënter om zwangeren vroeger op de hoogte te stellen
Bv: Flyers, affiches wachtzaal, website praktijk

20. Discussie
• Doorslaggevende factoren
o Vertrouwensband
• Continuïteit en goede arts-patiënt relatie
• Vooral geruststelling door arts belangrijk
o Bereikbaarheid en beschikbaarheid
• Huisarts toegankelijker, beter bereikbaar en laagdrempeliger dan
gynaecoloog

21. Discussie
• Contactmomenten
o Voldoen aan verwachtingen bij meerderheid
Echter: folder verwarrend
 Folder = leidraad: elke opvolging wordt individueel bepaald
o Tijd vrijgemaakt tijdens consult
• Grootste tevredenheid over vroedvrouw van De Bakermat

22. Discussie
• Contactmomenten
o Aantal zwangerschapsconsultaties
• Onenigheid literatuur
• VRINDSCHAP: 12 prenatale contactmomenten
• 3 echografieën bij gynaecoloog voldoende
• Minderheid wilt meer consulten bij huisarts
 Kloof tussen 8 en 28 weken

23. Discussie
• Contactmomenten
o Communicatie en informatie-uitwisseling tussen
zorgverleners
• Belangrijkste verbeterpunt
 Bepaalde medische info kan zo soms verloren gaan
• Voorbeelden ter verbetering
• Labo
• Intakegesprek
• Zwangerschapsboekje

24. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

25. Tekortkomingen
• Kleinschalig onderzoek
o Beperkt aantal geïncludeerde zwangeren
o Geen significante resultaten
• Grotere studie nodig voor correcter en accurater beeld te
schetsen
 Grotere betrouwbaarheid

26. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

27. Implicaties verder onderzoek
• Ervaring huisartsen omtrent dit project
• Standpunt gynaecologen omtrent gedeelde opvolging t.o.v.
persoonlijke opvolging

28. Inhoudstafel
• Inleiding
o VRINDSCHAP
o Onderzoeksvragen
• Methode
• Resultaten
• Discussie
• Tekortkomingen
• Implicaties verder onderzoek
• Implicaties praktijk

29. Implicaties praktijk
Werkpunten en aanbevelingen:
 Vroeger warm maken van zwangeren
 Duidelijke uitleg bij folder omtrent verloop opvolging
 Interval tussen contactmomenten bij huisarts verkleinen

30. Implicaties praktijk
 Communicatie en informatie- uitwisseling tussen
huisarts, vroedvrouw en gynaecoloog verbeteren.
 Vergaderingen
 Zwangerschapsboekje
 Labo
 Intakegesprek
 Toekomst: gezamenlijk elektronisch dossier

31. Referenties
1. Nationaal Insituut voor de Statistiek van de Belgische Federale Overheid; Bevolkingsstatistieken FOD
Economie. December 2013. URL: statbel.fgov
2. Seuntjens L, Neirinckx J, Van Mackelenbergh A, Van Royen P, Vervaeck N, Jacquemyn Y, et al.
Zwangerschapsbegeleiding. Huisarts Nu 2006;35(5):261-298.
3. Humblet PC, Wollast E, Vandenbussche P, Leleux P, Buekens P. Organization of prenatal care in Belgium. Biol
Neonate 1989;55(1):55-62.
4. Villar J, Carroli G, Khan-Neelofur D, Piaggio G, Gülmezoglu M. Patterns of routine antenatal care for low-risk
pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2001;(4):CD000934
5. Hoste J. De Maeyer L, Seuntjens E, Fransen E, Hendrickx K. Gedeelde zorg voor zwangeren: een haalbare
taak? Huisarts Nu 2012;41(5):238-242.
6. Robeyns K, Hendricks K. Zorgpad voor zwangerschapsbegeleiding: een evaluatie in de regio Mol. Masterproef
Huisartsgeneeskunde Leuven; 2010.
7. Williams M, Bethea J. Patient awareness of oral cancer health advice in a dental access centre: a mixed
methods study. Br Dent J. 2011 26;210(6):E9.
8. Nishtar S, Zoka N, Nishtar SS, Khan SY, Jehan S, Mirza YA. Posters as a tool for disseminating health related
information in a developing country: a pilot experience. J Pak Med Assoc.
9. Ward K, Hawthorne K. Do patients read health promotion posters in the waiting room? A study in one general
practice. Br J Gen Pract.1994; 44(389):583-585.
10. Smith LF. Views of pregnant women on the involvement of general practitioners in maternity care. Br J
Gen Pract 1996 Feb;46(403):101-104.

32. Referenties
11. Novick G. Women’s experience of prenatal care: an integrative review. J Midwifery Womens Health 2009 May-
Jun;54(3):226-237.
12. Baert M, Jacobs M. Verwachtingen en kennis van vrouwen over zwangerschapsopvolging. Masterproef
huisartsgeneeskunde Leuven; 2012. p. 64.
13. Douglas S, Cervin C, Bower KN. What women expect of family physicians as maternity care providers. Can
Fam Physician 2007;53(5):874-879.
14. Davey MA, Brown S, Bruinsma F. What is it about antenatal continuity of caregiver that matters to women?
Birth 2005 Dec;32(4):262-271.
15. Buekens P. Variations in provision and uptake of antenatal care. Baillieres Clin Obstet Gynaecol
1990;4(1):187-205.
16.Lodewyckx K, Peeters G, Spitz B, Blot S, Temmerman M, Zhang W, et al. Nationale richtlijn prenatale zorg:
een basis voor een klinisch pad voor de opvolging van zwangerschappen. KCE 2004. URL:
www.kenniscentrum.fgov.be.
17. Platform kwaliteitspromotie RIZIV – IMA – KCE – beroepsorganisaties – wetenschappelijke verenigingen;
Prenatale zorg individuele feedback ambulante voorschrijfgegevens huisartsen data 2005. December 2006. URL:
www.riziv.be/care/nl/doctors/promotion-quatlity/feedbacks/feedback-prenatal/pdf/doctor.pdf
18. Royal College of General Practitioners. Report of the RCGP Maternity Care Group. The Role of General
Practice in Maternity Care. Occas Pap R Coll Gen Pract 1995;(72):1-14.
19. Hildingsson I, Rådestad I. Swedish women’s satisfaction with medical and emotional aspects of antenatal
care. J Adv Nurs 2005 Nov;52(3):239-249.
20. Joos E. Toepassing van de Domus Medica aanbeveling over zwangerschapsbegeleiding in de praktijk. Zijn
alle betrokken partijen bereid deze tool te gebruiken? Masterproef huisartsgeneeskunde Gent; 2009. p. 67.

33. Bedankt voor jullie aandacht!