Eigentijdse toegankelijkheid. Rekening houden met de competenties van archiefgebruikers

1. Eigentijdse
toegankelijkheid
Rekening houden met de
competenties van
archiefgebruikers
Julia Romijn-Wixley & Aron de Vries
KVAN dagen 2010 (Kerkrade)

2. Waar gaan we het over hebben?
Wie zijn we?
Gebruikers
Wat hebben we gedaan?
Competenties van archiefgebruikers
Wat hebben we ontdekt?
Een opdracht
Verschillende kloven
Bruggen slaan

3. Wie zijn we?
 Julia Romijn-Wixley (Archief
Eemland)
Aron de Vries (Regionaal
Archief Gorinchem)

4. Nieuwe gebruikers

5. Wat hebben we gedaan?
Onderzoeksvraag:
Welke rol spelen de competenties van
archiefgebruikers bij het raadplegen van digitale
toegangen van archieven?
Exploratief gebruikers-onderzoek
uitgevoerd bij Archief Eemland in
Amersfoort

6. Principal Component Analysis
Begrip
Tevredenheid/succes

7. Definitie
 “Competence is a standardized requirement for an
individual to properly perform a specific job. It
encompasses a combination of knowledge, skills and
behaviour utilized to improve performance. More
generally, competence is the state or quality of being
adequately or well qualified, having the ability to
perform a specific role.”

8. Competenties van gebruikers
Twee soorten competenties:
1. Archivistische vaardigheden (Archival Intelligence van Yakel
en Torres, 2003)
 “Archival intelligence is the knowledge of archival principles,
practices and institutions and the ability to understand the
relationship between primary sources and their surrogates”.
2. Digitale informatievaardigheden
 Digitale informatievaardigheden omvat het vermogen te kunnen
navigeren op Internet, maar ook vaardigheden die te maken
hebben met het zoekproces.

9. Resultaat 1: De belevingssfeer
 Archivistische vaardigheden bevorderen een positieve
beleving van het zoekproces, met name bij het zoeken naar
brede onderwerpen.
 Proefpersonen met archiefervaring vonden de digitale
inventarissen wel behulpzaam en waren meer tevreden.
Wat leren we hiervan?
 We moeten gebruikers helpen archivistische vaardigheden te
ontwikkelen, zodat ze de (meta)data succesvol kunnen
interpreteren.

10. Resultaat 2: Het zoekproces
 Digitale informatievaardigheden bepalen
het zoekgedrag en het begrip van het
zoeksysteem.
 Proefpersonen met digitale
informatievaardigheden hanteren
verschillende zoekstrategieën om
informatie te vinden over archieven.
Wat leren we hiervan?
 Zijn inventarissen alleen toegankelijk als
we ze aanbieden op een manier die
(nieuwe) gebruikers gewend zijn?

11. Een opdracht: Het maken van een
beschrijving
 Kleine vragenlijst
 Het bestuderen van een archiefbestanddeel (maximaal 5
minuten)
 Het maken van een beschrijving (maximaal 5 minuten)
 Bespreking in relatie tot gebruikersonderzoek

12. Beschrijving van de archiefdienst (1)

13. Twee proefpersonen
Kern van het archief vormt de bewijsvoering dat Benno Barme (+
vrouw en kinderen) belijdend lid zijn van de Lutherse kerk en
daarmee als joden niet zullen worden weggevoerd. (Geboorte-)akte
van aanname in de kerk; Bewijs geschreven door Lutherse kerk
van Elberfeld; Bewijs geschreven door huidige dominee; Algemene
info over de maatregel betreffende het niet wegvoeren van
Lutherse joden; Brief Hirsch aan dominee (onduidelijk wie Hirsch
is).
Joodse raad te Amsterdam vraagt doopakten van Lutherse kerk te
Amersfoort van Benno Barne (17 september 1942) echtgenote
Dina Henrietta Hauf, ouders Rita Barne en Richard Barne, datering
akten, d.d. 24-4-1943.

14. Beschrijving van de archiefdienst (2)

15. Resultaat 3: Vier kloven
 De kloof tussen gebruiker en metadata
 De kloof tussen vraag en query
 De kloof tussen gewoonte en archiefpraktijk
 De usability kloof

16. Bruggen
slaan
 Wees een gids!
 Bouw een systeem dat gebruikers helpt competenties te
ontwikkelen

17. Discussie Vragen

18. Dank u voor uw aandacht
Julia Romijn-Wixley
julia@geju.nl
Aron de Vries
a.vriesde@gorinchem.nl
“Eigentijdse toegankelijkheid” downloaden via:
http://geju.nl/l/library/download/405