Java Dərs 2-Proqmlaşdırmaya giriş
      Murad İmanbəyli-Oracle və Java Developer
Əsas anlayışlar


JDK-Java Development kit,içərisində java proqramlarının
işləməsi üçün xususi proqramlar və kitabxanalar daşıyan
paket.
Javac.exe- Java Compile java kodlarının byte koda çevirən
kompliyator.
JRE-Java Runtime Environment Hazır java proqramlarını
işlətmək üçün istifadə olunur.Əgər java proqramı yazmaq
yox sadəcə işlətmək istəyirsinizsə onda JRE sizə kifayət eliyir.
JVM-Java Virtual Machine javac ilə çevirlən byte kodları
işlətmək üçün istifadə olunur.
Niyə Java ?


Sadədir-Java proqramçılar üçün öyrənilməsi və istifadəsi
sadə bir dildir.Çünkü sitaksini C++ dilindən götürşüdür.OOP
anlayışı olan bir üçün daha da rahatdır.
OOP-Object Oriented Programmin-Obyekt yönlü
proqramlaşdırma.Java tamamilə obyekt yönlü
proqramlaşdırmadır.Javada hər şey ya obyektdır yada
obyektın bir hissəsi.
Multiplatform-Java platformadan aslı olmayaraq JVM olan
hər yerdə java proqramını işlətmək olar.
Niyə Java ?


Paralel proqramlaşdırma-Javada eyni zamanda bir
neçə proqram işləyə bilər.
Şəbəkə proqramlaşdırma
Dinamiklik-Java dinamik bir dildir
Java versiyaları


Java 1.0 – Javanın ik versiyasıdır.Bu versiya ilə java bazara
çıxdı
Java 1.1- Java 1.0 versiyası üstündən uzun vaxt keçmədən
çıxdı.Bu versiyada yeni kitabxanalar əlavə olundu əvvəlki
versiyada olan bəzi xususiyyətləri çıxarıldı.
Java 2-Javanın 1.2 versiyasını bu şəkildə adlandırdılar.Bu
versiya ilə Sun şirkəti javanı Java 2SE paketdi altında bazara
çıxdı.Swing ve Collection əlavə olundu.
Java Versiyaları


Java 1.3-Bu versiyada əvvəlkinə nisbətən daha az
dəyişikliklər ilə bazara çıxdı.
Java 1.4-assert,zincir istisna hallar və IO bəzi
xüsusiyytələr əlavə olundu.
Java 1.5-Bu versiyada çox böyük dəyişiklər əlavə
olundu.Generic,Boxing,for-each,varargs,static,Threat
əlavə funskiyalar.
Java SE 6-Əvvəlki versiyadakı bir xüsusiyyətlərin
çoxunu yenilənmiş olaraq gəldi.
Şərhlər


Kod yazarkən öz kamentariyalarımız qeyd eləmək
üçün istifadə olunur.İki növ şərh sətri mövcuddur

Bir sətir -//
Çox sətir /*        */
İlk Sadə proqram


public class example{
       public static void main(String[] args){
       System.out.println(“Salam Dunya”);
       }
}
Dəyişənlər və Tiplər


Javada kompyuterin yaddaşında saxlanan dəyləri
dəyişənlər vasitəsi ilə ifadə olunur.
Dəyişənlər RAMda saxlanılır və qalıcı deyillər.
Dəyişənlərin hansı növ dəyər saxladığını tiplər ilə
müyyən olunur.Məsələn bu dəyişən Tam qiymətlidir
yoxsa simvol
Dəyişənlərin adlandırılması


Dəyişənləri könlümüzdən keçən kimi adlandıra
bilmərik.Aşağdakı qaydalara riayət eləməliyil yoxsa
proqramımız işləməyəcəkdir.
   A-Z,a-z və 1-9 kimi istifaə etmək olar.
   Dəyişənlərin adlarında boşluq ola bilməz.
   Rəqəm ola bilər ancaq rəqəm ilə başlaya bilməz
   $ və _ simvolarını istifadə eləmək olar
Java Case sensitive-dir
Dəyişənlərin növləri


Dəyişənlər iki yerə ayrılır
1. Primitvlər
2. Referanslar
Primitvlər yaddaşdan daha az istifadə edər.Ancaq əlavə
funksiya və metodları yoxdur.Referanslar isə Daha çox
yer tutar əvəzində isə bir necə funksiya malikdir.
Primitv tiplər


Tam ədədlər tipi
  byte-8 bit (-128 to +127)
  short – 16 bit (-32768 to +32767)
  int- 32 bit(-2 147 483 648 to 2 147 483 647)
  long- 64 bit (daha böyük qiymətlər üçün)
Primitv tiplər


Həqiqi ədəd tipiləri
  float-4 byte
  double-8byte
Simvol tipi
  char- bir simvoldan ibarət unicode(ANSII deyil)
Məntiqi tip
   boolean-true/false
Referans Tiplər


 Tam ədəd tipləri   Həqiqi ədə
 •Byte              tipləri
 •Short             •Float
 •Long              •Double
 •Integer




 Simvol             Məntiqi
 •Character         •Boolean
String


String mətn şəklində (ardıcıl simvolları) saxlamaq üçün
istifadə olunur.Referans tipdir ancaq pimitiv tip kimidə
davranır
Dəyişənlərin elanı


Dəyişənləri elan edərkən ilk əvvəl onun hansı tipdə
dəyər saxlaycağını sonra isə ona verəcəyimiz adı qeyd
etməliyik.(Qeyd sonda ; simvolu qoyulur.Bu simvol
sətrin bitdiyini göstərir)
Nümünə
int a;
double heqiqi_tipli_deyisen;
char simvol;
Dəyişənləri elan etmə


   Dəyişəni elan etdikdən sonra onu istifadə etmək üçün
   ona qiymət verilməlidir.
Məsələn
 int a; //a adina bir deyisen elan etdik
a=5; // yaddasda tutguun deyerin 5 oldugunu dedik
   Həmçinin elan olunan sətirdə də dəyişənin qiymətini
   verə bilərdik.
int a=5;
Dəyişənlərin elanı


  Eyni tipdən bir necə deyişən elan edəcəyiksə onları
  eyni sətirdəd elan edə bilərik.Vergul ile bir birden
  ayirirq.Meselen
Int a=8,b=9,tt=78;

Qeyd:long tipində dəyişən elan etdiyimizdə sonun l
hərfi qoymalıyıq əks halda java bunu int tip dəyişən kimi
qəbul edəcək.
Refeans tiplərin elanı


  Referans tiplər iki çür elan olunur.
Primitv tiplərdə olduğu kimi
Integer a=8;
new açar sözünün köməyi ilə
Integer a=new Integer(8)
Char və String elanı


  Bu tiplərin elanı bir daha fərqlidir.Char simvol tipində
  dəyişən elan etdiyimizdə ona verdiyimiz dəyəri tək
  dıraq arasına yazırıq.
Char simvolumuz=‘%’;
  String tipdə bir dəyişənə dəyər verdiyimizdə isə iki
  dıraq arasına yazırıq
String ad=“Murad”;
Məntiqi tip


  Məntiqi tip iki dəyər qəbul edir true(doğru) və
  false(yanlış) dəyərlərini qəbul edir.
  Məsələn
Boolean a=true

  Bəzi dillərdə true əvəzinə 1 false əvəzinə 0 yazmaq ilə
  dəyərlər qəbul edilir ancaq bu javada ödənmir
Tip çevirmə-Casting


Bir tipidə elan olunan dəyişəni digər tipə çevirmək üçün
qabağında mötərizə ilə çevirəcəyimiz tipin adı
yazılır.Buna casting deyilir.

doubel a=45.6;
int b=(int)a;
Suallar


Murad İmanbəyli-Oracle və Java Developer
http://muradimanbayli.com

Java ders2

  • 1.
    Java Dərs 2-Proqmlaşdırmayagiriş Murad İmanbəyli-Oracle və Java Developer
  • 2.
    Əsas anlayışlar JDK-Java Developmentkit,içərisində java proqramlarının işləməsi üçün xususi proqramlar və kitabxanalar daşıyan paket. Javac.exe- Java Compile java kodlarının byte koda çevirən kompliyator. JRE-Java Runtime Environment Hazır java proqramlarını işlətmək üçün istifadə olunur.Əgər java proqramı yazmaq yox sadəcə işlətmək istəyirsinizsə onda JRE sizə kifayət eliyir. JVM-Java Virtual Machine javac ilə çevirlən byte kodları işlətmək üçün istifadə olunur.
  • 3.
    Niyə Java ? Sadədir-Javaproqramçılar üçün öyrənilməsi və istifadəsi sadə bir dildir.Çünkü sitaksini C++ dilindən götürşüdür.OOP anlayışı olan bir üçün daha da rahatdır. OOP-Object Oriented Programmin-Obyekt yönlü proqramlaşdırma.Java tamamilə obyekt yönlü proqramlaşdırmadır.Javada hər şey ya obyektdır yada obyektın bir hissəsi. Multiplatform-Java platformadan aslı olmayaraq JVM olan hər yerdə java proqramını işlətmək olar.
  • 4.
    Niyə Java ? Paralelproqramlaşdırma-Javada eyni zamanda bir neçə proqram işləyə bilər. Şəbəkə proqramlaşdırma Dinamiklik-Java dinamik bir dildir
  • 5.
    Java versiyaları Java 1.0– Javanın ik versiyasıdır.Bu versiya ilə java bazara çıxdı Java 1.1- Java 1.0 versiyası üstündən uzun vaxt keçmədən çıxdı.Bu versiyada yeni kitabxanalar əlavə olundu əvvəlki versiyada olan bəzi xususiyyətləri çıxarıldı. Java 2-Javanın 1.2 versiyasını bu şəkildə adlandırdılar.Bu versiya ilə Sun şirkəti javanı Java 2SE paketdi altında bazara çıxdı.Swing ve Collection əlavə olundu.
  • 6.
    Java Versiyaları Java 1.3-Buversiyada əvvəlkinə nisbətən daha az dəyişikliklər ilə bazara çıxdı. Java 1.4-assert,zincir istisna hallar və IO bəzi xüsusiyytələr əlavə olundu. Java 1.5-Bu versiyada çox böyük dəyişiklər əlavə olundu.Generic,Boxing,for-each,varargs,static,Threat əlavə funskiyalar. Java SE 6-Əvvəlki versiyadakı bir xüsusiyyətlərin çoxunu yenilənmiş olaraq gəldi.
  • 7.
    Şərhlər Kod yazarkən özkamentariyalarımız qeyd eləmək üçün istifadə olunur.İki növ şərh sətri mövcuddur Bir sətir -// Çox sətir /* */
  • 8.
    İlk Sadə proqram publicclass example{ public static void main(String[] args){ System.out.println(“Salam Dunya”); } }
  • 9.
    Dəyişənlər və Tiplər Javadakompyuterin yaddaşında saxlanan dəyləri dəyişənlər vasitəsi ilə ifadə olunur. Dəyişənlər RAMda saxlanılır və qalıcı deyillər. Dəyişənlərin hansı növ dəyər saxladığını tiplər ilə müyyən olunur.Məsələn bu dəyişən Tam qiymətlidir yoxsa simvol
  • 10.
    Dəyişənlərin adlandırılması Dəyişənləri könlümüzdənkeçən kimi adlandıra bilmərik.Aşağdakı qaydalara riayət eləməliyil yoxsa proqramımız işləməyəcəkdir. A-Z,a-z və 1-9 kimi istifaə etmək olar. Dəyişənlərin adlarında boşluq ola bilməz. Rəqəm ola bilər ancaq rəqəm ilə başlaya bilməz $ və _ simvolarını istifadə eləmək olar Java Case sensitive-dir
  • 11.
    Dəyişənlərin növləri Dəyişənlər ikiyerə ayrılır 1. Primitvlər 2. Referanslar Primitvlər yaddaşdan daha az istifadə edər.Ancaq əlavə funksiya və metodları yoxdur.Referanslar isə Daha çox yer tutar əvəzində isə bir necə funksiya malikdir.
  • 12.
    Primitv tiplər Tam ədədlərtipi byte-8 bit (-128 to +127) short – 16 bit (-32768 to +32767) int- 32 bit(-2 147 483 648 to 2 147 483 647) long- 64 bit (daha böyük qiymətlər üçün)
  • 13.
    Primitv tiplər Həqiqi ədədtipiləri float-4 byte double-8byte Simvol tipi char- bir simvoldan ibarət unicode(ANSII deyil) Məntiqi tip boolean-true/false
  • 14.
    Referans Tiplər Tamədəd tipləri Həqiqi ədə •Byte tipləri •Short •Float •Long •Double •Integer Simvol Məntiqi •Character •Boolean
  • 15.
    String String mətn şəklində(ardıcıl simvolları) saxlamaq üçün istifadə olunur.Referans tipdir ancaq pimitiv tip kimidə davranır
  • 16.
    Dəyişənlərin elanı Dəyişənləri elanedərkən ilk əvvəl onun hansı tipdə dəyər saxlaycağını sonra isə ona verəcəyimiz adı qeyd etməliyik.(Qeyd sonda ; simvolu qoyulur.Bu simvol sətrin bitdiyini göstərir) Nümünə int a; double heqiqi_tipli_deyisen; char simvol;
  • 17.
    Dəyişənləri elan etmə Dəyişəni elan etdikdən sonra onu istifadə etmək üçün ona qiymət verilməlidir. Məsələn int a; //a adina bir deyisen elan etdik a=5; // yaddasda tutguun deyerin 5 oldugunu dedik Həmçinin elan olunan sətirdə də dəyişənin qiymətini verə bilərdik. int a=5;
  • 18.
    Dəyişənlərin elanı Eyni tipdən bir necə deyişən elan edəcəyiksə onları eyni sətirdəd elan edə bilərik.Vergul ile bir birden ayirirq.Meselen Int a=8,b=9,tt=78; Qeyd:long tipində dəyişən elan etdiyimizdə sonun l hərfi qoymalıyıq əks halda java bunu int tip dəyişən kimi qəbul edəcək.
  • 19.
    Refeans tiplərin elanı Referans tiplər iki çür elan olunur. Primitv tiplərdə olduğu kimi Integer a=8; new açar sözünün köməyi ilə Integer a=new Integer(8)
  • 20.
    Char və Stringelanı Bu tiplərin elanı bir daha fərqlidir.Char simvol tipində dəyişən elan etdiyimizdə ona verdiyimiz dəyəri tək dıraq arasına yazırıq. Char simvolumuz=‘%’; String tipdə bir dəyişənə dəyər verdiyimizdə isə iki dıraq arasına yazırıq String ad=“Murad”;
  • 21.
    Məntiqi tip Məntiqi tip iki dəyər qəbul edir true(doğru) və false(yanlış) dəyərlərini qəbul edir. Məsələn Boolean a=true Bəzi dillərdə true əvəzinə 1 false əvəzinə 0 yazmaq ilə dəyərlər qəbul edilir ancaq bu javada ödənmir
  • 22.
    Tip çevirmə-Casting Bir tipidəelan olunan dəyişəni digər tipə çevirmək üçün qabağında mötərizə ilə çevirəcəyimiz tipin adı yazılır.Buna casting deyilir. doubel a=45.6; int b=(int)a;
  • 23.
    Suallar Murad İmanbəyli-Oracle vəJava Developer http://muradimanbayli.com