ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್
ವವಿದ್ಯಾ ಲಯ
ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ತ ರ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್
ರ ಥಮ ದರ್ಜಾ ರ್ಕಲೇಜು.ಯಲಹಂಕ ಬೆಂಗಳೂರು-560064
ಎಂ.ಎ ಇತಿಹಾಸ ಪದವಿಗಾಗಿ ಭಾಗಶಃ ಸಲ್ಲ
ಿ ಸುವ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತ
ು ಕಂಪ್ಯೂ ಟಂಗ್ಕಲ್ಲಕೆಯ
“ಕೋಟೆ ಶ್
ರ ೋ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಮತ್ತ
ತ ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ನಾ ನ ಬೆಂಗಳೂರು” ಎಂಬ
ವಿಷಯದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ.
ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾ ರ್ಥಾ
ತಿಪ್ಪಾ ರೆಡ್ಡಿ
ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೂ :-P28CV22A042006
ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ು ರ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ ಎರಡನೇ ವಷಷ
ಸರ್ಕಷರಿ ಪ
ರ ಥಮ ದರ್ಜಷ ರ್ಕಲೇಜು ಯಲಹಂಕ
ಬಂಗಳೂರು-560064
ಮಾಗಾದಶ್ಾಕರು
ಡಾ.ಜ್ಙಾ ನೇಶ್
ವ ರಿ.ಜಿ
ಪ್ರ
ರ ಧ್ಯೂ ಪಕರು.
ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ು ರ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ
ಸರ್ಕಷರಿ ಪ
ರ ಥಮ ದರ್ಜಷ ರ್ಕಲೇಜು
ಯಲಹಂಕ ಬಂಗಳೂರು-560064
2.
“ಕೋಟೆ ಶ್
ರ ೋಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಮತ್ತ
ತ ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣದೇವಸ್ನಾ ನಬೆಂಗಳೂರು” ಎೆಂಬ
ವಿಷಯದ ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧವನ್ನಾ ತಿಪ್ಪಾ ರೆಡ್ಡಿ ಆದ ನಾನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ತ ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ
ಎೆಂ.ಎ ಪ್ದವಿಗಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತ
ತ ಕಂಪ್ಯಾ ಟೆಂಗ್ ಪ್ತಿ
ರ ಕೆಯ ಮೌಲಾ ಮಾಪ್ನರ್ಕಾ ಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು
ನಗರ ವಿಶ್
ವ ವಿದ್ಯಾ ಲಯಕೆಾ ಸಲ್ಲ
ಿ ಸಲು . ಡಾ.ಜ್ಙಾ ನೇಶ್
ವ ರಿ.ಜಿ ಪ್ಪ
ರ ಧ್ಯಾ ಪ್ಕರು ಇತಿಹಾಸಸ್ನಾ ತಕೋತ
ತ ರ
ವಿಭಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್
ರ ಥಮ ದರ್ಜಾ ರ್ಕಲೇಜುಯಲಹಂಕಬೆಂಗಳೂರು 560064 . ಇವರ ಸಲಹೆ ಹಾಗೂ
ಮಾಗಾದಶ್ಾನದಲ್ಲ
ಿ ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧವನ್ನಾ ಸಿದದ ಪ್ಡ್ಡಸಿದ್ದ ೋನೆ.
ಸಾ ಳ : ಬೆಂಗಳೂರು ತಿಪ್ಪಾ ರೆಡ್ಡಿ
ದ್ವವ ತಿೋಯ ಎೆಂ.ಎವಿದ್ಯಾ ರ್ಥಾ
ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ತ ರಇತಿಹಾಸವಿಭಾಗ
ಸರ್ಕಾರಿಪ್
ರ ಥಮದರ್ಜಾರ್ಕಲೇಜು
ಯಲಹಂಕ, ಬೆಂ-64.
ವಿದ್ಯಾ ರ್ಥಾಯದೃಢೋಕರಣಪ್ತ
ರ
3.
ಮಾಗಾದಶ್ಾಕರಪ್
ರ ಮಾಣಪ್ತ
ರ
“ಕೋಟೆಶ್
ರ ೋಜಲಕಂಠೇಶ್
ವರಮತ್ತ
ತ ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣದೇವಸ್ನಾ ನಬೆಂಗಳೂರು”
ಎೆಂಬ ವಿಷಯದ ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧವನ್ನಾ ತಿಪ್ಪಾ ರೆಡ್ಡಿ ಇವರು ಎೆಂ.ಎಇತಿಹಾಸ
ಪ್ದವಿಯ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತ
ತ ಕಂಪ್ಯಾ ಟೆಂಗ್ ಪ್ತಿ
ರ ಕೆಯ ಮೌಲಾ ಮಾಪ್ನರ್ಕಾ ಗಿ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್
ವ ವಿದ್ಯಾ ಲಯಕೆಾ ಸಲ್ಲ
ಿ ಸಲು ನನಾ ಮಾಗಾದಶ್ಾನದಲ್ಲ
ಿ
ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧವನ್ನಾ ಸಿದದ ಪ್ಡ್ಡಸಿದ್ಯದ ರೆ.
ಡಾ.ಜ್ಙಾ ನೇಶ್
ವ ರಿ.ಜಿ
ಪ್ಪ
ರ ಧ್ಯಾ ಪ್ಕರು
ಸ್ನಾ ತಕೋತ
ತ ರ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ,
ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್
ರ ಥಮ ದರ್ಜಾ ರ್ಕಲೇಜು
ಯಲಹಂಕ ಬೆಂ-64
4.
ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು
ತಿಪ್ಪಾ ರೆಡ್ಡಿ
ಎೆಂ.ಎವಿದ್ಯಾ ರ್ಥಾ
ಸ್ನಾತಕೋತ
ತ ರಇತಿಹಾಸವಿಭಾಗ
ಸರ್ಕಾರಿಪ್
ರ ಥಮದರ್ಜಾರ್ಕಲೇಜು
ಯೆಲಹಂಕಬೆಂಗಳೂರು-560064
“ಕೋಟೆ ಶ್
ರ ೋ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಮತ್ತ
ತ ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ನಾ ನ ಬೆಂಗಳೂರು” ಎೆಂಬ ವಸ್ತ
ತ ವಿಷಯದ
ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧದ ವಸ್ತ
ತ ವಿಷಯದ ಆಯೆಾ ಯೆಂದ ಅೆಂತಿಮ ಘಟಟ ದವರೆಗೂ ಅಮೂಲಾ ವಾದ ಸಲಹೆ
ಸೂಚನೆ ಮತ್ತ
ತ ಮಾಗಾದಶ್ಾನ ನೋಡ್ಡದ ಗುರುಗಳಾದ ಡಾ. ಜ್ಙಾ ನೇಶ್
ವ ರ್ ಜಿ ಮೇಡಂ ರವರಿಗೆ ತ್ತೆಂಬು
ಹೃದಯದ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನಾ ಅರ್ಪಾಸ್ತತೆ
ತ ೋನೆ.
ನನಾ ಪ್
ರ ಬಂಧ ರ್ಕಯಾವನ್ನಾ ಪ್
ರ ೋತ್ಸಾ ಹಿಸಿದ ಸ್ನಾ ತಕುತ
ತ ರ
ವಿಭಾಗದ ಸಂಚಾಲಕರಾದ ಪ್
ರ ಫೆಸರ್ ಜ್ಙಾ ನೇಶ್
ವ ರಿ, ಜಿ. ಪ್ಪ
ರ ೆಂಶುಪ್ಪಲರಾದ ಡಾ.ಗಿೋತ್ಸ ಮೇಡಂ ಹಾಗೂ
ಗುರುಗಳಾದ ಡಾ ಗುರುಲ್ಲೆಂಗಯಾ ಡಾ. ಶ್
ರ ೋನವಾಸ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅನತ್ಸ ಪ್ಪಟೋಲ್ ಜಯಶ್
ರ ೋ ಪ್ಯಜ್ಙರಿ ಮೊದಲಾದ
ಇತರೆ ಗುರುಗಳಿಗೂ ಗೌರವ ಪ್ಯವಾ ನಮನಗಳು.
5.
ಪ್
ರ ಸ್ನ
ತ ವನೆ
ಭಾರತದೇಶ್ವು ಧ್ಯರ್ಮಾಕವಾಗಿ ತನಾ ದೇ ಆದ ಪ್ಪ
ರ ಮುಖ್ಾ ತೆಯೆಂದ ಜಗತಿ
ತ ನಾದಾ ೆಂತ ಗುರುತಿಸಿಕೆಂಡ್ಡದ್. ಭಾರತವು
ಮೂಲತಃ ಸನಾತನ ಹಿೆಂದು ಧಮಾದ್ವೆಂದ ಕೂಡ್ಡದದ ರು ಸಹ ಹಲವಾರು ಜನ ,ಧಮಾಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯನ್ನಾ ನೋಡ್ಡದ್, ಎಲಾ
ಿ
ಧಮಾಗಳ ಸ್ನರ ಒೆಂದೇ ‘’ನೋನ್ನ ಬದುಕು ಇತರರನ್ನಾ ಬದುಕಲು ಬಿಡು’’ ಭಾರತದಂತೆಯೇ ನಮಮ ಕನಾಾಟಕದ ರಾಜಧ್ಯನ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲ
ಿ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನಾ ನಾವು ರ್ಕಣಬಹುದು ಅವುಗಳಲ್ಲ
ಿ ಒೆಂದ್ಯಗಿರುವಂತಹ ಶ್
ರ ೋ
ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ತಮಾರು 2000 ವಷಾಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನಾ ಹೆಂದ್ವದುದ ಅತಾ ೆಂತ ಪ್ಪ
ರ ಚಿೋನ
ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲ
ಿ ಒೆಂದ್ಯಗಿದ್ ಹಾಗೂ ತನಾ ದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ವೈಶ್ಷಟ ಾ ಗಳಿೆಂದ ಕೂಡ್ಡದ್. “ಶ್
ರ ೋ ಕೋಟ
ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ನವ ರ್ಮ ದೇವಾಲಯವನ್ನಾ ” ಸಹ ಅಲ್ಲ
ಿ ರ್ಕಣಬಹುದ್ಯಗಿದ್ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮಹತವ ವನ್ನಾ
ಪ್ಡೆದುಕೆಂಡ್ಡವ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ಮಾರುಕಟೆಟ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಕಲಾಸಿಪ್ಪಳಾ ಎೆಂಬ ಪ್
ರ ದೇಶ್ದಲ್ಲ
ಿ ಬಹಳ
ವಷಾಗಳ ಹಿೆಂದ್ ಸ್ನಧುಸಂತರು ಜಿೋವಿಸಿದದ ರು ಎೆಂಬ ಪ್
ರ ತಿತಿ ಕೂಡ ಇದ್. ಅದೆಂದು ಧ್ಯರ್ಮಾಕ ಪ್
ರ ಸಿದಧ ಸಾ ಳವು ನೆಲೆಯು
ಆಗಿದ್ ಎೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಇೆಂತಹ ಸಾ ಳದಲ್ಲ
ಿ ನೆಲೆಗೆಂಡ್ಡರುವ ದೇವಾಲಯದ ಬಗೆೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನಾ ಒಳಗೆಂಡ್ಡರುವ
ಈ ಸಚಿತ
ರ ಪ್
ರ ಬಂಧದಲ್ಲ
ಿ ನಾವು ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ನವ ರ್ಮ ಹಾಗೂ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶ್ಷಟ ತೆ ಮತ್ತ
ತ
ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಒೆಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯದ ಬಗೆೆ , ಹಾಗೂ ಕಲಾಸಿಪ್ಪಳಾ ಹಾಗೂ ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ಮಾರುಕಟೆಟ , ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ
ಮಾಹಿತಿನ ಒಳಗೆಂಡ್ಡದುದ ಓದುಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಅನ್ನಭವವನ್ನಾ ಒದಗಿಸಲ್ಲದ್ ಎೆಂಬ ಭರವಸೆ ನಮಗಿದ್.
6.
ಕೆ,ಆರ್.ಮಾರುಕಟೆಟ ಯ ಸ್ನಾಪ್ನೆ ಮತ್ತ
ತ ಅದರವೈಶ್ಷಟ ಾ ತೆ
K,R .ಮಾರುಕಟೆಟ ಯನ್ನಾ 1928 ರಲ್ಲ
ಿ ಸ್ನಾ ರ್ಪಸಲಾಯತ್ತ. ಮಾರುಕಟೆಟ ಯ ಸಾ ಳವು ನೋರಿನ ಟ್ಾ ೆಂಕ್ ಮತ್ತ
ತ ನಂತರ 18 ನೇ
ಶ್ತಮಾನದಲ್ಲ
ಿ ಆೆಂಗ
ಿ ೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದಧ ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲ
ಿ ಯುದಧ ಭೂರ್ಮಯಾಗಿತ್ತ
ತ ಎೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ
ತ ದ್ .
ಕೆ,ಆರ್ ..ಮಾಕೆಾಟ್ (ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ಮಾರುಕಟೆಟ ), ಸಿಟ ಮಾಕೆಾಟ್ ಎೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾ ಡುತ
ತ ದ್ , ಇದು ಭಾರತದ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲ
ಿ ಸರಕುಗಳೆಂದ್ವಗೆ ವಾ ವಹರಿಸ್ತವ ಅತಿದಡಿ ಸಗಟು ಮಾರುಕಟೆಟ ಯಾಗಿದ್. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ನಾ ನದ
ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಾ ಇಡಲಾಗಿದ್ . ಈ ಮಾರುಕಟೆಟ ಯು ಕಲಾಸಿಪ್ಪಳಾ
ಪ್
ರ ದೇಶ್ದಲ್ಲ
ಿ , ಟಪ್ಪಾ ಸ್ತಲಾ
ತ ನರ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಪ್ಕಾ ದಲ್ಲ
ಿ , ಮೈಸೂರು ರಸೆ
ತ ಯಲ್ಲ
ಿ ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ರಸೆ
ತ ಯ
ಜಂಕ್ಷನಾ ಲ್ಲ
ಿ ದ್. ಇದು ಇಡ್ಡೋ ಏಷ್ಯಾ ದಲ್ಲ
ಿ ವಿದುಾ ತ್ ಪ್ಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಪ್
ರ ದೇಶ್ವಾಗಿದ್ ಮತ್ತ
ತ ಏಷ್ಯಾ ದ ಅತಿದಡಿ
ಹೂವಿನ ಮಾರುಕಟೆಟ ಗಳಲ್ಲ
ಿ ಒೆಂದ್ಯಗಿದ್.
7.
ಗಂಗರು ,ಚೋಳರು ,ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ಇತಿಹಾಸ
ಗಂಗರ ಸ್ನಮಾ
ರ ಜಾ
ಗಂಗರ ರ್ಕಲಾವಧಿ ಸ್ನಶ್( 350 -1004). ಗಂಗರು ತಮಮ ನ್ನಾ ‘ಇಕ್ಷವಾಕು’ ವಂಶ್ದವರೆೆಂದು ಹೇಳಿಕೆಂಡ್ಡದ್ಯದ ರೆ.
ಇವರ ಪ್
ರ ಮುಖ್ ರಾಜಧ್ಯನಗಳೆಂದರೆ ಕುವಲಾಲ, ತಲರ್ಕಡು ,ಹಾಗೂ ಮಾನಾ ಪ್ಪರ. ದಡ್ಡಗನೆಂದ ಪ್ಪ
ರ ರಂಭವಾದ
ಗಂಗವಾಡ್ಡ ರಾಜಾ ವು ಸ್ತಮಾರು 27 ಮಂದ್ವ ರಾಜರುಗಳಿೆಂದ ಆಳಲಾ ಟಟ ತ್ತ.
ಚೋಳರ ರ್ಕಲವದ್ವ (ಸ್ನ.ಶ್ 850 -1279) ಇವರು ತರ್ಮಳುನಾಡ್ಡನ ಪ್ಲ
ಿ ವರ ನಂತರ ದಕ್ಷ
ಿ ಣದಲ್ಲ
ಿ 9ನೇ
ಶ್ತಮಾನದ್ವೆಂದ 13ನೇ ಶ್ತಮಾನದ ವರೆಗೆ ತರ್ಮಳುನಾಡು, ಆೆಂಧ
ರ ಮತ್ತ
ತ ಕನಾಾಟಕದ ಅನೇಕ ಪ್
ರ ದೇಶ್ಗಳ
ಮೇಲೆ ಹಿಡ್ಡತ ಸ್ನಧಿಸಿ ಭಾರತಿೋಯ ಸಂಸಾ ೃತಿಯು ವಿದೇಶ್ಗಳಲ್ಲ
ಿ ಹರಡಲುರ್ಕರಣವಾದರು. ಭವಾ
ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನಾ ನರ್ಮಾಸಿದರು.
ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಸ್ನಮಾ
ರ ಜಾ 1399 ರಲ್ಲ
ಿ ಸ್ನಾ ಪ್ನೆಯಾಯತ್ತಮೂಲ ಹೆಸರು ಮಹಿೋಷಪ್ಪರ ಅಥವಾ ಮಹಿಷ ಮಂಡಲ
ಸ್ನಾ ಪ್ಕ ಎದುರಾಯ ಮತ್ತ
ತ ಕೃಷಣ ರಾಯ. ಸ್ನಾ ಪ್ಕರ ಮೂಲ ದ್ಯವ ರಕೆಯ ಯದು ವಂಶ್ದವರು ರಾಜಧ್ಯನ ಶ್
ರ ೋರಂಗಪ್ಟಟ ಣ ಮತ್ತ
ತ
ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಲಾೆಂಛನ ಗಂಡಭೇರುೆಂಡ ಈ ಮನೆತನದ ಪ್
ರ ಸಿದಧ ಒಡೆಯರ್ ಚಿಕಾ ದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರು ಈತನಗೆ ನವಕೋಟ
ನಾರಾಯಣ ಎೆಂಬ ಬಿರುದು ಇತ್ತ
ತ ಮತ್ತ
ತ ನಾಲವ ಡ್ಡ ಕೃಷಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್.
ಮೈಸೂರು ಸ್ನಮಾ
ರ ಜಾ ವು (1762 ರಿೆಂದ 1799 )ರ ವರೆಗೂ ಹೈದರಾಲ್ಲ ಮತ್ತ
ತ ಟಪ್ಪಾ ವಿನ ಆಳಿ
ವ ಕೆಯಲ್ಲ
ಿ ತ್ತ
ತ . 1799 ಮೇ 4 ರಂದು
ಟಪ್ಪಾ ವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಹಸ್ನ
ತ ೆಂತರವಾದ್ಯಗ ಮೂರನೇ ಕೃಷಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರು ಆಳಿ
ವ ಕೆ ಮಾಡುತಿ
ತ ದದ ರು ಒಡೆಯರ
ರ್ಕಲದ ಪ್
ರ ಮುಖ್ ದ್ವವಾನರಗಳು : ದ್ವವಾನ್ ಸಿ ರಂಗಾಚಾಲುಾ, ರ್ಪಎನ್ ಕೃಷಣ ಮೂತಿಾ, ದ್ವವಾನ್ ಶೇಷ್ಯದ್ವ
ರ ಅಯಾ ರ್, ಸರ್ ಎೆಂ
ವಿಶ್
ವ ೋಶ್
ವ ರಯಾ , ರ್ಮೋಜ್ಙಾ ಇಸ್ನಮ ಯಲ್ ,
8.
ಶ್
ರ ೋಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರದೇವಾಲಯದ
ಸ್ನಾ ಪ್ನೆಯಹಿನೆಾ ಲೆ ಮತ್ತ
ತ
ದಂತಕತೆ
ಕೋಟೆ ಶ್
ರ ೋ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಸ್ನವ ರ್ಮ
ದೇವಾಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲ
ಿ ರುವ
ಅತಾ ೆಂತ ಹಳಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲ
ಿ
ಒೆಂದ್ಯಗಿದ್, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನಾ
ಮೊದಲು ಚೋಳರು ನರ್ಮಾಸಿದರು, ಆದರೆ
ಅವರು ಅದನ್ನಾ ಸಣಣ ಗುಡ್ಡಯಾಗಿ ಬಿಟಟ ರು,
ನಂತರ ಅದನ್ನಾ ವಿಜಯನಗರದ ಮುಖ್ಾ ಸಾ
ಕೆೆಂಪೇಗೌಡರು ಅದರ ಪ್
ರ ಸ್ತ
ತ ತ ಆರ್ಕರಕೆಾ
ತಂದರು. ದೇವಾಲಯದ ಮೂರು
ಗಭಾಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲ
ಿ ಮಧಾ ದಲ್ಲ
ಿ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ
ಸ್ನವ ರ್ಮ, ಎಡಕೆಾ ಪ್ಪವಾತಿ ದೇವಿ ಮತ್ತ
ತ
ಬಲಕೆಾ ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರ ಸ್ನವ ರ್ಮ ಇದ್ಯದ ರೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಒೆಂದು ಕುತೂಹಲರ್ಕರಿ
ವೈಶ್ಷಟ ಾ ವೆಂದರೆ ಪ್ಪವಾತಿ ದೇವಿಯ
ವಿಗ
ರ ಹವನ್ನಾ ಇಟಟ ರುವ, ಪ್
ರ ವೇಶ್ದ್ಯವ ರದ್ವೆಂದ
ನೋಡ್ಡದ್ಯಗ ವಿಗ
ರ ಹದ ಅಧಾದಷ್ಟಟ ಮಾತ
ರ
ಗೋಚರಿಸ್ತತ
ತ ದ್, ಇದನ್ನಾ ಶ್ವನ
ಅಧಾನಾರಿೋಶ್
ವ ರಿ ಅವತ್ಸರ ಎೆಂದೂ
ಕರೆಯಲಾಗುತ
ತ ದ್.
ದಂತಕತೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ತಮಾರು 2000 ವಷಾಗಳ ಪ್ಪರಾತನ
ಇತಿಹಾಸವನ್ನಾ ಹೆಂದ್ವದ್. ಇದು ಗಂಗರು ಮತ್ತ
ತ ಚೋಳರ
ರ್ಕಲದುದ . ಒೆಂದಮ್ಮಮ ಸ್ನಮಾ
ರ ಜಾ ದಲ್ಲ
ಿ ಬರಗಾಲ ಬಂದು
ಜನರೆಲ
ಿ ರೂ ಸಂಕಷಟ ಕೆಾ ಸಿಲುಕ್ಷದದ ರುಪ್ರಿಹಾರರ್ಕಾ ಗಿ ರಾಜನ
ಬಳಿಗೆ ಹೋದ್ಯಗ ರಾಜನ್ನ ಶ್ವನನ್ನಾ ಆರಾಧಿಸ್ತವಂತೆ ಮತ್ತ
ತ
ಶ್ವನನ್ನಾ ಕುರಿತ್ತ ಧ್ಯಾ ನ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಹೇಳಿದ ಆದರೆ
ಜನರೆಲ
ಿ ರೂ ಶ್ವನನೆಾ ೋ ಕುರಿತ್ತ ಧ್ಯಾ ನ ಯಾಕೆ? ಮಾಡಬೇಕೆೆಂದು
ಕೇಳಿದರು. ಜನರ ಈ ಪ್
ರ ಶ್
ಾ ಗೆ ಶ್ವನ ತಲೆಯಲ್ಲ
ಿ ಗಂಗೆಯು
ನೆಲೆಸಿದ್ಯದ ಳ ಶ್ವನ್ನ ಗಂಗೆಯನ್ನಾ ಭೂರ್ಮಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ
ನಮಮ ಬರ ಪ್ರಿಸಿಾ ತಿಯನ್ನಾ ಶ್ಮನಮಾಡುವನೆೆಂದು
ಉತ
ತ ರಿಸಿದನ್ನ. ಪ್
ರ ರ್ಜಗಳು ಮತ್ತ
ತ ರಾಜರು ಒಟಟ ಗೆ ಸೇರಿ
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಶ್ವ ಧ್ಯಾ ನ ದಲ್ಲ
ಿ ತೊಡಗಿದರು. ಕೆಲವು
ವಷಾಗಳ ನಂತರ ಶ್ವನ್ನ ಅಲ್ಲ
ಿ ಪ್
ರ ತಾ ಕ್ಷವಾಗಿ ನೆಲೆ ನೆಂತನ್ನ
ಇದರಿೆಂದ್ಯಗಿ ಪ್
ರ ವಾಹದ ರಿೋತಿಯಲ್ಲ
ಿ ಮಳಯೂ ಸ್ತರಿಯತ್ತ
ಇದರಿೆಂದ್ಯಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಶ್ವನ ಕಂಠದವರೆಗೂ ನೋರು
ಬಂದ್ವತ್ತ ಕನೆಗೆ ರಾಜನ್ನ ಧ್ಯಾ ನ ಮುೆಂದುವರಿಸ್ತವುದರಿೆಂದ
ಶ್ವನ್ನ ಮುಳುಗುವನೆೆಂದು ಸಮಸೆಾ ಗಳು ಎದುರಾಗುವುದ್ೆಂದು
ಧ್ಯಾ ನವನ್ನಾ ಅಲ್ಲ
ಿ ಗೆ ನಲ್ಲ
ಿ ಸಿದರು ಅಲ್ಲ
ಿ ಶ್ವನ್ನ ಶಾಶ್
ವ ತವಾಗಿ
ನೆಲೆನೆಂತಿರುವುದರಿೆಂದ ಈ ಒೆಂದು ದೇವಾಲಯಕೆಾ
ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಎೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದ್ವದ್ ಅೆಂದ್ವನೆಂದ ಸ್ತಭಿಕ್ಷವಾಗಿ
ಜಿೋವನ ನಡೆಸಲು ಜನರಿಗೆ ಸದಾ ವಾಯತ್ತ ಎೆಂದು
ದಂತಕತೆಯಲ್ಲ
ಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದ್.
9.
ಕೋಟೆ ಶ್
ರ ೋಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಸ್ನವ ರ್ಮ ದೇವಸ್ನಾ ನವು ಕನಾಾಟಕ ರಾಜಾ ದ ಎಲಾ
ಿ ಶ್ವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲ
ಿ ಬಹಳ
ಪ್
ರ ಸಿದಧ ವಾಗಿದ್ ಮತ್ತ
ತ ಅತಾ ೆಂತ ಹಳಯದು. ಈ ಪ್
ರ ಖ್ಯಾ ತ ಹಿೆಂದೂ ತಿೋಥಾಯಾತೆ
ರ ಯ ಗಭಾಗುಡ್ಡಯೊಳಗೆ
ಸ್ತೆಂದರವಾದ ಶ್ವಲ್ಲೆಂಗವನ್ನಾ ಸ್ನಾ ರ್ಪಸಿದ್. ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೆೆಂದರೆ ಪ್ಪವಾತಿ ದೇವಿಯ ಪ್
ರ ತಿಮ್ಮಯನ್ನಾ
ಮುಖ್ಾ ದ್ಯವ ರದ್ವೆಂದ ನೋಡ್ಡದ್ಯಗ ವಿಗ
ರ ಹದ ಅಧಾದಷ್ಟಟ ರ್ಕಣುವ ರಿೋತಿಯಲ್ಲ
ಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್, ಆದದ ರಿೆಂದ
ದೇವಾಲಯವನ್ನಾ ಅಧಾನಾರಿೋಶ್
ವ ರ ಎೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ
ತ ದ್. ಈ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಕೆಾ
ಬರುವಾಗ ಪ್ಯವಾದ ಬಾಗಿಲ್ಲನೆಂದಲೇ ಒಳ ಬರಬೇಕು ಮತ್ತ
ತ ಉತ
ತ ರದ ಬಾಗಿಲ್ಲನೆಂದಲೇ ಹರ ಹೋಗಬೇಕು
ಎೆಂಬ ನಯಮವಿದ್.ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಪಂಚಲ್ಲೆಂಗಗಳನ್ನಾ ದಶ್ಾಸಿಕಳ
ಳ ಬಹುದ್ಯಗಿದ್
ಮೊದಲನೇದ್ಯಗಿ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಲ್ಲೆಂಗ ನಂದ್ವಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲ್ಲನ ಲ್ಲೆಂಗ ಮೂರನೆಯದು ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರ
ನಾಲಾ ನೇದ್ಯಗಿ ನಾಗನಾಥೇಶ್
ವ ರನ ಹಣೆಯ ಮೇಲ್ಲದ್ ಐದನೆಯದ್ಯಗಿ ಪ್ಪವಾತಿ ದೇವಿಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ
ಶ್ವಲ್ಲೆಂಗವನ್ನಾ ನೋಡಬಹುದ್ಯಗಿದ್.
ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶ್ಷಟ ಾ ತೆಗಳು
10.
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ನ ವಿಗ
ರಹರೂರ್ಪ ದೇವತೆಗಳವಿಶೇಷತೆ
ನಾಟಾ ಗಣಪ್ತಿ :ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ನಾಟಾ ಗಣಪ್ತಿಯನ್ನಾ ರ್ಕಣಬಹು-ದ್ಯಗಿದ್,ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಏನೆೆಂದರೆ,
ಯಾವುದೇ ಕೌಶ್ಲಾ ವನ್ನಾ ಆರಂಬಿಸ್ತವ (ನೃತಾ ,,ಸಂಗಿೋತ,ಮುೆಂತ್ಸದವು ) ಮುನಾ ಈ ಭಗವಂತನ ಬಳಿ
ಬಂದು ಪ್ಪ
ರ ಥಾನೆ ಸಲ್ಲ
ಿ ಸಿ ಕೌಶ್ಲಾ ವನ್ನಾ ಕಲ್ಲಯಲು ಆರಂಭಿಸ್ತವುದರಿೆಂದ ಅವರು
ಸಂಪ್ಯಣಾಪ್ರಿಣಿತಿಯನ್ನಾ ಹೆಂದುವರು ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಇದ್.
..
11.
ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರ :ಈ ಕಲಾಸಿಪ್ಪಳಾ ದ ಪ್ಯವಾದ ಹೆಸರು ಕೈಲಾಸ ಪ್ಪಳಾ ವೆಂಬುದ್ಯಗಿತ್ತ
ತ , ಇದು
ಒೆಂದು ಜಿೋವ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದುದ ಇಲ್ಲ
ಿ ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರರು ಎೆಂಬ ಋಷಿಮುನಗಳು ಜಿೋವ
ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದ್ಯದ ರೆ ಇವರು ಲ್ಲೆಂಗವನ್ನಾ ಕೈಲಾಸ ಪ್ವಾತದ್ವೆಂದ ತಂದು ಇಲ್ಲ
ಿ ಪ್
ರ ತಿಷ್ಯಾ ರ್ಪಸಿದ್ಯದ ರೆ
ಎೆಂಬ ಪ್
ರ ತಿೋತಿ ಇದ್, ಈ ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರನ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆೆಂದರೆ ಇಲ್ಲ
ಿ ನ ಎರಡನೇ ಮ್ಮಟಟ ಲ್ಲನ ಮೇಲೆ
ಕುಳಿತ್ತಕೆಂಡು ಹಸಿ
ತ ಲ್ಲನ ಮೇಲೆ ಬಲ ಕ್ಷವಿಯನ್ನಾ ಕಟುಟ ಕೇಳಿದರೆ ನಮಗೆ ಕೆಲವು ಶ್ಬದ ಗಳು
ಗೋಚರವಾಗುತ
ತ ವ ಅದು ನೋರು ಹರಿಯುವಂತ ಶ್ಬದ ವಿರಬಹುದು, ಉಸಿರಾಡುವಂತಹ
ಶ್ಬದ ವಿರಬಹುದು, ಓೆಂರ್ಕರ ಅಥವಾ ಡಮರುಗ ಶ್ಬದ ವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಗಂಟನಾದ ಶ್ಬದ
ವಿರಬಹುದು ಆಗಿದ್.
ಕೈಲಾಸನಾಥೇಶ್
ವ ರ
12.
: ರ್ಕಲಭೈರವೇಶ್
ವ ರ::ಈ ರ್ಕಲಭೈರವೇಶ್
ವ ರನ ವಿಶೇಷತೆ
ಏನೆೆಂದರೆ ಅಷಟ ರ್ಮ ತ್ತೆಂಬಾ ರ್ಪ
ರ ಯವಾದದುದ , ಇವರಿಗೆ ಪ್
ರ ತಿ
ಅಷಟ ರ್ಮಯ ದ್ವವಸದಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ಯರ್ಜಗಳನ್ನಾ
ನಡೆಸಲಾಗುತ
ತ ದ್. ಇಲ್ಲ
ಿ , ರ್ಕಲಭೈರವೇಶ್
ವ ರನಗೆ ಎೆಂಟು
ರಿೋತಿಯ ದ್ವೋಪ್ಗಳನ್ನಾ ಹಚಚ ಲಾಗುತ
ತ ದ್.
ಮೊದಲನೆಯದ್ಯಗಿ ಕುೆಂಬಳರ್ಕಯಯ ದ್ವೋಪ್ವನ್ನಾ
ಹಚಚ ಲಾಗುತ
ತ ದ್ ಈ ದ್ವೋಪ್ವನ್ನಾ ಹಚಚ ಲು ರ್ಕರಣವೇನೆೆಂದರೆ
ಯಾರಾದರೂ ನಮಗೆ ಮಾಟ ಮಂತ
ರ ವನ್ನಾ ಮಾಡ್ಡಸಿದದ ರೆ
ಅಥವಾ ಕೆಡುಕುಗಳನಾ ಮಾಡ್ಡಸಿದದ ರೆ, ಶ್ತ್ತ
ರ ಗಳಿೆಂದ
ಕೆಡುಕುೆಂಟ್ಗುತಿ
ತ ದದ ರೆ ಅೆಂತಹ ಸಂದಭಾದಲ್ಲ
ಿ ಇಲ್ಲ
ಿ
ಬೂದುಗುೆಂಬಳರ್ಕಯಯನ್ನಾ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನಾಾ ಗಿ
ಮಾಡ್ಡ ಎಳ
ಳ ಣೆಣ ಮತ್ತ
ತ ಬೇವಿನ ಎಣೆಣ ಯನ್ನಾ ರ್ಮಶ್
ರ ಣ ಮಾಡ್ಡ
ಕೆೆಂಪ್ಪ ದ್ಯರವನ್ನಾ ಕುೆಂಬಳರ್ಕಯಯಲ್ಲ
ಿ ಹಾಕ್ಷ ದ್ವೋಪ್ವನ್ನಾ
ಹಚ್ಚಚ ವುದರಿೆಂದ ಈ ಸಮಸೆಾ ಗಳು ಶ್ಮನವಾಗುತ
ತ ವ ಎೆಂಬ
ಪ್
ರ ತಿತಿ ಇದ್.
ದೋಷಹರಗಣಪ್ತಿಯ : ವಿಗ
ರ ಹವಿದ್ ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ
ಏನೆೆಂದರೆ ನಮಗೇನಾದರೂ ಗತ್ತ
ತ ಅಥವಾ
ಗತಿ
ತ ಲ
ಿ ದ್ಯೊೋ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಪ್ಯಜ್ಙ
ವಿಧ್ಯನದಲಾ
ಿ ಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪ್
ರ ದಕ್ಷ
ಿ ಣೆ ಮಾಡುವ
ವಿಧ್ಯನದಲಾ
ಿ ಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇನೆಾ ೋನಾದರೂ
ದೋಷಗಳನ್ನಾ ಮಾಡ್ಡದ್ಯಗ ಕಡೆಯಲ್ಲ
ಿ
ದೇವಸ್ನಾ ನದ್ವೆಂದ ಹರಗಡೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಲ್ಲ
ಿ ರುವ
ಎಕೆಾ ಗಿಡದ ಬಳಿ ನೆಂತ್ತಕೆಂಡು ಈ ಗಣಪ್ತಿಯ
ದಶ್ಾನವನ್ನಾ ಮಾಡುವುದರಿೆಂದ ಆ ಒೆಂದು
ದೋಷಗಳು ಪ್ರಿಹಾರವಾಗುತ
ತ ವ ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್.
13.
ದೇವಾಲಯದ ಹಳಚಾವಣಿಯಮೇಲ್ಲನಬಿತಿ
ತ ಕೆತ
ತನೆ ಮತ್ತ
ತ ಕಂಬಗಳವಿಶೇಷತೆ
ಇಲ್ಲ
ಿ ಧ್ಯಾ ನರ್ಕಾ ಗಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಸಾ ಳಗಳಿವ
ಅದರಲ್ಲ
ಿ ಮೊದಲನೆಯದ್ಯಗಿ ಆದ್ವನಾ ನೋ ಎೆಂಬ
ಆಮ್ಮಯ ಕೆತ
ತ ನೆ ಈ ಸಾ ಳ ಆಮ್ಮ ಇರುವ ಸಾ ಳ, ಈ ಸಾ ಳದ
ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆೆಂದರೆ ನಮಮ ಪ್ಯವಾಜರಿೆಂದ ಏನಾದರೂ
ಸಮಸೆಾ ಗಳಿದದ ರೆ ಆ ಸಮಸೆಾ ಗಳು ಶ್ಮನವಾಗುತ
ತ ವ
ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ ಇಲ್ಲ
ಿ ಹೆಣುಣ ಮಕಾ ಳು ಚಾಪೆಯನ್ನಾ
ಹಾಕ್ಷಕೆಂಡು ಆಮ್ಮಯ ತಲೆಬಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಉತ
ತ ರ -
ಅಭಿಮುಖ್ವಾಗಿ ಕುಳಿತ್ತಕಳ
ಳ ಬೇಕು ಮತ್ತ
ತ ಗಂಡು
ಮಕಾ ಳಾದರೆ ಆಮ್ಮಯ ಬಾಲದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತ್ತ ಸವ ಲಾ
ಹತ್ತ
ತ ಓೆಂ ನಮಃ ಶ್ವಾಯ ಎೆಂದು ಜರ್ಪಸ್ತವುದರಿೆಂದ
ದೋಷಗಳು ನವಾರಣೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರಲ್ಲ
ಿ
ಧನಾತಮ ಕ ಶ್ಕ್ಷ
ತ ಉೆಂಟ್ಗಿ ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲ
ಿ
ಉತ
ತ ಮ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ
ತ ದ್.
ದೇವಾಲಯದ ಎೆಂಟನೇ ಕಂಬ
ಗೋಡೆಯ ಒಳಗೆ ಇರುವುದರಿೆಂದ ಅದು
ರ್ಕಣುವುದ್ವಲ
ಿ ಆ ಜ್ಙಗದಲ್ಲ
ಿ ವಿಷ್ಟಣ ವಿನ ವಿಗ
ರ ಹವು
ಕಂಡುಬರುತ
ತ ದ್ ಮತ್ತ
ತ ಆ ವಿಗ
ರ ಹದ
ಮುೆಂಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಮೇಲಾಚ ವಣಿಯಲ್ಲ
ಿ ಆಗಿನ
ಒೆಂದು ಕೆತ
ತ ನೆ ಇದುದ ಈ ಒೆಂದು ಹಾವಿನ ವಿಶೇಷತೆ
ಏನೆೆಂದರೆ ಈ ಹಾವಿನ ಕೆತ
ತ ನೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ
ಪ್ಯವಾಭಿಮುಖ್ವಾಗಿ 20 ನರ್ಮಷಗಳ ರ್ಕಲ ಧ್ಯಾ ನ
ಮಾಡುತ್ಸ
ತ ಕುಳಿತ್ತಕಳುಳ ವುದರಿೆಂದ ವಿವಾಹ
ಭಾಗಾ ಕೂಡ್ಡ ಬರುತ
ತ ದ್ ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್. ಈ
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಬ
ರ ಹಮ ನಾರ್ಮ ರ್ಮೋನನ
ಕೆತ
ತ ನೆಯಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಈಶಾನಾಾ ಮೂಲೆಯಲ್ಲ
ಿ
ಕುಳಿತ್ತಕಳುಳ ವುದರಿೆಂದಒಳ
ಳ ಯದ್ಯಗುತ
ತ ದ್
ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್.
14.
ಈ ದೇವಾಲಯವು 9ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಂತಿದ್ ದೇವಾಲಯದ ಮುೆಂಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಆರು ಕಂಬಗಳನ್ನಾ ಮತ್ತ
ತ
ದೇವಾಲಯದ ಹಿೆಂಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಮೂರು ಕಂಬಗಳನ್ನಾ ರ್ಕಣಬಹುದ್ಯಗಿದ್ ಆ ಮೂರು ಕಂಬಗಳಲ್ಲ
ಿ ಎರಡು
ಕಂಬಗಳು ಮಾತ
ರ ಗೋಚರವಾಗುತ
ತ ದ್ ಒೆಂದು ಕಂಬ ಗೋಡೆಯ ಮಧಾ ಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ದ್, ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ 7ನೇ
ಕಂಬ ವಿದುದ ಇದನ್ನಾ ಲಕ್ಷ
ಿ ಮ ಕಂಬವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ
ತ ದ್ ಈ ಕಂಬದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆೆಂದರೆ ಯುದದ ರ್ಕಾ ಗಿ ಬಂದ
ವಿದೇಶ್ಗಳಿೆಂದ ಈ ಕಂಬದ ಮೇಲ್ಲನ ಕೆಲವು ಬಿೆಂಬಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ತೆಂದರ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ
ತ ನೆಯ ನೈಜತೆ ಅಥವಾ
ಸೆಂದಯಾ ಕೆಟಟ ರೂ ಸಹ ಅದರ ಶ್ಕ್ಷ
ತ ಮತ್ತ
ತ ಮಹತವ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ ಈ ಕಂಬದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲ
ಿ ಕುಳಿತ್ತ ಧ್ಯಾ ನ
ಮಾಡುವುದರಿೆಂದ ಲಕ್ಷ
ಿ ಮ ಯ ಕೃಪೆ ಸಿಗುತ
ತ ದ್ ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್. ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ರಾಶ್ಗಳಿಗೆ
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾ ಕೆತ
ತ ಲಾಗಿದ್ .ರಾಶ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸೆಾ ಗಳು ಇದದ ಲ್ಲ
ಿ ಈ ಒೆಂದು ರಾಶ್ಗೆ
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹೆಾ ಗಳನ್ನಾ ಮುಟಟ ಸ
ತ ೆಂಭ ಮತ್ತ
ತ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ರ್ಪೋಠಕೆಾ ಪ್
ರ ದಶ್ಾನ ಮಾಡುವುದರಿೆಂದ ಸಮಸೆಾ ಗಳು
ಪ್ರಿಹಾರವಾಗುತ
ತ ದ್ ಎೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್.
ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳವಿಶೇಷತೆ
15.
ಕೋಟೆವೆಂಕಟರಮಣಸ್ನವ ರ್ಮದೇವಾಲಯದಸ್ನಾ ಪ್ನೆಮತ್ತ
ತ ಅದರವೈಶ್ಷಟ ಾ ತೆ
ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಣ ರಾಜೆಂದ
ರ ರಸೆ
ತ ಯಲ್ಲ
ಿ ರುವ ವೆಂಕಟೇಶ್
ವ ರ
ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಾತವಾದ ಹಿೆಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನಾ 1689 ರಲ್ಲ
ಿ ದ್ಯ
ರ ವಿಡ
ಮತ್ತ
ತ ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲ್ಲಯಲ್ಲ
ಿ ಅೆಂದ್ವನ ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗಿದದ ಚಿಕಾ ದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು
ನರ್ಮಾಸಿದರು. ದೇವಾಲಯವು ವೆಂಕಟರಮಣ ಅಥವಾ ಶ್
ರ ೋನವಾಸ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಾತವಾಗಿದ್ ಎೆಂದು
ಅದರ ಹೆಸರಿನೆಂದ ಸಾ ಷಟ ವಾಗುತ
ತ ದ್. ನಾವು ದೇವಾಲಯದ ಕಮಾನ್ನ ಪ್
ರ ವೇಶ್ಸಿದ ವಿಷ್ಟಣ
ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲ
ಿ ಸ್ನಮಾನಾ ವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ದವ ಜಸ
ತ ೆಂಭ ಅಥವಾ ಧವ ಜಸ
ತ ೆಂಭವು ನಮಮ ನ್ನಾ
ಸ್ನವ ಗತಿಸ್ತತ
ತ ದ್. ದೇವಾಲಯವು ಗಭಾಗೃಹವನ್ನಾ (ಗಭಾಗೃಹ ) ಒಳಗೆಂಡ್ಡದ್. ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ನವ ರ್ಮ
,ಸನಾ ಧಿ ಅಥವಾ ಪ್ದ್ಯಮ ವತಿ ದೇವಿ, ಭಗವಂತನ ಪ್ತಿಾ . ಹಾಗೂ ಹನ್ನಮಂತನ ಸನಾ ಧಿಯೂ ಇದ್
ಅೆಂಗಳದಲ್ಲ
ಿ ಸ್ತೆಂದರವಾದ ಬೆಂದ್ಯವನವನ್ನಾ ಸಹ ರ್ಕಣಬಹುದು. ಅನೇಕ ಪ್ಪ
ರ ಣಿಗಳ ಕೆತ
ತ ನೆಗಳು ಮತ್ತ
ತ
ಹಿೆಂದೂ ಪ್ಪರಾಣ ಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಾ ಗಳು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ
ತ ವ ಶಂಖ್ವನ್ನಾ ಹಿಡ್ಡದ್ವರುವ
ವಿಷ್ಟಣ ವು ಅವನನ್ನಾ ಶ್ಬದ ದ ದೇವರು ಎೆಂದು ಪ್
ರ ತಿನಧಿಸ್ತತ್ಸ
ತ ನೆ. ಬ
ರ ಹಮ ವೈವತಾ ಪ್ಪರಾಣವು ಶಂಖ್ವು
ಲಕ್ಷ
ಿ ಮ ಮತ್ತ
ತ ವಿಷ್ಟಣ ಇಬಬ ರ ನವಾಸವಾಗಿದ್ ಎೆಂದು ಘೋಷಿಸ್ತತ
ತ ದ್. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಟಣ ವಿನ ಶಂಖ್ವನ್ನಾ
ಪ್ಪೆಂಚಜನಾ ಎೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ
ತ ದ್. ಆದದ ರಿೆಂದ ಶಂಖ್ವು ಭಗವಂತನ ಸಿ
ತ ರ ೋ ಶ್ಕ್ಷ
ತ ಯನ್ನಾ
ಪ್
ರ ತಿನಧಿಸ್ತತ
ತ ದ್ ಮತ್ತ
ತ ಎಡಗೈಯಲ್ಲ
ಿ ಹಿಡ್ಡದ್ವರುತ
ತ ದ್. ಎಡ ಸ
ತ ನದಲ್ಲ
ಿ ಅವರ ಪ್ತಿಾ ಲಕ್ಷ
ಿ ಮ ಕೂಡ ಇದ್ಯದ ರೆ.
16.
.
ಹಲವು ಪ್
ರ ಸಿದಧಮಹತವ ದ ವೈಶ್ಷಟ ತೆಗಳಿೆಂದ ಕೂಡ್ಡದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇದದ ರೂ
ಸಹ ಶ್
ರ ೋ ಜನಕಂಟೇಶ್
ವ ರ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ತಮಾರು 2000 ವಷಾಗಳ ಪ್ಪರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನಾ ಹೆಂದ್ವದುದ ಇದು ಬಹಳ
ವೈಶ್ಷಟ ಾ ಗಳಿೆಂದ ಮತ್ತ
ತ ಭಕ
ತ ರನ್ನಾ ಹೆಚ್ಚಚ ಹೆಚ್ಚಚ ತನಾ ತ
ತ ಆಕಷಿಾಸ್ತತಿ
ತ ದ್ ಹಾಗೂ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲ
ಿ ಹಲವು ದೇವತೆಗಳ
ವಿಗ
ರ ಹಗಳನ್ನಾ ನಾವು ರ್ಕಣಬಹುದ್ಯಗಿದ್ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಹಲವು ಕಂಬಗಳು ಶ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳ ಕೆತ
ತ ನೆಗಳಿೆಂದ ಕೂಡ್ಡವ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದ ಒಳ
ಮೇಲಾಚ ವಣಿಯಲ್ಲ
ಿ ಸ್ತೆಂದರವಾದ ಆಮ್ಮ, ಸಪ್ಾ ,ರ್ಮೋನನ ಚಿತ
ರ ಗಳನ್ನಾ ಕೆತ
ತ ಲಾಗಿದ್. ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಪ್
ರ ತಿಯೊೆಂದು ಕಂಬಗಳ ಕೆತ
ತ ನೆ
ವಿಗ
ರ ಹಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದ ಇತರೆ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಪ್
ರ ತಿಯೊೆಂದು ಸಾ ಳದಲ್ಲ
ಿ ಯೂ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನಾ ನಾವು ರ್ಕಣಬಹುದ್ಯಗಿದ್.
ದೇವಾಲಯದ ಪ್
ರ ತಿಯೊೆಂದು ಕೆತ
ತ ನೆಗಳು ಮತ್ತ
ತ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಪ್
ರ ತಿಯೊೆಂದು ಸಾ ಳಗಳು ಅಲ್ಲ
ಿ ಗೆ ಬರುವ ಭಕ
ತ ರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಾಹಿತಿ
ಮತ್ತ
ತ ಅನ್ನಭವಗಳನ್ನಾ ಒದಗಿಸ್ತತಿ
ತ ದ್. ಹಿೋಗಾಗಿ ಇಲ್ಲ
ಿ ಗೆ ಬಂದ ಭಕ
ತ ರನ್ನಾ ಹರಸ್ತತ್ಸ
ತ ಭಕ
ತ ರ ಸಮಸೆಾ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಹಾರಗಳನಾ
ನೋಡುತಿ
ತ ರುವ ಶ್
ರ ೋ ಕೋಟೆ ಜಲಕಂಠೇಶ್
ವ ರ ಹಾಗೂ ಶ್
ರ ೋ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ನವ ರ್ಮ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ಪರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನಾ
ಹೆಂದ್ವರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತವ ವನ್ನಾ ಸಹ ಈ ಒೆಂದು ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಳಗೆಂಡ್ಡವ. ಬೇಸರಕರವಾದ ಸಂಗತಿ
ಏನಂದರೆ ದೇವಾಲಯಕೆಾ ಭೇಟ ನೋಡುತಿ
ತ ರುವ ಪ್
ರ ವಾಸಿಗರು ಮತ್ತ
ತ ಭರ್ಕ
ತ ದ್ವಗಳಲ್ಲ
ಿ ಕೆಲವರು ಹಲ್ಲ
ಿ ನ ವಿಗ
ರ ಹಗಳು ಮತ್ತ
ತ ದೇವಾಲಯದ
ಕೆತ
ತ ನೆಗಳು ಇತರೆ ಸಾ ಳಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲ
ಿ ದುರವತಾನೆಗಳು ತೊೋರುತಿ
ತ ದ್ಯದ ರೆ ಮತ್ತ
ತ ಅಲ್ಲ
ಿ ನ ಸ್ತೆಂದರವಾದ ಕೆತ
ತ ನೆಗಳು ವಿರೂಪ್
ಗಳ
ಳ ಲು ರ್ಕರಣವಾಗುತಿ
ತ ದ್ಯದ ರೆ, ಹಿೋಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಜನರಲ್ಲ
ಿ ಉತ
ತ ಮ ಅಭಿಪ್ಪ
ರ ಯಗಳನ್ನಾ ಮೂಡ್ಡಸ್ತವ
ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಕ
ರ ಮಗಳನ್ನಾ ಕೈಗೆಂಡರೆ ದೇವಾಲಯವು ಇನ್ನಾ ಹಲವು ವಷಾಗಳ
ರ್ಕಲ ದೇವಾಲಯವು ತನಾ ನೈಜತೆಯನ್ನಾ ಕಳದುಕಳ
ಳ ದಂತೆ ರ್ಕಪ್ಪಡಬಹುದ್ಯಗಿದ್. ಇನ್ನಾ ಕೆಲವು ಬೇಸರ ಕರದ ವಾದ
ಸಂಗತಿಗಳೇನೆೆಂದರೆ ರಾಜಕ್ಷೋಯ ಹಾಗೂ ಶ್
ರ ೋಮಂತ ಕೆಲವು ವಾ ಕ್ಷ
ತ ಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನಾ ಕಟುಟ ವ ನೆಪ್ದಲ್ಲ
ಿ ಜನರನ್ನಾ ಜನರ
ದೇವರ ಮೇಲ್ಲನ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಧಕೆಾ ಯನ್ನಾ ಉೆಂಟುಮಾಡುತಿ
ತ ದ್ಯದ ರೆ. ಒಟಟ ನಲ್ಲ
ಿ ಧಮಾ, ದೇವಾಲಯ ದೇವರು ಭಾರತ ಜನತೆಯ
ಭಾವನೆಗಳೆಂದ್ವಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನಾ ಹೆಂದ್ವವ ಎೆಂದು ಹೇಳಬಹುದ್ಯಗಿದ್.
ಉಪ್ಸಂಹಾರ
17.
ಗ
ರ ೆಂಥಾಋಣ
Book nameothername
1. Landscapes are that urban memorySmriti Srinivas
2.ಭಾರತಿೋಯಕಲೆಮತ್ತ
ತ ಸಂಸಾ ೃತಿ
3. Encyclopaedia of Tourism Resources-
in India
4.ಆಎಾಸ್ಎಸಿವ ಷನ್ಇನ್ಆಕ್ಷನ್-
ಎಚಿವ ಶೇಷ್ಯದ್ವ
ರ
5.https://en.wikipedia.org › wiki ›
-Kote_Jalakantheshwar
Wikipedia
ಅರಿಹಂತ
ತ ಜ್ಞರು
Smriti Srinivas
Manohar Sajnani