Social Studies Year 5 Primary

1. Gonsalvo Monroy Preżentazzjoni dwar Maħduma minn : Ms Daniela Agius Kulleġġ Maria Regina Primarja Mellieħa

2. G ħ al xi ż mien fl-istorja ta’ Malta, il-g ż ejjer tmexxew minn familji nobbli li sikwit ħ aqruna flok g ħ enuna.

3. Bejn l-1091 u l-1530, a ħ na konna nag ħ mlu parti mis-Saltna ta’ Sqallija ta ħ t ir-re Alfonso re ta’ Spanja.

4. Jien kelli problemi ta’ nuqqas ta’ flus. G ħ alhekk kelli nikri lil Malta lil xi persuna sinjura li tkun qdietni. Ir-re Alfonso

5. Dan kien ikun Nobbli, Baruni jew Marki ż . Mo ħħ u kien biss biex i ġ ib lura l-flus li nefaq.

6. Nafu bi ċ - ċ ar li fl-20 ta’ Jannar ta’ l-1421, ir-re Alfonso ta’ t-tmexxija tal-G ż ejjer f’idejn sinjur Don Anton de Cardona .

7. Don Antonio Cardona jg ħ idilna Il-kuntratt li g ħ amilt deher f’isem Don Gonsalvo Monroy …. Jien ħ allast 30,000 fjorin i ż da ma domtx sid ta’ Malta … Jien stajt inbig ħ il-g ż ejjer jekk jag ħ tuni l-flus li ħ ri ġ t…. Hu wieg ħ ed lill-Maltin li j ħ allilhom id-drittijiet u l-privile ġġ i .

8. Ftit huma l- ġ rajjiet ta ż - Ż mien Nofsani msemmija daqs il- Ġ rajja ta’ Monroy .

9. Fil-fatt Don Gonsalvo Monroy ħ allas somma ta’ 30,000 fjorin lil Cardona u kiseb il-g ż ejjer Maltin fl- 1425 .

10. Il-Maltin ma ħ adux gost li re ġ g ħ u g ħ addew ta ħ t sid fewdetarju ie ħ or. Don Gonsalvo Monroy

11. G ħ all-Maltin dan kien ż mien ta’ jasar !

12. Monroy kien bniedem kattiv u rg ħ ib !

13. Gonsalvo kompla ż ied it-taxxi minkejja l-faqar li kienu fih il-Maltin.

14. Il-Maltin issaportew kemm fel ħ u imma … fl-a ħħ ar… ma fel ħ ux aktar. U qamu kontra Monroy u s-suldati tieg ħ u… Serqulu kull ma kellu u ke ċċ ewh minn Malta…

15. Il-mara ta’ Monroy, Kostanza , sabet ru ħ ha fil-kastell Sant’ An ġ lu ma’ xi ħ bieb ta’ Monroy .

16. Kostanza, u l- ħ bieb tag ħ ha kellhom il-kontroll kollu ta’ l- i ġ fna .

17. Il-Maltin kellhom il-kumplament ta’ Malta ta ħ thom u ħ adu r-riedni f’idejhom .

18. Wara ftit il-Maltin indunaw li l-ikel qed jiskarsa, g ħ ax l-ikel kien ji ġ i minn Sqallija u ma kellhomx i ġ fna biex imorru g ħ alih.

19. Il-Maltin issu ġġ erewlu li j ħ allsu t-30,000 fjorin li Monroy kien ħ are ġ , u talbuh biex hu b ħ ala sultan jer ġ a ’ jmexxi l-gżejjer Maltin. Il-Maltin bag ħ tu ż ew ġ qassisin g ħ and is-sultan biex jispjegawlu s-sitwazzjoni.

20. Is-sultan Alfonso ddispja ċ ih g ħ al dak li ġ ara u sema’ t-talbiet tagħhom.

21. Ir-re Alfonso fil-1428 ta lill-Maltin il-Manja Karta tal- Ħ elsien . Din kienet tag ħ ti d-dritt lill-Maltin biex jiggvernaw lilhom infushom .

22. Ir-re Alfonso sejja ħ lill-g ż ejjer tag ħ na “ Art Nobbli u Ġ awhra prezzju ż a tal-Kuruna tieg ħ u ”.

23. Ir-re Alfonso ta' t-titlu ta Citt à Notabile lill-Imdina

24. Il-Maltin ż ammew kelmithom. Stinkaw kemm fel ħ u biex ji ġ bru l-flus kollha.

25. I ż da ma rnexxilhomx ji ġ bru kollox. Ġ abru biss 20,000 fjorin. Monroy ħ afer l-10,000 l-o ħ ra fuq is-sodda tal-mewt tieg ħ u fl-1429.

26. Ejja naraw x'niftakru ...

27. Gonsalvo Monroy kien ]akem fuq il-G\ejjer Maltin b]al tiran sultan Isqof qadi

28. Er[a' pprova!

29. Prosit !

30. Huwa kien ta lis-Sultan tletin elf xelin skud fjorin

31. Prosit !

32. Il-Maltin qamu kontra Monroy g]ax g]amel Armati kbar Taxxi ]orox Li[ijiet [odda Torrijiet \g]ar

33. Prosit !

34. Is-Sultan ta’ Aragona li sema’ t-talba tal-Maltin kontra Monroy kien Alfonzu Ru[[ieru Karlu Filippu

35. Prosit !

36. Lil min sakkru f’forti Sant An[lu? missieru sultan Mara ħ uh

37. Prosit !

38. Min kienu n-nobbli? Mexxejja tal-knisja Nies sinjuri Merkanti li jbieg ħ u

39. Prosit !

40. Don Antonio Cardona kien G ħ adu t’Alfonso Furban Normann Nobbli li xtara l-g ż ejjer Maltin

41. Prosit !

42. It-tiranni ta\-|minijiet tan-nofs kienu? Jigvernaw bi ħ ruxija Jigvernaw tajjeb Jigvernaw skon t ir-rieda tal-poplu

43. Prosit !

44. Tmiem