4 juni 2014
Handelingsperspectieven bodemdaling
Aanpakken van een buikpijndossier
Gerald Jan Ellen
Informatie of beeld uit deze presentatie mag alleen worden
overgenomen na toestemming van de auteur.
Geraldjan.ellen@deltares.nl
Inhoud
4 juni 2014
• Bodemdaling?
• Waarom moeten we nu iets doen?
• Wat zien we vanuit een ‘governance perspectief’?
• Hoe pakken we dat aan?
Wat is het probleem?
• Structurele schade en hoge onderhoudskostenaan o.a. wegen,
spoorwegen, dijken, waterleidingen, pompstations en gebouwen.
• In China wordt de economische schade ten gevolge van
bodemdaling geschat op 1,5 miljard dollar per jaar waarvan 80%-
90% indirecte kosten zijn.
• Shanghai: over de periode 2001-2010 bedroeg de totale schade
ongeveer 2 miljard dollar.
• In Nederland door bodemdaling/grondwateronderlast
funderingschade tussen de 5 miljard en 30 miljard Euro.
4 juni 2014
Waarom moeten we nu iets doen?
• Wat hebben we gehoord tot nu toe?
• Bodemdaling speelt al eeuwen
• Historisch gegroeide situaties beginnen steeds urgenter te
worden, vanwege toename economische waarde urbane
gebied.
• Systeemkennis, technische oplossingen en
planningsbenaderingenzijn binnen handbereik.
• Principes:
> “ land use follows soil type and groundwater level”
> “Never shift problems, neither in time as in space”
> “Effective water management includes all stakeholders”
4 juni 2014
Waarom moeten we nu iets doen?
• Wat hebben we gehoord tot nu toe?
• Bodemdaling speelt al eeuwen
• Historisch gegroeide situaties beginnen steeds urgenter te
worden, vanwege toename economische waarde urbane
gebied.
• Systeemkennis, technische oplossingen en
planningsbenaderingenzijn binnen handbereik.
• Principes:
> “ land use follows soil type and groundwater level”
> “Never shift problems, neither in time as in space”
> “Effective water management includes all stakeholders”
4 juni 2014
Wat zien we vanuit een governance perspectief?
4 juni 2014
http://www.caricatures-ireland.com/blog/planning-and-implementation-cartoon/
Wat zien we vanuit een governance perspectief?
“Implementation is the continuation of
politics with other means” (Pressman and Wildavsky,1984)
4 juni 2014
The politics of “non-decision making“
(Barach & Baratz, 1962: ‘Two Faces of Power’)
Agendasetting
(Kingdon, 1995 en Jones en Baumgartner, 2005)
Wat zien we vanuit een governance perspectief?
• Bodemdaling is een ‘buikpijndossier’
• Causaliteit is vaak niet eenduidig
• Onzekerheid over het optreden van effecten (wanneer)
• Vooral voor bestuurders uitdagingen rond de VERDELING van:
• Kosten en baten
> Wie betaalt en wie plukt hier de vruchten van en wanneer?
• Verantwoordelijkheden
> Wie is nou waarvoor verantwoordelijk?
• Aansprakelijkheid
> Hoe groot is het risico van 1 vinger en daarna de hele
hand?
4 juni 2014
Hoe pakken we dit aan?
De decompressie kamer voorkomt hoofdpijn
4 juni 2014
Bron: http://farm9.static.flickr.com/8505/8491681031_d7ac55a0bc.jpg
4 juni 2014
4 juni 2014
4 juni 2014
PUBLIEK PRIVAAT
PUBLIEK-PRIVAAT
Rollen en financiering
Verantwoordelijkheden
• Alles bij 1 partij
• Verdelen van verantwoordelijkheden
• Delen van verantwoordelijkheden
4 juni 2014
Governance ontwerp: een voorbeeld
4 juni 2014
Strategie=> Anticiperen Reageren
Rollen Overheid initieert Privaat initieert
Verantwoordelijkheden Delen:
Publiek regisseert en
signaleert
+
Privaat handelt
Bij 1 partij:
Privaat verantwoordelijk
+
Publiek adviseert
Financiering Verzekering
Spaarfonds
VVE
Verdienkansen?
Lening stelsel
Ad hoc: hypotheek+
Meekoppelmetrokaart
4 juni 2014
Bron: Urhahn Urban Design & MBDSO (2013), Proeftuinen klimaatbestendige stad.
Hoe ziet de toekomst eruit?
• Designers: ”agendasetters by nature”
• Multidisciplinair betekent ook aandacht voor governance tijdens
het ontwerpproces!
• Hoe gaan we leren van andere uitdagingen: (andere) effecten van
klimaatverandering, vergrijzing, krimp etc.
• Governance is een ontwerpproces en is niet voor de eeuwigheid.
• Meekoppelen/meegroeien heeft de toekomst.

Iabr 6 gerald jan ellen

  • 1.
    4 juni 2014 Handelingsperspectievenbodemdaling Aanpakken van een buikpijndossier Gerald Jan Ellen Informatie of beeld uit deze presentatie mag alleen worden overgenomen na toestemming van de auteur. Geraldjan.ellen@deltares.nl
  • 2.
    Inhoud 4 juni 2014 •Bodemdaling? • Waarom moeten we nu iets doen? • Wat zien we vanuit een ‘governance perspectief’? • Hoe pakken we dat aan?
  • 3.
    Wat is hetprobleem? • Structurele schade en hoge onderhoudskostenaan o.a. wegen, spoorwegen, dijken, waterleidingen, pompstations en gebouwen. • In China wordt de economische schade ten gevolge van bodemdaling geschat op 1,5 miljard dollar per jaar waarvan 80%- 90% indirecte kosten zijn. • Shanghai: over de periode 2001-2010 bedroeg de totale schade ongeveer 2 miljard dollar. • In Nederland door bodemdaling/grondwateronderlast funderingschade tussen de 5 miljard en 30 miljard Euro. 4 juni 2014
  • 4.
    Waarom moeten wenu iets doen? • Wat hebben we gehoord tot nu toe? • Bodemdaling speelt al eeuwen • Historisch gegroeide situaties beginnen steeds urgenter te worden, vanwege toename economische waarde urbane gebied. • Systeemkennis, technische oplossingen en planningsbenaderingenzijn binnen handbereik. • Principes: > “ land use follows soil type and groundwater level” > “Never shift problems, neither in time as in space” > “Effective water management includes all stakeholders” 4 juni 2014
  • 5.
    Waarom moeten wenu iets doen? • Wat hebben we gehoord tot nu toe? • Bodemdaling speelt al eeuwen • Historisch gegroeide situaties beginnen steeds urgenter te worden, vanwege toename economische waarde urbane gebied. • Systeemkennis, technische oplossingen en planningsbenaderingenzijn binnen handbereik. • Principes: > “ land use follows soil type and groundwater level” > “Never shift problems, neither in time as in space” > “Effective water management includes all stakeholders” 4 juni 2014
  • 6.
    Wat zien wevanuit een governance perspectief? 4 juni 2014 http://www.caricatures-ireland.com/blog/planning-and-implementation-cartoon/
  • 7.
    Wat zien wevanuit een governance perspectief? “Implementation is the continuation of politics with other means” (Pressman and Wildavsky,1984) 4 juni 2014 The politics of “non-decision making“ (Barach & Baratz, 1962: ‘Two Faces of Power’) Agendasetting (Kingdon, 1995 en Jones en Baumgartner, 2005)
  • 8.
    Wat zien wevanuit een governance perspectief? • Bodemdaling is een ‘buikpijndossier’ • Causaliteit is vaak niet eenduidig • Onzekerheid over het optreden van effecten (wanneer) • Vooral voor bestuurders uitdagingen rond de VERDELING van: • Kosten en baten > Wie betaalt en wie plukt hier de vruchten van en wanneer? • Verantwoordelijkheden > Wie is nou waarvoor verantwoordelijk? • Aansprakelijkheid > Hoe groot is het risico van 1 vinger en daarna de hele hand? 4 juni 2014 Hoe pakken we dit aan?
  • 9.
    De decompressie kamervoorkomt hoofdpijn 4 juni 2014 Bron: http://farm9.static.flickr.com/8505/8491681031_d7ac55a0bc.jpg
  • 10.
  • 11.
  • 12.
    4 juni 2014 PUBLIEKPRIVAAT PUBLIEK-PRIVAAT Rollen en financiering
  • 13.
    Verantwoordelijkheden • Alles bij1 partij • Verdelen van verantwoordelijkheden • Delen van verantwoordelijkheden 4 juni 2014
  • 14.
    Governance ontwerp: eenvoorbeeld 4 juni 2014 Strategie=> Anticiperen Reageren Rollen Overheid initieert Privaat initieert Verantwoordelijkheden Delen: Publiek regisseert en signaleert + Privaat handelt Bij 1 partij: Privaat verantwoordelijk + Publiek adviseert Financiering Verzekering Spaarfonds VVE Verdienkansen? Lening stelsel Ad hoc: hypotheek+
  • 15.
    Meekoppelmetrokaart 4 juni 2014 Bron:Urhahn Urban Design & MBDSO (2013), Proeftuinen klimaatbestendige stad.
  • 16.
    Hoe ziet detoekomst eruit? • Designers: ”agendasetters by nature” • Multidisciplinair betekent ook aandacht voor governance tijdens het ontwerpproces! • Hoe gaan we leren van andere uitdagingen: (andere) effecten van klimaatverandering, vergrijzing, krimp etc. • Governance is een ontwerpproces en is niet voor de eeuwigheid. • Meekoppelen/meegroeien heeft de toekomst.