Monika Skuza Dip.Nut.Med.
www.tlustezycie.pl
 Liczba chorych wzrasta z roku na rok
 1 na 12 kobiet i 1 na 24 mężczyzn cierpi na chorobę
autoimmunologiczną
 Większość przypadków chorób autoimmunologicznych
pozostaje niezdiagnozowanych
 Choroby autoimmunologiczne postępują z czasem
 Większość pacjentów nabędzie więcej niż jedną chorobę
autoimmunologiczną
 Konwencjonalne podejście skupia się na konsekwencjach
chorób autoimmunologicznych
 W przypadku obecności specyficznych
przeciwciał
 W momencie destrukcji tkanki lub organu
 Latami po pojawieniu się pierwszych
symptomów
 Antygeny - substancje wywołujące produkcję przeciwciał
w organizmie. Antygeny mogą być pochodzenia
zewnętrznego, np. bakterie, toksyny czy obce białka, lub
naturalnego, wytwarzane przez organizm, np. antygeny
krwinkowe.
 Przeciwciała - białka posiadające zdolność swoistego
rozpoznania i wiązania antygenu
 Choroba autoimmunologiczna - odpowiedź
immunologiczna autoprzeciwciał na autoantygen będąca
interakcją genów i czynników środowiskowych
 Specyficzny bark reakcji na antygeny, które są
mogą wywołać reakcję odpornościową
 Organizm powinien mieć prawidłową tolerancję
immunologiczną na własne antygeny
 Utrata tolerancji immunologicznej skutkuje
autoimmunizacją
1) Predyspozycje genetyczne
2) Nieszczelne jelito
3) Czynnik wyzwalający ekspresję genów
 NOD-2 – Nieswoiste Zapalenia Jelit
 PTPN-2 – Reumatoidalne Zapalenie Stawów
 CD25 - Stwardnienie Rozsiane
 Problem z powiązaniem złożonych genotypów i
fenotypowych oraz funkcjonalnych
nieprawidłowości
 Ograniczenia GWAS (badań asocjacyjnych całego
genomu) - brak rzadkich mutacji
 Zidentyfikowane polimorfizmy mają małą wartość
profilaktyczną
 Pojedyncze geny mają niewielki wpływ na
chorobę, więc sukces terapeutycznej interwencji
jest mało prawdopodobny
 Rozkład jedzenia do małych, absorbowanych
partykuł
 Absorpcja małych partykuł jedzenia, które są
konwertowane na energię
 Przyłączanie substancji odżywczych jak witaminy
i minerały do protein aby mogły być dalej
transportowane do krwiobiegu
 Detoks substancji chemicznych które na co dzień
dostają się do powietrza, wody czy jedzenia
 Zwalczanie infekcji
 „Bardziej dokładna analiza anatomicznych i funkcjonalnych układów przewodu
pokarmowego, sugeruje, że jedna niezwykle ważna funkcja tego organu, ma
zdolności regulacji przepływu makromolekuł pomiędzy środowiskiem i
organizmem poprzez mechanizm barierowy.”1
 „Gdy prawidłowo działający przepływ makromolekuł jest rozregulowany u
genetycznie predysponowanych osób, zarówno jelitowe i pozajelitowe choroby
autoimmunologiczne mogą się pojawić.”2
 „Jest już oczywiste, że ścisłe połączenia pomiędzy komórkami nabłonka, są
dynamicznymi strukturami, które są zaangażowane w rozwój fizjologicznych i
patologicznych procesów. W rezultacie, szczególna uwaga musi być zwrócona na
rolę dysfunkcji ścisłych powiązań w patogenezie wielu chorób, szczególnie chorób
autoimmunologicznych.” 3
 „W każdym przypadku, zwiększona przepuszczalność
wydaje się poprzedzać chorobę i powodować zburzenia w
transporcie antygenów, które stymulują wielonarządowy
proces doprowadzający do reakcji auoimmunologicznej.”4
 „Wraz z GALT (tkanką limfatyczną przewodu
pokarmowego) oraz neuroendokrynologicznym system,
wewnątrzjelitowa nabłonkowa bariera, wraz ze swoimi
wewnątrzkomórkowymi ścisłymi powiązaniami, kontrolują
równowagę pomiędzy tolerancją i odpornością na obce
antygeny.” 5
 Nieprawidłowa flora jelit (bakterie, pasożyty, protozoa,
przerost grzybów)
 Substancje chemiczne irytujące jelita (alkohol, toksyny
środowiskowe, metale ciężkie, leki)
 Nietolerancje pokarmowe i alergeny wdychane wraz z
powietrzem
 Emocje jak złość czy martwienie się
 Genetyczne niedobory enzymów (np. nietolerancja laktozy)
 Problemy pokarmowe i niedobory składników odżywczych
 Choroby zapalne jelit
 Nierównowaga hormonalna
Atak autoimmunologiczny
prowadzi do nieszczelnego
jelita na skutek eksplozji
cytokin zapalnych, które
niszczą wiązania pomiędzy
nabłonkami jelita!
 Usunięcie substancji irytujących śluzówkę jelita
• dieta eliminacyjna
• infekcje patogeniczne (bakterie, jelita, grzyby)
 Przywrócenie prawidłowej motoryki jelita
 Przywrócenie funkcji trawiennych
• enzymy, kwas solny, zioła wspomagające trawienie
 Uzupełnienie flory bakteryjnej jelit
 probiotyki i prebiotyki
 Regeneracja śluzówki jelita
 glutamina, niezbędne kwasy tłuszczowe, cynk. B5, C, E. A, NAG, aloes
 sacharomyces bouldarii, colostrum (poprawa lokalnej odporności)
 ginkgo bilboa, gotu kola (poprawa cyrkulacji)
 Uboga odżywczo dieta
 Metale ciężkie
 Candida, pasożyty, grzyby
 Infekcje wirusowe lub bakteryjne (np. EBV, H.pylori, Chlamydia)
 Ekspozycja na toksyny (fluor, chlor, rtęć, pestycydy, BPA etc.)
 Stan zapalny
 Szczepienia
 Nierównowaga hormonalna
 Stres
 Mutacja MTHFR
 Niektóre leki
 Nieswoiste
np. Reumatoidalne Zalanie Stawów, SLE, mieszane
choroby tkanki łącznej, twardzina, syndrom Sjögrena,
zapalenie skórno-mięśniowe
 Swoiste
np. Hashimoto, Graves, zapalenie wątroby, miastenia
 Hemolityczne
np. anemia złośliwa, leukopenia
 Cicha autoagresja - utrata tolerancji na
własne tkanki
 Reaktywna autoagresja - destrukcja tkanek i
symptomy chorobowe
 Choroba autoimmunologiczna - diagnoza
 Bóle mięśni lub stawów
 Zmęczenie i brak energii
 Zmienne samopoczucie
 Utrata lub wzrost wagi
 Wypadanie włosów
 Nietolerancja temperatury
 Palpitacje serca
 Poronienia
 Suche usta, oczy, skóra
 Problemy z pamięcią i koncentracją
 Drętwienia rąk i nóg
 Wysypki lub inne zmiany skórne
 Najczęstsza choroba autoimmunologiczna w krajach
wysokorozwiniętych
 90% chorych to kobiety
 90-96% przypadków niedoczynności
 Diagnoza kliniczna
 Często brak przeciwciał
 Sinusoidalne samopoczucie
 Skaczące TSH
 Zwiększa o 50% szansę na inną chorobę
autoimmunologiczną
 Molekularna mimikra
 Przeciwciała przeciw tarczycy mogą również
dołączać się do tkanki móżdżku
 Gluten wchodzi w reakcje krzyżowe z tkanką
móżdżku
 Problemy z równowagą, wrażliwość na światło
i hałas, ataksja, drżenie
 Zmęczenie na poziomie mózgu
„Choroby autoimmunologiczne mają długie,
zwiastujące okresy bez symptomów, a początkujące
czynniki prowadzące do utraty tolerancji
immunologicznej pojawiają się dużo wcześniej niż
kliniczna manifestacja choroby.”6
 Selektywne spojrzenie na atakowane tkanki i
organy
 Późna diagnoza
 Leczenie tylko konsekwencji choroby
autoimmunologicznej
 Hamowanie funkcji systemu odpornościowego
 Redukcja stanu zapalnego
 Lekceważenie przyczyn choroby
„Osteoporoza, zahamowanie funkcji nadnerczy,
hiperglikemia, dyslipidemia, choroby serca, syndrom
Cushinga, zaburzenia psychiczne i zahamowanie
systemu odpornościowego są wśród najbardziej
poważnych efektów ubocznych kuracji
kortykosteroidowej, zwłaszcza gdy są używane w
dużych dawkach przez długi czas.”7
 Konwencjonalne podejście: hamowanie
systemu odpornościowego
 Alternatywne podejście: stymulacja układu
odpornościowego
 Funkcjonalne podejście: modulacja układu
odpornościowego
 Znalezienie zapalników powodujących reakcję
autoimmunologiczną
 Modulacja systemu odpornościowego oraz
zmniejszenie destrukcji tkanek
 Wsparcie regeneracji tkanek po ataku czy
nawrocie choroby
 Jakie systemy są zaangażowane w nasilenie
symptomów autoagresji
 Jakie systemy są zaangażowane w wyzwalanie
autoagresji
 Jakie systemy są zaangażowane w
regenerację tkanek
 Gluten
 Stres
 Chroniczne infekcje i chroniczny stan zapalny
 Leki, toksyny i inne czynniki środowiskowe
„Gliadyna i jej peptydy wchodzą w reakcje z
nabłonkami jelita zwiększając jego
przepuszaczalność poprzez wydzielanie zonuliny,
która z kolei pozwala na parakomórkową
translokację gliadyny i jej dalsze interakcje z
makrofagami w obrębie błony podśluzowej jelita (u
pacjentów z celiakią).”8
 Cukrzyca typu I
 „Te i niedawne badania sugerują, że ekspozycja na gluten wcześnie w życiu, u
potomstwa rodziców z cukrzycą typu 1 jest związana ze zwiększonym ryzykiem
nabycia przeciwciał na wysepki trzustkowe. Te badania także sugerują, że
wyłączenie glutenu z diety powinno być przeprowadzone najwcześniej jak to jest
możliwe.”9
 „Częstość występowania celiakii w przypadku cukrzycy typu I wynosi 9,71%.”10
 „Z tego powodu rozumienie interakcji pomiędzy zwiększeniem ekspresji zonuliny,
zwiększoną przepuszczalnością jelit oraz rozwojem autoimmunologicznej
cukrzycy może prowadzić do nowatorskich, profilaktycznych strategii dla cukrzycy
typu I.”11
 Hashimoto
 „Nasze wnioski pokazują zwiększone występowanie chorób tarczycy u
osób z celiakią.”12
 „Rezultaty: Nieprawidłowe makrekry serologiczne tarczycy były
niewykrywalne po 6 miesiącach diety bezglutenowej.
Wnioski: To badanie pokazuje, że dieta bezglutenowa może mieć
znaczący wpływ na pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi
tarczycy, a odrzucenie glutenu może samodzielnie cofnąć
nieprawidłowości, chociaż nie wyleczy choroby.”13
 Reumatoidalne Zapalenie Stawów
 „Zwiększoną ilość przeciwciał przeciw gliadynie znaleziono u
37% chorych na RZS.”14
 amarantus
 gryka
 czekolada (mleczna)
 kawa rozpuszczalna
 kukurydza
 nabiał
 jajka
 proso
 owies
 ziemniaki
 ryż
 sezam
 soja
 tapioka
 drożdże
 Hamuje funkcje trawienne
 Zmniejsza rozmiar tkanki limfatycznej
 Zmniejsza ilość krążących limfocytów,
eozynofilii, bazofili i monocytów
 Blokuje odpornościową odpowiedź komórkową
 Zmniejsza produkcję sIgA
 Aktywuje system Th17 i uruchamia produkcję
zapalnych cytokin
 Aktywuje nadnercza do wydzielania
hormonów stresu
 Stymuluje ścieżki Th17, który aktywuje
reakcję autoimmunologiczną
 Wirusy Coxsackie
 Chlamydia pneumoniae
 Wirus Epsteina-Barr
 Cytomegalowirus
 Wirusy Herpes
 Blastocystoza
 Candida
 SIBO
 Yersinia
 Ureaplasma
 Mycoplasma
 E.coli
 H.pylori
 Borelioza
 „Trwałe zanieczyszczenia organiczne zawierają setki różnych związków chemicznych z
powszechnymi właściwościami, takimi jak długoterminowe utrzymywanie się, rozlegle
rozprzestrzenianie się w środowisku i bioakumulacja w całym łańcuchu pokarmowym.”15
 „Ekspozycja na stosunkowo wysoki poziom POPs podczas rozwoju trzustki w macicy lub we
wczesnym okresie niemowlęcym może prowadzić do rozwoju cukrzycy typu I u dzieci.”16
 „Precyzyjny mechanizm leżący u podstaw modulującego układ odpornościowy efektu
chemicznych substancji zaburzających układ endokrynologiczny, zwłaszcza BPA, nie został
potwierdzony, i wiele mechanizmów jest rozważanych."17
 „Powodem niektórych z tych badań były obawy odnośnie ksenoestrogenów i rozwoju choroby
autoimmunologicznej.”18
 „Wydaje się niezaprzeczalnie, że przynajmniej jedna część systemu odpornościowego,
zwłaszcza reakcja Th1, może być modulowana przez przedporodową i poporodową ekspozycję
na estrogen środowiskowy - np. BPA.”19
 „Zmniejszenie limfocytów T regulatorowych będzie predysponowało do dysfunkcji układu
odpornościowego u osób starszych, wyjaśniając ich wyższe ryzyko chorób o podłożu
immunologicznym, nowotworów i infekcji. Nasze badanie sugeruje także, że BPA może być
przyczyną tych chorób.”20
 Ksenobiotyki
 BPA
 Metale ciężkie
 Arszenik
 PCBs
 POPs
 Pestycydy i herbicydy
 Azbest
 Syntetyczne hormony
 Policykliczne węglowodory aromatyczne
 Trichloroeten
 Polibromowane difenyloetery
 Bromki
 Nadchlorany
 Niektóre leki
 „Środowiskowa ekspozycja zmniejsza poziom glutationu, co prowadzi do
aktywacji systemu odpornościowego, co z kolei aktywuje iNOS i wspiera
autoimmunizację. Wyniki sugerują, że TBT (zanieczyszczenie
środowiskowe), selektywnie wywołuje apoptozę i polarność limfocytów T
pomocniczych poprzez generowanie nadtlenku wodoru, z powodu
niskiego poziomu glutationu.”21
 ‘Zgromadzone dowody sugerują, że wewnątrzkomórkowy poziom
glutationu w komórkach prezentujących antygen, takich jak makrofagi,
wpływa na odpowiedź cytokinową Th1/Th2. Obserwacje z tego badania
donoszą, że molekuły pro-glutationu stanowią nową terapeutyczną
strategię wspierającą modulację systemu odpornościowego.”22
 Zapobiega stymulowaniu autoagresji
 Zmniejsza stres oksydacyjny
 Optymalizuje aktywność Th1/Th2
 Wpływa na ramię Th3 i limfocyty T, które modulują atak
odpornościowy
 Zmniejsza aktywność Th17 i destrukcje tkanek
 Pozwala na regenerację tkanek po ataku autoimmunologicznym
 Chroni mitochondrium komórki
 Zapobiega powstaniu nieszczelności jelit
 Zapobiega aktywacji iNOS, przez co zmniejsza destrukcję tkanek
 NAC
 ALA (kwas lipinowy)
 L-glutamina
 Selen
 Cordyceps
 Ostropest plamisty
 Ekstrakt z brokułu
 Gotu Kola
 Większa aktywność gdy poziom glutationu jest
niski
 Chroni śluzówki przed drobnoustrojami
 Aktywuje enzym iONS (indukowalna syntaza
tlenku azotu ang. inducible nitric oxide synthase)
 Pośrednio stymuluje produkcję tlenku azotu
 Zwiększa destrukcję atakowanych tkanek i
organów oraz promuje atak autoimmunologiczny
 iNOS - indukowalny (zły)
 eNOS - śródbłonkowy (dobry)
 nNOS -neuronalny (dobry)
 Destrukcję tkanek i organów
 Stan zapalny
 Atak autoimmunologiczny
 Nieszczelne jelita
„Zwiększona ekspresja iONS oraz oksydacja/nitracja cytoszkieletowych
protein przyczynia się do nieszczelności jelit. Hipnotyzujemy, że
inhibitory iONS będą blokować wątrobową i jelitową kaskadę barier
ochronnych.”23
 „Wnioskujemy, że tlenek azotu odgrywa kluczową, regulującą układ
opornościowy rolę i modulacja tlenku azotu może zapobiec pojawieniu
się reakcji autoimmunologicznych.”24
 ‘Razem, te dane sugerują iż modulacja antyoksydantów i tlenku azotu
może być realnym terapeutycznym narzędziem, który będzie ingerował
w rozwój autoimmunologicznej cukrzycy.”25
 ‘Interleukina 17 jest pro-zapalną cytokiną zaangażowaną w choroby
autoimmunologiczne. Pro-zapalna rola IL-17 zależy znacząco od jej
zdolności zwiększania ekspresji indukowalnego tlenku azotu.
Sugerujemy, że IL-17 i modulacja tlenku azotu mogę być ważnymi
formami terapii w chorobach autoimmunologicznych.”26
 Adenozyno-5′-trifosforan
 Hupercyna A
 Winpocetyna
 Kwas α-ketoglutarowy
 L-acetylokarnityna
 „NF-kB jest kluczowym sygnalizującym komponentem w
autoimmunizacji i atrakcyjnym celem terapii chorób
autoimmunologicznych.”27
 „Ponieważ NF-kB reprezentuje ważny i atrakcyjny cel dla
leków w chorobach o podłożu zapalnym, do których
zaliczają się zapalenie stawów, astma i choroby
autoimmunologiczne, większa uwaga została zwrócona
w ostatniej dekadzie na identyfikację związków
chemicznych, które selektywnie wpływają na te
procesy.”28
 „Niedobory witaminy D mogą naruszać integralność błony śluzówkowej, doprowadzając do
zwiększonej podatności na uszkodzenia śluzówki i zwiększone ryzyko nieswoistych zapaleń
jelit.”29
 „Istnieją rosnące dowody uznające ważność plejotropowego hormonu witaminy D w rozwoju
tolerancji, mechanizmów obrony systemu odpornościowego i integralności bariery
naskórkowej.”30
 „Te obserwacje sugerują, że witamina D odgrywa kluczową rolę w homeostazie bariery
śluzówkowej poprzez ochronę integralności kompleksów wiązań oraz zdolności regeneracyjne
tkanki nabłonkowej jelit.”31
 „Powszechnym wspólnym mianownikiem, który nasuwa się z tych badań jest fakt, że witamina
D wpływa na system odpornościowy na wielu poziomach i poprzez wiele mechanizmów. Bierze
udział w genetycznej regulacji produkcji cytokin, ekspresji VDR oraz wpływa na ważne
biologiczne procesy, za pomocą których te komórki się komunikują, Ogólnie rzecz ujmując,
witamina D ma immunosupresyjny efekt.” 32
 Wspierają produkcję prostaglandyn serii 1
 Zmniejsza produkcję zapalnych cytokin
 Moduluje reakcje systemu odpornościowego
 Detoks
 Włączanie/wyłączanie genów
 Wzrost
 Wsparcie leczenia i regeneracji
 Tworzenie neuroprzekaźników: serotoniny, dopaminy i melatoniny
 Tworzenie komórek odpornościowych
 Wsparcie systemu nerwowego (autonomicznego)
 Synteza DNA i RNA (również ochrona przed wirusami, bakteriami, metalami
ciężkimi)
 Produkcja energii (ATP)
 Eliminacja histaminy
 Budowa ścian komórkowych (słabe pozwolą na wejście toksynom do
komórki, zmniejszenie wartości odżywczych i śmierć)
 Jest konsekwencją nierównowagi systemu
odpornościowego
 W rozwój zaangażowanych jest wiele systemów i
wiele procesów
 Ta sama choroba może powodować różne
symptomy
 Wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta i
skupieniu się na zdrowiu, zamiast na chorobie
 Diagnoza zmienia podejście do leczenia
 Heterogeniczna manifestacja choroby
 Symptomy pojawiają się długo po ekspresji
choroby
 Problem z identyfikacją przeciwciał
 Brak rozpoznania przyczyn
 Objawowe leczenie
 Brak kompleksowego spojrzenia na organizm
 Bierna postawa odnośnie profilaktyki nowych
chorób autoimmunologicznych
 Stłumienie aktywacji systemu odpornościowego
 Zmniejszenie destrukcji tkanek
 Wsparcie regeneracji
W praktyce celami są:
 Uszczelnienie jelit i przywrócenie prawidłowej mikrobioty
 Balansowanie Th1 i Th2 (eliminacja czynników stymulujących
system odpornościowy)
 Wsparcie aktywności Th3
 Zmniejszenie aktywności Th17
 Wsparcie funkcji zniszczonych organów
 Zwiększa produkcję enkefalin (peptydy
opiodowe) i endorfin
 Hamuje pro-zapalne cytokiny
 Wspomaga syntezę DNA
 Reguluje motorykę jelit
 Reguluje aktywność systemu Th17
1-3) 1. NAT CLIN PRAC GASTRO & HEP SEPT 2005 VOL 2 NO 9
4) DIABETES, VOL. 55, MAY 2006
5) Mechanisms of disease: the role of intestinal barrier function in the pathogenesis of gastrointes-tinal autoimmune diseases. Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol. 2005 Sep;2(9): 416-22
6) Arch Dis Child 1998;79:448-451
7) Allergy, Asthma & Clinical Immunology (2013-08-15) 9: 1-25 , August 15, 2013
8) The Journal of Immunology, 2006, 176: 25122521
9) Elimination of dietary gluten and development of type 1 diabetes in high-risk subjects. Rev Diabet. Stud. 2004 Spring;1(1):39-41
10) The role of Celiac disease and type 1 diabetes coexistence. Is CD responsible for diabetic status? Przegl Lek. 2009:66(4): 170-5
11) Gastroenterology, 2001;120:636-651
12) Thyroid disorders in Brazilian patients with CD. J Clin Gastroenterol. 2006 Jan;40(1):33-6
13) Thyroid-related autoantibodies and celiac disease: a role for a gluten-free diet? J Clin Gastroenterol. 2002 Sep;35(3):245-8
14) Gliadin immune reactivity in patients with RA. Clin Exp Rheumatol. 1995 Sep-Oct;13(5): 603-7
15) J. Epidemiol. Comm Health 2006;60;1006-08
16) J. Epidemiol. Comm Health 2006;60;1006-1008
17) Environ Health Perspect 116:514-519, 2008
18) Journal of Toxicology and Environmental Health, Part B, 11:69-146, 2008
19) Immunology 2004 112 489-495
20) Environ Health Perspect 116:514-519, 2008
21) Critical role of hydrogen peroxide in the differential susceptibility of TH1 and TH2 cells to tributyltin-induced apoptosis. Biochem Pharmacol. 2008 Jan 15;75(2):552-61. Epub 2007 Sept 18
22) Antiviral and immunomodulatory properties of new pro-glutathione (GSH) molecules. Curr Med Chem. 2006:13(15): 1749-55
23) Nitric oxide-mediated intestinal injury is required for alcohol-induced gut leakiness and liver damage. Alcohol Clin Exp Res. 2009 Jul;33(7):1220-30. Epub 2009 Apr 9
24) Immunoregulatory role of nitric oxide in Kilham rat virus-induced autoimmune diabetes in DR-BB rats. J Immunol. 2004 Jul 15;173(2):1327-35
25) Immunosuppressive and anti-inflammatory action of antioxidants in rat autoimmune diabetes. J Autoimmun. 2004 Jun;22(4):267-76
26) Inducible nitric oxide synthase activation by interleukin-17. Cytokine Growth Factor Rev. 2004 Feb;15(1):21-32
27) NF-kB as a therapeutic target in autoimmune disease. Expert Opin Ther Targets. 2007 Feb;11(2):111-122
28) Naturally occurring NF-kB inhibitors. Mini Rev Med Chem. 2006 Aug;6(8):945-951
29) Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2008 Jan;294(1):G208-16
30) Potential mechanisms for the hypothesized link between sunshine, vitamin D, and food allergy in children. J Allergy Clin Immunol. 2010 Aug;126 (2):217-22
31) Novel role of the vitamin D receptor in maintaining the integrity of the intestinal mucosal barrier. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2008 Jan; 294(1):G208-16
32) The Journal of Immunology, 2005, 175: 4119-4126

Funkcjonalne podejscie do chorob autoimmunologicznych final

  • 1.
  • 2.
     Liczba chorychwzrasta z roku na rok  1 na 12 kobiet i 1 na 24 mężczyzn cierpi na chorobę autoimmunologiczną  Większość przypadków chorób autoimmunologicznych pozostaje niezdiagnozowanych  Choroby autoimmunologiczne postępują z czasem  Większość pacjentów nabędzie więcej niż jedną chorobę autoimmunologiczną  Konwencjonalne podejście skupia się na konsekwencjach chorób autoimmunologicznych
  • 3.
     W przypadkuobecności specyficznych przeciwciał  W momencie destrukcji tkanki lub organu  Latami po pojawieniu się pierwszych symptomów
  • 4.
     Antygeny -substancje wywołujące produkcję przeciwciał w organizmie. Antygeny mogą być pochodzenia zewnętrznego, np. bakterie, toksyny czy obce białka, lub naturalnego, wytwarzane przez organizm, np. antygeny krwinkowe.  Przeciwciała - białka posiadające zdolność swoistego rozpoznania i wiązania antygenu  Choroba autoimmunologiczna - odpowiedź immunologiczna autoprzeciwciał na autoantygen będąca interakcją genów i czynników środowiskowych
  • 5.
     Specyficzny barkreakcji na antygeny, które są mogą wywołać reakcję odpornościową  Organizm powinien mieć prawidłową tolerancję immunologiczną na własne antygeny  Utrata tolerancji immunologicznej skutkuje autoimmunizacją
  • 7.
    1) Predyspozycje genetyczne 2)Nieszczelne jelito 3) Czynnik wyzwalający ekspresję genów
  • 9.
     NOD-2 –Nieswoiste Zapalenia Jelit  PTPN-2 – Reumatoidalne Zapalenie Stawów  CD25 - Stwardnienie Rozsiane
  • 10.
     Problem zpowiązaniem złożonych genotypów i fenotypowych oraz funkcjonalnych nieprawidłowości  Ograniczenia GWAS (badań asocjacyjnych całego genomu) - brak rzadkich mutacji  Zidentyfikowane polimorfizmy mają małą wartość profilaktyczną  Pojedyncze geny mają niewielki wpływ na chorobę, więc sukces terapeutycznej interwencji jest mało prawdopodobny
  • 11.
     Rozkład jedzeniado małych, absorbowanych partykuł  Absorpcja małych partykuł jedzenia, które są konwertowane na energię  Przyłączanie substancji odżywczych jak witaminy i minerały do protein aby mogły być dalej transportowane do krwiobiegu  Detoks substancji chemicznych które na co dzień dostają się do powietrza, wody czy jedzenia  Zwalczanie infekcji
  • 12.
     „Bardziej dokładnaanaliza anatomicznych i funkcjonalnych układów przewodu pokarmowego, sugeruje, że jedna niezwykle ważna funkcja tego organu, ma zdolności regulacji przepływu makromolekuł pomiędzy środowiskiem i organizmem poprzez mechanizm barierowy.”1  „Gdy prawidłowo działający przepływ makromolekuł jest rozregulowany u genetycznie predysponowanych osób, zarówno jelitowe i pozajelitowe choroby autoimmunologiczne mogą się pojawić.”2  „Jest już oczywiste, że ścisłe połączenia pomiędzy komórkami nabłonka, są dynamicznymi strukturami, które są zaangażowane w rozwój fizjologicznych i patologicznych procesów. W rezultacie, szczególna uwaga musi być zwrócona na rolę dysfunkcji ścisłych powiązań w patogenezie wielu chorób, szczególnie chorób autoimmunologicznych.” 3
  • 13.
     „W każdymprzypadku, zwiększona przepuszczalność wydaje się poprzedzać chorobę i powodować zburzenia w transporcie antygenów, które stymulują wielonarządowy proces doprowadzający do reakcji auoimmunologicznej.”4  „Wraz z GALT (tkanką limfatyczną przewodu pokarmowego) oraz neuroendokrynologicznym system, wewnątrzjelitowa nabłonkowa bariera, wraz ze swoimi wewnątrzkomórkowymi ścisłymi powiązaniami, kontrolują równowagę pomiędzy tolerancją i odpornością na obce antygeny.” 5
  • 14.
     Nieprawidłowa florajelit (bakterie, pasożyty, protozoa, przerost grzybów)  Substancje chemiczne irytujące jelita (alkohol, toksyny środowiskowe, metale ciężkie, leki)  Nietolerancje pokarmowe i alergeny wdychane wraz z powietrzem  Emocje jak złość czy martwienie się  Genetyczne niedobory enzymów (np. nietolerancja laktozy)  Problemy pokarmowe i niedobory składników odżywczych  Choroby zapalne jelit  Nierównowaga hormonalna
  • 15.
    Atak autoimmunologiczny prowadzi donieszczelnego jelita na skutek eksplozji cytokin zapalnych, które niszczą wiązania pomiędzy nabłonkami jelita!
  • 16.
     Usunięcie substancjiirytujących śluzówkę jelita • dieta eliminacyjna • infekcje patogeniczne (bakterie, jelita, grzyby)  Przywrócenie prawidłowej motoryki jelita  Przywrócenie funkcji trawiennych • enzymy, kwas solny, zioła wspomagające trawienie  Uzupełnienie flory bakteryjnej jelit  probiotyki i prebiotyki  Regeneracja śluzówki jelita  glutamina, niezbędne kwasy tłuszczowe, cynk. B5, C, E. A, NAG, aloes  sacharomyces bouldarii, colostrum (poprawa lokalnej odporności)  ginkgo bilboa, gotu kola (poprawa cyrkulacji)
  • 17.
     Uboga odżywczodieta  Metale ciężkie  Candida, pasożyty, grzyby  Infekcje wirusowe lub bakteryjne (np. EBV, H.pylori, Chlamydia)  Ekspozycja na toksyny (fluor, chlor, rtęć, pestycydy, BPA etc.)  Stan zapalny  Szczepienia  Nierównowaga hormonalna  Stres  Mutacja MTHFR  Niektóre leki
  • 18.
     Nieswoiste np. ReumatoidalneZalanie Stawów, SLE, mieszane choroby tkanki łącznej, twardzina, syndrom Sjögrena, zapalenie skórno-mięśniowe  Swoiste np. Hashimoto, Graves, zapalenie wątroby, miastenia  Hemolityczne np. anemia złośliwa, leukopenia
  • 19.
     Cicha autoagresja- utrata tolerancji na własne tkanki  Reaktywna autoagresja - destrukcja tkanek i symptomy chorobowe  Choroba autoimmunologiczna - diagnoza
  • 20.
     Bóle mięśnilub stawów  Zmęczenie i brak energii  Zmienne samopoczucie  Utrata lub wzrost wagi  Wypadanie włosów  Nietolerancja temperatury  Palpitacje serca  Poronienia  Suche usta, oczy, skóra  Problemy z pamięcią i koncentracją  Drętwienia rąk i nóg  Wysypki lub inne zmiany skórne
  • 21.
     Najczęstsza chorobaautoimmunologiczna w krajach wysokorozwiniętych  90% chorych to kobiety  90-96% przypadków niedoczynności  Diagnoza kliniczna  Często brak przeciwciał  Sinusoidalne samopoczucie  Skaczące TSH  Zwiększa o 50% szansę na inną chorobę autoimmunologiczną
  • 22.
     Molekularna mimikra Przeciwciała przeciw tarczycy mogą również dołączać się do tkanki móżdżku  Gluten wchodzi w reakcje krzyżowe z tkanką móżdżku  Problemy z równowagą, wrażliwość na światło i hałas, ataksja, drżenie  Zmęczenie na poziomie mózgu
  • 23.
    „Choroby autoimmunologiczne majądługie, zwiastujące okresy bez symptomów, a początkujące czynniki prowadzące do utraty tolerancji immunologicznej pojawiają się dużo wcześniej niż kliniczna manifestacja choroby.”6
  • 24.
     Selektywne spojrzeniena atakowane tkanki i organy  Późna diagnoza  Leczenie tylko konsekwencji choroby autoimmunologicznej  Hamowanie funkcji systemu odpornościowego  Redukcja stanu zapalnego  Lekceważenie przyczyn choroby
  • 25.
    „Osteoporoza, zahamowanie funkcjinadnerczy, hiperglikemia, dyslipidemia, choroby serca, syndrom Cushinga, zaburzenia psychiczne i zahamowanie systemu odpornościowego są wśród najbardziej poważnych efektów ubocznych kuracji kortykosteroidowej, zwłaszcza gdy są używane w dużych dawkach przez długi czas.”7
  • 26.
     Konwencjonalne podejście:hamowanie systemu odpornościowego  Alternatywne podejście: stymulacja układu odpornościowego  Funkcjonalne podejście: modulacja układu odpornościowego
  • 27.
     Znalezienie zapalnikówpowodujących reakcję autoimmunologiczną  Modulacja systemu odpornościowego oraz zmniejszenie destrukcji tkanek  Wsparcie regeneracji tkanek po ataku czy nawrocie choroby
  • 28.
     Jakie systemysą zaangażowane w nasilenie symptomów autoagresji  Jakie systemy są zaangażowane w wyzwalanie autoagresji  Jakie systemy są zaangażowane w regenerację tkanek
  • 29.
     Gluten  Stres Chroniczne infekcje i chroniczny stan zapalny  Leki, toksyny i inne czynniki środowiskowe
  • 30.
    „Gliadyna i jejpeptydy wchodzą w reakcje z nabłonkami jelita zwiększając jego przepuszaczalność poprzez wydzielanie zonuliny, która z kolei pozwala na parakomórkową translokację gliadyny i jej dalsze interakcje z makrofagami w obrębie błony podśluzowej jelita (u pacjentów z celiakią).”8
  • 31.
     Cukrzyca typuI  „Te i niedawne badania sugerują, że ekspozycja na gluten wcześnie w życiu, u potomstwa rodziców z cukrzycą typu 1 jest związana ze zwiększonym ryzykiem nabycia przeciwciał na wysepki trzustkowe. Te badania także sugerują, że wyłączenie glutenu z diety powinno być przeprowadzone najwcześniej jak to jest możliwe.”9  „Częstość występowania celiakii w przypadku cukrzycy typu I wynosi 9,71%.”10  „Z tego powodu rozumienie interakcji pomiędzy zwiększeniem ekspresji zonuliny, zwiększoną przepuszczalnością jelit oraz rozwojem autoimmunologicznej cukrzycy może prowadzić do nowatorskich, profilaktycznych strategii dla cukrzycy typu I.”11
  • 32.
     Hashimoto  „Naszewnioski pokazują zwiększone występowanie chorób tarczycy u osób z celiakią.”12  „Rezultaty: Nieprawidłowe makrekry serologiczne tarczycy były niewykrywalne po 6 miesiącach diety bezglutenowej. Wnioski: To badanie pokazuje, że dieta bezglutenowa może mieć znaczący wpływ na pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi tarczycy, a odrzucenie glutenu może samodzielnie cofnąć nieprawidłowości, chociaż nie wyleczy choroby.”13
  • 33.
     Reumatoidalne ZapalenieStawów  „Zwiększoną ilość przeciwciał przeciw gliadynie znaleziono u 37% chorych na RZS.”14
  • 34.
     amarantus  gryka czekolada (mleczna)  kawa rozpuszczalna  kukurydza  nabiał  jajka  proso  owies  ziemniaki  ryż  sezam  soja  tapioka  drożdże
  • 35.
     Hamuje funkcjetrawienne  Zmniejsza rozmiar tkanki limfatycznej  Zmniejsza ilość krążących limfocytów, eozynofilii, bazofili i monocytów  Blokuje odpornościową odpowiedź komórkową  Zmniejsza produkcję sIgA  Aktywuje system Th17 i uruchamia produkcję zapalnych cytokin
  • 36.
     Aktywuje nadnerczado wydzielania hormonów stresu  Stymuluje ścieżki Th17, który aktywuje reakcję autoimmunologiczną
  • 37.
     Wirusy Coxsackie Chlamydia pneumoniae  Wirus Epsteina-Barr  Cytomegalowirus  Wirusy Herpes  Blastocystoza  Candida  SIBO  Yersinia  Ureaplasma  Mycoplasma  E.coli  H.pylori  Borelioza
  • 38.
     „Trwałe zanieczyszczeniaorganiczne zawierają setki różnych związków chemicznych z powszechnymi właściwościami, takimi jak długoterminowe utrzymywanie się, rozlegle rozprzestrzenianie się w środowisku i bioakumulacja w całym łańcuchu pokarmowym.”15  „Ekspozycja na stosunkowo wysoki poziom POPs podczas rozwoju trzustki w macicy lub we wczesnym okresie niemowlęcym może prowadzić do rozwoju cukrzycy typu I u dzieci.”16  „Precyzyjny mechanizm leżący u podstaw modulującego układ odpornościowy efektu chemicznych substancji zaburzających układ endokrynologiczny, zwłaszcza BPA, nie został potwierdzony, i wiele mechanizmów jest rozważanych."17  „Powodem niektórych z tych badań były obawy odnośnie ksenoestrogenów i rozwoju choroby autoimmunologicznej.”18  „Wydaje się niezaprzeczalnie, że przynajmniej jedna część systemu odpornościowego, zwłaszcza reakcja Th1, może być modulowana przez przedporodową i poporodową ekspozycję na estrogen środowiskowy - np. BPA.”19  „Zmniejszenie limfocytów T regulatorowych będzie predysponowało do dysfunkcji układu odpornościowego u osób starszych, wyjaśniając ich wyższe ryzyko chorób o podłożu immunologicznym, nowotworów i infekcji. Nasze badanie sugeruje także, że BPA może być przyczyną tych chorób.”20
  • 39.
     Ksenobiotyki  BPA Metale ciężkie  Arszenik  PCBs  POPs  Pestycydy i herbicydy  Azbest  Syntetyczne hormony  Policykliczne węglowodory aromatyczne  Trichloroeten  Polibromowane difenyloetery  Bromki  Nadchlorany  Niektóre leki
  • 40.
     „Środowiskowa ekspozycjazmniejsza poziom glutationu, co prowadzi do aktywacji systemu odpornościowego, co z kolei aktywuje iNOS i wspiera autoimmunizację. Wyniki sugerują, że TBT (zanieczyszczenie środowiskowe), selektywnie wywołuje apoptozę i polarność limfocytów T pomocniczych poprzez generowanie nadtlenku wodoru, z powodu niskiego poziomu glutationu.”21  ‘Zgromadzone dowody sugerują, że wewnątrzkomórkowy poziom glutationu w komórkach prezentujących antygen, takich jak makrofagi, wpływa na odpowiedź cytokinową Th1/Th2. Obserwacje z tego badania donoszą, że molekuły pro-glutationu stanowią nową terapeutyczną strategię wspierającą modulację systemu odpornościowego.”22
  • 41.
     Zapobiega stymulowaniuautoagresji  Zmniejsza stres oksydacyjny  Optymalizuje aktywność Th1/Th2  Wpływa na ramię Th3 i limfocyty T, które modulują atak odpornościowy  Zmniejsza aktywność Th17 i destrukcje tkanek  Pozwala na regenerację tkanek po ataku autoimmunologicznym  Chroni mitochondrium komórki  Zapobiega powstaniu nieszczelności jelit  Zapobiega aktywacji iNOS, przez co zmniejsza destrukcję tkanek
  • 42.
     NAC  ALA(kwas lipinowy)  L-glutamina  Selen  Cordyceps  Ostropest plamisty  Ekstrakt z brokułu  Gotu Kola
  • 43.
     Większa aktywnośćgdy poziom glutationu jest niski  Chroni śluzówki przed drobnoustrojami  Aktywuje enzym iONS (indukowalna syntaza tlenku azotu ang. inducible nitric oxide synthase)  Pośrednio stymuluje produkcję tlenku azotu  Zwiększa destrukcję atakowanych tkanek i organów oraz promuje atak autoimmunologiczny
  • 44.
     iNOS -indukowalny (zły)  eNOS - śródbłonkowy (dobry)  nNOS -neuronalny (dobry)
  • 45.
     Destrukcję tkaneki organów  Stan zapalny  Atak autoimmunologiczny  Nieszczelne jelita „Zwiększona ekspresja iONS oraz oksydacja/nitracja cytoszkieletowych protein przyczynia się do nieszczelności jelit. Hipnotyzujemy, że inhibitory iONS będą blokować wątrobową i jelitową kaskadę barier ochronnych.”23
  • 46.
     „Wnioskujemy, żetlenek azotu odgrywa kluczową, regulującą układ opornościowy rolę i modulacja tlenku azotu może zapobiec pojawieniu się reakcji autoimmunologicznych.”24  ‘Razem, te dane sugerują iż modulacja antyoksydantów i tlenku azotu może być realnym terapeutycznym narzędziem, który będzie ingerował w rozwój autoimmunologicznej cukrzycy.”25  ‘Interleukina 17 jest pro-zapalną cytokiną zaangażowaną w choroby autoimmunologiczne. Pro-zapalna rola IL-17 zależy znacząco od jej zdolności zwiększania ekspresji indukowalnego tlenku azotu. Sugerujemy, że IL-17 i modulacja tlenku azotu mogę być ważnymi formami terapii w chorobach autoimmunologicznych.”26
  • 47.
     Adenozyno-5′-trifosforan  HupercynaA  Winpocetyna  Kwas α-ketoglutarowy  L-acetylokarnityna
  • 48.
     „NF-kB jestkluczowym sygnalizującym komponentem w autoimmunizacji i atrakcyjnym celem terapii chorób autoimmunologicznych.”27  „Ponieważ NF-kB reprezentuje ważny i atrakcyjny cel dla leków w chorobach o podłożu zapalnym, do których zaliczają się zapalenie stawów, astma i choroby autoimmunologiczne, większa uwaga została zwrócona w ostatniej dekadzie na identyfikację związków chemicznych, które selektywnie wpływają na te procesy.”28
  • 49.
     „Niedobory witaminyD mogą naruszać integralność błony śluzówkowej, doprowadzając do zwiększonej podatności na uszkodzenia śluzówki i zwiększone ryzyko nieswoistych zapaleń jelit.”29  „Istnieją rosnące dowody uznające ważność plejotropowego hormonu witaminy D w rozwoju tolerancji, mechanizmów obrony systemu odpornościowego i integralności bariery naskórkowej.”30  „Te obserwacje sugerują, że witamina D odgrywa kluczową rolę w homeostazie bariery śluzówkowej poprzez ochronę integralności kompleksów wiązań oraz zdolności regeneracyjne tkanki nabłonkowej jelit.”31  „Powszechnym wspólnym mianownikiem, który nasuwa się z tych badań jest fakt, że witamina D wpływa na system odpornościowy na wielu poziomach i poprzez wiele mechanizmów. Bierze udział w genetycznej regulacji produkcji cytokin, ekspresji VDR oraz wpływa na ważne biologiczne procesy, za pomocą których te komórki się komunikują, Ogólnie rzecz ujmując, witamina D ma immunosupresyjny efekt.” 32
  • 50.
     Wspierają produkcjęprostaglandyn serii 1  Zmniejsza produkcję zapalnych cytokin  Moduluje reakcje systemu odpornościowego
  • 51.
     Detoks  Włączanie/wyłączaniegenów  Wzrost  Wsparcie leczenia i regeneracji  Tworzenie neuroprzekaźników: serotoniny, dopaminy i melatoniny  Tworzenie komórek odpornościowych  Wsparcie systemu nerwowego (autonomicznego)  Synteza DNA i RNA (również ochrona przed wirusami, bakteriami, metalami ciężkimi)  Produkcja energii (ATP)  Eliminacja histaminy  Budowa ścian komórkowych (słabe pozwolą na wejście toksynom do komórki, zmniejszenie wartości odżywczych i śmierć)
  • 52.
     Jest konsekwencjąnierównowagi systemu odpornościowego  W rozwój zaangażowanych jest wiele systemów i wiele procesów  Ta sama choroba może powodować różne symptomy  Wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta i skupieniu się na zdrowiu, zamiast na chorobie  Diagnoza zmienia podejście do leczenia
  • 53.
     Heterogeniczna manifestacjachoroby  Symptomy pojawiają się długo po ekspresji choroby  Problem z identyfikacją przeciwciał  Brak rozpoznania przyczyn  Objawowe leczenie  Brak kompleksowego spojrzenia na organizm  Bierna postawa odnośnie profilaktyki nowych chorób autoimmunologicznych
  • 54.
     Stłumienie aktywacjisystemu odpornościowego  Zmniejszenie destrukcji tkanek  Wsparcie regeneracji W praktyce celami są:  Uszczelnienie jelit i przywrócenie prawidłowej mikrobioty  Balansowanie Th1 i Th2 (eliminacja czynników stymulujących system odpornościowy)  Wsparcie aktywności Th3  Zmniejszenie aktywności Th17  Wsparcie funkcji zniszczonych organów
  • 55.
     Zwiększa produkcjęenkefalin (peptydy opiodowe) i endorfin  Hamuje pro-zapalne cytokiny  Wspomaga syntezę DNA  Reguluje motorykę jelit  Reguluje aktywność systemu Th17
  • 56.
    1-3) 1. NATCLIN PRAC GASTRO & HEP SEPT 2005 VOL 2 NO 9 4) DIABETES, VOL. 55, MAY 2006 5) Mechanisms of disease: the role of intestinal barrier function in the pathogenesis of gastrointes-tinal autoimmune diseases. Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol. 2005 Sep;2(9): 416-22 6) Arch Dis Child 1998;79:448-451 7) Allergy, Asthma & Clinical Immunology (2013-08-15) 9: 1-25 , August 15, 2013 8) The Journal of Immunology, 2006, 176: 25122521 9) Elimination of dietary gluten and development of type 1 diabetes in high-risk subjects. Rev Diabet. Stud. 2004 Spring;1(1):39-41 10) The role of Celiac disease and type 1 diabetes coexistence. Is CD responsible for diabetic status? Przegl Lek. 2009:66(4): 170-5 11) Gastroenterology, 2001;120:636-651 12) Thyroid disorders in Brazilian patients with CD. J Clin Gastroenterol. 2006 Jan;40(1):33-6 13) Thyroid-related autoantibodies and celiac disease: a role for a gluten-free diet? J Clin Gastroenterol. 2002 Sep;35(3):245-8 14) Gliadin immune reactivity in patients with RA. Clin Exp Rheumatol. 1995 Sep-Oct;13(5): 603-7 15) J. Epidemiol. Comm Health 2006;60;1006-08 16) J. Epidemiol. Comm Health 2006;60;1006-1008 17) Environ Health Perspect 116:514-519, 2008 18) Journal of Toxicology and Environmental Health, Part B, 11:69-146, 2008 19) Immunology 2004 112 489-495 20) Environ Health Perspect 116:514-519, 2008 21) Critical role of hydrogen peroxide in the differential susceptibility of TH1 and TH2 cells to tributyltin-induced apoptosis. Biochem Pharmacol. 2008 Jan 15;75(2):552-61. Epub 2007 Sept 18 22) Antiviral and immunomodulatory properties of new pro-glutathione (GSH) molecules. Curr Med Chem. 2006:13(15): 1749-55 23) Nitric oxide-mediated intestinal injury is required for alcohol-induced gut leakiness and liver damage. Alcohol Clin Exp Res. 2009 Jul;33(7):1220-30. Epub 2009 Apr 9 24) Immunoregulatory role of nitric oxide in Kilham rat virus-induced autoimmune diabetes in DR-BB rats. J Immunol. 2004 Jul 15;173(2):1327-35 25) Immunosuppressive and anti-inflammatory action of antioxidants in rat autoimmune diabetes. J Autoimmun. 2004 Jun;22(4):267-76 26) Inducible nitric oxide synthase activation by interleukin-17. Cytokine Growth Factor Rev. 2004 Feb;15(1):21-32 27) NF-kB as a therapeutic target in autoimmune disease. Expert Opin Ther Targets. 2007 Feb;11(2):111-122 28) Naturally occurring NF-kB inhibitors. Mini Rev Med Chem. 2006 Aug;6(8):945-951 29) Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2008 Jan;294(1):G208-16 30) Potential mechanisms for the hypothesized link between sunshine, vitamin D, and food allergy in children. J Allergy Clin Immunol. 2010 Aug;126 (2):217-22 31) Novel role of the vitamin D receptor in maintaining the integrity of the intestinal mucosal barrier. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2008 Jan; 294(1):G208-16 32) The Journal of Immunology, 2005, 175: 4119-4126