Ang dokumento ay naglalaman ng mga tagubilin sa pagguhit ng simbolo na kumakatawan sa sarili at sa pagsulat ng talambuhay, bionote, at awtobiyograpiya. Tinatalakay nito ang pagkakaiba ng bionote sa biograpiya at awtobiyograpiya, pati na rin ang mga hakbang sa pagsulat ng bawat isa. Ipinapahayag din ang mga kinakailangang impormasyon at nilalaman na dapat isama sa mga akda upang maging epektibo ang pagsasalaysay ng buhay ng isang tao.

1. FILIPINO SA PILING
LARANGAN
(AKADEMIK)

2. PANUTO: GUMUHIT NG ISANG BAGAY NA SUMISIMBOLO O
MAIHAHALINTULAD SA IYONG SARILI. IPALIWANAG ANG SIMBOLONG
IGINUHIT.

3. SAGUTIN ANG SUMUSUNOD NA MGA TANONG:
1. Bakit ito ang napili mong simbolo sa iyong sarili?
2. Sapat ba na makabuo ka ng isang talambuhay ng
ibang tao gamit lamang ang basic information niya?
Ipaliwanag ang sagot.
3. Ano-ano ang mga sangkap upang makabuo ng
talambuhay ng isang tao?

4. LARAHULA
PANUTO: GAMIT ANG MGA LARAWAN, TUKUYIN ANG
SALITANG MABUBUO SA TULONG NG MGA TITIK SA LOOB NG
KAHON. ISULAT ANG IYONG KASAGUTAN SA INILAAN NA
MGA PATLANG.

6. BIONOTE
Pagsulat ng Talambuhay
Ang kahulugan ng salitang bio ay “buhay” na nagmula
sa salitang Greek na “bios” o “buhay” na may
kaugnayan din sa salitang Latin na “vivus” na ang ibig
sabihin din ay “buhay” at Sankrit na “jivas”.
(Dictionary.com)

7. Ang bionote ay maikling tala ng personal na
impormasyon sa isang awtor na maaaring makita
sa likuran ng pabalat ng libro na kadalasan ay
may kasamang litrato.
Ang talambuhay ay isang anyo ng akdang
pampanitikan tungkol sa buhay ng isang tao.
Isinusulat ito hindi para suriin ang tagumpay at
kabiguan kundi upang kalaunan ay magamit na
huwaran ng iba.

8. URI NG TALAMBUHAY
•PANSARILI - tungkol sa buhay ng may-akda
•PANG-IBA - naglalahad ng makukulay na
pangyayari sa buhay ng hinahangaan o
iniidolo.

9. Sa kabilang banda, sa awtobiyograpiya, inilulugar ng
may-akda kung sino siya bilang manunulat.
Nagsisimula siya sa pamamagitan ng paglulugar at
pagbabalangkas ng kanyang karanasan at gunita.
Ayon kay Cristina Pantoja-Hidalgo, ang
awtobiyograpiya ay itinuturing bilang isang obra ng
buhay o life work. Ibig sabihin, hindi lamang ito
pagbabalangkas sa karanasan ng may-akda kundi
pagpapahalaga rin sa mga pangyayaring ito sa buhay
ng may-akda.

10. Kung sa awtobiograpiya ay isinasalaysay ang
lahat ng tungkol sa may-akda, sa buhay at
karanasan nya, ang ipinakikilala naman sa
biograpiya ay ang buhay ng ibang tao. Ayon kay
Edmond Gosse, ng biyograpiya ay isang matapat
na pagpipinta sa kaluluwa ng tao batay sa
kanyang pakikipagsapalaran sa buhay.

11. MGA NILALAMAN AT HAKBANG SA PAGSULAT:
Payak na Paraan ng Pagsulat:
• Unang Linya: Pangalan at tirahan
• Ikalawang Linya: 2-4 na panaguri na naglalarawan sa taong inilalahad
• Ikatlong Linya: Mga magulang
• Ika-apat na Linya: Mga kapatid
• Ikalimang Linya: Mga hilig at gusto
• Ikaanim na Linya: Mga kinatatakutan
• Ikapitong Linya: Mga pangarap

12. *BIONOTE*
• Unang Talata: pangalan, araw ng kapanganakan,
lugar ng kapanganakan, tirahan, magulang, kapatid
• Ikalawang Talata: mga katangian, mga hilig,
paborito, libangan, mga bagay na natuklasan sa sarili
• Ikatlong Talata: mga pananaw sa mga bagay-bagay,
pangarap, ambisyon, inaasam sa darating na panahon,
mga iba pang gagawin upang makamit ang tagumpay

13. MGA HALIMBAWA NG BIONOTE:

14. NARITO ANG MGA DAPAT MONG TANDAAN SA
PAGSULAT NG BIONOTE
1. Dapat na maikli lamang ang nilalaman.
2. Palaging ginagamit ang ikatlong panauhan sa
pagtukoy ng taong inilalahad o inilalarawan sa
bionote.
3. Dapat kinikilala ang mambabasa na pagtuonan sa
pagsulat ng bionote.

15. NARITO ANG MGA DAPAT MONG TANDAAN SA
PAGSULAT NG BIONOTE
4. Binigyang-diin ang pinakamahalagang impormasyon.
Mahalagang gamitin ang pyramid style sa pagsulat ng bionote
upang maging gabay sa pagsulat- mula sa mga natamong
karangalan hanggang sa maliit na detalye ng kanyang buhay.
5. Bigyang-halaga lamang ang mga angkop na kasanayan o
katangian sa pagpapakilala ng panauhin.
6. Dapat maging tapat sa paglalahad ng susulating
impormasyon.

16. DR. SERVILLANO T. MARQUEZ, JR.
Ginawaran ng Komisyon sa Wikang Filipino ng Gawad
Sagisag Quezon dahil sa kanyang kontribusyon sa
pagpapaunlad ng wikang Filipino. Siya ay nagtapos ng
Master of Arts in Filipino at Doctor of Philosophy in Filipino sa
Manuel L. Quezon University. Nagtapos siya bilang isang
iskolar ng Bachelor of Science in Education, major in Filipino
at Master of Arts in Communication na may specialization sa
Communication Research sa Pamantayan ng Lungsod ng
Maynila. Naging guro siya sa Maynila sa loob ng 23 taon.

17. Noong 1993, pinarangalan siya sa lungsod ng Maynila bilang
Most Outstanding Secondary Teacher. Nang taong ding iyon,
ginawaran siya ng DECS bilang National Trainor sa Campus
Journalism. Kasapi rin siya sa monitoring team na
nagsasagawa ng ebalwasyon sa implementasyon ng Campus
Journalism sa buong Pilipinas. Isa rin siya sa unang 26 na
iskolar nito sa unibersidad ng Pilipinas (UP) na binigyan ng
pagsasanay sa Values Education Development. Awtor siya ng
mga aklat at iba pang pagtuturo sa Values Education,
Journalism, at Filipino para sa elementarya, sekundarya, at
tersarya.

18. Aktibo rin siyang kasapi ng Philippine
Association for Teacher Education (PAFTE) at
accreditor ng Philippine Association of
Colleges and Universities-Commission on
Accreditation (PACUCOA) na nag-e-evaluate
ng mga programa sa edukasyon, kapwa sa
undergraduate at graduate level.

19. Naging tagapangulo ng Departamento ng
Filipino sa Pamantasan ng Adamson sa
loob ng anim na taon bago hinirang sa
kanyang posisyon bilang Dekano ng
College of Education and Liberal Arts
(CELA) na may ranggong Full Professor 2.

20. PANUTO: GAMIT ANG CONCEPT MAP, MAGBIGAY NG MGA
SALITANG MAY KAUGNAYAN SA SALITANG NASA LOOB NG BILOG.
BIONOTE

21. SAGUTIN ANG SUMUSUNOD NA MGA TANONG:
1. Ano ang Bionote?
2. Saan madalas ginagamit ang Bionote?
3. Paano naiiba ang bionote sa awtobayograpiya at
biograpiya?
4. Kung ikaw ay pasusulatin ng isang halimbawa ng
bionote paano mo ito bubuuin?

24. SUMULAT NG SARILING BIONOTE. GAWING GABAY ANG MGA
KATANGIANG INILISTA SA GAWAIN 1.

25. • Panuto: Hahatiin ang silid sa apat na bahagi at itatalaga ang
bawat bahagi sa mga sumusunod na manunulat. Gumawa ng
eroplanong papel at paliparin ito sa loob ng klase. Kung saan
lalapag ang ginawang eroplano ay ito ang gagawan ng
bionote. (Kukunin sa guro ang mga impormasyon at tala ng
bawat manunulat)
• Nick Joaquin
• Bienvenido Lumbera
• Lope K. Santos
• Francisco Balagtas

28. Tukuyin kung tama o mali ang bawat pahayag. Kung mali ang pahayag,
salungguhitan ang salita at ilagay ang tamang sagot sa loob ng kahon. Kung tama
ang pahayag isulat ang salitang tama sa kahon.