Entrevista con Elías Portela

1. MARÉ 23.06.2011 | GALICIA HOXE | 27
letras Elías Portela: “Teño un recoñecemento internacional, algún que outro na coruña
 Sobre ‘Guest’ e ‘En
premio, moi boa crítica pero a miña carreira é fráxil como a lingua e a poesía” la ciudad de Sylvia’
O mariñeiro de porcelana Guerín ofrece
mañá unha
Master Class
ramón escuredo
no CGAI
Este autor cangués xunto as obras que máis se venden,
unha sección dedicada ao cine de cul- O CGAI da Coruña acolle o ven-
residente en Islandia vai to e hai xente que vai aló a buscar cou- res, día 24, unha Master Class
publicar en castelán ‘Cos sas interesantes. A cultura que temos de José Luis Guerín na que o
é moi consumista e só está limitada a cineasta abordará a rodaxe do
Peitos Desenchufados’ ese tipo de produtos que lles interesan seu último filme, Guest, así co-
en Luces de Gálibo ás multinacionais. mo a súa laboriosa posprodu-
ción, procesos durante os que
Vanesa Oliveira . Santiago Resulta máis sinxelo publicar no a película foi atopando a súa
mercado editorial islandés que no forma e o seu sentido.
O escritor e lingüista Elías Portela galego? Trátase dunha oportunida-
(Cangas, 1981), considerado un dos É moi doado publicar un libro en Is- de de darlle visibilidade a esta
tres autores máis destacados da poe- landia, pero que saia adiante é máis película, maltratada e confina-
sía islandesa baixo o pseudónimo de duro que aquí. Eu entrei por un cami- da a unhas condicións de semi-
Elías Knörr, é unha illa en expansión. ño máis duro, usando un pseudóni- clandestinidade na súa distri-
Dacabalo entre Galicia e Islandia, re- mo. Ao saír en revistas, iso axudoume bución e exhibición.
coñece que xa non sabe moi ben a on- a crear unha estabilidade como Elías Ademais, o CGAI proxecta-
de pertence, cal é a súa identidade. Knörr. Unha vez conseguido iso, ago- rá hoxe ás 20:45 horas o vídeo
Onte levou á Galería Sargadelos de ra teño certas portas abertas. Doutro Unas fotos en la ciudad de Syl-
Compostela un recital titulado Ma- xeito, outra xente máis independente via, unha serie de apuntes a ba-
riñeiros de Porcelana con fragmentos non tería a posiblidade de saír do ám- se de retratos, fotos fixas e lo-
dos seus poemarios en galego, Cos Pei- bito independente. Eu lin con xente in- calización de exteriores. O ma-
tos Desenchufados e Imaxes na Pel e dos dependente e das grandes editoriais. terial constitúe unha fascinan-
seus poemas en islandés da súa última Quíxeno facer así para que non me di- te e insólita experiencia visual
publicación, O Mariñeiro con Cabalos gan que foron condescendentes comi- narrativamente independente
Matutinos baixo o Vestido que aínda go. Quería demostrar que a literatura do outro filme.
non conta cunha tradución ao galego. de estranxeiros é posible: o islandés é Tamén hoxe, pero ás 18:00
Cunha obra baseada nas posibilidades unha lingua humana e calquera po- horas, haberá unha posibilida-
da palabra e na busca dunha inspira- dería aprendela. Hai tamén un sacer- de de ver Guest, crónica da pe-
ción allea, o autor desdóbrase, reela- dote xaponés que publicou haikus en regrinaxe de Guerín para pro-
bórase, encríptase: utiliza a liberdade islandés e agora hai unha canadiana, mocionar En la ciudad de Sylvia
–é capaz de vincular a codecoloxía co Elías Portela cun dos seus poemarios, ‘Cos Peitos Desenchufados’ Angela Rollins que está a facer os seus (2007). O propio director va-
sexo– como provocación. experimentos en islandés. gabundea cunha pequena cá-
no público e xa os islandeses que en- A que cres que se debe isto? mara ao encontro dun motivo
Que representan os ‘Mariñeiros de sinan castelán se pelexan entre eles. Eu creo que moita da culpa téñena os Iso non pasaría en Galicia onde os ou personaxe para a súa próxi-
Porcelana’? O mar está moi presen- É unha sociedade na que ou estás nun libreiros. O público pode ser cateto escritores de fóra son case mellor ma obra, o que lle permite ao
te na túa poesía. círculo protector ou acaban contigo. en todas partes. Pero libreiros que se recibidos que os de aquí. director elaborar un singular
Gústame o xogo de que podes lelo co- Son moi vingativos. Nunca me mo- preocupen por ter fondo, por ter al- Ben, falando diso, quen coñece en Ga- filme-viaxe.  redacción
mo na arte figurativa: se vas a Sarga- vín literariamente por Galicia nin lin go interesante. Só teñen o que se ven- licia a Erin Moure? É do mellor que hai
delos, atopas figuras de mariñeiros con outros escritores galegos. En Is- de: por iso a xente merca os libros de en poesía galega actual. Paréceme fa-
feitos en porcelana. Tamén na miña landia, cando a editorial fixo públi- ‘Harry Potter’ ou ‘Crepúsculo’. E non tal que non se coñeza máis.
poesía, que é moi polifónica, atopas ca a miña identidade, xa estaba len- lle vaias ti cun libro de poesía que non
moitas figuras mariñeiras. O de por- do con escritores de primeiro nivel. O sexa dunha editorial ou distribuido- En que proxectos andas agora? polémica
celana ten un dobre sentido: a beleza mercado editorial non está moi ben ra grande porque xa te miran mal. En Preparei moitos poemas en castelán
que contrasta coa natureza que pode en Galicia e a poesía non é o que máis Cangas abriu unha librería moi peque- cando me invitaron no XV Encontro
 “É innegociable”,
ter un mariñeiro. O último que espera- se vende. na que se chama A Esmorga que ten de Escritores de Monterrey. Era sobre di Méndez Ferrín
rías dun mariñeiro é que fose algo de un tema novo para min, a morte, sobre
porcelana. Xogo con esa dobre iden-
tidade. De feito, as dúas personaxes
EVOLUCIÓN o que non tiña case nada escrito. Este
proxecto presenteino en Barbantesa e
Negreira
que lle dan título ao libro islandés son
mulleres, un pouco piratas, aínda que
“Tiven que comezar a escribir en dixéronme que era o mellor que escri-
bira. Pero este é un proxecto un pouco
propón que o
non está expreso. Ademais, está o te-
ma da fraxilidade. Eu cheguei a un
islandés para que me saíra a retranca” aprazado porque ‘Cos Peitos Desen-
chufados’ dentro duns meses vai saír
Día das Letras
punto no que teño un recoñecemen- Cal é a túa evolución dende o zoume a vir moita retranca, é al- en castelán en Luces de Gálibo. A min non sexa festivo
to internacional, algún que outro pre- primeiro libro, ‘Imaxes na Pel’, go curioso. Tiven que comezar a o que me gusta é sentar, investigar tex-
mio, moi moi boa crítica pero vexo que publicado en 2008 a ‘Cos Pei- escribir noutra lingua para que tos, encántame a lexicografía, a coloca- O novo alcalde da Coruña,
a miña carreira é realmente moi fráxil tos Desenchufados’ e ‘O Mari- me saíra a retranca. Os dous úl- ción das palabras... Moitos poemas na- Carlos Negreira, propuxo onte
do mesmo xeito que a miña poesía e ñeiro con Cabalos Matutinos timos libros foron feitos en plan cen así. Mesturo sempre a codecoloxía que o Día das Letras non sexa
a lingua. baixo o Vestido’, en 2010? ‘tándem’ ou ‘tango’, como dicía co sexo, é unha obsesión. De feito, ha- festivo senón o San Xoán. Al-
O primeiro senta moitas bases do eu. En ‘O Mariñeiro con Cabalos bía un poema, inspirado en Angelina go ao que lle replicou o presi-
Esa fraxilidade nace da diferente meu xeito de mirar a lingua, de Matutinos baixo o Vestido’, xoga Jolie por unha das súas tatuaxes, que dente da Real Academia Gale-
acollida que ten a túa poesía en Is- observar as palabras e de basealo con dúas personaxes femininas. é dos máis herméticos e que eu expli- ga, Xosé Luís Méndez Ferrín,
landia –onde a revista Poetry Socie- todo na imaxe poética. O que pa- É gracioso porque todo o mundo co con ecuacións. O próximo 2 de xu- replicou: “Iso é innegociable,
ty o escolleu como un dos tres poe- sa é que ese poemario tíñao bas- pensa que fala das ereccións ma- llo estarei nun recital na Universidade as Letras son unha festa nacio-
tas máis representativos da lírica tante feito pero perdeuse porque tutinas pero para nada porque a de Friburgo, en Alemaña. Estou cun nal de Galiza”.
actual islandesa– fronte á case invi- se me estropeou o ordenador. É, personaxe que ten cabalos matu- proxecto cunha fotógrafa suíza, mul- Negreira xa lle lanzou unha
sibilidade en Galicia? se cadra, máis disperso pero ten tinos é unha muller, é Cincenta. tilingüe, entre imaxes e poemas. Ta- mensaxe ao PP, pois a declara-
Iso nunha parte. Eu estou ancorado as mellores imaxes. Os meus li- Iso é algo que ninguén sabe. mén estou remantando un poemario ción do 17 de maio como labo-
no meu ordenador: aí está a miña ca- bros son moi variados: sempre Para cando esta obra traduci- pequeno inglés-francés para unha re- ral é competencia da Xunta. A
sa, o meu faro. Despois, como escri- procuro neutralizar o ego e bus- da ao galego? vista de poesía canadiana. súa xustificación é que se pode-
tor, ando con funambulismos. En Is- car cousas fóra a través doutros Pois non sei se hai algunha edi- ría dotar “de moito máis conti-
landia, o problema é que non se pode personaxes. A min xa me chega torial interesada porque traducir É unha provocación? do e actividade nunha xornada
vivir só de ser escritor, e en Galicia o con recompoñer o poema. Unha poesía é moi mal negocio. O bo é Procuro non provocar por provocar. O laboral a conmemoración das
mesmo. Tamén levo moi mal a vida das cousas que se poden notar é que podería traducilo eu mesmo escándalo non ten lugar na arte. Pero Letras Galegas e, ao mesmo
laboral se quixera dar clases en Islan- que ‘Imaxes na pel’ é o poemario pero aínda non llo propuxen a nin- xa hai algún poema no que comezan a tempo, se atendería unha soli-
dia sería moi complicado porque ago- máis serio e os outros dous non: gunha editorial. Eu estou aberto a saír monxas ou cregos. No fondo, hai citude de moitos cidadáns”, di
ra mesmo hai máis recortes no ensi- cando escribín en islandés come- que se poida facer. moita crítica.  o ‘popular’.  redacción