RWS Duurzaam

Joris Schillemans
Ambitie Rijkswaterstaat

• RWS agenda 2012:
  “Rijkswaterstaat wil in 2012 dé toonaangevende, publieksgerichte
  en duurzame uitvoeringsorganisatie van de overheid te zijn.”


• Speerpunten RWS:
  1) Reductie van energiegebruik en gebruik van duurzame energie
  2) Duurzaam materiaalgebruik en duurzame productiemethoden
  3) Ruimtelijke kwaliteit van de infrastructuur: inpassing in de omgeving
Dashboard Energieverbruik
Jaarverbruik 2006 per categorie
                                        walstroom 0%           brug / dam 3%
                                                 woonhuis 0%
                      verkeerscentrale 2%
                                                               kantoorgebouw 3%
                      tunnel 12%
                                                                meetstation 0%
                                                                 Niet bekend 0%
     steunpunt / klein gebouw 1%



   sluizen / stuwen 17%



                radarpost 1%                                         OV / VRI 52%
          pompen / gemalen 9%




    Totaal jaarverbruik:                130.260.404 kWh
Carbonfootprint
Icoonprojecten


             Vlaketunnel ledverlichting
Icoonprojecten


          Energieneutrale vaarwegmarkeringen
Icoonprojecten


            Energieneutrale Ramspolbrug
100% duurzaam inkopen vanaf 2010
• Expliciete duurzaamheidafweging bij vaststellen inkoopbehoefte
• Rijksbrede minimumeisen voor Duurzaam Inkopen
• Functionele specificaties en ontwerpvrijheid voor de markt
• Gunnen op waarde op basis van RWS duurzaamheiddoelstelling
                +

  RWS Duurzaam
Denkmodel EMVI Duurzaamheid DB(FM)
Duurzame bedrijfsvoering




 12
Duurzaam inkopen met instrument DuboCalc
•    DuboCalc, een generiek instrument voor de Grond-, Weg- en Waterbouw

•    DuboCalc is een op levenscyclusanalyse (LCA) gebaseerde softwaretool om
     op kwantitatieve wijze de milieueffecten te bepalen van materiaal- en
     energiegebruik van ontwerpvarianten in de GWW. Andere milieueffecten
     worden beoordeeld in de Milieueffectrapportage

•    De meegenomen milieueffecten worden onder één noemer gebracht en
     aangeduid als de MilieuKostenIndicator(= MKI) door uit te gaan van de
     schaduwprijs, in euro’s, per milieueffect. De waardering van de MKI-waarde
     kan per project verschillen. EMVI is maatwerk! Werkwijze is standaard!

•    Gevalideerde database
      – Modelleringsdata en milieudata
      – Op basis van de geharmoniseerde data bouwsector (SBK)



13                                                                        10-2-2011
Inzet DuboCalc

1) Als minimum milieuprestatie-eis (uitgedrukt in MKI).

2) Als proces-eis: tijdens het ontwerpproces aantoonbaar
   optimaliseren: lagere MKI (voor delen) van het ontwerp.

 3) Als gunningcriterium, de oplossing met de laagste MKI wordt
    het beste gewaardeerd.

-> gefaseerde implementatie; circa 10 projecten in 2010/2011
-> inzet afhankelijk van te verwachten duurzaamheidwinst en
   onderscheidend vermogen; dus niet de gehele scope!



14
Milieueffecten in MKI-berekening DuboCalc

Effectcategorie                                 Equivalentiefactor

•    klimaatverandering                         kg   CO2
•    ozonlaagaantasting                         kg   CFK-11
•    humaan-toxicologische effecten             kg   1,4-dichloorbenzeen
•    ecotoxicologische effecten, aquatisch      kg   1,4-dichloorbenzeen
•    ecotoxicologische effecten, terrestrisch   kg   1,4-dichloorbenzeen
•    fotochemische oxidant vorming (smog)       kg   ethyleen
•    verzuring                                  kg   SO2
•    vermesting                                 kg   PO4-




15                                                                         10-2-2011
Proces gebruik DuboCalc

1.   Bepaal de materiaalhoeveelheden o.b.v. kostencalculatie
2.   Maak de varianten met een projectstructuur aan
3.   Voer materialen en hoeveelheden in
4.   Vergelijk de uitkomsten van de varianten
5.   Analyseer en maak een keuze bij inschrijving
Optimaliseren met DuboCalc

• Bouwfase
   – Materiaalkeuze, hoeveelheid en transportafstanden*

• Gebruiksfase
   – Energiegebruik

• Onderhoudsfase
   – Levensduur*



     *niet in alle gevallen; alleen daar waar het onderscheidend is in milieuimpact


17
DuboCalc Project
                   Inschrijvers bepalen in
                   DuboCalc op basis
                   mileuscores van de
                   gezamenlijke
                   materiaaleigenschapen
                   en het energieverbruik in
                   de levenscyclus de
                   Milieukostenindicator
                   (MKI) waarmee wordt
                   ingeschreven. Deze MKI-
                   waarde wordt bij gunning
                   contractuele verplichting.




                   Informatie:
                   www.rijkswaterstaat.nl
                   /duurzaaminkopen

18
DuboCalc Bibliotheek
                       Leveranciers kunnen
                       nieuwe bouwmaterialen
                       inbrengen in de nationale
                       milieudatabase beheerd
                       door de Stichting Bouw-
                       kwaliteit.




                       Informatie:
                       http://www.bouwkwalit
                       eit.nl/index2.php?id=55

19
MKI varianten project dijkverbetering




20
Zwaartepuntanalyse




21
Implementatie
• Beperkte vrijgave
     – Circa 10 projecten; eén project per RWS dienst
     – Circa 10 projecten van overige opdrachtgevers binnen gebruikersgroep.
       Overheden; begeleiding door AgentschapNL
     – Ter beschikkingstelling aan overige overheden via gebruikersgroep
     – Kennisdeling via NLingenieurs, Bouwend Nederland en Waterbouwers
• Evaluatie in 2011; volledige vrijgave
• Overdracht DuboCalc software naar externe partij
• Doorontwikkeling Duurzaamheidcriteria DBO: DuboCalc
  Duurzaamheidinstrument voor GWW ontwerp&uitvoering !




22                                                                     10-2-2011
Projecten DuboCalc
 A12 Utrecht-Veenendaal                          UT         Gebruikt                EMVI


 MAVA (RW15 Maasvlakte – Vaanplein)              ZH         Gebruikt                EMVI

 Bestorting Ooster- en Westerschelde Cluster 2   ZL         Gebruikt                VS2-eis

 GOVa (Groot Onderhoud Vaarwegen) fase 3         NB/LB/MW   Voornemen tot gebruik   EMVI

 Extra Spuicapaciteit Afsluitdijk                IJG        Voornemen tot gebruik   EMVI

 Zeeweringen                                     ZL         Voornemen tot gebruik   EMVI

 Corridor SAA (Schiphol–A’dam- Almere)           NH         Voornemen tot gebruik   EMVI




     Externe gebruikersgroep AgentschapNL:
     Gemeenten, provincies (Friesland, Utrecht), havenbedrijven, DLG, Defensie




23                                                                                            10-2-2011
Informatie ?

     www.rijkswaterstaat.nl/duurzaaminkopen




24                                            10-2-2011

Duurzaam Inkopen Rws

  • 1.
  • 3.
    Ambitie Rijkswaterstaat • RWSagenda 2012: “Rijkswaterstaat wil in 2012 dé toonaangevende, publieksgerichte en duurzame uitvoeringsorganisatie van de overheid te zijn.” • Speerpunten RWS: 1) Reductie van energiegebruik en gebruik van duurzame energie 2) Duurzaam materiaalgebruik en duurzame productiemethoden 3) Ruimtelijke kwaliteit van de infrastructuur: inpassing in de omgeving
  • 4.
    Dashboard Energieverbruik Jaarverbruik 2006per categorie walstroom 0% brug / dam 3% woonhuis 0% verkeerscentrale 2% kantoorgebouw 3% tunnel 12% meetstation 0% Niet bekend 0% steunpunt / klein gebouw 1% sluizen / stuwen 17% radarpost 1% OV / VRI 52% pompen / gemalen 9% Totaal jaarverbruik: 130.260.404 kWh
  • 5.
  • 7.
    Icoonprojecten Vlaketunnel ledverlichting
  • 8.
    Icoonprojecten Energieneutrale vaarwegmarkeringen
  • 9.
    Icoonprojecten Energieneutrale Ramspolbrug
  • 10.
    100% duurzaam inkopenvanaf 2010 • Expliciete duurzaamheidafweging bij vaststellen inkoopbehoefte • Rijksbrede minimumeisen voor Duurzaam Inkopen • Functionele specificaties en ontwerpvrijheid voor de markt • Gunnen op waarde op basis van RWS duurzaamheiddoelstelling + RWS Duurzaam
  • 11.
  • 12.
  • 13.
    Duurzaam inkopen metinstrument DuboCalc • DuboCalc, een generiek instrument voor de Grond-, Weg- en Waterbouw • DuboCalc is een op levenscyclusanalyse (LCA) gebaseerde softwaretool om op kwantitatieve wijze de milieueffecten te bepalen van materiaal- en energiegebruik van ontwerpvarianten in de GWW. Andere milieueffecten worden beoordeeld in de Milieueffectrapportage • De meegenomen milieueffecten worden onder één noemer gebracht en aangeduid als de MilieuKostenIndicator(= MKI) door uit te gaan van de schaduwprijs, in euro’s, per milieueffect. De waardering van de MKI-waarde kan per project verschillen. EMVI is maatwerk! Werkwijze is standaard! • Gevalideerde database – Modelleringsdata en milieudata – Op basis van de geharmoniseerde data bouwsector (SBK) 13 10-2-2011
  • 14.
    Inzet DuboCalc 1) Alsminimum milieuprestatie-eis (uitgedrukt in MKI). 2) Als proces-eis: tijdens het ontwerpproces aantoonbaar optimaliseren: lagere MKI (voor delen) van het ontwerp. 3) Als gunningcriterium, de oplossing met de laagste MKI wordt het beste gewaardeerd. -> gefaseerde implementatie; circa 10 projecten in 2010/2011 -> inzet afhankelijk van te verwachten duurzaamheidwinst en onderscheidend vermogen; dus niet de gehele scope! 14
  • 15.
    Milieueffecten in MKI-berekeningDuboCalc Effectcategorie Equivalentiefactor • klimaatverandering kg CO2 • ozonlaagaantasting kg CFK-11 • humaan-toxicologische effecten kg 1,4-dichloorbenzeen • ecotoxicologische effecten, aquatisch kg 1,4-dichloorbenzeen • ecotoxicologische effecten, terrestrisch kg 1,4-dichloorbenzeen • fotochemische oxidant vorming (smog) kg ethyleen • verzuring kg SO2 • vermesting kg PO4- 15 10-2-2011
  • 16.
    Proces gebruik DuboCalc 1. Bepaal de materiaalhoeveelheden o.b.v. kostencalculatie 2. Maak de varianten met een projectstructuur aan 3. Voer materialen en hoeveelheden in 4. Vergelijk de uitkomsten van de varianten 5. Analyseer en maak een keuze bij inschrijving
  • 17.
    Optimaliseren met DuboCalc •Bouwfase – Materiaalkeuze, hoeveelheid en transportafstanden* • Gebruiksfase – Energiegebruik • Onderhoudsfase – Levensduur* *niet in alle gevallen; alleen daar waar het onderscheidend is in milieuimpact 17
  • 18.
    DuboCalc Project Inschrijvers bepalen in DuboCalc op basis mileuscores van de gezamenlijke materiaaleigenschapen en het energieverbruik in de levenscyclus de Milieukostenindicator (MKI) waarmee wordt ingeschreven. Deze MKI- waarde wordt bij gunning contractuele verplichting. Informatie: www.rijkswaterstaat.nl /duurzaaminkopen 18
  • 19.
    DuboCalc Bibliotheek Leveranciers kunnen nieuwe bouwmaterialen inbrengen in de nationale milieudatabase beheerd door de Stichting Bouw- kwaliteit. Informatie: http://www.bouwkwalit eit.nl/index2.php?id=55 19
  • 20.
    MKI varianten projectdijkverbetering 20
  • 21.
  • 22.
    Implementatie • Beperkte vrijgave – Circa 10 projecten; eén project per RWS dienst – Circa 10 projecten van overige opdrachtgevers binnen gebruikersgroep. Overheden; begeleiding door AgentschapNL – Ter beschikkingstelling aan overige overheden via gebruikersgroep – Kennisdeling via NLingenieurs, Bouwend Nederland en Waterbouwers • Evaluatie in 2011; volledige vrijgave • Overdracht DuboCalc software naar externe partij • Doorontwikkeling Duurzaamheidcriteria DBO: DuboCalc Duurzaamheidinstrument voor GWW ontwerp&uitvoering ! 22 10-2-2011
  • 23.
    Projecten DuboCalc A12Utrecht-Veenendaal UT Gebruikt EMVI MAVA (RW15 Maasvlakte – Vaanplein) ZH Gebruikt EMVI Bestorting Ooster- en Westerschelde Cluster 2 ZL Gebruikt VS2-eis GOVa (Groot Onderhoud Vaarwegen) fase 3 NB/LB/MW Voornemen tot gebruik EMVI Extra Spuicapaciteit Afsluitdijk IJG Voornemen tot gebruik EMVI Zeeweringen ZL Voornemen tot gebruik EMVI Corridor SAA (Schiphol–A’dam- Almere) NH Voornemen tot gebruik EMVI Externe gebruikersgroep AgentschapNL: Gemeenten, provincies (Friesland, Utrecht), havenbedrijven, DLG, Defensie 23 10-2-2011
  • 24.
    Informatie ? www.rijkswaterstaat.nl/duurzaaminkopen 24 10-2-2011