10-7-2015
1
Handreiking Observational Method
Waaromeen handreiking Observational Method
v Geo-Impuls
§ Terugdringen geotechnisch falen
§ Geo Risicomanagement als rode draad in projecten
§ Benutten van kansen die de ondergrond biedt
v Observational Method, interessante methode, maar…
§ Hoe veilig?
§ Gedoe met vergunningen?
§ Hoe te beginnen?
2.
10-7-2015
2
Doelstellingen handreiking ObservationalMethod
v Overzicht van kansen en bedreigingen
v Praktische aanbevelingen om tot een
veilig ontwerp te komen
v Praktische aanbevelingen voor de
uitvoering van een project
v Niet: aanbevelingen voor monitoring
Zie daarvoor CUR 223
Inhoud presentatie
v Wat is de Observational Method?
v Stappenplan voor een ontwerp met de methode
v Aanbevelingen voor goede organisatie tijdens uitvoering
v Kansen en bedreigingen
3.
10-7-2015
3
Wat houdt deObservational Method in?
v
v Traditioneel ontwerp
§ Veilige waarden van
grondparameters
… 95% waarde
… Of ondergrens van gemiddelde
v Observational Method
§ Gekozen waarden van
grondparameters
§ Gecombineerd met monitoring
tijdens uitvoering
v Zo ‘optimaal mogelijk’ bouwen; geen onnodige marges in het
ontwerp
Wat houdt de Observational Method in?
Traditioneel
v Eurocode 7
§ Veiligheidsfactoren
§ Uit te voeren toetsen
v ‘Veilige’ grondparameters
v Ontwerp heeft vooraf
vastgestelde en
geaccepteerde veiligheid
Observational Method
v Eurocode 7
§ Veiligheidsfactoren
§ Uit te voeren toetsen
v Gekozen grondparameters
v Combinatie ontwerpscenario’s
met schakelmomenten en
uitvoeringsplan levert
geaccepteerde veiligheid
4.
10-7-2015
4
Definitie
v Veel definitiesen meningen
v Drie kenmerken essentieel:
§ Vóór de uitvoering zijn scenario’s vastgesteld.
Bijsturing tijdens de uitvoering moet dus mogelijk zijn
§ Metingen worden gebruikt om vast te stellen of tussen scenario’s
moet worden geschakeld
§ Deze metingen worden uitgevoerd tijdens de uitvoering
v Ofwel, resultaten van observaties tijdens het bouwen worden
gebruikt bij het vooraf maken van het ontwerp
Definitie
v En wat dus niet?
§ Alleen maar monitoren
§ Uitvoeren van proefbelastingen
§ Gebruik van monitoring en fall-back
maatregelen als ‘best way out’
5.
10-7-2015
5
Niets nieuws…
v Bekendevoorbeelden
§ Ophogingen
§ Bemalingen
§ Inbrengen damwanden (trillingen)
Stappenplan
1. Risicoanalyse
wat zijn de relevante faalmechanismen; wat is maatgevende grenstoestand?
2. Opstellen scenario’s
berekening gedrag constructie en gevolgen van falen
3. Vaststellen veiligheidsniveau
4. Vaststellen beschrijvende meetgrootheden
5. Monitoring
bewaking gedrag van het (start)scenario
6. Toetsen en schakelen
gebruik van signaal- en overstapwaarden
6.
10-7-2015
6
Werkproces Observational Method
StartScenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Scenario 4
Opstellen
Schakelwaarden
VO-fase DO-fase
Opstellen
Signaleringswaarden
Uitvoeringsfase
Monitoring
Toetsen
Werkplan: schakelen
naar ander scenario?
Detailleren scenario’s
Vaststellen veiligheidsniveau
v Onzekerheid (maatgevende) grondparameters
§ Traditioneel: kiezen van een conservatieve parameter
§ OM: elimineren onzekerheid door monitoring van gedrag
≠ verlagen veiligheidsniveau
≠ aanpassen van (partiële veiligheidsfactoren)
v Verschillende aanpak voor maatgevende grenstoestanden
7.
10-7-2015
7
BGT en UGT
vBruikbaarheidsgrenstoestand
§ Deformaties zijn maatgevend
§ Monitoring geeft uitsluitsel over dominante grondparameters
§ Bijvoorbeeld door metingen deformatiegedrag
v Uiterste grenstoestand
§ Sterkte is maatgevend
§ Monitoring geeft informatie over bezwijkmechanisme
§ Vervolgens is UGT toets mogelijk met gevalideerde parameterwaarden
Toets van de bruikbaarheidsgrenstoestand
v Traditioneel
§ Berekening met karakteristieke parameterwaarden
v Observational Method (als BGT maatgevend)
1. Berekening BGT scenario’s met gekozen dominante parameterwaarden
Andere parameterwaarden conform eurocode 7
2. Vaststellen startscenario
3. BGT-toets: toets van gekozen parameterwaarden door monitoren BGT-
gedrag
Eventueel schakelen
8.
10-7-2015
8
Toets van deuiterste grenstoestand
v Traditioneel
§ Berekening met rekenwaarden (toepassen van materiaalfactoren op
karakteristieke waarden)
v Observational Method (als UGT maatgevend)
1. Berekening UGT scenario’s met gekozen dominante parameterwaarden,
inclusief materiaalfactoren
Andere parameterwaarden conform eurocode 7
2. Vaststellen startscenario
3. Toets van gekozen parameterwaarden door monitoren
Eventueel schakelen
4. UGT-toets: berekening met gevalideerde parameterwaarden en
materiaalfactoren
Let op: belastingniveau
v Monitoring levert inzicht in gedrag constructie bij de dan
geldende belasting
v Vaak moet ontwerp ook veiligheid aantonen bij variabele
belastingen of calamiteitenbelastingen
§ Calibratie van de parameterwaarden
§ Met berekening veiligheid aantonen
§ Extrapolatie slechts mogelijk als:
… Betrouwbaar berekeningsmodel
… Inzicht in eventueel niet-lineair gedrag
9.
10-7-2015
9
Kiezen van degrondparameters
v In principe:
§ Alle waarden mogen gekozen worden
v Maar let op:
§ Hoe veiliger de waarde
… Hoe kleiner de kans dat kosten OM
opwegen tegen voordelen
§ Hoe optimistischer de waarde
… Hoe groter de kans dat geschakeld
moet worden tussen scenario’s
… Lastiger om voldoende
monitoringgegevens te hebben om
schakelmoment te identificeren
Menselijke factor
v Monitoren en schakelen onderdeel van het ontwerp
v En dus kritisch om vereist veiligheidsniveau te halen
10.
10-7-2015
10
Rollen en taken
vOrganisatie van schakelen en monitoren is onderdeel ontwerp
v Rollen en taken scherp en logisch
v CUR 223 geeft aanknopingspunten voor verdeling
verantwoordelijkheden rondom monitoring
v Handreiking gaat specifiek in op toepassing bij de OM
Rollen
v Monitoring coordinator
§ Coordineren van metingen en verwerking resultaten
§ Bewaken van schakelwaarden
§ Terugkoppeling aan beslisser
§ Overleg met adviseur over waargenomen gedrag
v Adviseur
§ Maken ontwerp (scenario’s)
§ Opstellen monitoringplan,
meewerken werkplan uitvoering
§ Adviseren beslisser
§ ± kwaliteit/veiligheid vs.
Eventueel kan adviseur de monitoring coordinator zijn
v Hoofduitvoerder
§ Effectieve uitvoering
§ Opstellen werkplan uitvoering
Aanpassen werkwijze bij schakelen
§ Veiligheid personeel
§ ± kosten/planning
11.
10-7-2015
11
Rollen
v Beslisser (bv.projectleider)
§ Beslist over schakelen
§ Informeert opdrachtgever en derden
§ Feedback naar adviseur en hoofduitvoerder
v Opdrachtgever/hoofdaannemer
§ Toetsing uitvoeringsscenario’s
§ Meewegen andere risico’s
v Externe partijen; bevoegd gezag en verzekeraars
§ Formele goedkeuring
Wanneer kan de methode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
… Gefaseerde ontgraving
… Gefaseerde belasting
… Voortschrijdend bouwproces
12.
10-7-2015
12
Wanneer kan demethode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
… Bijvoorbeeld trillen van damwanden bij kwetsbare bebouwing
Wanneer kan de methode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
§ Geintegreerde verantwoordelijkheid voor ontwerp en uitvoering
13.
10-7-2015
13
Wanneer kan demethode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
§ Geintegreerde verantwoordelijkheid voor ontwerp en uitvoering
§ Heterogene grondopbouw of onzekere grondopbouw
Wanneer kan de methode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
§ Geintegreerde verantwoordelijkheid voor ontwerp en uitvoering
§ Heterogene grondopbouw of onzekere grondopbouw
§ Verplaatsingen zijn leidend
… Goed en nauwkeurig te meten en
direct interpreteerbaar
… Krachten/spanningen minder nauwkeurig
en alleen op onderdeel
… Kans: deformaties van aangrenzende
constructies
14.
10-7-2015
14
Wanneer kan demethode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
§ Geintegreerde verantwoordelijkheid voor ontwerp en uitvoering
§ Heterogene grondopbouw of onzekere grondopbouw
§ Verplaatsingen zijn leidend
§ Gunstig korte termijngedrag van de grond bij een kort project
Wanneer kan de methode worden toegepast?
v GO
§ Meerdere opeenvolgende fases
§ Dure maatregelen bij traditioneel ontwerp die misschien onnodig zijn
§ Geintegreerde verantwoordelijkheid voor ontwerp en uitvoering
§ Heterogene grondopbouw of onzekere grondopbouw
§ Verplaatsingen zijn leidend
§ Gunstig korte termijngedrag van de grond bij een kort project
§ Noodmaatregelen
15.
10-7-2015
15
Wanneer kan demethode worden toegepast?
v NO GO
§ Bros bezwijken
… metingen niet tijdig beschikbaar
… bijvoorbeeld bij verticaal evenwicht
§ Faalmechanismen zijn niet te monitoren
… vaak bij slechte correlatie van sterkte en stijfheid
… maatgevende situatie pas in de toekomst
§ Veranderende faalmechanismen tijdens de bouw
… OM alleen toe te passen als er sprake is van voorspelbaar gedrag
… bv. een initieel ondiep mechanisme wordt later een diep mechanisme
§ Kosten van monitoring en ontwerp hoger dan de verwachte winst
Wanneer kan de methode worden toegepast?
v TO DO
§ Goede communicatie tussen ontwerp en uitvoering
§ Flexibele en op risico’s gebaseerde cultuur
§ Medewerking van vergunningverleners
§ Genoeg tijd voor het ontwerp
§ Investeer in berekeningsmethoden
16.
10-7-2015
16
Conclusie
v Handreiking biedthanden en voeten
v Food for thought
§ Een ontwerp met OM is veiliger dan een traditioneel ontwerp
§ Bij toepassing van de OM is een grote wijziging in de organisatie van
een project noodzakelijk
§ Een ontwerp maken met toepassing van de Observational Method is
net zo moeilijk/makkelijk als het maken van een traditioneel ontwerp
§ Uitsluitend bij toepassing van een Alliantie contract kan de
Observational Method meer bieden dan een “bestway out”
Stellingen
Een ontwerp met de Observational Method is veiliger dan een
traditioneel ontwerp
17.
10-7-2015
17
Stellingen
Het is nietmogelijk een project gegund te krijgen op basis van
een tenderontwerp gemaakt met de Observational Method
Stellingen
De OM biedt kansen om risico’s te verkleinen, geld te besparen
en kennis te vergroten.
18.
10-7-2015
18
Stellingen
Bij toepassing vande Observational Method is een grote
wijziging in de organisatie van een project noodzakelijk, zoals
veranderende verantwoordelijkheden en communicatielijnen
tussen ontwerp en uitvoering
Stellingen
Een ontwerp maken met toepassing van de Observational
Method is net zo moeilijk/makkelijk als het maken van een
traditioneel ontwerp
19.
10-7-2015
19
Stellingen
Opdrachtgevers hebben baatbij toepassing van de
Observational Method door een aannemer
Stellingen
Uitsluitend bij toepassing van een Alliantie contract kan de
Observational Method meer bieden dan een “best way out”
20.
10-7-2015
20
Stellingen
Toepassing van ObservationalMethod is altijd positief uit te
leggen aan de omgeving van een project
Groepsdiscussie
v Twee groepen
§ Tunnels/bouwputten
§ Vervangingsopgave sluizen
v HOOFDVRAAG: Gegeven de GO, NO-GO en TO-DO
kenmerken, is toepassing van de Observational Method
mogelijk bij dit type project?