SlideShare a Scribd company logo
Druga polsko-niemiecka szkoła letnia
dla młodych dziennikarzy mediów regionalnych i lokalnych z Ukrainy
Lwów/Rzeszów, 21 IX – 1 X 2017
Ten projekt był rozwinięcie przedsięwzięcia ubiegłorocznego. Grupę docelową stanowiło
20 młodych dziennikarzy z ukraińskich mediów regionalnych i lokalnych – takich, którzy już
zdobyli pewne doświadczenia zawodowe, lecz z racji pracy w niewielkich, terenowych
redakcjach mają mniej możliwości, aby bezpośrednio poznawać sposoby funkcjonowania
mediów zagranicznych. Zgłosiło się około 80 osób. Doboru uczestników dokonali pracownicy
ukraińskiego partnera projektu, którym była Szkoła Dziennikarstwa Ukraińskiego Uniwersytetu
Katolickiego we Lwowie. Ponieważ 3 osoby z różnych względów już po rozpoczęciu zajęć
zrezygnowały z udziału, ostateczna liczba uczestników wyniosła 17 osób.
Niezmienne były także główne założenia dotyczące programu zajęć. Chodziło o
przekazanie wiedzy o normatywnych koncepcjach dziennikarstwa w demokratycznym
społeczeństwie, o teorii gatunków dziennikarskich, prawie mediów oraz etyce dziennikarskiej.
Uzupełnieniem wykładów, tłumaczonych konsekutywnie na język ukraiński lub rosyjski, były
wizyty studyjne w redakcjach i instytucjach, pozwalające na bezpośrednie poznanie warunków
ich pracy. W założeniu te wizyty powinny stanowić wprowadzenie do praktyk dziennikarskich,
jakie zostały przewidziane w kolejnych edycjach szkoły letniej.
Dwa pierwsze wykłady odbyły się w siedzibie Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego.
Niedawno zbudowany, nowoczesny kampus tego Uniwersytetu w lwowskiej dzielnicy Sychiw
stwarza doskonałe warunki do nauki. Najpierw prof. dr hab. Jacek Sobczak z Uniwersytetu
SWPS w Warszawie przedstawił zagadnienia prawa prasowego oraz aktualne problemy etyki
dziennikarskiej w Polsce. Było to wystąpienie oparte o bogatą praktykę prof. Sobczaka jako
wieloletniego wykładowcy, autora podręczników akademickich oraz sędziego Sądu
Najwyższego. Nic dziwnego, że spotkało się z uznaniem słuchaczy.
Po południu tego dnia uczestnicy spotkali się z kierownictwem Szkoły Dziennikarstwa
UUK oraz zwiedzili studio radiowe i telewizyjne, z których korzystają studenci UUK. Następnie
uczestnicy szkoły odwiedzili redakcję najpopularniejszego w mieście komercyjnego radia
„Lwiwska Chwyla”. Radio mieści się w niepozornej, starej kamienicy w centrum Lwowa i
prowadzone jest przez niewielki zespół młodych dziennikarzy.
W drugim dniu zajęć wykład na temat mediów regionalnych i lokalnych w Polsce
wygłosił dr Paweł Kuca z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Autor od lat specjalizuje się w
problematyce tych mediów, jest też redaktorem szeregu specjalistycznych publikacji. Wykład był
zarazem przygotowaniem do wizyt w rzeszowskich redakcjach, zaplanowanych na kolejne dni
szkoły. Po południu uczestnicy zwiedzili nową bibliotekę, lub raczej centrum multimedialne
Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego. Biblioteka budzi uznanie architektonicznym kształtem
i nowoczesnymi rozwiązaniami. Na dole jest kafeteria i pomieszczenia wystawowe, na kolejnych
piętrach tematyczne czytelnie. Za przeszklonymi ścianami rozciąga się widok na Park Stryjski
lub na wzniesioną niedawno grekokatolicką cerkiew, już czynną lecz jeszcze nie ukończoną.
Kolejny dzień został przeznaczony na przejazd do Rzeszowa. Dzięki wygodnemu
połączeniu kolejowemu Lwowa z Przemyślem podróż trwa tylko dwie godziny. W Przemyślu
grupa przesiadła się do busa, ponieważ postanowiliśmy nadłożyć trochę drogi i wstąpić na krótko
do Pawłokomy koło Dynowa. Na starym cmentarzu grekokatolickim znajduje się pomnik ponad
trzystu mieszkańców tej wsi zamordowanych w marcu 1945 roku przez polskie oddziały
samoobrony. W roku 2006 ten pomnik odsłonili uroczyście prezydenci Lech Kaczyński i Wiktor
Juszczenko. Pomnik wskazuje wyraźnie, że Polacy bywali nie tylko ofiarami, lecz także
sprawcami zbrodni i że współcześnie szanują pamięć ofiar.
Wieczorem, po zakwaterowaniu w domu studenckim „Filon”, zostało jeszcze trochę
czasu na pierwszy spacer po mieście. Przewodnikami byli studenci politologii z Instytutu Nauk o
Polityce Uniwersytetu Rzeszowskiego. Następnego dnia wykład na temat polskiej szkoły
reportażu wygłosił prof. dr hab. Kazimierz Wolny-Zmorzyński z Uniwersytetu Papieskiego w
Krakowie. Autor jest uznanym specjalistą w tej dziedzinie. Okazało się, że wśród słuchaczy
znalazła się spora grupa osób czytających ukraińskie przekłady dzieł Ryszarda Kapuścińskiego,
Mariusza Szczygła czy Hanny Kral. Wykład i towarzysząca mu dyskusja wywołały żywe
zainteresowanie.
Po południu uczestnicy zwiedzili Centrum Wystawienniczo-Kongresowe w Jasionce, by
potem zdążyć na wizytę w redakcji dziennika „Nowiny”. Redaktor naczelny Stanisław Sowa
przedstawił aktualne działania redakcji i odpowiadał na pytania. W tej wizycie wzięli też udział
dwaj wykładowcy Uniwersytetu Ottona Fryderyka w Bambergu, którzy tego dnia przylecieli do
Rzeszowa”: dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych i Kulturoznawczych prof. dr Markus
Behmer oraz dr Holger Müller.
Prof. Behmer wygłosił następnego dnia wykład na temat aktualnego stanu i funkcji
mediów regionalnych w Niemczech. Przedstawił ich zalety, takie jak bliskość względem
odbiorców i ich problemów oraz wynikającą z tego wiarygodność. Wymienił też wady –
przewagę informacji nad publicystyką, ograniczanie krytyki, skłonność do stronniczego doboru
tematów. Lokalne gazety w Niemczech często są monopolistami na swoim terenie – dotyczy to
około 40% mieszkańców. Mimo tego, jak wynika z badań, dla 69% ludności lokalna i regionalna
prasa jest głównym źródłem informacji o lokalnych wydarzeniach, wyprzedzając pod tym
względem internet (38%) i radio (32%).
Po południu uczestnicy zwiedzili Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej. W
tej wizycie wzięli też udział obaj wykładowcy z Niemiec. Jak stwierdzili, było to dla nich
pouczające doświadczenie. Na zakończenie dnia odbyła się jeszcze wizyta w Telewizji Polskiej
w Rzeszowie.
Trzeci i ostatni dzień zajęć odbywanych w Rzeszowie rozpoczął się od wykładu, który
przedstawił dr Holger Müller z Uniwersytetu w Bambergu. Mówił on o aktualnych tendencjach
w regionalnej i lokalnej radiofonii publicznej i komercyjnej w Niemczech. Przyznawanie licencji
oraz nadzór nad treściami programowymi leży tam w kompetencji krajów związkowych. Na
przykład w samej tylko Bawarii działa 70 naziemnych nadawców programów radiowych. Są
wśród nich nadawcy powiązani kapitałowo z wydawnictwami prasowymi, jak również z
zagranicznymi organizacjami medialnymi. Mimo tak dużej liczby nadawców rynek radiowy w
Bawarii cechuje się silną koncentracją. Żaden nowy nadawca nie ma szans wejścia na ten rynek,
co najwyżej może kupować udziały w istniejących rozgłośniach. Taka sytuacja może oznaczać
niebezpieczeństwo pojawienia się lokalnego lub regionalnego monopolu.
W popołudniowej części zajęć odbyły się dwie wizyty. W departamencie promocji
Urzędu Marszałkowskiego uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak przebiega współpraca tego
urzędu z dziennikarzami mediów regionalnych i lokalnych. Podczas drugiej wizyty w Radio
Rzeszów mogli obserwować przygotowanie i nadawanie programu. Doszło też do nagrania
krótkiej rozmowy o powinnościach mediów regionalnych, w której wypowiedzieli się
dziennikarze z Ukrainy, przedstawiciel gospodarzy oraz obaj goście z Niemiec. Rozmowa została
wyemitowana i jest dostępna wśród innych materiałów powstałych jako efekt tegorocznej szkoły
letniej. Wszystkie te materiały można znaleźć w witrynie Instytutu Nauk o Polityce UR pod
adresem http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/pl
Kolejny dzień przeznaczono na powrót do Lwowa. Ponieważ między przyjazdem pociągu
z Rzeszowa do Przemyśla a odjazdem do Lwowa pozostawały blisko dwie godziny, ten czas
został wykorzystany na krótki spacer po mieście. Grupę oprowadził mieszkaniec Przemyśla i
zarazem absolwent politologii UR Arkadiusz Południak. Pokazał najważniejsze zabytki oraz
miejsca ważne dla stosunków polsko-ukraińskich.
Następny, przedostatni dzień zajęć rozpoczął się od wizyty w Konsulacie Generalnym
Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie. Dyrektor Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej
Krzysztof Rak, który specjalnie przyleciał na ten dzień do Lwowa, przedstawił działalność
Fundacji. Następnie były ambasador Ukrainy w Polsce prof. Markian Malski oraz konsul
generalny RP we Lwowie Rafał Wolski opowiedzieli uczestnikom o swoich bardziej i mniej
dobrych doświadczeniach w kontaktach z dziennikarzami obu krajów. Obaj wskazali na
skłonność dziennikarzy do poszukiwania sensacji, przy znacznie mniejszej chęci pisania o udanej
współpracy gospodarczej obu krajów. Pytania stawiane przez uczestników dotyczyły przede
wszystkim sytuacji na przejściach granicznych po niedawnym zniesieniu obowiązku wizowego
dla obywateli Ukrainy.
Po południu wykład na temat gatunków dziennikarskich w polskich mediach
regionalnych i lokalnych przedstawiła mgr Urszula Kuźnik z Uniwersytetu Warszawskiego.
Wykład stanowił nawiązanie do wcześniejszych publikacji tej autorki na powyższy temat.
Następny dzień rozpoczął się od wykładu prof. Wojciecha Furmana z Uniwersytetu
Rzeszowskiego na temat związków między dziennikarstwem a public relations w Polsce. Po
omówieniu obu tych terminów mówca przedstawił szereg przykładów z ostatnich kilkunastu lat,
dobrze świadczących o udanej transformacji polskiego dziennikarstwa. Po południu uczestnicy
złożyli wizytę w dziale promocji Urzędu Miasta Lwowa. W zabytkowych wnętrzach lwowskiego
ratusza mogli dowiedzieć się jak przebiega współpraca z miejscowymi dziennikarzami i usłyszeć
odpowiedzi na swoje pytania.
Na zakończenie wszyscy uczestnicy wypełnili anonimową ankietę. Ocenili w niej
przydatność oraz sposób prowadzenia poszczególnych zajęć, mogli też przedstawić wszelkie
dodatkowe uwagi oraz zadeklarować chęć odbycia praktyki w redakcjach polskich lub
niemieckich. Większość zajęć została oceniona pozytywnie, choć nie zabrakło uwag
krytycznych. Wszystkie te uwagi pozwolą na lepsze przygotowanie kolejnych edycji szkoły.
Projekt został współfinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki
Federalnej Niemiec. Partnerem projektu była Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej. Część
kosztów poniosło także Województwo Podkarpackie, Miasto Rzeszów, Ukraiński Uniwersytet
Katolicki we Lwowie oraz Uniwersytet Rzeszowski.
Wojciech Furman

More Related Content

Similar to Druga polsko-niemiecka szkoła letnia

1702
17021702
2302.docx
2302.docx2302.docx
Sprawozdanie z konferencji
Sprawozdanie z konferencjiSprawozdanie z konferencji
Sprawozdanie z konferencji
Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie
 
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka CyfrowaRegionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
Śląska Biblioteka Cyfrowa
 
Czasopisma naukowe czerwiec 2013
Czasopisma naukowe   czerwiec 2013Czasopisma naukowe   czerwiec 2013
Czasopisma naukowe czerwiec 2013
Milena Śliwińska
 
Literatura 9-klas-lebed-2017
Literatura 9-klas-lebed-2017Literatura 9-klas-lebed-2017
Literatura 9-klas-lebed-2017
kreidaros1
 
9 l l_2017
9 l l_20179 l l_2017
9 l l_2017
4book9kl
 
2odkrywanie LEShistorii 2002 2005
2odkrywanie LEShistorii 2002 20052odkrywanie LEShistorii 2002 2005
2odkrywanie LEShistorii 2002 2005
queerstoria
 
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
Dariusz Tworzydło
 
Obserwator nr 5 listopad 2004
Obserwator nr 5 listopad 2004Obserwator nr 5 listopad 2004
Obserwator nr 5 listopad 2004
Obserwator
 
Dziennikarstwo
DziennikarstwoDziennikarstwo
Dziennikarstwo
Agatha1974
 

Similar to Druga polsko-niemiecka szkoła letnia (14)

1702
17021702
1702
 
2302.docx
2302.docx2302.docx
2302.docx
 
Sprawozdanie z konferencji
Sprawozdanie z konferencjiSprawozdanie z konferencji
Sprawozdanie z konferencji
 
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka CyfrowaRegionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
Regionalizm i lokalizm a Małopolska Biblioteka Cyfrowa
 
3158 zp 1975
3158 zp 19753158 zp 1975
3158 zp 1975
 
Czasopisma naukowe czerwiec 2013
Czasopisma naukowe   czerwiec 2013Czasopisma naukowe   czerwiec 2013
Czasopisma naukowe czerwiec 2013
 
CV2015
CV2015CV2015
CV2015
 
Literatura 9-klas-lebed-2017
Literatura 9-klas-lebed-2017Literatura 9-klas-lebed-2017
Literatura 9-klas-lebed-2017
 
9 l l_2017
9 l l_20179 l l_2017
9 l l_2017
 
2odkrywanie LEShistorii 2002 2005
2odkrywanie LEShistorii 2002 20052odkrywanie LEShistorii 2002 2005
2odkrywanie LEShistorii 2002 2005
 
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
Sprawozdanie z XVII Kongresu Profesjonalistów Public Relations „Media i kryzy...
 
Obserwator nr 5 listopad 2004
Obserwator nr 5 listopad 2004Obserwator nr 5 listopad 2004
Obserwator nr 5 listopad 2004
 
Dziennikarstwo
DziennikarstwoDziennikarstwo
Dziennikarstwo
 
Recenzja dr hab. maria szmeja
Recenzja dr hab. maria szmejaRecenzja dr hab. maria szmeja
Recenzja dr hab. maria szmeja
 

More from Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie

Pożegnanie Zuzi.docx
Pożegnanie Zuzi.docxPożegnanie Zuzi.docx
Sylwetka Zuzi.docx
Sylwetka Zuzi.docxSylwetka Zuzi.docx
2301.docx
2301.docx2301.docx
Programm Delegation_aktuell[1].pdf
Programm Delegation_aktuell[1].pdfProgramm Delegation_aktuell[1].pdf
Programm Delegation_aktuell[1].pdf
Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie
 
2202
22022202
Kongres 1999
Kongres 1999Kongres 1999
2201
22012201
Programm Berlin Gollwitz 2022
Programm Berlin Gollwitz 2022Programm Berlin Gollwitz 2022
Programm Berlin Gollwitz 2022
Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie
 
Yuliia Bublyk Brief report
Yuliia Bublyk   Brief reportYuliia Bublyk   Brief report
Yuliia Bublyk Brief report
Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie
 
Yuliia Bublyk, ARMA
Yuliia Bublyk, ARMAYuliia Bublyk, ARMA
1901
19011901
1802
18021802
1801
18011801
1701
17011701
1602
16021602

More from Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Rzeszowie (20)

2309 Jubileusz AC.pdf
2309 Jubileusz AC.pdf2309 Jubileusz AC.pdf
2309 Jubileusz AC.pdf
 
Pożegnanie Zuzi.docx
Pożegnanie Zuzi.docxPożegnanie Zuzi.docx
Pożegnanie Zuzi.docx
 
Sylwetka Zuzi.docx
Sylwetka Zuzi.docxSylwetka Zuzi.docx
Sylwetka Zuzi.docx
 
2301.docx
2301.docx2301.docx
2301.docx
 
Programm Delegation_aktuell[1].pdf
Programm Delegation_aktuell[1].pdfProgramm Delegation_aktuell[1].pdf
Programm Delegation_aktuell[1].pdf
 
2202
22022202
2202
 
Kongres 1999
Kongres 1999Kongres 1999
Kongres 1999
 
2201
22012201
2201
 
Programm Berlin Gollwitz 2022
Programm Berlin Gollwitz 2022Programm Berlin Gollwitz 2022
Programm Berlin Gollwitz 2022
 
Yuliia Bublyk Brief report
Yuliia Bublyk   Brief reportYuliia Bublyk   Brief report
Yuliia Bublyk Brief report
 
Yuliia Bublyk, ARMA
Yuliia Bublyk, ARMAYuliia Bublyk, ARMA
Yuliia Bublyk, ARMA
 
1901
19011901
1901
 
Kondolenzschreiben Hans-Jochen Golle
Kondolenzschreiben Hans-Jochen GolleKondolenzschreiben Hans-Jochen Golle
Kondolenzschreiben Hans-Jochen Golle
 
Kondolencje
KondolencjeKondolencje
Kondolencje
 
Kondolenzschreiben
KondolenzschreibenKondolenzschreiben
Kondolenzschreiben
 
Traueranzeige Jan Dolny
Traueranzeige  Jan DolnyTraueranzeige  Jan Dolny
Traueranzeige Jan Dolny
 
1802
18021802
1802
 
1801
18011801
1801
 
1701
17011701
1701
 
1602
16021602
1602
 

Druga polsko-niemiecka szkoła letnia

  • 1. Druga polsko-niemiecka szkoła letnia dla młodych dziennikarzy mediów regionalnych i lokalnych z Ukrainy Lwów/Rzeszów, 21 IX – 1 X 2017 Ten projekt był rozwinięcie przedsięwzięcia ubiegłorocznego. Grupę docelową stanowiło 20 młodych dziennikarzy z ukraińskich mediów regionalnych i lokalnych – takich, którzy już zdobyli pewne doświadczenia zawodowe, lecz z racji pracy w niewielkich, terenowych redakcjach mają mniej możliwości, aby bezpośrednio poznawać sposoby funkcjonowania mediów zagranicznych. Zgłosiło się około 80 osób. Doboru uczestników dokonali pracownicy ukraińskiego partnera projektu, którym była Szkoła Dziennikarstwa Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie. Ponieważ 3 osoby z różnych względów już po rozpoczęciu zajęć zrezygnowały z udziału, ostateczna liczba uczestników wyniosła 17 osób. Niezmienne były także główne założenia dotyczące programu zajęć. Chodziło o przekazanie wiedzy o normatywnych koncepcjach dziennikarstwa w demokratycznym społeczeństwie, o teorii gatunków dziennikarskich, prawie mediów oraz etyce dziennikarskiej. Uzupełnieniem wykładów, tłumaczonych konsekutywnie na język ukraiński lub rosyjski, były wizyty studyjne w redakcjach i instytucjach, pozwalające na bezpośrednie poznanie warunków ich pracy. W założeniu te wizyty powinny stanowić wprowadzenie do praktyk dziennikarskich, jakie zostały przewidziane w kolejnych edycjach szkoły letniej. Dwa pierwsze wykłady odbyły się w siedzibie Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego. Niedawno zbudowany, nowoczesny kampus tego Uniwersytetu w lwowskiej dzielnicy Sychiw stwarza doskonałe warunki do nauki. Najpierw prof. dr hab. Jacek Sobczak z Uniwersytetu SWPS w Warszawie przedstawił zagadnienia prawa prasowego oraz aktualne problemy etyki dziennikarskiej w Polsce. Było to wystąpienie oparte o bogatą praktykę prof. Sobczaka jako wieloletniego wykładowcy, autora podręczników akademickich oraz sędziego Sądu Najwyższego. Nic dziwnego, że spotkało się z uznaniem słuchaczy. Po południu tego dnia uczestnicy spotkali się z kierownictwem Szkoły Dziennikarstwa UUK oraz zwiedzili studio radiowe i telewizyjne, z których korzystają studenci UUK. Następnie uczestnicy szkoły odwiedzili redakcję najpopularniejszego w mieście komercyjnego radia „Lwiwska Chwyla”. Radio mieści się w niepozornej, starej kamienicy w centrum Lwowa i prowadzone jest przez niewielki zespół młodych dziennikarzy. W drugim dniu zajęć wykład na temat mediów regionalnych i lokalnych w Polsce wygłosił dr Paweł Kuca z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Autor od lat specjalizuje się w problematyce tych mediów, jest też redaktorem szeregu specjalistycznych publikacji. Wykład był zarazem przygotowaniem do wizyt w rzeszowskich redakcjach, zaplanowanych na kolejne dni szkoły. Po południu uczestnicy zwiedzili nową bibliotekę, lub raczej centrum multimedialne Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego. Biblioteka budzi uznanie architektonicznym kształtem i nowoczesnymi rozwiązaniami. Na dole jest kafeteria i pomieszczenia wystawowe, na kolejnych piętrach tematyczne czytelnie. Za przeszklonymi ścianami rozciąga się widok na Park Stryjski lub na wzniesioną niedawno grekokatolicką cerkiew, już czynną lecz jeszcze nie ukończoną. Kolejny dzień został przeznaczony na przejazd do Rzeszowa. Dzięki wygodnemu połączeniu kolejowemu Lwowa z Przemyślem podróż trwa tylko dwie godziny. W Przemyślu grupa przesiadła się do busa, ponieważ postanowiliśmy nadłożyć trochę drogi i wstąpić na krótko do Pawłokomy koło Dynowa. Na starym cmentarzu grekokatolickim znajduje się pomnik ponad trzystu mieszkańców tej wsi zamordowanych w marcu 1945 roku przez polskie oddziały samoobrony. W roku 2006 ten pomnik odsłonili uroczyście prezydenci Lech Kaczyński i Wiktor
  • 2. Juszczenko. Pomnik wskazuje wyraźnie, że Polacy bywali nie tylko ofiarami, lecz także sprawcami zbrodni i że współcześnie szanują pamięć ofiar. Wieczorem, po zakwaterowaniu w domu studenckim „Filon”, zostało jeszcze trochę czasu na pierwszy spacer po mieście. Przewodnikami byli studenci politologii z Instytutu Nauk o Polityce Uniwersytetu Rzeszowskiego. Następnego dnia wykład na temat polskiej szkoły reportażu wygłosił prof. dr hab. Kazimierz Wolny-Zmorzyński z Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie. Autor jest uznanym specjalistą w tej dziedzinie. Okazało się, że wśród słuchaczy znalazła się spora grupa osób czytających ukraińskie przekłady dzieł Ryszarda Kapuścińskiego, Mariusza Szczygła czy Hanny Kral. Wykład i towarzysząca mu dyskusja wywołały żywe zainteresowanie. Po południu uczestnicy zwiedzili Centrum Wystawienniczo-Kongresowe w Jasionce, by potem zdążyć na wizytę w redakcji dziennika „Nowiny”. Redaktor naczelny Stanisław Sowa przedstawił aktualne działania redakcji i odpowiadał na pytania. W tej wizycie wzięli też udział dwaj wykładowcy Uniwersytetu Ottona Fryderyka w Bambergu, którzy tego dnia przylecieli do Rzeszowa”: dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych i Kulturoznawczych prof. dr Markus Behmer oraz dr Holger Müller. Prof. Behmer wygłosił następnego dnia wykład na temat aktualnego stanu i funkcji mediów regionalnych w Niemczech. Przedstawił ich zalety, takie jak bliskość względem odbiorców i ich problemów oraz wynikającą z tego wiarygodność. Wymienił też wady – przewagę informacji nad publicystyką, ograniczanie krytyki, skłonność do stronniczego doboru tematów. Lokalne gazety w Niemczech często są monopolistami na swoim terenie – dotyczy to około 40% mieszkańców. Mimo tego, jak wynika z badań, dla 69% ludności lokalna i regionalna prasa jest głównym źródłem informacji o lokalnych wydarzeniach, wyprzedzając pod tym względem internet (38%) i radio (32%). Po południu uczestnicy zwiedzili Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej. W tej wizycie wzięli też udział obaj wykładowcy z Niemiec. Jak stwierdzili, było to dla nich pouczające doświadczenie. Na zakończenie dnia odbyła się jeszcze wizyta w Telewizji Polskiej w Rzeszowie. Trzeci i ostatni dzień zajęć odbywanych w Rzeszowie rozpoczął się od wykładu, który przedstawił dr Holger Müller z Uniwersytetu w Bambergu. Mówił on o aktualnych tendencjach w regionalnej i lokalnej radiofonii publicznej i komercyjnej w Niemczech. Przyznawanie licencji oraz nadzór nad treściami programowymi leży tam w kompetencji krajów związkowych. Na przykład w samej tylko Bawarii działa 70 naziemnych nadawców programów radiowych. Są wśród nich nadawcy powiązani kapitałowo z wydawnictwami prasowymi, jak również z zagranicznymi organizacjami medialnymi. Mimo tak dużej liczby nadawców rynek radiowy w Bawarii cechuje się silną koncentracją. Żaden nowy nadawca nie ma szans wejścia na ten rynek, co najwyżej może kupować udziały w istniejących rozgłośniach. Taka sytuacja może oznaczać niebezpieczeństwo pojawienia się lokalnego lub regionalnego monopolu. W popołudniowej części zajęć odbyły się dwie wizyty. W departamencie promocji Urzędu Marszałkowskiego uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak przebiega współpraca tego urzędu z dziennikarzami mediów regionalnych i lokalnych. Podczas drugiej wizyty w Radio Rzeszów mogli obserwować przygotowanie i nadawanie programu. Doszło też do nagrania krótkiej rozmowy o powinnościach mediów regionalnych, w której wypowiedzieli się dziennikarze z Ukrainy, przedstawiciel gospodarzy oraz obaj goście z Niemiec. Rozmowa została wyemitowana i jest dostępna wśród innych materiałów powstałych jako efekt tegorocznej szkoły letniej. Wszystkie te materiały można znaleźć w witrynie Instytutu Nauk o Polityce UR pod adresem http://www.politologia.univ.rzeszow.pl/pl
  • 3. Kolejny dzień przeznaczono na powrót do Lwowa. Ponieważ między przyjazdem pociągu z Rzeszowa do Przemyśla a odjazdem do Lwowa pozostawały blisko dwie godziny, ten czas został wykorzystany na krótki spacer po mieście. Grupę oprowadził mieszkaniec Przemyśla i zarazem absolwent politologii UR Arkadiusz Południak. Pokazał najważniejsze zabytki oraz miejsca ważne dla stosunków polsko-ukraińskich. Następny, przedostatni dzień zajęć rozpoczął się od wizyty w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie. Dyrektor Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej Krzysztof Rak, który specjalnie przyleciał na ten dzień do Lwowa, przedstawił działalność Fundacji. Następnie były ambasador Ukrainy w Polsce prof. Markian Malski oraz konsul generalny RP we Lwowie Rafał Wolski opowiedzieli uczestnikom o swoich bardziej i mniej dobrych doświadczeniach w kontaktach z dziennikarzami obu krajów. Obaj wskazali na skłonność dziennikarzy do poszukiwania sensacji, przy znacznie mniejszej chęci pisania o udanej współpracy gospodarczej obu krajów. Pytania stawiane przez uczestników dotyczyły przede wszystkim sytuacji na przejściach granicznych po niedawnym zniesieniu obowiązku wizowego dla obywateli Ukrainy. Po południu wykład na temat gatunków dziennikarskich w polskich mediach regionalnych i lokalnych przedstawiła mgr Urszula Kuźnik z Uniwersytetu Warszawskiego. Wykład stanowił nawiązanie do wcześniejszych publikacji tej autorki na powyższy temat. Następny dzień rozpoczął się od wykładu prof. Wojciecha Furmana z Uniwersytetu Rzeszowskiego na temat związków między dziennikarstwem a public relations w Polsce. Po omówieniu obu tych terminów mówca przedstawił szereg przykładów z ostatnich kilkunastu lat, dobrze świadczących o udanej transformacji polskiego dziennikarstwa. Po południu uczestnicy złożyli wizytę w dziale promocji Urzędu Miasta Lwowa. W zabytkowych wnętrzach lwowskiego ratusza mogli dowiedzieć się jak przebiega współpraca z miejscowymi dziennikarzami i usłyszeć odpowiedzi na swoje pytania. Na zakończenie wszyscy uczestnicy wypełnili anonimową ankietę. Ocenili w niej przydatność oraz sposób prowadzenia poszczególnych zajęć, mogli też przedstawić wszelkie dodatkowe uwagi oraz zadeklarować chęć odbycia praktyki w redakcjach polskich lub niemieckich. Większość zajęć została oceniona pozytywnie, choć nie zabrakło uwag krytycznych. Wszystkie te uwagi pozwolą na lepsze przygotowanie kolejnych edycji szkoły. Projekt został współfinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec. Partnerem projektu była Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej. Część kosztów poniosło także Województwo Podkarpackie, Miasto Rzeszów, Ukraiński Uniwersytet Katolicki we Lwowie oraz Uniwersytet Rzeszowski. Wojciech Furman