Presentatie rapport ONE Agency op Webram februari 2008

1. Een digitale bibliotheek voor de openbare bibliotheken in Vlaanderen Een strategische kijk op de toekomst Op basis van de studie uitgevoerd door ONE Agency in opdracht van de Open Vlacc Projectgroep Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken

2. Onze vragen Hoe moeten openbare bibliotheken omgaan met de steeds maar toenemende digitalisering? Welke investeringen moeten wij doen om een “digitale openbare bibliotheek” te bouwen?

3. Consultancy Strategische studie: kijken in de toekomst 1 e Hoe zal het toekomstige public zich gedragen in de zich ontwikkelende digitale omgeving? Hoe zullen mensen de nieuwe media gebruiken? 2 e Wat is de impact hiervan op de openbare bibliotheek? Welke digitale bibliotheek moeten we bouwen zodat hij zinvol is voor het toekomstige publiek?

4. Internet 10 jaar geleden: de internet revolutie Nieuwe technologie, inhoud, culturen, gedrag Internet is de stuwende kracht voor verandering geworden, voor een media revolutie

5. Media 2.0 Nu: web 2.0 Wat doen mensen in de media 2.0 omgeving? Online Op zelfgekozen tijdstip Op zelfgekozen plaats Met zelfgekozen mensen Universum van de nieuwe gebruiker is digitaal, gedeeld met leeftijdsgenoten/gelijken, laat interactie & participatie toe, is onmiddellijk beschikbaar / online

6. Google generatie “ information behaviour of the researcher of the future” JISC Nuanceringen bij die typologie: “ Onmiddellijk beschikbaarheid; voorkeur voor makkelijk te verwerken brokken informatie; voortdurend online zijn” : geldt ook voor ouderen “ Meer geloof aan gelijken dan aan klassieke authoriteitsfiguren” : niet van toepassing in een educatieve context “ Enkel wat op het web is bestaat” : gebrek aan kennis over andere bronnen

7. Conclusies Web2.0 is de manifestatie van Verschuiving van macht naar de consumenten Nieuwe communicatie en marketing Nieuwe zakelijke modellen Nieuwe technologie en een rijke internet ervaring Verschuiving van authoriteit

8. Verschuiving van autoriteit Gebruikers beslissen over tijd, plaats en inhoud Gebruikers focussen op hun digitale leefwereld - online gemeenschappen en “peer groups” Gebruikers focussen op een universum van onmiddellijk beschikbare inhoud Gebruikers co-creëren inhoud, co-creëren hun eigen digitale omgeving

9. What is de impact op openbare bibliotheken? Missie en uitdagingen Rolveranderingen Strategie en plan van aanpak

10. Paradigmawissel ? Van Naar Schaarste Overvloed Productaanbod Processen Consumenten Participanten Leiden Ondersteunen Democratiserend (digitale kloof) Kwaliteit / Betrouwbaarheid Vrij van (commerciële) invloeden => Rolveranderingen noodzakelijk

11. Rolveranderingen De openbare bibliotheek moet haar maatschappelijke, stimulerende rol behouden maar rekening houden met het gedrag, de controle en de verwachtingen van de nieuwe gebruikers: nieuw evenwicht zoeken op balans van autoriteit. Bibliotheek met 4 rollen: de bibliotheek als gatekeeper de bibliotheek als curator de bibliotheek als gids de bibliotheek als participant

12. De bibliotheek als gatekeeper Objectief, neutraal Betrouwbaar Centrale selectie en ontsluiting van content Gebonden aan lokale gemeenschap + open breken, vb: folksonomies

13. De bibliotheek als curator Ontdekkingen Ervaringen Kwalitatieve storefront voor andere media, bronnen, leveranciers Subjectieve presentatie Van de bib

14. De bibliotheek als gids Leren vissen in oceaan van informatie Kwalitatief en kritisch Probleem definiëren Vragen stellen Antwoorden beoordelen Verwerken en bewerken Verspreiden

15. De bibliotheek als participant Bib op web 2.0 Neemt deel aan dialoog tussen gebruikers, vanuit eigen expertise Op voet van gelijkheid Visibiliteit binnen universum van web 2.0 generatie

16. De veranderingen De (digitale) openbare bibliotheek moet leren van met mensen te werken in plaats van met boeken. Er is een verschuiving van “dragers” naar “inhoud”. De bibliotheek moet evolueren van “aanbieder van producten en diensten” naar facilitator en ondersteuner van de ontwikkeling van eigen producten en diensten door de klanten. De klemtoon zal verschuiven van het hebben en onderhouden van een lokale (fysieke) collectie naar het vinden en kwalitatief interpreteren, gebruiken en onderhouden van een veel ruimere en permanent groeiende universele collectie.

17. Naar een strategie Strategie met 6 beleidslijnen Beleidslijn 1 : Eén coherente strategie Vlaamse Overheid als eigenaar van de strategie Tal van projecten op diverse niveaus, gemeenschappelijke strategie

18. Beleidslijnen Beleidslijn 2: een krachtige organisatievorm Combineert kennis van: Technologie: toepassingen en hun betekenis Bibliotheek: usp, business modellen Publiek: gedrag, segmenten, wijzigingen

19. Beleidslijnen Beleidslijn 3: Bibliotheekmedewerkers Vorming Instroom van “digital natives” Beleidslijn 4: ondersteuning bij ontwikkeling van een relevant wettelijk kader Aansprakelijkheid Legale context is hinderpaal

20. Beleidslijnen Beleidslijn 5 : Sector breed Heeft impact op kern van bibliotheekwerk. Aan een integraal toekomstperspectief werken Functieverbreding van de openbare bibliotheek binnen het lokale cultuurbeleid Beleidslijn 6 : Partnerships Uitbouwen van een netwerk met complementaire partners, commercieel of niet-commercieel, binnen en buiten de sector 1° Erfgoed 4° Boekenvak, producenten 2° Onderwijs 5° … 3° Media

21. Aanpak Sensibiliseringsprogramma Data en metadata: creatie en verbinden Marketing en CRM van lokale bibliotheken Digitale kloof als kerntaak voor bibliotheken Juridisch advies en informeren van beleidsmakers

22. Rolveranderingen “ Through the need for adaptation, this institution had to evolve and get rid of its traditional and static image to become a place with a new meaning and a diversified functioning.” Gregory Blauwers Public libraries and urban regeneration: ‘From reading place to public space’, eindwerk VUB POLIS, 2007