DIGESTINO APARATUA
Ahoan, hartzendoguzan elikagaiak hortz-aginen bidez,
mastekatu eta mihinaren txu guruinekin nahasten dauz
elikagaiak, eta elikadua boloa sortzen da.
Faringetik eta heste gorritik behera, boloa urdaileraino heltzen
da.
Urdailean,elikadura boloa, urin gaztrikoakaz nahasten da eta
kimo izeneko substantzia oretsua bihurtzen da.
Heste meharrean,kimoa, pankreako urinakaz,behazunagaz eta
heste urinakaz nahasten da,eta kiloa sortzen da.Mantenugaiak
xurgatzen dira eta odolera heltzen dira, eta odolak gure
gorputzeko zelula guztietara eroaten dauz.
Heste lodiak, gure gorputzak aprobetxatu ez dauzan
mantenugaik,. batu eta gorozki bihurtzen dauz,eta gorozkiak
uzkitik kanporatzen dabe.
2.
ARNAS APARATUA
Arnasbideak: aireakzirkulatzen dauan gorputzeko
hodiak dira.
Sudur hobiak: airea gure gorputzean sartzeko eta
aterateko hobiak dira.
Faringea: digestino aparatuaren eta arnasa aparatuaren
osogaia da.Horregaitik gara gai ahotik ere arnasea
hartzeko.
Laringea: faringea eta trakea lotzen dauzan hodia da.
Trakea bronkio izeneko hodi bitan banandutako hodia
da.
Bronkioa birikietan heltzen diran hodi bi
dira.Birikietan,bronkiolo izeneko hodi txikiagotan
adarkatzen dira.
Birikiak: larrosa koloreko organo arol bi dira.Biriki
albeolo izeneko zakutxo moduko batzuk dagoz.
3.
ZIRKULAZIO APARTAUA
Bihotza:Bihotzaren hormakmuskulu ehunez osotuta
dagoz, eta barrualdea hutsa dauka, lau barrunbez
osotuta: Goian, aurikula izeneko barrunbe bi daukaz, eta
behean, bentrikulu izeneko beste bi, bihotzeko balbulez
bereiztuta. Balbula trikuspideak eskumako aurikulea eta
eskumako bentrikulua bereizten dauz. Balbula mitralak
ezkerreko aurikulea eta ezkerreko bentrikulua banatzen
dauz.
Odol basoak: Zirkuitu itxi bat osotzen dabe. Lodienetik
mehenera, arteriak, benak eta kapilarrak bereizten dira.
> Arteriek odola bihotzetik gorputzeko otgano guztietara
zabaltzen dabe.
> Benek odola gorputzeko atal guztietatik bihotzera
daroe.
> Kapilarrak oso meheak dira, eta arteriak eta zainak
lotzen dabez.
Odola: Bihotzak bultzatuta, odol basoetan zehar
zirkulatzen dauan likidoa da.
> Plasmea likido horixka bat da, eta likido horretan
flotatzen dagoz odol zelula guztiak;
> Odol zelulak globulu gorriak, globulu zuriak eta
plaketak dira.
4.
.GERNU SISTEMEA
Kuntzurrunak: Babaformako organo bi dira.
Kuntzurrunek substantzia horreek gordeten dabez,
eta urez nahastuta, gernua sortzen dabe.
Ureterrak: Gernua kuntzurrenetatik hartu eta
gernu maskuria eroaten daben hodi bi dira.
Gernu maskuria: Gernu maskuriak, gernuari
maskuritik urteten izteko gureta zabaltzen eta ixten
dan esfinter bat dauka barrualdean.
Uretra: Hodiaren bidez, gernu maskurian
gordetako gernua kanporatu egiten da.
5.
IZERDI GURUINAK
Nerbio amaierezeta odol basoez aparte,azalean
izerdi guruinak.
Izerdi guruinen bidez,horreetatik hur dagozan
kapilarretako substantzia toxikoak ezabatzen
dira.Horretarako,izerdia sortzen dabe.
Izerdi guruinei esker,gorputzaren tenperaturea
kontrolatzen da,izerdia lurrundu egiten dalako
azalaren beroa erabilita eta,halan,azala freskatzen
daualako.
6.
IZERDI GURUINAK
Nerbio amaierezeta odol basoez aparte,azalean
izerdi guruinak.
Izerdi guruinen bidez,horreetatik hur dagozan
kapilarretako substantzia toxikoak ezabatzen
dira.Horretarako,izerdia sortzen dabe.
Izerdi guruinei esker,gorputzaren tenperaturea
kontrolatzen da,izerdia lurrundu egiten dalako
azalaren beroa erabilita eta,halan,azala freskatzen
daualako.