سوسور، پیرس، دلالت ضمنی، یاکوبسن امید که شب امتحان به کارتان بیاید

1. ‫ارتباطات‬ ‫مبانی‬ ‫و‬ ‫اصول‬
‫نیمسال‬‫اول‬1394-1395
‫مدرس‬:‫خزاعی‬ ‫جو‬ ‫به‬

2. ‫به‬‫جو‬‫خزاعی‬
B.Khazaee@aui.ac.ir
Behjoo.Khazaee@gmail.com

3. ‫چیست؟‬ ‫ارتباطات‬
‫شود‬ ‫اطالعات‬ ‫تبادل‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬ ‫عملی‬ ‫هر‬
‫احساسات‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ایده‬ ،‫افکار‬
‫شامل‬ ‫مفهوم‬ ‫ترین‬ ‫گسترده‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬:

4. ‫پروپاگاندا‬
‫تبلیغات‬‫یک‬،‫سویه‬‫جهت‬‫دار‬‫و‬‫به‬‫دور‬‫از‬‫واقع‬
‫تالش‬‫هدفدار‬‫و‬‫نظام‬‫مند‬‫برای‬‫شکل‬‫بخشیدن‬‫ب‬‫ه‬
‫فهم‬،‫عمومی‬‫دستکاری‬‫در‬‫شناخت‬‫افراد‬‫و‬‫جهت‬
‫دادن‬‫به‬‫رفتار‬‫برای‬‫کسب‬‫نتیجه‬‫دلخواه‬‫در‬‫راست‬‫ای‬
‫مقاصد‬‫پروپاگندا‬‫کننده‬(‫جوئت‬‫و‬‫اودانل‬1996)

5. ‫چه‬
‫کسی‬
‫را‬ ‫چه‬
‫چه‬ ‫از‬
‫طریقی‬
‫چه‬ ‫به‬
‫کسی‬
‫چه‬ ‫با‬
‫تاثیری‬
‫فرستنده‬‫پیام‬‫رسانه‬‫گیرنده‬‫تاثیر‬
(‫ترغیب‬)
‫ارتباطی‬ ‫مدل‬‫هارولد‬‫السول‬(1948)

6. ‫فردینان‬‫دو‬‫سوسور‬(1857-1913)

8. ‫از‬‫دید‬‫سوسور‬‫رابطه‬‫دال‬
‫و‬‫مدلول‬‫همواره‬‫اتفاقی‬
(‫قراردادی‬)‫است‬.

9. ‫اتفاقی‬ ‫امری‬ ‫مثابه‬ ‫به‬ ‫داللت‬
‫درخت‬
Tree
Arbor

10. ‫فرستنده‬‫گیرنده‬
‫پیام‬
‫مجرای‬
‫ارتباطی‬
‫موضوع‬
‫رمزگان‬

11. ‫نماد‬:
‫در‬‫نمادها‬‫دال‬‫مشابه‬‫مدلول‬‫نیست‬‫بلکه‬‫بر‬‫اساس‬‫رابطه‬
‫ای‬‫دلبخواهی‬‫یا‬ً‫ال‬‫کام‬‫قراردادی‬‫به‬‫مدلول‬‫داللت‬‫می‬
،‫کند‬‫به‬‫عبارت‬‫دیگر‬‫این‬‫رابطه‬‫را‬‫باید‬‫یاد‬‫گرف‬‫ت؛‬‫از‬
‫جمله‬‫نشانه‬‫های‬‫نمادین‬:‫زبان‬‫به‬‫طور‬‫عام‬(‫زبانهای‬
،‫خاص‬‫حروف‬،‫الفبا‬‫واژه‬،‫ها‬‫عبارات‬)‫عالتهای‬‫رمزی‬
‫ُرس‬‫م‬،‫چراغ‬،‫راهنمایی‬‫پرچم‬‫ملی‬‫و‬.....

12. ‫شمایل‬:
‫در‬‫نشانه‬‫های‬‫شمایلی‬‫رابطۀ‬‫دال‬‫و‬‫مدلول‬‫مبتنی‬‫بر‬
‫تشابه‬،‫است‬‫یعنی‬‫دال‬‫از‬‫برخی‬‫جهات‬(‫شکل‬‫ظاه‬،‫ری‬
،‫صدا‬،‫احساس‬‫و‬‫یا‬‫بو‬)‫مشابه‬‫مدلول‬،‫است‬‫به‬‫عب‬‫ارتی‬
‫برخی‬‫کیفیات‬‫مدلول‬‫را‬‫دارد‬.‫برای‬‫مثال‬‫می‬‫تو‬‫ان‬‫از‬
،‫عکس‬،‫کاریکاتور‬‫ماکت‬،‫نام‬‫آواها‬،‫استعاره‬،‫ها‬‫جل‬‫وه‬
‫های‬‫صوتی‬‫در‬‫نمایش‬‫رادیویی‬‫و‬....‫نام‬‫برد‬.

13. ‫نمایه‬:
‫دال‬‫در‬‫نشانه‬‫های‬‫شمایلی‬‫دلبخواهی‬‫نیست‬‫بلکه‬‫م‬ً‫ا‬‫ستقیم‬
‫به‬‫طریقی‬(‫فیزیکی‬‫یا‬‫علی‬)‫به‬‫مدلول‬‫وابسته‬‫اس‬‫ت‬.‫این‬
‫رابطه‬‫را‬‫میتوان‬‫مشاهده‬‫یا‬‫استنتاج‬‫کرد‬.‫نشانه‬‫های‬
،‫طبیعی‬‫نشانه‬‫های‬،‫طبی‬‫ابزارهای‬‫اندازه‬‫گیری‬(‫باد‬،‫نما‬
،‫ساعت‬‫دماسنج‬‫و‬‫مشابه‬‫آن‬)‫و‬‫مواردی‬‫چون‬،‫عکس‬‫فی‬،‫لم‬
‫صدای‬‫ضبط‬‫شده‬‫و‬........

14. ‫مدل‬‫شانون‬‫و‬‫وی‬‫و‬‫ر‬(1949)
http://communicationtheory.org/list-of-theories/

15. ‫ضمنی‬(Connotative)
‫داللت‬
(Signification)
‫صریح‬(Denotative)

16. ‫داللت‬‫صریح‬

17. ‫داللت‬‫ضمنی‬
‫شهید‬
‫عشق‬
‫جام‬
.........
‫استوارت‬‫هال‬‫تثبیت‬‫داللتهای‬‫ضمنی‬‫نشانه‬‫و‬‫محدود‬‫شدن‬‫امکانات‬‫چندمعنایی‬‫را‬‫از‬‫طریق‬
‫مفهوم‬‫هژمونی‬‫توضیح‬‫میدهد‬.

18. ‫فرهنگی‬ ‫مطالعات‬
‫هال‬ ‫استوارت‬1932-2014‫م‬
‫دریافت‬ ‫نظریه‬
‫متن‬–‫چه‬‫کتاب‬‫باشد‬‫چه‬‫فیلم‬–‫منفعالنه‬‫از‬‫سوی‬‫مخاطبان‬‫پذیرفته‬‫شود‬‫نمی‬‫؛‬‫بلکه‬‫های‬‫ّفه‬‫ل‬‫مؤ‬
‫ّاالنه‬‫ع‬‫ف‬‫را‬‫هم‬‫شامل‬‫شود‬‫می‬.‫افراد‬‫درباره‬‫معنای‬‫متن‬‫مذاکره‬‫کنند‬‫می‬.‫معنا‬‫به‬‫زمینه‬‫پس‬
‫فرهنگی‬‫فرد‬‫است‬‫وابسته‬.‫زمینه‬‫پس‬،‫تواند‬‫می‬‫توضیح‬‫بدهد‬‫که‬‫چطور‬‫بعضی‬‫خوانندگ‬‫ان‬‫قرائت‬
‫ّی‬‫ص‬‫خا‬‫از‬‫متن‬‫را‬‫پذیرند‬‫می‬‫در‬‫که‬‫حالی‬‫دیگران‬‫ّش‬‫د‬‫ر‬‫کنند‬‫می‬.

19. 19

20. ‫فرستنده‬‫گیرنده‬
‫پیام‬
‫مجرای‬
‫ارتباطی‬
‫زمینه‬
‫رمزگان‬
‫یاکوبسن‬ ‫ارتباطی‬ ‫مدل‬

21. ‫فرستنده‬‫گیرنده‬
‫پیام‬
‫مجرای‬
‫ارتباطی‬
‫زمینه‬
‫رمزگان‬
‫از‬‫دید‬‫یاکوبسن‬‫بسته‬‫به‬‫اینک‬‫ه‬‫فرایند‬
‫ارتباطی‬‫معطوف‬‫به‬‫کدام‬‫یک‬‫از‬‫ش‬‫ش‬
‫عامل‬‫اصلی‬‫باشد‬‫فرایند‬‫ارتباطی‬‫نقش‬
(Function)‫متفاوتی‬‫می‬‫یابد‬

22. ‫تحول‬ ‫تاریخ‬‫رویکردهای‬‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫در‬ ‫نظری‬ ‫مختلف‬‫د‬‫ر‬
‫ارتباط‬‫اساسی‬ ‫مقوله‬ ‫سه‬ ‫با‬‫کرد‬ ‫بررسی‬ ‫میتوان‬:
1-‫تاریخ‬‫تحول‬‫رسانه‬(‫اختراع‬‫شیوه‬‫های‬‫جدید‬‫ارتباط‬‫ی‬)
2-‫توجه‬‫به‬‫پیچیدگیهای‬‫فراگرد‬‫ارتباطی‬
3-‫اهمیت‬‫یافتن‬‫نقش‬‫مخاطب‬