NR 41 (107), 9-16.11.2022
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
ISSN: 2719-7948
WYDRUKOWANO
NA
PAPIERZE
EKOLOGICZNYM
TOMASZ
HOŁOD
WKSŚląsk
ma75lat!
Poznaj historię piłkarskiego Śląska,
który przy okazji urodzin 13 listopada
podejmie u siebie Legię Warszawa.
str. 14
str. 9-11
Uczcij niepodległość
spacerem
Wrocławskie drogi
już gotowe na zimę
Ponad 1140 km wrocławskich dróg jest przygoto-
wane na nadejście opadów śniegu i pojawienie się
gołoledzi. Przeczytaj o tegorocznej „akcji zima”.
str. 4
Każde dziecko powie
to: szanuj bracie H2O
MPWiK uczy uczniów klas 2. jak szanować wodę.
Wrocławskie szkoły wprowadzają takie ekolekcje
jako pierwsze w Polsce.
str. 8
11листопадаДень
незалежностіПольщі
У Вроцлавi на цей ден запляновано багато по-
дiй. Після 2 років повертається Радісний Парад
Незалежності.
str. 18
BĄDŹ NA BIEŻĄCO. ZAWSZE AKTUALNE INFORMACJE NA WWW.WROCLAW.PL
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
2 GŁOS PREZYDENTA
Szanowni Państwo,
początek listopada jest dla mnie
niezmiennie czasem reflek-
sji. Zaczęliśmy wszak miesiąc
od wizyty na grobach bliskich.
We Wrocławiu odwiedzaliśmy
wówczas także kaplicę rajców
miejskich, wspominając osoby
zasłużone dla naszego miasta,
które już odeszły. Wizyta ta za-
wsze przypomina mi, że jesteśmy
uczestnikami pewnej „sztafety”.
Dany nam czas – nie taki zno-
wu długi – musimy wykorzystać
najlepiej, jak potrafimy dla Wro-
cławia, tak by przekazać nasze
miasto następcom w jeszcze lep-
szej kondycji.
Kolejne dwa wydarzenia to
rocznice. Pierwsza – smutna.
Wspomnienie ofiar Nocy Krysz-
tałowej, gdy w milczeniu prze-
chodzimy ulicami, chcąc zapro-
testować przeciwko zbrodni, jaką
człowiek jest w stanie popełnić
na drugim człowieku. 84 lata
temu nie było polskiego Wro-
cławia. W niemieckim wówczas
Breslau krzywdę swoim współ-
mieszkańcom wyrządzali nie-
mieccy wyznawcy fanatyczne-
go zbrodniarza, uważający się
za lepszych od innych. Chcemy
z tamtych dni wyciągać lekcję dla
całego świata: wszelkie totalita-
ryzmy rodzą się w niemym przy-
zwoleniu, wzrastają na bierności
dobrych ludzi, a gdy staną się już
wszechwładne, ich dyktatorskie
zapędy rozlewają się poza grani-
ce i kosztują życie wielu więcej.
Druga rocznica – radosna, mimo
iż nie wolno nam zapomnieć,
jaką cenę trzeba było za nią za-
płacić. Myślę o święcie naszej
niepodległości, gdy Polska wró-
ciła na mapę po 123 latach prób
wymazywania nas z historii. Bę-
dziemy świętować ją po raz 104,
od 77 lat żyjąc w kraju nietra-
pionym wojną, a od 33 w kraju
wolnym od kontroli totalitarne-
go sąsiada. Przyzwyczailiśmy się,
myślę także o sobie, do tego do-
bra, które jeszcze 2-3 pokolenia
temu nie było wcale oczywiste.
Ale niepodległość, którą odzie-
dziczyliśmy w sztafecie dziejów,
wymaga naszej nieustannej tro-
ski.
Dzisiaj sama pamięć, to za mało.
Musimy z historii wyciągać lek-
cje, aby nie pozwolić, by jej złe
chwile wróciły. Wrocław chcemy
zawsze budować na odpowie-
dzialnej pamięci.
12°C
CZW. 10.11 PT. 11.11 SOB. 12.11 ND. 13.11 PN. 14.11 WT. 15.11 ŚR. 16.11
14°C 15°C 15°C 11°C 8°C 6°C
ZOO
WROCŁAW
Jacek Sutryk
prezydent Wrocławia
TOMASZ
HOŁOD
Bongo to największa leśna an-
tylopa afrykańska. W naturze
występuje w Afryce Środkowej.
Samiec może osiągnąć masę na-
wet 250 kg. Ma rogi i charaktery-
styczne cienkie białe pasy na brą-
zowej sierści. Lubi jeść warzywa,
siano, ale przede wszystkim liście
wierzby. Jest gatunkiem krytycz-
nie zagrożonym wyginięciem.
W naturze pozostało mniej niż 140
takich zwierząt. Dlatego wrocław-
skie zoo przyjęło do siebie 11-let-
niego samca bongo górskiego
o imieniu Misiek. Wkrótce dołączą
do niego dwie samice, jedna przy-
jedzie z Warszawy, druga z Fran-
cji. – Mamy nadzieję, że w przy-
szłości doczekamy się potomstwa
– piszą przedstawiciele ogrodu.
Misiek ma przyjazne usposobie-
nie i już zaaklimatyzował się we
Wrocławiu. Lubi spędzać czas na
dworze i na początku nie chciał
chować się na noc do pawilonu.
W ogrodach zoologicznych całego
świata żyje ponad 400 przedsta-
wicieli tego gatunku.
MISIEK – OTO LEŚNA ANTYLOPA, CO ZAMIESZKAŁA WE WROCŁAWIU
POGODA
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
3
AKTUALNOŚCI
W tym roku na ulice Wrocławia wraca Radosna Parada Niepodległości. Ruszy 11 listopada o godz. 10 z pl. Wolności. 104. rocznicę odzy-
skaniaprzezPolskęniepodległościbędziemożnateżświętowaćtańcząclubwkajaku.CojeszczewydarzysiętegodniaweWrocławiu?
I Redakcja
Radosna Parada Niepodległo-
ści z pl. Wolności przemasze-
ruje do Centrum Historii Za-
jezdnia, ul. Grabiszyńska 184.
Marsz zakończy o 11.30 pokaz
grup chorągwiarzy i mażoretek.
O godz. 12 na placu przed Cen-
trum zebrani wspólnie odśpie-
wają Mazurka Dąbrowskiego.
Potem odbędzie się koncert pie-
śni patriotycznych. Znajdzie się
także coś dla fanów motoryzacji
– o 14.00 rozpocznie się pokaz
zabytkowych samochodów. Tego
dnia Centrum można zwiedzać
bezpłatnie (więcej na s. 17).
W czasie, gdy jedni będą radośnie
maszerować, inni zaczną bawić
się na pl. Wolności podczas Wro-
cławskiej Potańcówki Niepodle-
głości. Tańce do polskich hitów
zaczną się o godz. 10, a zakoń-
czą o 16. W czasie potańcówki na
pl. Wolności będzie działał także
Szczepciobus. W Rynku natomiast
ulokowane będą atrakcje towa-
rzyszące WrocWalk Marathonowi
2022. Szczegóły na s. 9-11.
W Hali Stulecia (ul. Wystawo-
wa 1) tradycyjnie już odbędzie
się koncert wROCK for Freedom
(zobacz s. 20). A na Rodzinne
Święto Niepodległości zapra-
sza Centrum Kultury Agora przy
ul. Serbskiej 5a. Od godz. 14 do
20 będą warsztaty, koncerty
i wystawy.
Tego dnia na Partynicach kończy
się sezon. Siedem gonitw, pięć
w obsadzie międzynarodowej,
59 koni, jeźdźcy z Polski, Czech
i Szwecji – tak wygląda program
wydarzenia (ul. Zwycięska 2).
Mityng rozpocznie się o godz.
10.30. Wyścigom towarzyszyć
będą przejażdżki na kucykach
oraz zawody „hobby horse”.
Wstęp bezpłatny.
Ci, którzy lubią spędzać czas na
sportowo, mogą wybrać się na
spływ kajakowy z Odra Cen-
trum. Start równo o godz. 11.11.
Obowiązują zapisy: 506 563 498,
przystan@onwater.pl.
Z okazji Święta Niepodległości
atrakcje szykuje też Fort Wro-
cław nr 9 przy ul. Pełczyńskiej
33. Będzie grochówka, śpiewanie,
strzelanie i zwiedzanie. 11.11 moż-
na też pójść na spacer albo prze-
jechać się retrokoleją. Wszystkie
wydarzenia tego dnia na wroc.
city/DzienNiepodleglosci22.
Przez cały weekend 11-13.11
czynne będą lodowiska, zoo, Hy-
dropolis czy Kolejkowo.
Jak co roku, na 11 listopada prze-
marsze zgłosili także narodowcy
i przedstawiciele organizacji na-
cjonalistycznych. Magistrat nie
może zakazać zgromadzenia, bo
nie można z góry założyć, że jego
uczestnicy złamią prawo. Jednak
jeśli uczestnicy pochodu będą na-
woływali do nienawiści, marsz zo-
stanie rozwiązany.
Wrocław radośnie świętuje niepodległość
Szukają pracowników do fabryki Tesli
Jest praca 50 km od granicy Polski z Niemcami. Wrocławska firma Bergman Engineering zajmuje się rekrutacją pracowników do berliń-
skiej fabryki Tesli, należącej do Elona Muska. Poszukiwani są inżynierowie oraz specjaliści od zarządzania projektami i produkcji.
I Maciej Wołodko
Fabryka Tesli w Grünheide pod
Berlinem znajduje się tylko nieco
ponad 50 kilometrów od polskiej
granicy. Zatrudnienie w niej ma
znaleźć docelowo około 23 tysię-
cy osób. Będzie to wówczas naj-
większa fabryka motoryzacyjna
w Europie. Tesla liczy na pra-
cowników z Polski. Z uwagi na
niewielką odległość, nie muszą
oni nawet przeprowadzać się do
Niemiec.
– W tym momencie chcemy za-
trudnić ok. 500 osób, ale to na
pewno nie jest koniec. Po realizacji
tego projektu dostaniemy finan-
sowanie na kolejny. Fabryka jest
w fazie rozruchu, docelowo będzie
w niej pracować 23 tys. osób – po-
wiedział w rozmowie z Pulsem
Biznesu Tomasz Szpikowski, pre-
zes Bergman Engineering.
Od 1 listopada rekrutacją do
podberlińskiej Gigafactory zaj-
muje się Bergman Deutschland,
niemiecka spółka wrocławskiej
firmy. Bergman Engineering
prowadzi od 11 lat rekrutację in-
żynierów na zlecenia firm z branż
lotniczej i motoryzacyjnej.
CH
ZAJEZDNIA
SHUTTERSTOCK
W piątek 11 listopada o godz. 11.30 przed CH Zajezdnia rozpocznie się pokaz grup mażoretek i chorągwiarzy
Streetbuswracana
ulice,bypomagać
Od piątku 18.11 swoje codzienne
kursy wznowi Streetbus – au-
tobus dla osób bezdomnych
oraz znajdujących się w trud-
nej sytuacji życiowej. Będzie
można do niego wsiąść, ogrzać
się, zjeść ciepły posiłek. A także
porozmawiać ze streetworke-
rami, którzy wskażą możliwe
ścieżki pomocy. Streetbus wy-
jeżdża na trasę o godz. 20 i robi
po Wrocławiu pętlę. Na ostat-
nim przystanku zatrzymuje się
w pobliżu ogrzewalni dla osób
bezdomnych. Tegoroczną trasę
poznamy w ciągu najbliższych
dni. W sezonie zimowym na
jego pokładzie wydawanych jest
kilkadziesiąt tysięcy posiłków.
Gdzieoddaszkrew
wlistopadzie?
Regionalne Centrum Krwio-
dawstwa i Krwiolecznictwa we
Wrocławiu każdego miesiąca
organizuje akcje wyjazdowe.
Aktualnie najbardziej braku-
je krwi grup minusowych: 0-,
A– i B-. Gdzie i kiedy moż-
na oddać krew w najbliższym
tygodniu w krwiobusie? 9 li-
stopada, w godz. 8-12 przy
Krajowym Rejestrze Długów,
ul. Siedzikówny 12. Natomiast
16 listopada, w godz. 8-13 przy
Akademii Wojsk Lądowych,
ul. Czajkowskiego 109. Zgła-
szając się do oddania krwi,
wystarczy zabrać ze sobą ak-
tualny dokument tożsamości
ze zdjęciem. Krwiodawcą może
być osoba w wieku 18-65 lat,
która waży co najmniej 50 ki-
logramów i cieszy się dobrym
zdrowiem.
Wybierzsięnadyżur
radnegomiejskiego
Członkowie Rady Miejskiej
Wrocławia są do dyspozycji
mieszkańców w trybie stacjo-
narnym dwa razy w tygodniu:
w środy i czwartki przez 1,5
godziny. W środę 16.11 w godz.
15-16.30 w pok. 204 w Su-
kiennicach 9 dyżurować będzie
radny Piotr Uhle. W czwartek
17.11, pod tym samym adresem
i o tej samej porze, w pok. 204
– wiceprzewodnicząca RMW
Ewa Wolak. Sprawdź aktual-
ny harmonogram dyżurów na
wroc.city/DyzuryRadnych2022.
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
4 AKTUALNOŚCI
Strażnicy miejscy znów kontrolują, czym mieszkańcy Wrocławia palą w piecu. Przypominają
również, jakim opałem można ogrzewać mieszkanie, a jakie paliwa nadal są zabronione.
I Bartosz Moch
– Kontrolujemy, informujemy, ale
także karzemy, gdyż problem spa-
lania odpadów i nieprzestrzegania
przepisów uchwały antysmogowej
nadal występuje – podkreśla Wal-
demar Forysiak, zastępca komen-
danta Straży Miejskiej Wrocławia.
Ustawą z 29 września 2022 r.
o zasadach realizacji programów
wsparcia przedsiębiorców w związ-
ku z sytuacją na rynku energii w la-
tach 2022-24 rząd dopuścił moż-
liwość spalania paliw stałych do
tej pory zabronionych, czyli: węgla
brunatnego, produktów w postaci
stałej, otrzymywanych w procesie
przeróbki termicznej węgla ka-
miennego lub węgla brunatnego
przeznaczonych do spalania, np.
koksu, biomasy, torfu, mułu wę-
glowego. Ustawa ta obowiązuje od
15.09.2022 r. do 30.04.2023 r. Do-
datkowo Rozporządzenie Ministra
Klimatu i Środowiska z 25.08.2022
r. pozwala do 30.04.2023 r. spa-
lać paliwa stałe, np. węgiel gorszej
jakości. Tym samym częściowo
zawieszono przepisy wynikające
z tzw. uchwał antysmogowych.
– Żadne przepisy nie dopuszczają
jednak w dalszym ciągu spalania
odpadów czy wilgotnego drewna –
przypomina Piotr Szereda, oskar-
życiel publiczny Straży Miejskiej
Wrocławia. – Za takie zachowanie
strażnicy miejscy wciąż mogą wy-
stawiać mandaty podczas kontroli
– podkreśla.
Strażnicy miejscy mają prawo do
wstępu na teren nieruchomości, na
której prowadzona jest działalność
gospodarcza, przez całą dobę, a do
lokali prywatnych w godz. 6-22.
Mieszkańcy nie mogą utrudniać
lub odmawiać przeprowadzenia
kontroli – jest to przestępstwo
i grozi odpowiedzialnością karną.
Podczas pomiarów strażnicy mogą
pobrać próbki popiołów. Co więcej,
także sprawdzić kategorię pieca,
a i na urządzeniach, które nale-
ży wymienić, zostawić specjalne
naklejki. Mają one przypominać
o tym, że w przyszłości, jeżeli
nie zastosujemy się do przepisów
uchwały antysmogowej, czyli nie
wymienimy starego pieca na sys-
tem ekologiczny, może grozić nam
grzywna nawet do 5 tys. zł.
Straż Miejska sprawdza, czym palimy w piecu
1 listopada oficjalnie rozpoczął się sezon zimowy na wrocławskich drogach. Miasto jest przygotowane na nadejście opadów śniegu i pojawienie się gołoledzi.
Zimowym oczyszczaniem objęte jest ponad 1140 km dróg – to tyle, co odległość z Wrocławia do Wenecji. Zobaczcie, jak przygotowują się na „akcję zima”.
I Bartosz Moch
– Jak co roku, tuż przed roz-
poczęciem sezonu zimowego,
sprawdzamy sprzęt, którego
nasi wykonawcy będą używali do
prowadzenia zimowych działań.
Weryfikujemy też ilość zgroma-
dzonych środków, które stosuje-
my, aby przeciwdziałać skutkom
zimy – zapowiada Piotr Róże-
wicz, dyrektor operacyjny spółki
Ekosystem.
1140 km dróg, 101 parkingów
Sezon zimowy na wrocławskich
drogach potrwa od 1 listopada
br. do 31 marca roku przyszłego.
Planowym zimowym oczysz-
czaniem objęte jest ponad 1140
km dróg. To szosy krajowe nr 5
i 94, wojewódzkie, powiatowe
i gminne, po których prowadzo-
na jest komunikacja zbiorowa
i o znaczącej roli na osiedlach czy
wreszcie stanowiące dojazd do
ważnych obiektów użyteczności
publicznej, np. szpitali.
Zimowym utrzymaniem objęte
są też:
◼ chodniki i trasy pieszo-rowe-
rowe o pow. 1 844 057 mkw.
◼ 101 parkingów o łącznej pow.
134 475 mkw.,
◼ wydzielone ścieżki rowerowe
o pow. 189 623 mkw.,
◼ 1827 przystanków komunikacji
miejskiej.
– Zawsze przygotowujemy się
wcześniej do akcji zima, analizu-
jąc prognozę pogody i obserwując
spadki temperatur. W momencie
zagrożenia i ogłoszenia akcji cały
sprzęt w ciągu godziny może wy-
jechać na ulice miasta – podkre-
śla Eliza Woloszczak z WPO Alba.
Odśnieżanie i oczyszczanie
W tym sezonie na ulice Wro-
cławia będą mogły wyjechać:
54 pługosyparki jezdniowe i 35
chodnikowych.
– Standardowe prace wykony-
wane w ramach sezonu zimowe-
go obejmują przede wszystkim
odśnieżanie i oczyszczanie pasa
drogowego, ale także zapobiega-
nie gołoledzi czy likwidowanie śli-
skości. Jeżeli pogoda sprzyja i jest
łagodna, nie znaczy to, że nic się
nie dzieje. Wykonujemy wówczas
prace w technologii zamiennej
– oczyszczamy ulice, chodniki,
ścieżki rowerowe i ciągi pieszo-
-rowerowe – wyjaśnia Grzegorz
Rajter ze spółki Ekosystem.
Co obejmują prace?
Prowadzenie tzw. akcji zima, czy-
li oczyszczanie pasa drogowego
w technologii zimowej (zapobie-
ganie i likwidowanie gołoledzi,
zlodowacenia lub śliskości, usu-
wanie śniegu) oraz prace w tech-
nologii zamiennej, wykonywane
wtedy, gdy warunki atmosferycz-
ne nie wymagają prowadzenia
prac w technologii zimowej. Po-
legają one na oczyszczaniu, me-
chanicznym oraz ręcznym, jezdni
i pasa drogowego (wydzielonych
ścieżek rowerowych, tras pieszo-
-rowerowych, parkingów, przejść
podziemnych, zieleńców, przy-
stanków).
Przypominamy także, że zgod-
nie z obowiązującymi przepisami
za zimowe utrzymanie dróg we-
wnętrznych osiedlowych i zakła-
dowych oraz place przed dwor-
cami kolejowymi i autobusowym
odpowiedzialni są zarządcy lub
właściciele terenu. Natomiast za
usuwanie śniegu i likwidowanie
śliskości na chodnikach odpowie-
dzialni są właściciele przyległych
nieruchomości.
Wrocław już w pełnej gotowości na sezon zimowy
Zimą we Wrocławiu pracować będą 54 pługosyparki jezdniowe i 35 pługosyparek chodnikowych
GRZEGORZ
RAJTER
MAREK
KSIĘŻAREK
Strażnicy miejscy badają zawartość dymu za pomocą dronów
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
5
WROCŁAW ROZMAWIA
Cel: zorganizować wigilię dla 350 osób – samotnych, potrzebują-
cych, matek z dziećmi, których ojcowie walczą na wojnie. W tym
roku po raz pierwszy Wigilia Pełna Ciepła ma się odbyć dwukrot-
nie. Katolicka 24 grudnia, a obrządków wschodnich 6 stycznia.
Czy to się uda? Zależy od pomocy i zaangażowania wrocławian.
I Maciej Wołodko
„Ogrzejemy halę, udekorujemy ją
bożonarodzeniowymi ozdobami,
rozstawimy stoły i przykryjemy je
białymi obrusami. Zastawimy je
tradycyjnymi wigilijnymi potra-
wami i zaprosimy do nich tych,
którzy najbardziej tego potrze-
bują. Chcielibyśmy, aby znalazło
się u nas miejsce dla ponad 350
osób. Bez waszej pomocy sobie
jednak nie poradzimy” – piszą
organizatorzy.
Spotkajmy się 14 listopada
– Musimy zaplanować sobie pra-
cę. Na pewno podzielimy się na
dwie grupy: jedną zajmującą się
wigilią 24 grudnia i drugą, ob-
sługującą wigilię prawosławną 6
stycznia. Zapraszam wszystkich
chętnych na spotkanie dla wo-
lontariuszy, które odbędzie się 14
listopada o godz. 17 w budynku
biurowym Czasoprzestrzeni przy
ul. Tramwajowej – mówi Adela
Jakielaszek z Czasoprzestrzeni.
Przed wolontariuszami sporo za-
dań, takich jak: szukanie u pro-
ducentów żywności, poszukiwanie
sponsorów, organizacja ciast, któ-
re będą pieczone w domach przez
prywatne osoby – zwiezienie ich,
pokrojenie, podanie, dekorowanie
i przygotowanie hali. Trzeba też
zdobyć choinki, przejrzeć ozdoby.
Rozłożyć stoły, krzesła, wypraso-
wać obrusy.
Obsługa wieczerzy
Pomoc potrzebna będzie również
do obsługi wieczerzy – 24 grud-
nia i 6 stycznia. – Najwięcej osób
potrzebujemy na 24 grudnia. Na
pewno (podobnie jak ostatnio),
pomogą nam wolontariusze pra-
wosławni, którym nie koliduje to
z obchodami świąt we własnych
domach. Ale zapraszam do po-
mocy również katolików. Potrze-
bujemy was zarówno 24 grudnia,
jak i 6 stycznia – zachęca Adela
Jakielaszek.
To już czwarty raz
Pierwszy raz odbyła się w 2017
roku, wówczas jeszcze dla 50-60
osób. W 2018 i 2019 organizowa-
na była już w dużej hali zajezd-
ni, dla setek osób. Później – ze
względu na Covid-19 – wieczerzę
wigilijną trzeba było pakować na
wynos.
– Teraz wracamy do formy sta-
cjonarnej. Dążymy do tego,
żeby znalazło się miejsce i po-
częstunek dla co najmniej 350
osób. Chcemy ustawić też sce-
nę. Wspólne kolędowanie roz-
pocznie dla nas wrocławska
artystka i animatorka kultury
Olga Chojak. Pani Olga prowa-
dzi Pracownię Pieśni Polskich we
Wrocławiu, jej grupa ma u nas
w Czasoprzestrzeni próby – wy-
jaśnia Jakielaszek.
Jak dodaje, w przypadku wigilii
obrządków wschodnich, Czaso-
przestrzeń ma bazę osób niepeł-
nosprawnych oraz matek z ma-
łymi dziećmi. Wigilia 24 grudnia
ma być otwarta dla każdego, kto
przyjdzie.
Zrzuć się na posiłek
Jeden wigilijny posiłek to koszt
50 zł. Możesz go komuś zafun-
dować, biorąc udział w zrzut-
ce. Zbiórkę pieniędzy na Wigilię
Pełną Ciepła w Czasoprzestrzeni
znajdziecie na stronie zrzutka.
pl/vg7ey5.
› Więcej na
wroc.city/WigiliaPelnaCiepla
Pomóżcie zorganizować dwie Wigilie Pełne Ciepła
MIECZYSŁAW
MICHALAK
Aż tylu wolontariuszy szykowało wigilię dla setek osób w dużej hali zajezdni przed pandemią
18 listopada w DCF rozpocznie się AfryKamera. Pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej festiwal,
którypromujekinoafrykańskieinajwiększawPolsceimprezapoświęconakulturzetegokontynentu.
I Maciej Wołodko
Wrocławska odsłona festiwalu
współorganizowana jest przez
Fundację Przyjaźń Sztuka Edu-
kacja i Dolnośląskie Centrum Fil-
mowe, w którym zobaczymy wy-
bór perełek kina afrykańskiego.
Oprócz wyboru doskonałych fil-
mów, przedstawiających różno-
rodność kulturową i artystyczną
tego kontynentu, w ramach fe-
stiwalu odbywać się będą panele
dyskusyjne dotyczące ekofemi-
nizmu, migracji, kobiet i wojen,
a także warsztaty dla dzieci czy
koncert Emose Uhunmwangho,
aktorka wrocławskiego Teatru
Capitol. Festiwal potrwa cztery
dni, od 18 do 21.11. Projekcje będą
odbywały się w DCF, ul. Piłsud-
skiego 64a, sala Lalka.
W piątek (18.11) o godz. 18 roz-
pocznie się pokaz filmu „Black
Mambas” w reż. Lena Karbe,
a o godz. 20.30 gala otwarcia
i pokaz filmu „Żona grabarza”
w reż. Khadar Ayderus. W sobo-
tę (19.11) będą cztery projekcje:
godz. 11 film animowany dla
dzieci „Opal”, reż. Alain Bidard,
a po nim kreatywne warszta-
ty plastyczne z Natalią Jerzak
w Piano Bar; godz. 15 „Dopóki
mogę iść”, reż. Stefan Arse-
nijević; godz. 18 „Turkusowa
suknia”, reż. Maryam Touzani;
godz. 20.30 „Nayola”, reż. José
Miguel Ribeiro. W niedzielę tak-
że można przyjść na cztery spo-
tkania: o godz. 11 na warsztaty
interaktywne o Afryce dla dzieci
(5-9 lat) z muzyką i wspólnym
śpiewaniem z Mikołajem Wubi-
szetem; godz. 15 „Nie ma pro-
stej drogi do domu”, reż. Akuol
de Mabior; godz. 17.30 „Pró-
ba sił”, reż. Amil Shivji; godz.
19.30 „Mars Jeden”, reż. Gabriel
Martins.
Poniedziałek to dzień zamknię-
cia festiwalu. O godz. 18 w sali
Warszawa odbędzie się pokaz
filmu dokumentalnego „Królowie
rumby” w reż. Alan Brain Delga-
do, a o godz. 20 recital Emose
Uhunmwangho.
› Więcej na
wroc.city/AfryKamera22
Afryka, kamera, akcja! Zobacz niezwykłe filmy
Plakat autorstwa Honoraty Karapudy nawiązuje do afrofuturyzmu
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
6 KOMUNIKACJA
Ulica Pomorska jest remontowana i nieprzejezdna od kilku tygodni. Robotnicy teraz zajęli zachodnią część placu Staszica, włącz-
nie z jezdnią i torowiskiem, a to oznacza, że tramwaje pojadą innymi trasami. Przebudowa potrwa jeszcze kilkanaście miesięcy.
I Błażej Organisty
Wrocławskie Inwestycje podpisa-
ły umowę na przebudowę ul. Po-
morskiej i zachodniej części pl.
Staszica latem tego roku. Prace
ruszyły na przełomie sierpnia
i września. Na pierwszy ogień
poszła ulica Pomorska, która jest
remontowana do dziś i nadal bę-
dzie. W związku z tym pozostanie
nieprzejezdna dla samochodów.
Ruszył drugi etap prac
Teraz nadszedł czas na rozpoczę-
cie etapu drugiego (od 6 listopa-
da), czyli przebudowę zachodniej
strony pl. Staszica. Chodzi o frag-
ment, który jest przedłużeniem
ul. Pomorskiej – do skrzyżowania
z ul. Łowiecką. On również jest
zamknięty na czas remontu. Do
naprawy lub wymiany są: jezdnia,
chodniki, torowisko, oświetlenie,
sieci podziemne. Pojawią się dro-
gi i przejazdy rowerowe, przej-
ścia dla pieszych i rośliny, w tym
drzewa.
Uwaga na trasy 15, 70 i 74
Ważną częścią przebudowy jest
wymiana infrastruktury tram-
wajowej. Nie tylko torowiska, ale
także przystanków i peronów. To
oznacza, że tramwaje 15, 70 i 74
nie mogą jeździć przez pl. Sta-
szica przez około rok. Termin
zakończenia przebudowy ul. Po-
morskiej i części pl. Staszica pla-
nowany jest na pierwszy kwartał
2024. Inwestycja realizowana jest
przy udziale środków z Polskiego
Ładu. Kwota dofinansowania to
ponad 63 mln zł. Koszt całości to
ok. 66,4 mln zł.
Tramwaje linii 70 i 74 kursu-
ją w obu kierunkach od pl. Po-
wstańców Wielkopolskich przez
ul. Trzebnicką i Żmigrodzką do
pętli Poświętne.
Tramwaje linii 15 zostały skie-
rowane w obu kierunkach od pl.
Powstańców Wielkopolskich przez
ul. Trzebnicką do pętli Karłowice.
Pomiędzy pl. Powstańców Wiel-
kopolskich a Osobowicami zosta-
ła uruchomiona okresowa linia
autobusowa 714, która kursuje
przez ul. Reymonta, most Oso-
bowicki i ul. Osobowicką z czę-
stotliwością co 10 minut.
Pasażerowie, którzy skasowali
bilet jednorazowy w tramwaju
linii 15, 70 lub 74, będą mogli
kontynuować podróż autobusem
linii 714 oraz autobusem linii K
i 142 (na odcinku Pomorska –
Łużycka – Pomorska). Ta zasa-
da również będzie obowiązywała
w kierunku powrotnym. Skaso-
wany bilet będzie zachowywał
ważność nie dłużej niż przez 90
minut.
714 z Powstańców Wlkp. na Osobowice
To już 25. Moderus Gamma 2 w MPK
Kolejny, nowy Moderus Gamma 2 będzie woził pasażerów we
Wrocławiu. To już 25. wóz tego typu w stolicy Dolnego Śląska.
I Michał Kurowicki
Tym razem jego patrona mają
wybrać wrocławscy dziennikarze.
– Przede wszystkim cieszę się,
że do Wrocławia przyjechał 25.
Moderus Gamma 2. Chciałbym
poprosić przedstawicieli me-
diów, żeby wybrali jego patrona.
Mam nadzieję, że uda się to zro-
bić do końca roku.
Wierzę, że znajdziecie dobrego
kandydata, który będzie god-
nie reprezentował wrocław-
skie dziennikarstwo, a może
i cały Wrocław – mówił podczas
prezentacji nowego tramwa-
ju Krzysztof Balawejder, prezes
MPK.
Łącznie w ciągu ostatnich kilku
lat na nowy tabor i remont to-
rów przeznaczono miliard złotych
z budżetu miasta. Zmodernizowa-
no 152 tramwaje i 183 autobusy.
Jak dotąd patronami nowych
tramwajów we Wrocławiu zosta-
ło pięć osób: Adam Wójcik, Edyta
Stein, ks. Stanisław Orzechowski,
Maria Koterbska i Andrzej Wali-
górski.
Jeśli prace pójdą zgodnie z planem, remont ul. Pomorskiej zakończy się w pierwszym kwartale 2024 roku
OLEKSANDR
POLIAKOVSKY
Nowy tramwaj został zaprezentowany dziennikarzom na ul. Widok
MICHAŁ
KUROWICKI
Wymienili rozjazdy
przy Zwierzynieckim
MPK Wrocław zakończyło
trzymiesięczne prace na to-
rowisku przy moście Zwie-
rzynieckim. Podczas remontu
wymienione zostały rozjazdy
tramwajowe przy skrzyżowa-
niu ul. Mickiewicza i Wajdy.
Zadanie zostało wykonane jako
część akcji zwanej TORYwolu-
cją. Tramwaje jednak pojadą
mostem Zwierzynieckim do-
piero po zakończeniu remon-
tu przeprawy. ZDiUM stara się
zdążyć przed końcem roku, ale
ze względu na specyfikę robót,
które pozostały do wykonania,
trzeba liczyć się z przesunię-
ciem terminu na przyszły rok.
Do wykonania pozostały prace,
które wymagają dobrej pogody.
9, 17 i 33 kursują
inaczej
Trwa remont torowiska tram-
wajowego przy skrzyżowaniu
al. Kochanowskiego z al. Ró-
życkiego, więc tramwaje 9, 17
i 33 kursują innymi trasami.
9 i 17 jeżdżą od skrzyżowania
ul. Sienkiewicza i Piastowskiej
objazdem w obu kierunkach
przez ul. Piastowską, pl. Grun-
waldzki, ul. Skłodowskiej-
-Curie, most Zwierzyniecki
i ul. Mickiewicza do pętli Sępo-
lno. Linia 33 od ronda Reaga-
na kursuje w obu kierunkach
przez ul. Skłodowskiej-Curie,
most Zwierzyniecki i ul. Mic-
kiewicza do Sępolna. Na czas
remontu, który potrwa do ok.
11 grudnia, MPK wprowadziło
autobus okresowy 709, który
kursuje co 10 minut.
Nowa zielona trasa
W tym roku rowerzyści poja-
dą nową drogą wzdłuż ul. Są-
dowej. Dojazd do centrum od
pl. Legionów będzie dużo wy-
godniejszy. Drogę budują nad
fosą. Oprócz niej powstaną
przejazdy rowerowe i przejścia
dla pieszych, a także chodnik
z przepuszczalną nawierzchnią
żywiczną, która ułatwi życie
rosnącym w pobliżu roślinom.
A tych na ul. Sądowej nie za-
braknie. Sadzonych jest wła-
śnie 17 nowych drzew, a także
liczne krzewy. Inwestycja jest
realizowana w ramach WBO.
Jej koszt to ok. 2,5 mln zł.
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
7
INWESTYCJE
Nowe miejsca rekreacji i ławeczki dla mieszkańców, równa nawierzchnia zamiast klepiska, dodatkowe oświetlenie i nowoczesne miejsca zbiórki odpadów, a wszystko
zanurzone w zieleni. To wrocławskie podwórka, które przeszły metamorfozę w ramach Programu Kompleksowej Modernizacji Podwórek Komunalnych na lata 2021-24.
I Paulina Czarnota
W ramach programu zostanie wy-
remontowanych w sumie 35 gmin-
nych wnętrz, które są pod opieką
spółki Wrocławskie Mieszkania
i Zarządu Zasobu Komunalnego.
Łącznie prace pochłoną około 60
mln złotych.
– Wykonywane są prace poprawia-
jące komfort korzystania z wnętrz.
Najczęściej mieszkańcy skarżą się
na nierówną nawierzchnię, kałuże
po intensywnych opadach i brak
miejsc rekreacji. Dlatego prace re-
witalizacyjne to przede wszystkim
bardzo kosztowne prace ziemne
związane z budową odwodnienia,
układu komunikacyjnego, dróg
wewnętrznych, chodników, ścieżek
i miejsc parkingowych – zaznacza
Katarzyna Galewska z Wrocław-
skich Mieszkań.
Zielone miejsca spotkań
W remontowanych podwórkach
pojawiają się nowoczesne miej-
sca zbiórki odpadów – tam, gdzie
jest taka możliwość, projektowane
są pojemniki podziemne i pół-
podziemne. Ważnym elementem
w projektowanych wnętrzach jest
zieleń, którą WM i ZZK starają się
zachować i uzupełniać nasadzenia-
mi drzew, krzewów i bylin. Strefy
rekreacji muszą uwzględniać po-
trzeby wszystkich grup miesz-
kańców. Dlatego powstają place
zabaw, boiska do gier zespołowych
czy siłowni plenerowych oraz ła-
weczki dla seniorów. Wnętrza te
zostają też doświetlone.
Gruntowny lifting już za nimi
Od początku trwania programu
metamorfozę przeszło już 14 wro-
cławskich podwórek. Prace kosz-
towały w sumie blisko 13 mln zł.
Wrocławskie Mieszkania dotych-
czas wykonały dwie rewitalizacje.
Mowa o wnętrzach w obrębie ulic:
Nehringa, Nauczycielskiej i Curie-
-Skłodowskiej oraz Nyskiej i Ser-
nickiej. Koszt prac to 1,05 mln zł.
– W przygotowaniu są projekty dla
kolejnych 6 podwórek, których re-
alizacja przewidziana jest w ciągu
najbliższych dwóch lat, a szacowa-
ny koszt to ponad 17 mln zł. Obec-
nie trwa opracowanie dokumen-
tacji projektowych i pozyskiwanie
niezbędnych zgód oraz ustaleń dla
ich realizacji – tłumaczy Katarzyna
Galewska z Wrocławskich Miesz-
kań.
Natomiast ZZK we Wrocławiu wy-
remontował już 12 podwórek (za
blisko 12 mln zł) w obrębie ulic:
◼ Pobożnego, Trzebnickiej,
Myśliwskiej, Jagiellończyka;
◼ al. Hallera 125-137;
◼ pl. Nowy Targ, Jodłowej,
pl. Nankiera, Piaskowej;
◼ Kotlarskiej, Łaciarskiej,
Nożowniczej, pl. Nowy Targ;
◼ Piłsudskiego, Świdnickiej,
pl. Kościuszki, ul. Kościuszki,
Stawowej;
◼ Pułaskiego, Traugutta,
Mierniczej, Komuny Paryskiej;
◼ Braniborskiej, Trzemeskiej,
Legnickiej, Dobrej;
◼ Cybulskiego, Pomorskiej,
Dubois, Drobnera;
◼ Pobożnego, Niemcewicza,
Ołbińskiej, Jedn. Narodowej;
◼ Oleśnickiej, Poniatowskiego,
Jedności Narodowej,
Kluczborskiej, Żeromskiego;
◼ Jedności Narodowej,
Ołbińskiej, Krętej,
Słowiańskiej, Roosevelta;
◼ Ziemowita, Legnickiej,
Nabycińskiej, Dobrej.
– W planie na nadchodzące dwa
lata mamy na liście jeszcze 12 po-
dwórek – mówi Anna Olbryt z ZZK.
› Zobacz, które podwórka pójdą
do remontu na wroc.city/
RewitalizacjaPodworek
Trwa wielka rewitalizacja wrocławskich podwórek
Jednymzwyremontowanychpodwórekjesttoprzyal.Hallera125-137.Zyskałozieleń,ławki,huśtawkę
Ruszył remont fontanny na pl. Orląt Lwowskich. Podczas prac zostanie usunięta wierzchnia war-
stwa betonu, a misa będzie pokryta powłoką przypominającą piaskowiec. Dzięki temu fontanna
zyska efektowny wygląd i nawiąże kolorystyką do historycznej barwy Dworca Świebodzkiego.
I Paulina Falkiewicz
Fontanna na pl. Orląt Lwow-
skich, która tworzy kompozycję
z gmachem Dworca Świebodz-
kiego, nie jest obiektem zabyt-
kowym. Zaprojektowało ją biuro
AP SAP Projekt Zachód z Wro-
cławia, w oparciu o historycz-
ne ryciny i widokówki z czasów
przedwojennego Breslau.
– Cembrowina fontanny jest
wykonana z betonu, który z bie-
giem czasu uległ zniszczeniu
i nie wygląda już estetycznie.
Odpryski, wykruszenia i spęka-
nia nie przydają jej uroku. Przed
wyłączeniem fontanny stwier-
dziliśmy również nieszczelno-
ści w misie powodujące drobne
wycieki – tłumaczy Ewa Mazur
z Zarządu Dróg i Utrzymania
Miasta we Wrocławiu.
Prace remontowe będą polegać
na usunięciu wierzchniej war-
stwy betonu i pokryciu misy
powłoką imitującą piaskowiec.
Fontanna zyska bardziej efek-
towny wygląd i nawiąże kolo-
rystyką do historycznej barwy
Dworca Świebodzkiego. Obecnie
trwają prace związane z usu-
waniem kolejnych warstw ma-
latury, którą pokryto betonową
cembrowinę.
Po usunięciu i oczyszczeniu
niecki z pozostałości farb zo-
staną wykonane prace uszczel-
niające, a następnie nałożona
powłoka.
Kolor powłoki będzie imitacją
piaskowca bolesławieckiego.
Z takiego piaskowca są wyko-
nane figury Walki i Zwycięstwa,
ustawione przy pl. Jana Pawła II
we Wrocławiu.
Zakończenie remontu fontan-
ny planowane jest jeszcze w tym
roku, przed nastaniem zimy. Koszt
realizacji wyniesie 98 tys. zł.
Na remont czekają jeszcze dwa
inne zdroje: na pl. Gołębim
i Szermierz na placu przed Uni-
wersytetem Wrocławskim.
Fontanna na pl. Orląt Lwowskich w trakcie „spa”
OLEKSANDR
POLIAKOVSKY
Remont fontanny powinien się zakończyć jeszcze w tym roku
ZZK
INWESTYCJE
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
8 DLA MIESZKAŃCA
Wrocław jest pierwszym miastem w Polsce, w którym startuje Akademia H20. Projekt przygotowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
skierowany jest do uczniów drugich klas szkół podstawowych i ma za zadanie nauczyć ich szacunku do wody i środowiska. Jakie zajęcia czekają dzieci?
I Paulina Falkiewicz
Akademia H2O jest odpowie-
dzią na problemy współczesnego
świata. Gwałtowne zjawiska po-
godowe, takie jak susza, upały,
ulewne deszcze czy bezśnieżne
zimy to od kilkunastu lat nasza
codzienność. Dlatego równolegle
z nauką czytania, pisania i licze-
nia we Wrocławiu dzieci będą się
uczyć szacunku do wody i środo-
wiska.
Zostań studentem Akademii
Projekt przygotowany przez
MPWiK skierowany jest do
uczniów drugich klas szkół
podstawowych. Ma za zadanie
oswoić ich z otaczającą przyro-
dą, wzmocnić edukację ekolo-
giczną w szkołach oraz rozwijać
w dzieciach odpowiedzialności za
środowisko. Opiera się na autor-
skich scenariuszach zajęć, które
ułatwią nauczycielom przekazy-
wanie wiedzy najmłodszym.
Każdy mały student Akademii
otrzyma własny zeszyt ćwiczeń.
Książki zostały przygotowane
w trzech wersjach językowych
– polskiej, ukraińskiej i angiel-
skiej. Założeniem projektu jest
przeprowadzenie przez nauczy-
ciela 14 zajęć. Podczas lekcji będą
rozmawiać z dziećmi o wodzie
w kosmosie, suszy, deszczu,
oszczędzaniu wody, piciu kra-
nówki czy zmianach klimatycz-
nych. Uczniowie zobaczą filmy
edukacyjne, a także wspólnie
z nauczycielami wykonają do-
świadczenia. W objaśnieniu trud-
nych zagadnień pomogą im plan-
sze edukacyjne.
Pierwsi w Polsce
– Każdego roku edukacja ma
nowe priorytety. W tym roku
jednym z najważniejszych te-
matów, który poruszamy we
wrocławskich szkołach, jest
edukacja ekologiczna – mówi
Jarosław Delewski, dyrektor
Departamentu Edukacji Urzędu
Miejskiego Wrocławia. – Jeste-
śmy pierwszym miastem w Pol-
sce, które uruchamia takie zaję-
cia priorytetowo. Jestem dumny
z wrocławskich nauczycieli,
którzy są ambasadorami na-
szych działań. 7 tysięcy uczniów
podstawówek dostanie karty
pracy z zadaniami poświęcony-
mi wodzie – dodaje.
– Zaplanowaliśmy zajęcia doty-
czące oszczędzania wody, zmian
klimatycznych, deszczu i retencji.
Przybliżymy informacje o tym,
skąd pochodzi woda dla wrocła-
wian, a nawet, jak ta wyjątkowa
substancja powstała we wszech-
świecie. Trzymamy kciuki za
wszystkich studentów Akademii
H2O! – zapewnia Marcin Garcarz,
wiceprezes MPWiK.
Było bardzo fajnie
Po lekcji pokazowej, która odby-
ła się 3 listopada podczas inau-
guracji projektu Akademia H2O
w Szkole Podstawowej nr 67
przy pl. Muzealnym 20, dzieci
były zachwycone. Wołały jedno
przez drugie: – Można się dużo
nauczyć, na przykład jak dbać
o wodę. – Zajęcia były bardzo
fajne. Właśnie kolorujemy i czy-
tamy komiksy. – Dowiedzia-
łem się, że jak nie będzie tlenu
i wody, to możemy umrzeć – tłu-
maczyli drugoklasiści.
Udział w projekcie jest bezpłatny.
Uczniowie mogą kontynuować go
w klasie trzeciej. Materiały dy-
daktyczne można pobrać ze strony
internetowej MPWiK.
› Więcej o projekcie na stronie
wroc.city/AkademiaH2O
Akademia H2O uczy dzieci klas II szanować wodę
Inauguracja projektu Akademia H2O odbyła się w Szkole Podstawowej nr 67 przy pl. Muzealnym 20
Widziałeś na mieście kogoś w bluzie z herbem Wrocławia, mignęły ci u kolegi skarpetki z krasnalami, a może sąsiadka chroniła się przed deszczem pod parasolem
z emblematem miasta? Ty też możesz je mieć – odwiedź WROsklep.pl i spraw prezent sobie lub komuś bliskiemu. Może już na święta?
I Agata Zięba
W internetowym sklepie z wro-
cławskimi gadżetami kupimy sy-
gnowane znakiem miasta:
◼ bluzy z kapturem i bez (S–
XXL) – 90-110 zł,
◼ T-shirt (S-XL) 40 zł,
◼ czapkę z daszkiem za 45 zł,
◼ komin na szyję za 18 zł,
◼ skarpety (różowe 35-40 i czar-
ne 38-46) za 21 zł,
◼ kubek (300 ml) za 16 zł,
◼ ręcznik (100x200 cm) – 168 zł,
◼ parasol za 56 zł,
◼ torbę bawełnianą z krótkimi
uszami za 20 zł,
◼ workoplecak za 80 zł,
◼ powerbank
(10 tys. mAh
za 90 zł)
◼ pendrive (16 GB
za 22 zł).
Dla dzieci też się
coś znajdzie, bo
w ofercie jest
m a s k o t k a
w r o c ł a w -
s k i e g o
k r a s n a l a
w d w ó c h
rozmiarach
(15 cm za 34
zł i 25 cm za
43 zł). Noszą
je nie tylko
wrocławianie,
ale i ambasadorzy
i wielbiciele naszego
miasta: radna Wan-
da Ziembicka-Has,
konsul honorowy In-
dii Kartikey Johri,
znany kucharz Piotr
Kucharski, muzycy
Magda Zawartko
i Grzegorz Pia-
secki i znani
sportowcy –
pływaczka
Oliwia Ja-
błońska,
siatkar-
ki Volley
W r o c ł a w ,
ż u ż l o w i e c
Maciej Janow-
ski, zapaśnik
Damian Janikowski czy piłkarz
Dariusz Sztylka. Gadżety można
zamówić z wysyłką do domu lub
odebrać osobiście w Strefie Kul-
tury, która prowadzi sklep przy
ul. Mazowieckiej 17.
– WROsklep to miejsce, w któ-
rym można zakupić nie tylko
bluzy miejskie, ale także wiele
innych wyjątkowych wrocław-
skich gadżetów. Jestem pewny,
że każdy znajdzie tu coś dla sie-
bie i najbliższych – także poszu-
kując świątecznych upominków
– mówi Radosław Michalski, dy-
rektor Wydziału Promocji i Tury-
styki UMW.
› Sklep z gadżetami znajdziesz
pod adresem wrosklep.pl
Kochasz Wrocław? Odwiedź sklep z WROgadżetami
MATEUSZ
BRAL
MPWIK
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
9
Weź udział w edycji patriotycznej WrocWalk Marathon 2022 i odkrywaj Wrocław – miasto spotkań. Zapisy na dwa
tysiące pakietów startowych już się zakończyły. Ale z naszą mapą możesz wziąć udział w zabawie – 11.11 w godz. 10-19.
I Redakcja
WrocWalk Marathon 2022 to ro-
dzinne wydarzenie, które polega
na zbieraniu pieczątek podczas
poznawania najbardziej intere-
sujących punktów w stolicy Dol-
nego Śląska. Uczestnicy mają do
dyspozycji aż trzy trasy.
Na każdej z nich czeka-
ją atrakcje umieszczone
w ciekawych lokalizacjach.
Trzy trasy
Do wyboru jest, jak w zeszłym
roku, trasa rodzinna (6 km),
trasa historyczna (6 km) oraz
rekreacyjna (18 km). Na
każdej z nich znajdują się
najpiękniejsze i najbar-
dziej interesujące zakątki
Wrocławia, takie jak: Wie-
ża Matematyczna, park
Południowy czy
Muzeum Te-
atru. W do-
d a t k u ,
t o s a m i
uczestnicy
wybierają swój
punkt startu
i ustalają kolejność
zdobywania pieczą-
tek. Na zawodników
czekają specjalne koszul-
ki i medale.
Pakiety poszły jak
świeże bułeczki...
Żeby wziąć udział w za-
bawie 11 listopada, trzeba
było wcześniej się zapisać
i wpłacić 40 zł. Podawali-
śmy tę informację w biulety-
nie wroclaw.pl 27 paździer-
nika. Oni w dniach 9-11.11
mogą odebrać pakiety starto-
we w sekretariacie WrocWalk
Marathon 2022 (-> patrz ram-
ka) i wyruszyć w wybraną przez
siebie trasę 11 listopada, zbiera-
jąc po drodze pieczątki w za-
znaczonych na mapie miej-
scach. Mogą też zwiedzać
wnętrza danych obiek-
tów i korzystać
z atrakcji do-
datkowych,
a po zebra-
niu kom-
p l e t u
stempli,
ode-
brać
na mecie w Rynku
w godz. 10-19 me-
dal z wizerunkiem
orła Wojsk Wielko-
polskich, używane-
go w dwudziestoleciu
międzywojennym. Czas
pokonania trasy nie jest
istotny, kolejność zbie-
rania pieczątek również
– liczy się sam udział
w imprezie.
Nie masz pakietu?
Wyrusz z naszą mapą
Dla osób, które nie zapisały się, bo
nie miały zamiaru albo nie zdąży-
ły, wprawdzie nie otrzymają tym
razem gadżetów i medali,
przygotowaliśmy na str.
10-11 tego wydania biu-
letynu wroclaw.pl mapkę
jednej z tras – rodzinnej.
Wystarczy, że wyjmiecie
ze środka numeru i ru-
szycie po pieczątki 11
listopada.
Punkty na trasie ro-
dzinnej znajdują się
w n i e w i e l k i c h
odległościach
od siebie, ale
n a p e w n o
z a p e w n i ą
r o z r y w -
kę tropienia
i zwiedzania
dla najmłod-
s z y c h . K a ż d y
c h ę t n y
może zatem
przekonać się na wła-
snej skórze, na czym
polega idea spaceru. Co
prawda, bez uiszczenia
opłaty startowej nie dosta-
nie medalu i gadżetów,
ale będzie miał okazję
wziąć udział w radosnym
świętowaniu 11 listopada.
Pamiętajcie, zwiedzanie
rozpoczyna się o godz. 10,
a na metę trzeba dotrzeć
do godz. 19. Tam za-
miast medalu dosta-
niecie biało-
-czerwone
kotyliony.
Miejsca
na ma-
p i e d o
odkrycia to:
Wieża Ma-
tematyczna,
Muzeum Poczty
Polskiej i Telekomuni-
kacji, Opera Wrocław-
ska, Narodowe Forum
Muzyki, Muzeum Te-
atru, Pomnik Bolesława
Chrobrego, Teatr Mu-
zyczny Capitol, Pałac Kró-
lewski, Muzeum Pana Tade-
usza, Stary Ratusz.
Inscenizacje historyczne
Organizatorzy przygotowa-
li także atrakcje dodatkowe
– dostępne bez opłaconego
pakietu startowego. Będą
to patriotyczne insce-
nizacje historyczne,
zorganizowane przez-
Stowarzyszenie
Odra-Nie-
m e n ( n a
północnej
p i e r z e i
R y n k u ,
c z y -
l i t a m ,
gdzie są
k a -
mienice nr
42-60) i wystawy
oraz akcje edukacyj-
ne Instytutu Pamięci
Narodowej. Do dyspo-
zycji uczestników będą też
stoiska partnerów organizatora,
prezentujących swoje codzienne
działania we Wrocławiu, to np.:
Wrocławskie Centrum Rozwoju
Społecznego, Strefa Kultury Wro-
cław, Ekosystem, Bank Żywności,
Departament Zrównoważonego
Rozwoju czy Miejskie Przedsię-
biorstwo Komunikacyjne.
Różne odcienie patriotyzmu
– Chcemy zaprosić wszystkich
mieszkańców Wrocławia do jesz-
cze lepszego poznania naszego
wspólnego miasta spotkań – tłu-
maczy Łukasz Wójcik, dyrektor
Młodzieżowego Centrum Sportu
Wrocław, organizatora WrocWalk
Marathon. – Patriotyzm ma róż-
ne odcienie: od wspominania
wydarzeń historycznych, przez
działania proekologiczne i dbanie
o lokalne środowisko naturalne,
aż po reprezentowanie swojej
małej ojczyzny w rozgrywkach
sportowych i doskonalenie swo-
jej formy fizycznej – podkreśla
dyrektor Wójcik.
MCS
(2)
Spacer na medal przez atrakcje Wrocławia
Pakiety startowe można
odebrać w sekretariacie
WrocWalk Marathon
2022 w barze BarBara,
ul. Świdnicka 8b.
Biuro będzie
funkcjonować:
9.11 w godz. 15 – 19
10.11 w godz. 9 – 18
11.11 w godz. 9 – 14
Zbieranie pieczątek
rozpocznie się 11.11
o godz. 10 i potrwa
do godz. 16. Medale
wręczane będą w godz.
10-19 na mecie
na wrocławskim Rynku.
Z MIASTA
Na tych, którzy zapi-
sali się na WrocWalk
Marathon 2022 i wyku-
pili pakiet startowy, na
mecie w Rynku czekać
będzie specjalny medal
pamiątkowy. Krasnale
prezentują jego awers,
a wyżej, przy kotylionie,
widać jego rewers. Kto
nie zapisał się i nie wyku-
pił pakietu, dostanie na
mecie kotylion.
www.wrocwalkmarathon.pl
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
10
Z tą mapką możesz:
1. Odwiedzać punkty kontrolne
w godz. 10-16 i zbierać stemple.
2. Korzystać z zaznaczonych atrakcji
dodatkowych.
3. Otrzymać kotylion na mecie.
Z tą mapką nie możesz:
1. Zwiedzać wnętrz obiektów.
2. Otrzymać medalu i gadżetów.
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
11
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
12 NASZE OSIEDLA
Wcześniej był tu monopolowy,
teraz nad kameralną kawiar-
nio-księgarnią przy ul. Pomor-
skiej 19 unosi się duch „Stu lat
samotności” Marqueza. Można
tu pisać na ścianie, posłuchać
koncertu i napić się Osieckiej
z lawendą.
I Mariola Szczyrba
Za oknem na ulicy wielki remont,
szum przejeżdżających aut,
a w środku ludzie przy stolikach
piją kawę o nazwie Osiecka z la-
wendą albo Marqueza z czekoladą
i czytają wiersze. Tu czas płynie
inaczej. W październiku macon-
dowicze czytali wywiad z Tade-
uszem Konwickim z książki „Bez
pośpiechu”. W listopadzie z im-
petem wejdzie Hłasko.
Reżyserka z rysowniczką...
Julia Wernio to „serce i tem-
perament Macondo”, prowa-
dzi to miejsce wspólnie z córką
Leną Czerniawską. Z zawodu
jest reżyserką teatralną, skoń-
czyła studia polonistyczne we
Wrocławiu. Po nich wyjechała
do Krakowa, a później tworzyła
teatr im. Witkacego w Zakopa-
nem. Była też dyrektorką w te-
atrze Współczesnym we Wrocła-
wiu. Z kolei jej córka Lena jest
rysowniczką i graficzką.
... na placu zabaw
Macondo powstało 9 lat temu.
– To taki plac zabaw, na którym
można wszystkiego spróbować,
zatrzymać się na chwilę – mówi
Lena Czerniawska. Najpierw jest
sklepik pełen książek, obrazów,
artystycznej biżuterii i figurek.
W głębi – Cafe Macondo. Ka-
wiarnio-księgarnia otwarta jest
codziennie, także w soboty i nie-
dziele w godz. 12–20.
› Program wydarzeń na wroc.
city/MacondoProgram.
NADODRZE
Macondo – artystyczna wysepka na Pomorskiej
PILCZYCE
Zbiornik przeciwpożarowy zostanie skateparkiem
Na skwerze u zbiegu ulic Rękodzielniczej, Górniczej i Tkackiej rozpoczęły się prace przy budowie skateparku. Będzie to oświetlony
plac z przeszkodami do jazdy na deskorolkach, rowerach, rolkach i hulajnogach. Otwarcie zaplanowano na drugą połowę 2023 r.
I Michał Kurowicki
Na Pilczycach, na skwerze oto-
czonym ulicami Rękodzielniczą,
Górniczą i Tkacką, przez wiele lat
istniał betonowy zbiornik prze-
ciwpożarowy. W połowie paź-
dziernika rozpoczęły się prace,
które zupełnie zmienią funkcję
tego miejsca.
W starym zbiorniku
Zamiast starego zbiornika na
wodę, o wymiarach 20 na 31
metrów, powstanie... skatepark.
Będzie miał formę gładkiej, żel-
betowej płyty z wyprofilowany-
mi przeszkodami, przystoso-
wanymi specjalnie do jazdy na
deskorolkach, rolkach, hulajno-
gach i rowerach. Miejsce będzie
oświetlone.
Inwestycja to jeden z projektów
realizowanych w ramach Wro-
cławskiego Budżetu Obywatel-
skiego. Jej koszt to 2,7 miliona
złotych. Prace prowadzi spółka
Stonbud. Oddanie do użytku
przewidziano na drugą połowę
2023 roku.
Przy skateparku wykonawca
posadzi rośliny (drzewa, krze-
wy, trawę, byliny), ułoży ścież-
ki i chodniki, zamontuje ławki,
tablice informacyjne, kosze na
śmieci.
Dodajmy że we Wrocławiu po-
wstają też dwa inne skateparki
– na Sołtysowicach i Klecinie.
› Więcej o skateparkach
we Wrocławiu przeczytasz na
wroc.city/Skateparki
Lena Czerniawska (na zdjęciu) prowadzi kawiarnio-księgarnię Macondo wraz z mamą Julią Wernio
OLEKSANDR
POLIAKOVSKY
ZIM
Stary zbiornik stanie się supermiejscem na akrobacje na kółkach
Aula dla kultury
na Szczepinie
Aula szkolna w gmachu Ze-
społu Szkół nr 1 przy ul. Słu-
bickiej 29-33 jest już po ge-
neralnym remoncie. Ma nową
widownię na 180 miejsc i dużą
scenę, która uzbrojona zosta-
ła w multimedia i sceniczne
reflektory. Na co dzień służy
szkole, ale od lat jej współ-
gospodarzem jest Wrocław-
skie Centrum Doskonalenia
Nauczycieli. Dzięki projekto-
wi „Aula dla kultury” mogą
z niej korzystać organiza-
torzy wydarzeń, dla których
wspólnym mianownikiem jest
kultura lub edukacja. Ważne,
żeby nie były to wydarzenia
komercyjne i biletowane. Jak
to zrobić? Należy skontakto-
wać się z Krzysztofem Popie-
lem z WCDN: k.popiel@wcdn.
wroc.pl.
Na Borku mamy
trzy nowe krasnale
Baleusz, Balea i Balejątko to
rodzina krasnali, którą moż-
na spotkać pod nowo otwartą
we Wrocławiu drogerią przy
ul. Ślężnej 130-134. Imiona
wybrali klienci sklepu w gło-
sowaniu na Facebooku. Projekt
i rzeźbę wykonała Beata Zwo-
lańska-Hołod.
Maślice: zgłoś swoje
wyroby na jarmark
Coraz bliżej święta... Za-
tem czas na kolejny Ma-
ślicki Jarmark Świąteczny.
Organizatorzy zapraszają
do zgłaszania się wszystkie
osoby, które samodzielnie
wytwarzają: kartki okolicz-
nościowe, ozdoby świątecz-
ne, ręcznie szyte ubrania
i dodatki, wytwory robio-
ne na drutach czy szydeł-
kiem, biżuterię, zabawki,
makramy, obrazy, rzeźby,
przetwory lub ciasta, czyli
wszelkie dobra produkowa-
ne lokalnie. Na miejscu za-
pewnione będzie stanowisko
ze stolikiem i krzesełkiem.
Zgłoszenia przyjmowane są
pod adresem: kolektywpo-
myslow@gmail.com lub nr
tel.: 661 587 857 do 26.11.
Liczba miejsc ograniczona.
Czas i miejsce: 11.12, CAL na
Maślicach, ul. Suwalska 11.
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
13
Rozpoczęło się wielkie zazielenianie ulicy Legnickiej i Lotniczej we Wrocławiu. Na tych dwóch ważnych arteriach posadzone zostaną aż 932 drzewa z 16 gatun-
ków. Pierwsza lipa pojawiła się na pl. Strzegomskim w środę, 2 listopada. Kilkaset kolejnych jesionów, klonów, platanów zostanie nasadzonych jeszcze jesienią br.
I Michał Kurowicki
Jeszcze tej jesieni posadzonych
zostanie kilkaset drzew na ul. Le-
gnickiej i Lotniczej. Kolejne nasa-
dzenia spółka Wrocławskie Inwe-
stycje zamierza zrealizować wiosną
2023 roku. W większości drzewa
przyjadą do stolicy Dolnego Ślą-
ska z Holandii, ze szkółki z ponad
100-letnim stażem. Specjaliści wy-
brali 16 różnych gatunków.
1 drzewo = tlen dla 10 osób
Drzewa to naturalne klimatyzatory
miasta, filtry gleby, wody i powie-
trza, które obniżają temperaturę,
zatrzymują deszczówkę, która ina-
czej trafiłaby do studzienek. Po-
prawiają jakość powietrza – jedno
drzewo wytwarza w ciągu roku tlen
wystarczający dla 10 osób.
Dzięki zrealizowanym inwesty-
cjom już teraz 81 proc. wrocławian
ma dostęp do zielonych terenów
w odległości do 300 m od domu.
W obszarze śródmiejskim te licz-
by są jeszcze wyższe, bo w bliskiej
odległości zieleń ma aż 9 na 10
mieszkańców Wrocławia. – Projekt
zazielenienia był długo analizowa-
ny przez ekspertów ze względu na
rozbudowane sieci podziemne oraz
inżynierię ruchu – wyjaśnia Kata-
rzyna Szymczak-Pomianowska,
dyrektor Departamentu Zrówno-
ważonego Rozwoju Urzędu Miej-
skiego Wrocławia.
– Na tych dwóch ulicach posadzi-
my w sumie 932 drzewa. Planuje-
my nasadzić na ul. Legnickiej 403,
a na Lotniczej – 529. Wcześniej
jednak musimy wymienić grunt,
a także kompleksowo przygoto-
wać miejsca pod nasadzenia, aby
drzewa miały komfortowe warunki
rozwoju – wyjaśnia Szymczak-Po-
mianowska.
Sadzenie potrwa do
pierwszych mrozów
Drzewa będą sadzone od listopada
do momentu, kiedy będą sprzyjały
temu warunki atmosferyczne. Co
ważne, kilkanaście drzew – tam,
gdzie jest to możliwe – ma po-
jawić się w bliskim sąsiedztwie
przystanków tramwajowych.
Wrocław prowadzi szereg dzia-
łań mających na celu zwiększenie
liczby zielonych obszarów. Już te-
raz zielone przestrzenie to ponad
10 tys. hektarów, czyli 41 proc.
powierzchni miasta. Zdecydowana
większość z tych terenów to par-
ki, zieleńce czy zieleń nadrzeczna,
które tworzą tzw. zieleń adaptacyj-
ną, czyli pozytywnie wpływają na
adaptację do zmian klimatu.
16 gatunków drzew
Konsultanci z Uniwersytetu Przy-
rodniczego zdecydowali, że na Le-
gnickiej i Lotniczej nasadzonych
zostanie aż 16 gatunków drzew,
wśród nich: klony polne Elsrijk,
lipy szerokolistne, jesiony wy-
niosłe, klony pospolite, brzozy
brodawkowate, lipy drobnolistne,
leszczyny tureckie, świdośliwy
Lamarcka, klony jawory, kasz-
tanowce czerwone, ambrowce
amerykańskie, lipy drobnolist-
ne Greenspire, klony pospolite
Schwedleri, platany klonolistne,
topole osiki Erecta.
– Decyzje o doborze gatunków
zostały podjęte po analizie istnie-
jących drzew w okolicy, tak aby
zieleń była spójna w krajobrazie
miasta. Wybrane zostały także
drzewa, które będą dobrze sobie
radziły w trudnych warunkach
miejskich, przy ruchliwych arte-
riach komunikacyjnych – tłumaczy
prof. Monika Ziemiańska, dendro-
log z Uniwersytetu Przyrodniczego.
Legnicka i Lotnicza w lipach, klonach i platanach
Wizualizacja nasadzeń drzew w ciągu ulicy Legnickiej w pobliżu centrum handlowego Magnolia Park
Po dwuletniej pracy przyrodników i opracowaniu przez nich koncepcji zagospodarowania tere-
nu, z uwzględnieniem jego walorów przyrodniczych, Urząd Miejski Wrocławia wystąpi do Re-
gionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, by utworzyć na polach irygacyjnych rezerwat przyrody.
I Redakcja
Pola irygacyjne położone są w pół-
nocno-zachodniej części Wrocła-
wia i zajmują obszar ok. 1100 ha.
Dla porównania – to teren 10 razy
większy od parku Szczytnickiego.
Przez ponad sto lat pola irygacyjne
pełniły funkcję naturalnej oczysz-
czalni ścieków dla aglomeracji
Wrocławia. Były jedną z pierw-
szych w Europie mechaniczno-
-biologicznych oczyszczalni ście-
ków. Działały do 2015 roku, kiedy
to ich funkcję całkowicie przejęła
rozbudowana Wrocławska Oczysz-
czalnia Ścieków na Janówku.
Wieloletnie użytkowanie pól iry-
gacyjnych jako oczyszczalni ście-
ków umożliwiło wykształcenie
specyficznych zbiorowisk roślin-
nych i stworzyło korzystne wa-
runki do życia dla wielu gatunków
zwierząt, szczególnie dla ptaków.
Na ich obszarze występuje 206
cennych gatunków roślin, grzybów
i porostów oraz zwierząt.
Inwentaryzacja przyrodnicza obję-
ła szatę roślinną i wszystkie gru-
py zwierząt. Badania zrealizował
zespół naukowców związanych
z Wydziałem Nauk Biologicznych
Uniwersytetu Wrocławskiego we
współpracy z firmą AVEN. Pra-
ce inwentaryzacyjne wykazały, że
teren ten stanowi ważną osto-
ję zwierząt i roślin w środowisku
podmiejskim, zlokalizowanym
na obrzeżach dużego miasta.
O znaczeniu przyrodniczym i kli-
matycznym pól irygacyjnych de-
cydują przede wszystkim: duża
powierzchnia (ok. 1110 ha), są-
siedztwo doliny Odry – jednej
z największych rzek w kraju, sta-
nowiącej naturalny korytarz eko-
logiczny, sąsiedztwo doliny Wi-
dawy, bliskość Lasu Rędzińskiego
oraz brak oświetlenia i zagospoda-
rowania terenu w postaci zabudo-
wy wielkopowierzchniowej.
Prezydent Wrocławia, zgodnie
z procedurą, wystąpi z wnioskiem
do Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska o ustanowienie na ob-
szarze pól irygacyjnych rezerwatu
przyrody o pow. 751 ha.
Pola irygacyjne zmienią się w rezerwat przyrody?
MACIEJ
KULCZYŃSKI
WystawęzdjęćprezentującychpolairygacyjnemożnaoglądaćwRynku
WROCŁAWSKIE
INWESTYCJE
DLA MIESZKAŃCA
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
14
Spektakularne sukcesy z mistrzowskimi tytułami na czele i piłkarze, którzy na stałe zapisali się w annałach polskiego sportu. Śląsk Wrocław obchodzi właśnie
75-lecie swego istnienia. Przy tej okazji 13 listopada Wojskowi przed własną publicznością na stadionie Tarczyński Arena we Wrocławiu podejmą Legię Warszawa.
I Mateusz Lubański
Jak to się zaczęło? W 1946 do
Wrocławia przeniosła się z Prze-
myśla Oficerska Szkoła Saperów.
Przy wrocławskiej szkole założo-
no klub sportowy Pionier. W 1947
do Wrocławia przeniosła się Ofi-
cerska Szkoła Piechoty nr 1, przy
której działalność rozpoczął KS
Podchorążak. W tym samym roku
oba kluby połączyły się i funkcjo-
nowały najpierw pod nazwą Pio-
nier, później kolejno jako OWKS
i CWKS. W 1957 oficjalnie przyjęto
nazwę WKS Śląsk.
Dumna historia
D w a t y -
tuły mi-
strza Pol-
ski (1977,
2 0 1 2 ) ,
d w a P u -
chary Pol-
ski (1976,
1987), dwa
S u p e r p u -
chary (1987,
2012), Puchar Ekstraklasy (2009),
trzy wicemistrzostwa kraju i mnó-
stwo sukcesów drużyn młodzie-
żowych – Śląsk Wrocław to już 75
lat historii pełnej sukcesów, ale
i trudnych momentów. W sezonie
2022/23 zespół WKS-u już po raz
44. występuje w najwyższej klasie
rozgrywkowej. Dla młodszego po-
kolenia kibiców najistotniejszym
osiągnięciem jest zdobyte w 2012
mistrzostwo Polski. Sebastian
Mila, Waldemar Sobota, Przemy-
sław Kaźmierczak, Dariusz Sztyl-
ka, Piotr Celeban, Mariusz Pawe-
lec czy
Krzysz-
tof Woł-
czek to
postacie, których
nikomu we Wrocławiu nie trzeba
przedstawiać.
Żywe legendy
Historię wrocławskiego klubu
tworzyli też inni zawodnicy, znani
nie tylko z występów w barwach
WKS-u. Władysław Żmuda, Ry-
szard Tarasiewicz, Adam Matysek
czy Jan Tomaszewski wielokrotnie
reprezentowali Polskę na arenie
międzynarodowej. Największymi
ikonami Śląska Wrocław są Janusz
Sybis i Tadeusz Pawłowski. Pierw-
szy z nich to najlepszy strzelec
w dziejach klubu, drugi zaś zwią-
zany był ze Śląskiem nie
tylko jako zawod-
nik, lecz praco-
wał z młodzie-
żą i dorosłym
z e s p o ł e m
Śląska, któ-
ry prowadził
kilkukrotnie.
Europejskie
boje
W swojej historii piłka-
rze Śląska Wrocław wielokrotnie
rywalizowali na arenie międzyna-
rodowej. Krajowe sukcesy pozwa-
lały na grę w europejskich pucha-
rach. W sezonie 1975/76 Wojskowi
po raz pierwszy zagrali w Pucha-
rze UEFA, gdzie w 1/8
finału odpadli do-
piero po dwume-
czu z wielkim
Liverpoolem.
W kolejnym
sezonie Śląsk
rywalizował
w Pucharze
Z d o b y w c ó w
Pucharów. Tam
w ćwierćfinale
wrocławianie zmie-
rzyli się z innym wiel-
kim klubem – Napoli. Przez lata
do stolicy Dolnego Śląska przyjeż-
dżały inne znakomi-
te zespoły, jak
Borussia Mönchengladbach, Real
Sociedad czy Sevilla. Najbardziej
pamiętnym dwumeczem ostatnich
lat była rywalizacja z Club Brugge.
Na Tarczyński Arenie piłkarze Ślą-
ska wygrali 1:0, a w starciu wyjaz-
dowym padł remis 3:3.
Wielkie plany
Choć w obecnym sezonie nasz ze-
spół punktuje ze zmiennym szczę-
ściem, w grze wrocławian widać
wyraźną poprawę. Tylko w obec-
nym sezonie Śląsk dwukrotnie po-
konał aktualnych mistrzów Polski
– Lecha Poznań. Podopieczni tre-
nera Djurdjevicia są też pierwszym
zespołem w lidze, który
wygrał wyjazdo-
we starcie z Wisłą
Płock. Runda je-
sienna sezonu
2022/23 dobie-
ga końca, jed-
nak wrocławian
wciąż czekają
dwa istotne boje.
W środę, 9.11, Śląsk
w Niepołomicach za-
gra z Sandecją Nowy
Sącz. Stawką tego poje-
dynku jest ćwierćfinał Pucharu
Polski. Cztery dni później, 13.11
do Wrocławia przyjedzie na mecz
z okazji 75-lecia Śląska Legia
Warszawa. Niezależnie od prze-
ciwnika wierzymy w zwycięstwo,
bo „choćby tu Ajax przybył, choć-
by Benfika grała, wiara kibiców
Śląska zawsze przy nim stała!”.
WROCŁAWSKA HISTORIA
Choćby tu Ajax przybył, choćby Benfika grała...
Puchar Polski, rok 1976, Tadeusz Pawłowski – trzeci od prawej w górnym rzędzie, Janusz Sybis – piąty w dolnym
Mistrzowie Polski 2011/2012. Kapitan Sebastian Mila – w pierwszym rzędzie czwarty od lewej, trener Orest Lenczyk – stoi pierwszy z lewej
Janusz Sybis
WKS
ŚLĄSK
(6)
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
15
MY WROCŁAWIANIE
Zapada zmrok, zapalają się latarnie, dzwoni katedra: bim-bam, i czasu nie ma. Przy podświetlonym stole, pochylony i skupiony, z pędzlem w dłoni i okularach na nosie
stoi Zbigniew Jaworski. Prawdziwy mistrz w swoim fachu, z niegasnącym ogniem miłości do tego, co robi. A od kilkudziesięciu lat robi dzieła sztuki, które zachwycają
Polaków, Japończyków, Francuzów i inne narody. A mógł zostać zawodowym lotnikiem…
I Błażej Organisty
O najstarszej części Wrocławia
niby wszystko wiadomo, lecz
z architektonicznego piękna i mi-
stycznej aury Ostrowa Tumskiego
wciąż wyłaniają się zdumiewające
tajemnice. Okna budynku archi-
diecezji pod adresem ul. Kanonia
11 patrzą na katedrę, którą upięk-
szają rękodzieła z wyjątkowej pra-
cowni Zbigniewa Jaworskiego.
Już od progu czuć, że dzieją się tam
rzeczy nadzwyczajne. Wystarczy
się rozejrzeć. Na ścianach wiszą
obrazy znakomitych malarzy, na
podświetlanych stołach leżą kolo-
rowe szkła, na podłodze stoją pie-
ce, w których zmieściłby się doro-
sły mężczyzna. Potrafią rozgrzać
się do temperatury 1400 stopni
Celsjusza. Przy nich drewniane
meble i regały pełne barwionych
szkieł w formatkach, poukładanych
niczym winyle w sklepie muzycz-
nym. Figurki świętych, wizerun-
ki biskupów, list gratulacyjny od
papieża, zdjęcia wnucząt i płyty
z muzyką.
Tego płomienia się nie ugasi
Na tych stołach i w tych piecach
rodzą się witraże klasy najwyż-
szej. W katedrze są w kaplicach
św. Elżbiety, Bożego Ciała, Zmar-
twychwstania Pańskiego i w górnej
części najważniejszej świątyni ka-
tolickiej w mieście. Są w kościele
św. Krzyża na Ostrowie, bazylice
św. Elżbiety przy Rynku, u oblatów
na Popowicach, w Starym Ratuszu.
Budynki duchowe i świeckie zdobią
także poza Wrocławiem i za grani-
cami Polski: w Zamościu i Gdań-
sku, Lęborku i Słupsku, w Zielo-
nej Górze i Mińsku Mazowieckim,
w Niemczech, a nawet w Australii
i Japonii.
Na widok czterech pór roku, zgło-
szonych na konkurs, Japończycy
krzyknęli z zachwytu i zamówili
dużo większy witraż. Na 16 okien
w szkole muzycznej w centrum
Tokio. Do Kraju Kwitnącej Wiśni
poleciał, mimo że miał płynąć.
– Na szczęście udało się ich prze-
konać. Dostarczyliśmy je tylko
z dwugodzinnym opóźnieniem,
podczas gdy firmy japońskie, które
montowały inne rzeczy w budyn-
ku, miały nawet kilka dni spóź-
nienia. Po wszystkim wysłali nam
list gratulacyjny – wspomina Zbi-
gniew Jaworski.
Witraż z Japonii zaprojektował śp.
Konstanty Koschembahr-Łyskow-
ski, witrażysta z Torunia, u którego
Zbigniew Jaworski pobierał nauki.
– On uczył się u przedwojenne-
go mistrza Kwiatkowskiego, któ-
rego z kolei wyszkolił witrażysta
z Monachium. Tak to wędrowa-
ło – opowiada Jaworski. – W tym
fachu odpowiedni uczeń musi
trafić na właściwego nauczyciela.
Ja zacząłem naukę w roku 1980.
Rozwijałem się wykonując kolej-
ne prace pod nadzorem mistrza,
który z czasem miał coraz wyższe
wymagania. Po 6 latach otworzy-
łem pracownię na Stabłowicach.
Na Ostrów Tumski sprowadził nas
kardynał Gulbinowicz – wspomina.
Szkło przyciągało Jaworskiego już
w dzieciństwie. Zbierał koloro-
we odłamki i chował do kiesze-
ni. Dziurawiły spodnie, więc od
taty dostawał lanie, ale to go nie
zniechęcało. – Bo to jest pasja, nie
sposób na zarabianie pieniędzy.
Nie można powiedzieć, że jest się
witrażystą. Witrażystą staje się do
samego końca. Tego płomienia się
nie ugasi – przyznaje górnolotnie.
Piszczel w lustro szkła
Witrażysta też jest malarzem, spę-
dzającym długie godziny z pędz-
lem w dłoni. Ważne są dla niego
te same środki wyrazu i elemen-
ty formalne: plamy, linie, kolory,
światła i cienie, format, kompo-
zycja. Zanim jednak coś namaluje,
musi mieć na czym. Jego płótnem
jest szkło.
Prostokątne formaty przyjeżdża-
ją z huty z Jasła lub z Niemiec.
– Formę nadaje się poprzez pre-
cyzyjne wbicie piszczela, czyli
stalowej rurki, w lustro szkła. Nie
jest to łatwe, bo w piecu widać tyl-
ko ogień, ale oczy hutnika widzą
więcej – przybliża Jaworski. – Na-
wija szkło na końcówkę piszczela
i wdmuchuje powietrze. Musi przy
tym cały czas obracać rurką, bo
inaczej masa się zleje. Gdy wysty-
gnie, nabiera znów i rozdmuchuje
bańkę, aż powstanie walec. Walec
rozcina w pół i ręcznie prostuje.
Tak powstaje szkło witrażowe.
Huty barwią szkło metodami che-
micznymi na kolor jednolity. Dla
witrażysty jest to barwa bazowa,
niczym podmalówka w tradycyj-
nych warsztatach malarskich. Wi-
trażysta musi wybrać, który kolor
będzie odpowiedni pod konkret-
ny witraż i z formatów przywie-
zionych z huty wyciąć pożądane
kształty odpowiedniej wielkości.
Każdy kawałek oznacza cyfrą lub
literą, aby później wiedzieć, w któ-
re miejsce je włożyć. To niezwy-
kle istotne zwłaszcza przy dużych
kompozycjach. Niektóre składają
się z setek tysięcy szkieł. Najwyż-
szy witraż z pracowni Jaworskiego
ma 23 m wysokości i dwa metry
szerokości. Znajduje się w kościele
św. Józefa w Zgorzelcu.
Najpierw lotnictwo
Witraże wyznaczają rytm życia
Zbigniewa Jaworskiego. Im po-
święca najwięcej godzin, ale znaj-
duje też czas dla rodziny i koni.
Raz w tygodniu jeździ pod Obor-
niki. To jego sposób na relaks
i ulga dla obolałych od malowa-
nia pleców. Jego pierwszym wes-
tchnieniem nie były jednak konie
ani witraże, a lotnictwo. Latał
szybowcami. Patrząc na pamiątki
z tamtego okresu, budzi się sko-
jarzenie, że świat widziany z góry
jest poniekąd jak witraż. Koloro-
we pola uprawne niczym kwate-
ry, drogi jak ołowiane połączenia
szkieł. – Będąc w górze kontem-
pluje się ciszę. Podziwiasz barwy
i odcienie. To działa na człowieka
– wspomina pan Zbigniew.
Cisza krąży także po pracowni.
Słychać tylko dźwięk prądu i młot-
ka. Przez okno zagląda ciemny
Ostrów. Znakomite, piękne miejsce
do pracy twórczej. „Zapada zmrok,
zapalają się latarnie, dzwoni kate-
dra: bim-bam, i czasu nie ma”.
Świat widziany z góry jest poniekąd jak witraż
TOMASZ
HOŁOD
Pracownia Zbigniewa Jaworskiego na Ostrowie Tumskim. Na zdjęciu witrażysta z kopią herbu Wrocławia, który wisi w Starym Ratuszu
› Zobacz galerię zdjęć na www.wroclaw.pl
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
16 WROCŁAWSKIE POKOLENIA
Koncert w Narodowym Forum Muzyki, kwiaty pod pomnikiem profesorów lwowskich i krakowskich, konferencja „Etos ludzi nauki”, przyznanie nagrody Kolegium
Rektorów Uniwersytetów Wrocławia i Opola i wręczenie stypendiów dla doktorantów. W tym roku Święto Nauki Wrocławskiej potrwa od 14 do 17 listopada.
I Mirka Kuczkowska
Święto Nauki Wrocławskiej
przypada 15 listopada. Dlaczego
akurat wtedy? Kamilla Jasińska,
kierownik Działu Wydawniczego
Centrum Historii Zajezdnia i au-
torka książki „W ogniu i w gru-
zach. Uniwersytet Wrocławski
w latach 1945–1946. Inne spoj-
rzenie”, odpowiada: z kilku po-
wodów.
Święto Uniwersytetu
Jezuici, którzy założyli we Wro-
cławiu najpierw kolegium, a po-
tem Uniwersytet Leopoldyński,
za święto swojej uczelni obrali
15 listopada. Jest to też dzień św.
Leopolda, patrona Austrii. Inau-
guracja pierwszej wrocławskiej
szkoły wyższej odbyła się 320 lat
temu – 15.11.1702 r.
Dzień Politechniki Lwowskiej
Dzień 15.11 jest również wyjąt-
kowy dla Politechniki Lwowskiej,
z której tradycji czerpie Politech-
nika Wrocławska. Tego dnia 1878
r. w nowej siedzibie we Lwowie
(łac. Leopolis) zainaugurowano
działalność Cesarsko-Królewskiej
Szkoły Politechnicznej.
W powojennym Wrocławiu
Po wojnie wysiłku odbudowy
wrocławskiego życia naukowego
podjął się prof. Stanisław Kul-
czyński, pierwszy rektor połą-
czonych wówczas dwóch wro-
cławskich uczelni – Uniwersytetu
i Politechniki. Dlaczego na dzień
wykładu inaugurującego ich
działalność wybrano 15 listopa-
da? Jak zaznacza Jasińska, wiele
wskazuje na to, że Kulczyński
miał świadomość, że wrocław-
skie uczelnie łączą dwa środowi-
ska. Być może wyborem 15.11 jako
dnia inauguracji zajęć w 1945 r.
celowo nawiązał do obu tradycji:
lwowskiej i lokalnej. Wykład in-
auguracyjny wygłosił prof. Kazi-
mierz Idaszewski. Oficjalnie 15.11
stał się Świętem Nauki Wrocław-
skiej w 1978 r., ale nie organi-
zowano jeszcze wtedy większych
obchodów. Idea świętowania za-
częła rodzić się dopiero później,
po hucznych obchodach 40-le-
cia Uniwersytetu i Politechniki
w 1985 r. Jako pierwszy swoje
święto 15.11.1988 r. obchodził
Uniwersytet Wrocławski.
Program w 2022 roku
Obchody rozpoczną się już 14 li-
stopada uroczystym koncertem
„Missa pro pace” Wojciecha Kila-
ra w Narodowym Forum Muzyki.
W czwartek 15 listopada o godz. 10
przedstawiciele środowiska nauko-
wego i samorządu złożą kwiaty:
◼ pod pomnikiem Martyrolo-
gii Profesorów Lwowskich,
którzy 4 lipca 1941 r. zo-
stali wymordowani przez
hitlerowców na Wzgórzach
Wuleckich
◼ pod dwiema tablicami upa-
miętniającymi krakowskich
uczonych więzionych we
Wrocławiu w 1939 r. Jedna
tablica wisi na murze łączą-
cym budynek sądu z aresztem
śledczym przy ul. Sądowej
1, druga na murze okalają-
cym Zakład Karny nr 1 przy
ul. Kleczkowskiej (od strony
Reymonta).
Tego samego dnia o godz. 16
odbędą się uroczyste obchody
w Auli Leopoldina przy pl. Uni-
wersyteckim:
◼ wręczenie nagrody im. prof.
Józefa Dudka, przyznawanej
przez Kolegium Rektorów
Uczelni Wrocławia i Opola za
działalność na rzecz inte-
gracji akademickiej. W tym
roku otrzyma ją dr n. med.
Janusz Sokołowski, kierow-
nik Szpitalnego Oddziału
Ratunkowego Uniwersytec-
kiego Szpitala Klinicznego
we Wrocławiu za determi-
nację w działaniu na rzecz
stworzenia jak najlepszych
warunków niesienia pomocy
medycznej i koordynowanie
akcji szczepienia przeciw
COVID-19
◼ wręczenie stypendium
Prezydenta Wrocławia dla
23 doktorantów za wybitne
osiągnięcia w dziedzinach
ważnych dla rozwoju Wro-
cławia (Studencki Program
Stypendialny)
◼ powitanie nowych członków
Akademii Młodych Uczo-
nych i Artystów: dr n. farm.
Agnieszkę Olejnik, dr. inż.
Mariusza Szóstaka, dr. inż.
Andrzeja Żaka, dr. inż. Jacka
Łyczkę.
Święto Nauki Wrocławskiej – od Leopolda i Leopolis
Konferencja Etos Ludzi Nauki odbędzie się 16-17 listopada. Każdy będzie mógł posłuchać jej onli-
ne. W planach jest też wieczór z Mariuszem Urbankiem i pokaz filmu o Stefanie Banachu.
I Mirka Kuczkowska
Etyka w badaniach naukowych
i krytyce naukowej – to temat
przewodni w pierwszym dniu
konferencji, a drugiego – proble-
my kształcenia kadr naukowych
i zastosowaniu wyników badań
w przemyśle, naukach medycz-
nych i przyrodniczych. To już II
edycja konferencji o tej tematyce.
Pierwsza miała miejsce w grud-
niu 2021 r. i bezpośrednio nawią-
zywała do planowanej w 1986 r.,
odwołanej przez ówczesne wła-
dze, konferencji o tym samym
tytule. W środę 16.11 planowany
jest pokaz filmu dokumental-
nego „Banach. Między Duchem
a materią” w reż. Wiesława Sa-
niewskiego i wieczór autorski
Mariusza Urbanka, autora książki
„Genialni. Lwowska szkoła ma-
tematyczna”.
Organizatorzy chcą pokazem
oddać cześć lwowskiej szkole
matematycznej, a szczególnie
Stefanowi Banachowi, genialne-
mu samoukowi, jednemu z naj-
znamienitszych przedstawicieli
tego środowiska. Jego odkrycia
miały wpływ nie tylko na bada-
nia naukowe, ale też na rozwój
przemysłu, medycyny i bezpie-
czeństwa. W filmie pokazano
inscenizowane sceny z udziałem
prawnuka Banacha i materia-
ły dokumentalne. To okazja, by
zobaczyć zdjęcia słynnej Księgi
Szkockiej.
Do konferencji można dołączyć
online, link znajdziecie 16.11 na
stronie Wrocławskiego Towarzy-
stwa Naukowego: wtn.wroclaw.
pl. Początek pokazu filmu 16.11
o godz. 17.30 w AZS Hotel GEM,
ul. Mianowskiego 2B.
Liczba wejściówek limitowana.
O to, czy jeszcze są dostępne, za-
pytaj mejlem: biuro@wtn.wroc-
law.pl.
Wieczór wspomnień o Banachu i szkole lwowskiej
MATERIAŁY
PRASOWE
TOMASZ
HOŁOD
Fragment okładki „Genialnych. Lwowskiej szkoły...” Mariusza Urbanka
Wrocławscy naukowcy 15 listopada zgromadzą się na uroczystości w Auli Leopoldinie Uniwersytetu Wr
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
17
KULTURA
Fani kryminałów Marka Krajewskiego czekali na to od wielu lat. Wreszcie mogą zobaczyć serial „Erynie” o przygodach lwow-
skiego policjanta Edwarda Popielskiego, w tej roli Marcin Dorociński. Dwunastoodcinkowy serial wyreżyserował Borys Lankosz.
I Robert Migdał
Na platformie VOD można już
oglądać 12 odcinków serialu
„Erynie” z Marcinem Dorociń-
skim w roli Edwarda Popielskie-
go. Jest to ekranizacja czterech
powieści Marka Krajewskiego:
„Erynii”, „Liczb Charona”, „Rzek
Hadesu” i „W otchłani mroku”.
Akcja toczy się w późnych latach
30. we Lwowie (te zdjęcia kręco-
no we Lwowie, Przemyślu i Le-
gnicy) oraz w 1946 we Wrocławiu
(Wrocław gra sam siebie). Serial,
na podstawie scenariusza Mag-
daleny Lankosz, Borysa Lankosza
i Igora Brejdyganta, wyreżysero-
wał Borys Lankosz.
– Gra aktorska najwyższej próby
(Marcin Dorociński jako Popiel-
ski, Wiktoria Gorodeckaja jako
Leokadia Tchórznicka, Wojciech
Mecwaldowski jako Wilhelm
Zaremba, Eryk Lubos jako Zyg-
munt Hanas, Marcin Bosak jako
Józef Bekierski, Christian Berkel
jako Mock (…). Zdjęcia Marcina
Koszałki – genialne, nastrojowe
i niepokojące, muzyka L.U.C-
-a – wspaniała, pełna ekspresji,
a sama opowieść – wciska w fo-
tel. Oglądając serial, nie wierzy-
łem, że to na podstawie moich
powieści – pisze Marek Krajewski
na swoim Facebooku.
› Zobacz „Erynie”
na platformie vod.tvp.pl
Od 28 października wystawa
główna w Centrum Historii Za-
jezdnia jest bogatsza o nową
część. Poświęcono ją powo-
dzi tysiąclecia przedstawio-
nej z perspektywy charakte-
rystycznych dla Wrocławia
miejsc. 11 listopada będzie
można ją obejrzeć za darmo.
I Agata Zięba
„Z myślą o naszych gościach
wciąż zmieniamy wystawę głów-
ną – tworzymy nowe sekcje oraz
ulepszamy te wcześniejsze. Dla-
tego otworzyliśmy w Centrum
Historii Zajezdnia wystawę „Po-
wódź 97” poświęconą katakli-
zmowi z lata 1997 roku” – piszą
organizatorzy.
Znane miejsca multimedialnie
Wystawa o powodzi jest nowo-
czesna i multimedialna. Nie sku-
pia się na chronologii wydarzeń,
ale przedstawia powódź z per-
spektywy konkretnych, charak-
terystycznych dla Wrocławia
miejsc.
Zobaczymy więc Poltegor, gdzie
mieściła się siedziba prywatnej
telewizji TeDe, Dworzec Główny
PKP, Miejskie Przedsiębiorstwo
Wodociągów i Kanalizacji we
Wrocławiu, Uniwersytet Wro-
cławski, zoo, osiedle Kozanów,
a także wały odrzańskie w pod-
wrocławskich Łanach. Po do-
tknięciu obiektu na makiecie,
jego historię będzie można obej-
rzeć na dużym ekranie.
Każde z tych miejsc pokazuje
pamiętne lipcowe dni 1997 roku
w innym świetle. A wydarzenia
w Łanach mogą stać się punktem
wyjścia dla rozważań i dyskusji
na temat poświęcania jednego
dobra dla ratowania innego.
Zastosowanie nowoczesnych
technologii umożliwia odwie-
dzającym samodzielne włącza-
nie oryginalnych filmów i zdjęć
sprzed 25 lat, ukazujących walkę
wrocławian z wielką wodą.
W Dzień Niepodległości gratis
„Powódź 97” to część stałej eks-
pozycji „Wrocław 1945 i potem”,
którą można oglądać w Centrum
Historii Zajezdnia przy ul. Grabi-
szyńskiej 184. Dlatego jej zwie-
dzanie – poza biletem wstępu na
wystawę główną – nie wymaga
dodatkowej opłaty. Bilety do CH
Zajezdnia kosztują: 10 zł normal-
ny, 5 zł ulgowy, a rodzinny 25 zł.
Centrum czynne jest: wtorek–
środa w godz. 9–17, w czwartek
10–17, a od piątku do niedzieli od
10 do 18.
A 11 listopada z okazji Dnia Nie-
podległości wstęp do Zajezdni
będzie wolny. Na ten dzień przy-
gotowano wiele atrakcji i wyda-
rzeń.
› Szczegóły programu
na www.zajezdnia.org
Zobacz powódź tysiąclecia w Zajezdni
„Erynie” Krajewskiego zekranizowane
Dotykając interesującego nas miejsca na makiecie, uruchomimy prezentację materiałów archiwalnych
Marek Krajewski (z prawej) i Marcin Dorociński jako Edward Popielski
ARCHIWUM
PRYWATNE
CH
ZAJEZDNIA
Poezja i jazz
w CAL na Chopina
Centrum Aktywności Lokalnej
i Punkt Biblioteczny Miejskiej
Biblioteki Publicznej we Wro-
cławiu przy ul. Chopina 9 za-
praszają na spotkanie poetyc-
ko-jazzowe. W czwartek 24.11
o godz. 18 przez rozmowę
muzyki z poezją przeprowa-
dzą: Justyna Paluch – poezja,
Teresa Podemska – poezja,
Kamil Abt – muzyka. Wstęp
na spotkanie jest bezpłatny.
Szczegóły na wroc.city/CAL-
Chopina.
CK Zamek:
Kalejdoskop splotów
„Kalejdoskop splotów” to
prezentacja sekcji tkaniny ar-
tystycznej ZPAP Okręgu Wro-
cławskiego. Wernisaż odbędzie
się 25.11 o godz. 17 w Centrum
Kultury ZAMEK w Leśnicy
(pl. Świętojański 1). Zobaczy-
my szereg możliwości, jakie
daje tkanina, bo każdy arty-
sta prezentuje inną technikę
pracy, a są to: Maria Biało-
wolska, Lilianna Borowska,
Bartosz Burgielski, Dagmara
Chotnicka-Świat, Krystyna
Dyrda-Kortyka, Aleksandra
Gisges-Dalecka, Agnieszka
Godszling, Zuzanna Golec Ko-
ciołek, Anna Jesinowicz-Nguy-
en, Agnieszka Cecylia Kazała,
Ewa Maria Poradowska-Wer-
szler, Honorata Werszler, Rafał
Werszler, Robert Wieczorek.
Kuratorką jest Anna Jesino-
wicz-Nguyen. Można będzie ją
oglądać do 8.01.23.
75-lecie Muzeum
Narodowego
2023 to rok jubileuszowy
w Muzeum Narodowym we
Wrocławiu. Rozpocznie się
wystawą sprowadzoną z za-
granicy, która na razie jest
niespodzianką. A potem bę-
dzie tylko ciekawiej: „Sza-
leństwo rokoka! Fascynacja
rokokiem na Śląsku XVIII-XXI
w.” z eksponatami z londyń-
skiego Tate Modern, „Face to
Face”, niesamowita wysta-
wa portretu współczesnego
w Pawilonie Czterech Kopuł,
wiele innych wystaw i wy-
darzeń towarzyszących. Po
szczegóły programu zapra-
szamy na mnwr.pl.
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
18 DLA OBCOKRAJOWCA
День незалежності Поль-
щі (пол. Narodowe Święto
Niepodległości) це націо-
нальне свято Польщі, яке
щорічно відзначають 11
листопада на честь про-
голошення незалежності
держави від Російської,
Німецької та Австро-Угор-
ської імперій 1918 року.
Свято припадає на день завер-
шення Першої світової війни
(11 листопада 1918 року) i це
вихiдний день.
У Вроцлавi на цей ден запляно-
вано багато подiй. Після 2 років
пандемічної перерви Радісний
Парад Незалежності поверта-
ється до Вроцлава з багатьма
атракціонами та змаганнями.
Парад розпочнеться о 10:00
на пл. Вольнощі та перейде до
Центру історії „Заєздня”. Па-
рад вiдкритий для кожного.
Опiсля, в 12:00 год., спільне
виконання польського гімну.
У „Заєзднi” (вул. Грабiшинська
184) також концерт патріо-
тичної піснії, покази танців,
майстер-класи для дiтей, фо-
тозона, сімейна гра на голов-
ній виставці з подарунком для
кожного. Заходи у „Заєзднi”
будуть тривати три днi.
Велика танцювальна
забава на площі Вольнощі
Спільна забава триватиме з
10:30 до 16:30. На ігрову зону
забороняється брати з собою
тварин, а також проносити ал-
коголь або будь-які небезпечні
предмети.
Різдвяний ярмарок у Вроцлаві організують вже в п’ятнадцяте, у самому центрі міста. Цьо-
го року він розпочнеться 18 листопада і триватиме до 31 грудня, включаючи новорічну ніч.
Як завжди, на пл. Ринок та поблизу неї буде встановлено казкові декорації та безліч торго-
вих кіосків. Можна буде купити святкові делікатеси, а також випити славетне гаряче вино.
Кіоски із святковими делікате-
сами, ялинковими прикрасами,
виробами рукодільниць, а також
багато інших привабливостей
розташують довкола пл. Ринок,
а також на вул. Сьвідніцкій та
Олавській, та на Соляній площі.
Один з найгарніших
ярмарків у Східній Європі
Традиційний ярмарок – це
одна з найбільших привабли-
востей Вроцлава. Щороку його
відвідають тисячі туристів з
Польщі та з закордону. Бага-
то туристичних сайтів вважає
вроцлавський ярмарок одним з
найгарніших у Східній Європі.
Організатори заходу вже за-
прошують туристів відвідати
ярмарок, а продавців – по-
давати заявки на участь та
бронювати кіоски, яких буде
близько двохсот. Перевага на-
дається таким групам товарів:
Промислові товари та вироби
рукодільниць – святкові (в тім
ялинкові) прикраси; власно
виготовлені художні вироби;
різдвяні подарунки; кераміч-
ні вироби; біжутерія; мило та
натуральна косметика; іграш-
ки ручної роботи з натураль-
них матеріалів; регіональні
вироби (також гуральські – з
регіону Татр); сувенірні чашки
із написами; сувеніри; скляні
вироби; свічки; металоплас-
тика.
Харчові продукти – регіо-
нальні сири та копченості;
хліб та випічка; варення й
конфітюри; меди; наливки;
шоколадні вироби та солодо-
щі; сухі трави та приправи;
кави і чаї; натуральні та ве-
ганські продукти.
Кіоски на ярмарку будуть
відчинені щоденно, від 10.00
до 21.00. Заявки бажаючих
– продавців на ярмарку при-
йматимуться до вичерпання
числа вільних кіосків. Оренд-
на плата залежить від місця,
де буде розташований кіоск.
Драма, дія якої розгортається в липні 2014 року на Донба-
сі, розповідає історію подружжя Ірки та Толіка.
Пара готується до народження
дитини, але російське втор-
гнення нищить їхнє мирне
життя. Артилерія руйнує одну
зі стін їхнього будинку, трупи
жертв авіакатастрофи MH17
падають у двір, а друзі-сепа-
ратисти Толіка очікують, що
він приєднається до них... Але
замість того, щоб тікати, вони
вирішують залишитися і ви-
живати в дедалі складніших
умовам. Навіть коли в двері
стукають російські солдати...
Фільм був нагороджений на
«Берлінале-2022», де отри-
мав приз екуменічного журі
секції Panorama, а на фести-
валі «Санденс» стрічка стала
найкращою режисерською ро-
ботою програми World Cinema
Dramatic Competition.
«Клондайк» /Україна,
Туреччина, 2022/ 100’
режисер: Марина Ер Горбач
оператор: Святослав
Булаковський
у ролях: Оксана Черкашина,
Євген Єфремов
10 листопада (четвер), 19:00,
більше інформації: https://dcf.
wroclaw.pl/cykle/kino-ukraina/
та @DcfKinoUkraina (Facebook)
Після сеансу відбудеться зустріч
з Оксаною Черкашиною, вико-
навицею головної ролі у фільмі
«Клондайк».
CENTRUM
HISTORII
ZAJEZDNIA
11 листопада День незалежності Польщі
Різдвяний ярмарок 2022 р. розпочнеться
у Вроцлаві вже 18 листопада
„KinoUkraїna w kinie DCF”
фільм «Клондайк»
OLEKSANDR
POLIAKOVSKY
NR 41 (107) – LISTOPAD 2022
19
SPORT
Przed nami ostatni ligowy mecz Śląska Wrocław w 2022 roku. W niedzielę, 13 listopada, WKS przed własną publicznością po-
dejmie Legię Warszawa, a spotkaniu towarzyszyć będą oficjalne obchody 75-lecia klubu. Zanim jednak podopieczni trenera Ivana
Djurdjevicia zmierzą się ze stołeczną Legią, w środę czeka ich niezwykle ważne starcie o ćwierćfinał Pucharu Polski.
I Mateusz Lubański
W ostatnim ligowym meczu
piłkarze Śląska minimalnie
ulegli Miedzi Legnica 0:1.
Przed nimi jednak aż dwie
okazje do rehabilitacji.
– Ten okres jest bardzo in-
tensywny i fajnie, że tak szyb-
ko gramy kolejny mecz, bo nie
będziemy rozpamiętywać tej po-
rażki. Zmobilizowani będziemy
przygotowywać się do kolejnego
spotkania w Pucharze Pol-
ski – mówił po meczu
przyjaźni Patryk Ja-
nasik, piłkarz Ślą-
ska Wrocław.
Niepołomice,
później Wrocław
W środę, 9 listo-
pada, zawodnicy
wrocławskiego Ślą-
ska wybiorą się do
podkrakowskich
Niepołomic, gdzie
zagrają z Sande-
cją Nowy Sącz.
Stawką spotka-
nia jest awans
do ćwierćfi-
nału Pucharu
Polski. Po-
czątek me-
czu o godz.
20.30.
Zaledwie czte-
ry dni później
p o d -
opieczni trenera Djurdjevicia
podejmą u siebie Legię War-
szawa. Piłkarze Śląska wystąpią
w trzecim komplecie meczowym,
przygotowa-
nym spe-
cjalnie na
tę okazję.
Koszul-
ki wciąż
m o ż n a
k u p i ć
w klubo-
wych skle-
pach przy
ul. Opo-
rowskiej i przy Tarczyński Arena,
a także na stronie internetowej
sklep.slaskwroclaw.pl.
Jak kupić bilety?
Dostępne są również bilety na to
spotkanie. Wejściówki na mecz
Śląsk – Legia można dostać na
stronie internetowej bilety.sla-
skwroclaw.pl i w punktach sprze-
daży, których lista również znaj-
duje się na klubowej stronie.
Na ostatnim w tym roku domo-
wym starciu z udziałem Śląska
pojawią się postacie, które przez
lata tworzyły klubową historię.
Śląsk Wrocław zajmuje
obecnie 12. miejsce w ta-
beli PKO BP Ekstraklasy.
Legia jest wiceliderem.
Czy wrocławianie za-
kończą rok zwycię-
stwem? Dowiemy
się już w niedzie-
lę, 13 listopada.
Pierwszy gwizdek
sędziego o godz.
17.30.
Niezwykły początek sezonu mają za sobą koszykarze wrocławskiego Śląska. Po 7 meczach w polskiej Energa Basket Lidze (EBL) są
liderem tabeli. Wrocławianie wygrywają mecz za meczem w polskiej lidze, ale niestety przegrywają wszystkie spotkania w EuroCup...
I Michał Kurowicki
Co za sezon koszykarzy Śląska!
Wygrywają mecz za meczem i na
razie nie widać zespołu, który jest
w stanie zatrzymać ekipę WKS-u.
Jak dotąd jest to najlepszy start
Trójkolorowych w polskiej lidze
od ponad 20 lat.
Wrocławianie najbliżsi porażki
byli w ostatnim, rozegranym 4
listopada, wyjazdowym meczu
z MKS-em Dąbrowa Górnicza.
Nasi koszykarze prowadzili przez
całe spotkanie, jednak gospo-
darze odrobili straty w ostatniej
kwarcie. Doszło do dogrywki,
w której świetnie zagrał Jeremiah
Martin i ostatecznie poprowadził
Trójkolorowych do kolejnego
zwycięstwa. We wcześniejszych
meczach WKS odniósł dwa bardzo
ważne zwycięstwa na wyjeździe.
Najpierw wygrał w Warszawie
z Legią, a później we Włocławku
z Anwilem.
Zupełnie inaczej wygląda sytu-
acja w europejskich pucharach.
W rozgrywkach EuroCup, w czte-
rech rozegranych dotychczas
meczach, wrocławianie ponieśli
cztery porażki i zajmują ostat-
nie miejsce w swojej grupie. Na
pierwsze spotkanie Śląsk pojechał
aż na Wyspy Kanaryjskie. Po dra-
matycznym meczu przegrał, nie-
stety, 81-92. Nie pomógł świetny
występ całej drużyny, a szczegól-
nie Łukasza Kolendy, który zdo-
był aż 23 punkty.
Drugie starcie rozegrano w Hali
Stulecia. Do Wrocławia przyjechał
zespół ze stolicy Czarnogóry –
Budocnost Podgorica i rozgromił
wrocławian różnicą aż 40 punk-
tów, zwyciężając 98-58. To był
jeden z najsłabszych występów
Śląska w tym sezonie. Kolejne
dwa mecze to nieznaczne porażki
WKS-u po bardzo wyrównanych
spotkaniach. Najpierw wrocła-
wianie ulegli czterema punk-
tami w Hamburgu, a następnie
w Hali Stulecia, także czterema
punktami z ekipą Turk Telekom
Ankara. Kolejne spotkania Śląsk
rozegra dopiero pod koniec li-
stopada. W EBL zagramy u siebie
z Twardymi Piernikami z Toru-
nia, a w EuroCup na wyjeździe
z London Lions.
Śląsk zagra z Legią na Tarczyński Arenie
W Polsce idą jak burza, gorzej w Europie
WKS
ŚLĄSK
TOMASZ
HOŁOD
W Śląsku brakuje kontuzjowanego Ivana Ramljak (tu w akcji z piłką)
Tydzieńwskrócie
W ramach 16. kolejki PKO
BP Ekstraklasy WKS Śląsk
Wrocław przegrał w Legnicy
z miejscową Miedzią 0:1. Zwy-
cięskiego gola dla Miedzianki
w 41. minucie zdobył Chuca.
W ramach 8. kolejki I ligi
Gwardia Wrocław pokonała
na wyjeździe PSG KPS Sie-
dlce 3:1. Wrocławianie z do-
robkiem 17 punktów, zajmu-
ją w ligowym zestawieniu 5.
pozycję, tracąc do lidera z Bę-
dzina 4 oczka.
Siatkarki #VolleyWrocław, po
tie-breaku, przegrały z mi-
strzyniami Polski. Chemik
Police zapisał na swoim kon-
cie zwycięstwo w rozgrywkach
Tauron Ligi.
WYDARZENIA
SPORTOWE
piłka nożna
PKO BP Ekstraklasa:
13.11, godz. 17.30,
Tarczyński Arena,
WKS Śląsk Wrocław –
Legia Warszawa
(Canal + Sport)
III liga mężczyzn:
12.11, godz. 13.30,
Ślęza Wrocław –
Gwarek Tarnowskie Góry
koszykówka mężczyzn
Suzuki 1. Liga Mężczyzn:
10.11, godz. 18,
Hala Kosynierka,
WKS II Śląsk Wrocław –
Decka Pelplin
(Emocje TV)
Suzuki 1. Liga Mężczyzn:
13.11, godz. 18,
Górnik Wałbrzych –
WKK Wrocław
(Emocje TV)
koszykówka kobiet
I Liga Kobiet:
13.11, godz. 18,
Hala AWF Wrocław,
1KS Ślęza Wrocław –
Polski Cukier Lublin
siatkówka
Tauron 1. Liga:
11.11, godz. 17, Hala Orbita,
Chemeko-System Gwardia
Wrocław – Lechia Toma-
szów Mazowiecki
Unikatowy trykot na 75-lecie Śląska
Wrocław. WKS zagra w nim tylko raz:
13 listopada na Tarczyński Arena z Legią
Warszawa
BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA
20 WYDARZENIA
REDAKCJA
pl. Solny 14, 50-062, Wrocław,
www.wroclaw.pl,
e-mail: biuletyn@araw.pl
Redaktor naczelna
Ewa Waplak
Redaktor wydania
Anna Aleksandrowicz
DRUK
AGORA
ul. Daniszewska 27
03-230 Warszawa
WYDAWCA
Gmina Wrocław
Napisz do nas!
MATERIAŁY
ORGANIZATORA
MATERIAŁY
ORGANIZATORA
American Film Festival 8-13.11
w kinie Nowe Horyzonty
W ramach 13. AFF będzie moż-
na zobaczyć łącznie 88 produkcji
(80 długich i 8 krótkich metraży),
z czego 37 zostanie pokazanych
w Polsce po raz pierwszy, a 12 bę-
dzie miało premierę europejską.
Festiwal otworzy jeden z najbar-
dziej wyczekiwanych filmów tego
roku „Do ostatniej kości” Luki
Guadagnina. Mistrz kina reżyser
Robert Altman będzie bohaterem
retrospektywy, a gościnią festi-
walu – Nina Menkes. Tradycyjnie
filmy będą podzielone na sekcje.
W programie znalazły się też wy-
darzenia muzyczne: 9.11 o godz. 22
koncert Teoniki Rożynek, a dzień
później o tej samej godzinie kon-
cert Silent Twins. AFF już po raz
trzeci organizowany jest w hy-
brydowej formie: do 20.11 część
filmów będzie można oglądać na
platformie Nowe Horyzonty VOD.
Bilety i program na stronie www.
americanfilmfestival.pl.
wROCK for Freedom: Lady
Pank i Kombii w Hali Stulecia
Jak co roku 11.11 odbędą się spe-
cjalne koncerty legend polskiego
rocka z cyklu wROCK for Free-
dom z okazji rocznicy odzyska-
nia przez Polskę niepodległo-
ści. Pod kopułą Hali Stulecia,
ul. Wystawowa 1, wystąpią ze-
spół Lady Pank i grupa Kombii
z Grzegorzem Skawińskim. Do
radosnego świętowania tego dnia
zaproszone są całe rodziny.
Hity, które zabrzmią w Hali
Stulecia, znają całe pokolenia:
„Mniej niż zero”, „Kryzyso-
wa narzeczona”, „Tańcz głu-
pia, tańcz”, „Mała Lady Punk”,
„Zamki na piasku”, „Zawsze
tam, gdzie ty” (Lady Pank)
czy „Słodkiego miłego życia”,
„Black and white”, „Nasze ren-
dez-vous” (Kombii). Koncert
rozpocznie się o godz. 18. Bilety
do nabycia na stronie wrockfest.
pl. Są miejsca siedzące, stojące
i ulgi dla młodzieży.
Następny numer biuletynu wroclaw.pl już od 17.11.2022
1.
2.
3.
4.
5.
6.
12.
7.
8.
9.
10.
11.
13.
1. Wybrzmiewa w imponującym budynku na pl. Wolności.
2. Król, który ma we Wrocławiu pomnik konny.
3. Rzeka płynąca przez Białoruś, Rosję i Litwę, mocno zakorzeniona
w polskiej literaturze.
4. Teatr Muzyczny ...
5. Są małymi dziełami sztuki, a ich ogromną kolekcję posiada Muzeum
Poczty i Telekomunikacji.
6. Koniec maratonu to ...
7. Nazwa prawosławnej świątyni.
8. Barokowy, główny ... Uniwersytetu.
9. Skrót, którym posługuje się Instytut Pamięci Narodowej.
10.Amatorski Klub Żużlowy.
11. Budynek, w którym mieści się Muzeum Sztuki
Mieszczańskiej.
12. Zwierzę znajdujące się w logo i nazwie wrocławskiego klubu
sportów amerykańskich.
13. Miejsce, w którym wystawia się „Carmen”.
KRZYŻÓWKA NUMERU 107
A b y w y g r a ć j e d n ą
z trzech nagród,
wystarczy wysłać
hasło z krzy-
żówki SMS-em
pod numer
664 072 606.
Koszt jed-
nego SMS-
-a wg taryfy
o p e r a t o r a .
W treści należy wpi-
sać numer biuletynu
i po kropce prawi-
dłową odpowiedź.
W tym nume-
rze będzie to
1 0 7 . H A S Ł O
(słowo HASŁO
należy zastą-
pić rozwiąza-
niem krzy-
żówki). Na odpowiedzi czekamy do
17 listopada br. do godz. 20. Trzech
zwycięzców wyłonimy zgodnie
z regulaminem spośród autorów
prawidłowych odpowiedzi do 24
listopada br. Skontaktujemy się
z nimi w ciągu trzech dni robo-
czych z numeru telefonu 71 776
71 00. UWAGA! Według regula-
minu nagrodę można wygrać raz
na 12 miesięcy. W tym wydaniu
do zdobycia są bluza, parasol-
ka i pakiet toreb. Zwycięzcy z nr.
105 (hasło: Niezwykłe domy) to:
pani Paulina (bluza z herbem
Wrocławia), pan Dariusz (para-
solka) i pani Wita (pakiet toreb).
Gratulujemy!
› Regulamin i RODO
www.wroclaw.pl/
biuletyn/#konkurs
Numer ratunkowy: 112
Pogotowie Ratunkowe: 999
Policja: 997
Straż Pożarna: 998
Straż Miejska: 986
Centrum Powiadamiania Ratunko-
wego WOPR (nr ratunkowy nad wodą):
601 100 100
Centrum Zarządzania Kryzysowe-
go: 71 770 22 22
Bezpośrednie zagrożenie
zdrowia i życia
(bezpłatne, czynne całą dobę)
Pogotowie energetyczne: 991
Pogotowie gazowe: 992
Pogotowie ciepłownicze: 993
Pogotowie wodno-kanalizacyjne: 994
Telefony awaryjne
Centrum Informacji Turystycznej:
71 344 31 11 (pn.-pt. 9.00-19.00)
Punkt Informacji
dla Obcokrajowców: 71 772 49 50
(pn.-pt. 9.00-16.00)
Wsparcie osób z niepełnosprawno-
ściami: 71 777 89 61 (Biuro Wrocław
Bez Barier, pn.-pt. 7.45-15.45)
Infolinia Urzędu Miejskiego
Wrocławia: 71 777 77 77
(pn.-pt. 8.00-18.00)
Infolinie
Zgłoś dym ze spalania odpadów:
986 (całodobowo) lub 71 310 06 46
(pn.-pt. 7.00-14.00)
Zgłoś chore lub ranne dzikie zwie-
rzę: 71 770 22 22 (całodobowo) lub
71 799 67 00 (pn.-pt. 7.45-15.45)
Zgłoś bezpańskiego psa lub kota:
986 (całodobowo) lub 71 362 56 74
(pn., śr., czw., pt 9.00-16.30, wt. 9.00-18.30,
sb., nd. 9.00-15.00)
Zgłoś awarię do ZDiUM:
71 376 00 22 , 19501 (całodobowo)
Centrum Obsługi Klienta MPWiK:
71 34 09 655 (pn.-pt. 8.00-15.00,
śr. 8.00-17.00)
Biuro Obsługi Pasażera MPK:
71 321 72 70/71 (pn.-pt. 7.00-21.00)
Miejskie Biuro Rzeczy Znalezionych:
71 376 08 96 (pn.-pt. 8.00-14.00,
śr. 8.30-16.00)
Miejski Rzecznik Konsumentów:
71 777 79 02 (pn.-pt. 7.45-15.45)
Taxi Senior:
794 123 124
Telefon Zaufania MOPS:
512 198 939
Ważne telefony – inne

biuletyn wroclaw.pl nr 41 (107)

  • 1.
    NR 41 (107),9-16.11.2022 BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA ISSN: 2719-7948 WYDRUKOWANO NA PAPIERZE EKOLOGICZNYM TOMASZ HOŁOD WKSŚląsk ma75lat! Poznaj historię piłkarskiego Śląska, który przy okazji urodzin 13 listopada podejmie u siebie Legię Warszawa. str. 14 str. 9-11 Uczcij niepodległość spacerem Wrocławskie drogi już gotowe na zimę Ponad 1140 km wrocławskich dróg jest przygoto- wane na nadejście opadów śniegu i pojawienie się gołoledzi. Przeczytaj o tegorocznej „akcji zima”. str. 4 Każde dziecko powie to: szanuj bracie H2O MPWiK uczy uczniów klas 2. jak szanować wodę. Wrocławskie szkoły wprowadzają takie ekolekcje jako pierwsze w Polsce. str. 8 11листопадаДень незалежностіПольщі У Вроцлавi на цей ден запляновано багато по- дiй. Після 2 років повертається Радісний Парад Незалежності. str. 18 BĄDŹ NA BIEŻĄCO. ZAWSZE AKTUALNE INFORMACJE NA WWW.WROCLAW.PL
  • 2.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 2 GŁOS PREZYDENTA Szanowni Państwo, początek listopada jest dla mnie niezmiennie czasem reflek- sji. Zaczęliśmy wszak miesiąc od wizyty na grobach bliskich. We Wrocławiu odwiedzaliśmy wówczas także kaplicę rajców miejskich, wspominając osoby zasłużone dla naszego miasta, które już odeszły. Wizyta ta za- wsze przypomina mi, że jesteśmy uczestnikami pewnej „sztafety”. Dany nam czas – nie taki zno- wu długi – musimy wykorzystać najlepiej, jak potrafimy dla Wro- cławia, tak by przekazać nasze miasto następcom w jeszcze lep- szej kondycji. Kolejne dwa wydarzenia to rocznice. Pierwsza – smutna. Wspomnienie ofiar Nocy Krysz- tałowej, gdy w milczeniu prze- chodzimy ulicami, chcąc zapro- testować przeciwko zbrodni, jaką człowiek jest w stanie popełnić na drugim człowieku. 84 lata temu nie było polskiego Wro- cławia. W niemieckim wówczas Breslau krzywdę swoim współ- mieszkańcom wyrządzali nie- mieccy wyznawcy fanatyczne- go zbrodniarza, uważający się za lepszych od innych. Chcemy z tamtych dni wyciągać lekcję dla całego świata: wszelkie totalita- ryzmy rodzą się w niemym przy- zwoleniu, wzrastają na bierności dobrych ludzi, a gdy staną się już wszechwładne, ich dyktatorskie zapędy rozlewają się poza grani- ce i kosztują życie wielu więcej. Druga rocznica – radosna, mimo iż nie wolno nam zapomnieć, jaką cenę trzeba było za nią za- płacić. Myślę o święcie naszej niepodległości, gdy Polska wró- ciła na mapę po 123 latach prób wymazywania nas z historii. Bę- dziemy świętować ją po raz 104, od 77 lat żyjąc w kraju nietra- pionym wojną, a od 33 w kraju wolnym od kontroli totalitarne- go sąsiada. Przyzwyczailiśmy się, myślę także o sobie, do tego do- bra, które jeszcze 2-3 pokolenia temu nie było wcale oczywiste. Ale niepodległość, którą odzie- dziczyliśmy w sztafecie dziejów, wymaga naszej nieustannej tro- ski. Dzisiaj sama pamięć, to za mało. Musimy z historii wyciągać lek- cje, aby nie pozwolić, by jej złe chwile wróciły. Wrocław chcemy zawsze budować na odpowie- dzialnej pamięci. 12°C CZW. 10.11 PT. 11.11 SOB. 12.11 ND. 13.11 PN. 14.11 WT. 15.11 ŚR. 16.11 14°C 15°C 15°C 11°C 8°C 6°C ZOO WROCŁAW Jacek Sutryk prezydent Wrocławia TOMASZ HOŁOD Bongo to największa leśna an- tylopa afrykańska. W naturze występuje w Afryce Środkowej. Samiec może osiągnąć masę na- wet 250 kg. Ma rogi i charaktery- styczne cienkie białe pasy na brą- zowej sierści. Lubi jeść warzywa, siano, ale przede wszystkim liście wierzby. Jest gatunkiem krytycz- nie zagrożonym wyginięciem. W naturze pozostało mniej niż 140 takich zwierząt. Dlatego wrocław- skie zoo przyjęło do siebie 11-let- niego samca bongo górskiego o imieniu Misiek. Wkrótce dołączą do niego dwie samice, jedna przy- jedzie z Warszawy, druga z Fran- cji. – Mamy nadzieję, że w przy- szłości doczekamy się potomstwa – piszą przedstawiciele ogrodu. Misiek ma przyjazne usposobie- nie i już zaaklimatyzował się we Wrocławiu. Lubi spędzać czas na dworze i na początku nie chciał chować się na noc do pawilonu. W ogrodach zoologicznych całego świata żyje ponad 400 przedsta- wicieli tego gatunku. MISIEK – OTO LEŚNA ANTYLOPA, CO ZAMIESZKAŁA WE WROCŁAWIU POGODA
  • 3.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 3 AKTUALNOŚCI W tym roku na ulice Wrocławia wraca Radosna Parada Niepodległości. Ruszy 11 listopada o godz. 10 z pl. Wolności. 104. rocznicę odzy- skaniaprzezPolskęniepodległościbędziemożnateżświętowaćtańcząclubwkajaku.CojeszczewydarzysiętegodniaweWrocławiu? I Redakcja Radosna Parada Niepodległo- ści z pl. Wolności przemasze- ruje do Centrum Historii Za- jezdnia, ul. Grabiszyńska 184. Marsz zakończy o 11.30 pokaz grup chorągwiarzy i mażoretek. O godz. 12 na placu przed Cen- trum zebrani wspólnie odśpie- wają Mazurka Dąbrowskiego. Potem odbędzie się koncert pie- śni patriotycznych. Znajdzie się także coś dla fanów motoryzacji – o 14.00 rozpocznie się pokaz zabytkowych samochodów. Tego dnia Centrum można zwiedzać bezpłatnie (więcej na s. 17). W czasie, gdy jedni będą radośnie maszerować, inni zaczną bawić się na pl. Wolności podczas Wro- cławskiej Potańcówki Niepodle- głości. Tańce do polskich hitów zaczną się o godz. 10, a zakoń- czą o 16. W czasie potańcówki na pl. Wolności będzie działał także Szczepciobus. W Rynku natomiast ulokowane będą atrakcje towa- rzyszące WrocWalk Marathonowi 2022. Szczegóły na s. 9-11. W Hali Stulecia (ul. Wystawo- wa 1) tradycyjnie już odbędzie się koncert wROCK for Freedom (zobacz s. 20). A na Rodzinne Święto Niepodległości zapra- sza Centrum Kultury Agora przy ul. Serbskiej 5a. Od godz. 14 do 20 będą warsztaty, koncerty i wystawy. Tego dnia na Partynicach kończy się sezon. Siedem gonitw, pięć w obsadzie międzynarodowej, 59 koni, jeźdźcy z Polski, Czech i Szwecji – tak wygląda program wydarzenia (ul. Zwycięska 2). Mityng rozpocznie się o godz. 10.30. Wyścigom towarzyszyć będą przejażdżki na kucykach oraz zawody „hobby horse”. Wstęp bezpłatny. Ci, którzy lubią spędzać czas na sportowo, mogą wybrać się na spływ kajakowy z Odra Cen- trum. Start równo o godz. 11.11. Obowiązują zapisy: 506 563 498, przystan@onwater.pl. Z okazji Święta Niepodległości atrakcje szykuje też Fort Wro- cław nr 9 przy ul. Pełczyńskiej 33. Będzie grochówka, śpiewanie, strzelanie i zwiedzanie. 11.11 moż- na też pójść na spacer albo prze- jechać się retrokoleją. Wszystkie wydarzenia tego dnia na wroc. city/DzienNiepodleglosci22. Przez cały weekend 11-13.11 czynne będą lodowiska, zoo, Hy- dropolis czy Kolejkowo. Jak co roku, na 11 listopada prze- marsze zgłosili także narodowcy i przedstawiciele organizacji na- cjonalistycznych. Magistrat nie może zakazać zgromadzenia, bo nie można z góry założyć, że jego uczestnicy złamią prawo. Jednak jeśli uczestnicy pochodu będą na- woływali do nienawiści, marsz zo- stanie rozwiązany. Wrocław radośnie świętuje niepodległość Szukają pracowników do fabryki Tesli Jest praca 50 km od granicy Polski z Niemcami. Wrocławska firma Bergman Engineering zajmuje się rekrutacją pracowników do berliń- skiej fabryki Tesli, należącej do Elona Muska. Poszukiwani są inżynierowie oraz specjaliści od zarządzania projektami i produkcji. I Maciej Wołodko Fabryka Tesli w Grünheide pod Berlinem znajduje się tylko nieco ponad 50 kilometrów od polskiej granicy. Zatrudnienie w niej ma znaleźć docelowo około 23 tysię- cy osób. Będzie to wówczas naj- większa fabryka motoryzacyjna w Europie. Tesla liczy na pra- cowników z Polski. Z uwagi na niewielką odległość, nie muszą oni nawet przeprowadzać się do Niemiec. – W tym momencie chcemy za- trudnić ok. 500 osób, ale to na pewno nie jest koniec. Po realizacji tego projektu dostaniemy finan- sowanie na kolejny. Fabryka jest w fazie rozruchu, docelowo będzie w niej pracować 23 tys. osób – po- wiedział w rozmowie z Pulsem Biznesu Tomasz Szpikowski, pre- zes Bergman Engineering. Od 1 listopada rekrutacją do podberlińskiej Gigafactory zaj- muje się Bergman Deutschland, niemiecka spółka wrocławskiej firmy. Bergman Engineering prowadzi od 11 lat rekrutację in- żynierów na zlecenia firm z branż lotniczej i motoryzacyjnej. CH ZAJEZDNIA SHUTTERSTOCK W piątek 11 listopada o godz. 11.30 przed CH Zajezdnia rozpocznie się pokaz grup mażoretek i chorągwiarzy Streetbuswracana ulice,bypomagać Od piątku 18.11 swoje codzienne kursy wznowi Streetbus – au- tobus dla osób bezdomnych oraz znajdujących się w trud- nej sytuacji życiowej. Będzie można do niego wsiąść, ogrzać się, zjeść ciepły posiłek. A także porozmawiać ze streetworke- rami, którzy wskażą możliwe ścieżki pomocy. Streetbus wy- jeżdża na trasę o godz. 20 i robi po Wrocławiu pętlę. Na ostat- nim przystanku zatrzymuje się w pobliżu ogrzewalni dla osób bezdomnych. Tegoroczną trasę poznamy w ciągu najbliższych dni. W sezonie zimowym na jego pokładzie wydawanych jest kilkadziesiąt tysięcy posiłków. Gdzieoddaszkrew wlistopadzie? Regionalne Centrum Krwio- dawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu każdego miesiąca organizuje akcje wyjazdowe. Aktualnie najbardziej braku- je krwi grup minusowych: 0-, A– i B-. Gdzie i kiedy moż- na oddać krew w najbliższym tygodniu w krwiobusie? 9 li- stopada, w godz. 8-12 przy Krajowym Rejestrze Długów, ul. Siedzikówny 12. Natomiast 16 listopada, w godz. 8-13 przy Akademii Wojsk Lądowych, ul. Czajkowskiego 109. Zgła- szając się do oddania krwi, wystarczy zabrać ze sobą ak- tualny dokument tożsamości ze zdjęciem. Krwiodawcą może być osoba w wieku 18-65 lat, która waży co najmniej 50 ki- logramów i cieszy się dobrym zdrowiem. Wybierzsięnadyżur radnegomiejskiego Członkowie Rady Miejskiej Wrocławia są do dyspozycji mieszkańców w trybie stacjo- narnym dwa razy w tygodniu: w środy i czwartki przez 1,5 godziny. W środę 16.11 w godz. 15-16.30 w pok. 204 w Su- kiennicach 9 dyżurować będzie radny Piotr Uhle. W czwartek 17.11, pod tym samym adresem i o tej samej porze, w pok. 204 – wiceprzewodnicząca RMW Ewa Wolak. Sprawdź aktual- ny harmonogram dyżurów na wroc.city/DyzuryRadnych2022.
  • 4.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 4 AKTUALNOŚCI Strażnicy miejscy znów kontrolują, czym mieszkańcy Wrocławia palą w piecu. Przypominają również, jakim opałem można ogrzewać mieszkanie, a jakie paliwa nadal są zabronione. I Bartosz Moch – Kontrolujemy, informujemy, ale także karzemy, gdyż problem spa- lania odpadów i nieprzestrzegania przepisów uchwały antysmogowej nadal występuje – podkreśla Wal- demar Forysiak, zastępca komen- danta Straży Miejskiej Wrocławia. Ustawą z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związ- ku z sytuacją na rynku energii w la- tach 2022-24 rząd dopuścił moż- liwość spalania paliw stałych do tej pory zabronionych, czyli: węgla brunatnego, produktów w postaci stałej, otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla ka- miennego lub węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, np. koksu, biomasy, torfu, mułu wę- glowego. Ustawa ta obowiązuje od 15.09.2022 r. do 30.04.2023 r. Do- datkowo Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 25.08.2022 r. pozwala do 30.04.2023 r. spa- lać paliwa stałe, np. węgiel gorszej jakości. Tym samym częściowo zawieszono przepisy wynikające z tzw. uchwał antysmogowych. – Żadne przepisy nie dopuszczają jednak w dalszym ciągu spalania odpadów czy wilgotnego drewna – przypomina Piotr Szereda, oskar- życiel publiczny Straży Miejskiej Wrocławia. – Za takie zachowanie strażnicy miejscy wciąż mogą wy- stawiać mandaty podczas kontroli – podkreśla. Strażnicy miejscy mają prawo do wstępu na teren nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, przez całą dobę, a do lokali prywatnych w godz. 6-22. Mieszkańcy nie mogą utrudniać lub odmawiać przeprowadzenia kontroli – jest to przestępstwo i grozi odpowiedzialnością karną. Podczas pomiarów strażnicy mogą pobrać próbki popiołów. Co więcej, także sprawdzić kategorię pieca, a i na urządzeniach, które nale- ży wymienić, zostawić specjalne naklejki. Mają one przypominać o tym, że w przyszłości, jeżeli nie zastosujemy się do przepisów uchwały antysmogowej, czyli nie wymienimy starego pieca na sys- tem ekologiczny, może grozić nam grzywna nawet do 5 tys. zł. Straż Miejska sprawdza, czym palimy w piecu 1 listopada oficjalnie rozpoczął się sezon zimowy na wrocławskich drogach. Miasto jest przygotowane na nadejście opadów śniegu i pojawienie się gołoledzi. Zimowym oczyszczaniem objęte jest ponad 1140 km dróg – to tyle, co odległość z Wrocławia do Wenecji. Zobaczcie, jak przygotowują się na „akcję zima”. I Bartosz Moch – Jak co roku, tuż przed roz- poczęciem sezonu zimowego, sprawdzamy sprzęt, którego nasi wykonawcy będą używali do prowadzenia zimowych działań. Weryfikujemy też ilość zgroma- dzonych środków, które stosuje- my, aby przeciwdziałać skutkom zimy – zapowiada Piotr Róże- wicz, dyrektor operacyjny spółki Ekosystem. 1140 km dróg, 101 parkingów Sezon zimowy na wrocławskich drogach potrwa od 1 listopada br. do 31 marca roku przyszłego. Planowym zimowym oczysz- czaniem objęte jest ponad 1140 km dróg. To szosy krajowe nr 5 i 94, wojewódzkie, powiatowe i gminne, po których prowadzo- na jest komunikacja zbiorowa i o znaczącej roli na osiedlach czy wreszcie stanowiące dojazd do ważnych obiektów użyteczności publicznej, np. szpitali. Zimowym utrzymaniem objęte są też: ◼ chodniki i trasy pieszo-rowe- rowe o pow. 1 844 057 mkw. ◼ 101 parkingów o łącznej pow. 134 475 mkw., ◼ wydzielone ścieżki rowerowe o pow. 189 623 mkw., ◼ 1827 przystanków komunikacji miejskiej. – Zawsze przygotowujemy się wcześniej do akcji zima, analizu- jąc prognozę pogody i obserwując spadki temperatur. W momencie zagrożenia i ogłoszenia akcji cały sprzęt w ciągu godziny może wy- jechać na ulice miasta – podkre- śla Eliza Woloszczak z WPO Alba. Odśnieżanie i oczyszczanie W tym sezonie na ulice Wro- cławia będą mogły wyjechać: 54 pługosyparki jezdniowe i 35 chodnikowych. – Standardowe prace wykony- wane w ramach sezonu zimowe- go obejmują przede wszystkim odśnieżanie i oczyszczanie pasa drogowego, ale także zapobiega- nie gołoledzi czy likwidowanie śli- skości. Jeżeli pogoda sprzyja i jest łagodna, nie znaczy to, że nic się nie dzieje. Wykonujemy wówczas prace w technologii zamiennej – oczyszczamy ulice, chodniki, ścieżki rowerowe i ciągi pieszo- -rowerowe – wyjaśnia Grzegorz Rajter ze spółki Ekosystem. Co obejmują prace? Prowadzenie tzw. akcji zima, czy- li oczyszczanie pasa drogowego w technologii zimowej (zapobie- ganie i likwidowanie gołoledzi, zlodowacenia lub śliskości, usu- wanie śniegu) oraz prace w tech- nologii zamiennej, wykonywane wtedy, gdy warunki atmosferycz- ne nie wymagają prowadzenia prac w technologii zimowej. Po- legają one na oczyszczaniu, me- chanicznym oraz ręcznym, jezdni i pasa drogowego (wydzielonych ścieżek rowerowych, tras pieszo- -rowerowych, parkingów, przejść podziemnych, zieleńców, przy- stanków). Przypominamy także, że zgod- nie z obowiązującymi przepisami za zimowe utrzymanie dróg we- wnętrznych osiedlowych i zakła- dowych oraz place przed dwor- cami kolejowymi i autobusowym odpowiedzialni są zarządcy lub właściciele terenu. Natomiast za usuwanie śniegu i likwidowanie śliskości na chodnikach odpowie- dzialni są właściciele przyległych nieruchomości. Wrocław już w pełnej gotowości na sezon zimowy Zimą we Wrocławiu pracować będą 54 pługosyparki jezdniowe i 35 pługosyparek chodnikowych GRZEGORZ RAJTER MAREK KSIĘŻAREK Strażnicy miejscy badają zawartość dymu za pomocą dronów
  • 5.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 5 WROCŁAW ROZMAWIA Cel: zorganizować wigilię dla 350 osób – samotnych, potrzebują- cych, matek z dziećmi, których ojcowie walczą na wojnie. W tym roku po raz pierwszy Wigilia Pełna Ciepła ma się odbyć dwukrot- nie. Katolicka 24 grudnia, a obrządków wschodnich 6 stycznia. Czy to się uda? Zależy od pomocy i zaangażowania wrocławian. I Maciej Wołodko „Ogrzejemy halę, udekorujemy ją bożonarodzeniowymi ozdobami, rozstawimy stoły i przykryjemy je białymi obrusami. Zastawimy je tradycyjnymi wigilijnymi potra- wami i zaprosimy do nich tych, którzy najbardziej tego potrze- bują. Chcielibyśmy, aby znalazło się u nas miejsce dla ponad 350 osób. Bez waszej pomocy sobie jednak nie poradzimy” – piszą organizatorzy. Spotkajmy się 14 listopada – Musimy zaplanować sobie pra- cę. Na pewno podzielimy się na dwie grupy: jedną zajmującą się wigilią 24 grudnia i drugą, ob- sługującą wigilię prawosławną 6 stycznia. Zapraszam wszystkich chętnych na spotkanie dla wo- lontariuszy, które odbędzie się 14 listopada o godz. 17 w budynku biurowym Czasoprzestrzeni przy ul. Tramwajowej – mówi Adela Jakielaszek z Czasoprzestrzeni. Przed wolontariuszami sporo za- dań, takich jak: szukanie u pro- ducentów żywności, poszukiwanie sponsorów, organizacja ciast, któ- re będą pieczone w domach przez prywatne osoby – zwiezienie ich, pokrojenie, podanie, dekorowanie i przygotowanie hali. Trzeba też zdobyć choinki, przejrzeć ozdoby. Rozłożyć stoły, krzesła, wypraso- wać obrusy. Obsługa wieczerzy Pomoc potrzebna będzie również do obsługi wieczerzy – 24 grud- nia i 6 stycznia. – Najwięcej osób potrzebujemy na 24 grudnia. Na pewno (podobnie jak ostatnio), pomogą nam wolontariusze pra- wosławni, którym nie koliduje to z obchodami świąt we własnych domach. Ale zapraszam do po- mocy również katolików. Potrze- bujemy was zarówno 24 grudnia, jak i 6 stycznia – zachęca Adela Jakielaszek. To już czwarty raz Pierwszy raz odbyła się w 2017 roku, wówczas jeszcze dla 50-60 osób. W 2018 i 2019 organizowa- na była już w dużej hali zajezd- ni, dla setek osób. Później – ze względu na Covid-19 – wieczerzę wigilijną trzeba było pakować na wynos. – Teraz wracamy do formy sta- cjonarnej. Dążymy do tego, żeby znalazło się miejsce i po- częstunek dla co najmniej 350 osób. Chcemy ustawić też sce- nę. Wspólne kolędowanie roz- pocznie dla nas wrocławska artystka i animatorka kultury Olga Chojak. Pani Olga prowa- dzi Pracownię Pieśni Polskich we Wrocławiu, jej grupa ma u nas w Czasoprzestrzeni próby – wy- jaśnia Jakielaszek. Jak dodaje, w przypadku wigilii obrządków wschodnich, Czaso- przestrzeń ma bazę osób niepeł- nosprawnych oraz matek z ma- łymi dziećmi. Wigilia 24 grudnia ma być otwarta dla każdego, kto przyjdzie. Zrzuć się na posiłek Jeden wigilijny posiłek to koszt 50 zł. Możesz go komuś zafun- dować, biorąc udział w zrzut- ce. Zbiórkę pieniędzy na Wigilię Pełną Ciepła w Czasoprzestrzeni znajdziecie na stronie zrzutka. pl/vg7ey5. › Więcej na wroc.city/WigiliaPelnaCiepla Pomóżcie zorganizować dwie Wigilie Pełne Ciepła MIECZYSŁAW MICHALAK Aż tylu wolontariuszy szykowało wigilię dla setek osób w dużej hali zajezdni przed pandemią 18 listopada w DCF rozpocznie się AfryKamera. Pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej festiwal, którypromujekinoafrykańskieinajwiększawPolsceimprezapoświęconakulturzetegokontynentu. I Maciej Wołodko Wrocławska odsłona festiwalu współorganizowana jest przez Fundację Przyjaźń Sztuka Edu- kacja i Dolnośląskie Centrum Fil- mowe, w którym zobaczymy wy- bór perełek kina afrykańskiego. Oprócz wyboru doskonałych fil- mów, przedstawiających różno- rodność kulturową i artystyczną tego kontynentu, w ramach fe- stiwalu odbywać się będą panele dyskusyjne dotyczące ekofemi- nizmu, migracji, kobiet i wojen, a także warsztaty dla dzieci czy koncert Emose Uhunmwangho, aktorka wrocławskiego Teatru Capitol. Festiwal potrwa cztery dni, od 18 do 21.11. Projekcje będą odbywały się w DCF, ul. Piłsud- skiego 64a, sala Lalka. W piątek (18.11) o godz. 18 roz- pocznie się pokaz filmu „Black Mambas” w reż. Lena Karbe, a o godz. 20.30 gala otwarcia i pokaz filmu „Żona grabarza” w reż. Khadar Ayderus. W sobo- tę (19.11) będą cztery projekcje: godz. 11 film animowany dla dzieci „Opal”, reż. Alain Bidard, a po nim kreatywne warszta- ty plastyczne z Natalią Jerzak w Piano Bar; godz. 15 „Dopóki mogę iść”, reż. Stefan Arse- nijević; godz. 18 „Turkusowa suknia”, reż. Maryam Touzani; godz. 20.30 „Nayola”, reż. José Miguel Ribeiro. W niedzielę tak- że można przyjść na cztery spo- tkania: o godz. 11 na warsztaty interaktywne o Afryce dla dzieci (5-9 lat) z muzyką i wspólnym śpiewaniem z Mikołajem Wubi- szetem; godz. 15 „Nie ma pro- stej drogi do domu”, reż. Akuol de Mabior; godz. 17.30 „Pró- ba sił”, reż. Amil Shivji; godz. 19.30 „Mars Jeden”, reż. Gabriel Martins. Poniedziałek to dzień zamknię- cia festiwalu. O godz. 18 w sali Warszawa odbędzie się pokaz filmu dokumentalnego „Królowie rumby” w reż. Alan Brain Delga- do, a o godz. 20 recital Emose Uhunmwangho. › Więcej na wroc.city/AfryKamera22 Afryka, kamera, akcja! Zobacz niezwykłe filmy Plakat autorstwa Honoraty Karapudy nawiązuje do afrofuturyzmu
  • 6.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 6 KOMUNIKACJA Ulica Pomorska jest remontowana i nieprzejezdna od kilku tygodni. Robotnicy teraz zajęli zachodnią część placu Staszica, włącz- nie z jezdnią i torowiskiem, a to oznacza, że tramwaje pojadą innymi trasami. Przebudowa potrwa jeszcze kilkanaście miesięcy. I Błażej Organisty Wrocławskie Inwestycje podpisa- ły umowę na przebudowę ul. Po- morskiej i zachodniej części pl. Staszica latem tego roku. Prace ruszyły na przełomie sierpnia i września. Na pierwszy ogień poszła ulica Pomorska, która jest remontowana do dziś i nadal bę- dzie. W związku z tym pozostanie nieprzejezdna dla samochodów. Ruszył drugi etap prac Teraz nadszedł czas na rozpoczę- cie etapu drugiego (od 6 listopa- da), czyli przebudowę zachodniej strony pl. Staszica. Chodzi o frag- ment, który jest przedłużeniem ul. Pomorskiej – do skrzyżowania z ul. Łowiecką. On również jest zamknięty na czas remontu. Do naprawy lub wymiany są: jezdnia, chodniki, torowisko, oświetlenie, sieci podziemne. Pojawią się dro- gi i przejazdy rowerowe, przej- ścia dla pieszych i rośliny, w tym drzewa. Uwaga na trasy 15, 70 i 74 Ważną częścią przebudowy jest wymiana infrastruktury tram- wajowej. Nie tylko torowiska, ale także przystanków i peronów. To oznacza, że tramwaje 15, 70 i 74 nie mogą jeździć przez pl. Sta- szica przez około rok. Termin zakończenia przebudowy ul. Po- morskiej i części pl. Staszica pla- nowany jest na pierwszy kwartał 2024. Inwestycja realizowana jest przy udziale środków z Polskiego Ładu. Kwota dofinansowania to ponad 63 mln zł. Koszt całości to ok. 66,4 mln zł. Tramwaje linii 70 i 74 kursu- ją w obu kierunkach od pl. Po- wstańców Wielkopolskich przez ul. Trzebnicką i Żmigrodzką do pętli Poświętne. Tramwaje linii 15 zostały skie- rowane w obu kierunkach od pl. Powstańców Wielkopolskich przez ul. Trzebnicką do pętli Karłowice. Pomiędzy pl. Powstańców Wiel- kopolskich a Osobowicami zosta- ła uruchomiona okresowa linia autobusowa 714, która kursuje przez ul. Reymonta, most Oso- bowicki i ul. Osobowicką z czę- stotliwością co 10 minut. Pasażerowie, którzy skasowali bilet jednorazowy w tramwaju linii 15, 70 lub 74, będą mogli kontynuować podróż autobusem linii 714 oraz autobusem linii K i 142 (na odcinku Pomorska – Łużycka – Pomorska). Ta zasa- da również będzie obowiązywała w kierunku powrotnym. Skaso- wany bilet będzie zachowywał ważność nie dłużej niż przez 90 minut. 714 z Powstańców Wlkp. na Osobowice To już 25. Moderus Gamma 2 w MPK Kolejny, nowy Moderus Gamma 2 będzie woził pasażerów we Wrocławiu. To już 25. wóz tego typu w stolicy Dolnego Śląska. I Michał Kurowicki Tym razem jego patrona mają wybrać wrocławscy dziennikarze. – Przede wszystkim cieszę się, że do Wrocławia przyjechał 25. Moderus Gamma 2. Chciałbym poprosić przedstawicieli me- diów, żeby wybrali jego patrona. Mam nadzieję, że uda się to zro- bić do końca roku. Wierzę, że znajdziecie dobrego kandydata, który będzie god- nie reprezentował wrocław- skie dziennikarstwo, a może i cały Wrocław – mówił podczas prezentacji nowego tramwa- ju Krzysztof Balawejder, prezes MPK. Łącznie w ciągu ostatnich kilku lat na nowy tabor i remont to- rów przeznaczono miliard złotych z budżetu miasta. Zmodernizowa- no 152 tramwaje i 183 autobusy. Jak dotąd patronami nowych tramwajów we Wrocławiu zosta- ło pięć osób: Adam Wójcik, Edyta Stein, ks. Stanisław Orzechowski, Maria Koterbska i Andrzej Wali- górski. Jeśli prace pójdą zgodnie z planem, remont ul. Pomorskiej zakończy się w pierwszym kwartale 2024 roku OLEKSANDR POLIAKOVSKY Nowy tramwaj został zaprezentowany dziennikarzom na ul. Widok MICHAŁ KUROWICKI Wymienili rozjazdy przy Zwierzynieckim MPK Wrocław zakończyło trzymiesięczne prace na to- rowisku przy moście Zwie- rzynieckim. Podczas remontu wymienione zostały rozjazdy tramwajowe przy skrzyżowa- niu ul. Mickiewicza i Wajdy. Zadanie zostało wykonane jako część akcji zwanej TORYwolu- cją. Tramwaje jednak pojadą mostem Zwierzynieckim do- piero po zakończeniu remon- tu przeprawy. ZDiUM stara się zdążyć przed końcem roku, ale ze względu na specyfikę robót, które pozostały do wykonania, trzeba liczyć się z przesunię- ciem terminu na przyszły rok. Do wykonania pozostały prace, które wymagają dobrej pogody. 9, 17 i 33 kursują inaczej Trwa remont torowiska tram- wajowego przy skrzyżowaniu al. Kochanowskiego z al. Ró- życkiego, więc tramwaje 9, 17 i 33 kursują innymi trasami. 9 i 17 jeżdżą od skrzyżowania ul. Sienkiewicza i Piastowskiej objazdem w obu kierunkach przez ul. Piastowską, pl. Grun- waldzki, ul. Skłodowskiej- -Curie, most Zwierzyniecki i ul. Mickiewicza do pętli Sępo- lno. Linia 33 od ronda Reaga- na kursuje w obu kierunkach przez ul. Skłodowskiej-Curie, most Zwierzyniecki i ul. Mic- kiewicza do Sępolna. Na czas remontu, który potrwa do ok. 11 grudnia, MPK wprowadziło autobus okresowy 709, który kursuje co 10 minut. Nowa zielona trasa W tym roku rowerzyści poja- dą nową drogą wzdłuż ul. Są- dowej. Dojazd do centrum od pl. Legionów będzie dużo wy- godniejszy. Drogę budują nad fosą. Oprócz niej powstaną przejazdy rowerowe i przejścia dla pieszych, a także chodnik z przepuszczalną nawierzchnią żywiczną, która ułatwi życie rosnącym w pobliżu roślinom. A tych na ul. Sądowej nie za- braknie. Sadzonych jest wła- śnie 17 nowych drzew, a także liczne krzewy. Inwestycja jest realizowana w ramach WBO. Jej koszt to ok. 2,5 mln zł.
  • 7.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 7 INWESTYCJE Nowe miejsca rekreacji i ławeczki dla mieszkańców, równa nawierzchnia zamiast klepiska, dodatkowe oświetlenie i nowoczesne miejsca zbiórki odpadów, a wszystko zanurzone w zieleni. To wrocławskie podwórka, które przeszły metamorfozę w ramach Programu Kompleksowej Modernizacji Podwórek Komunalnych na lata 2021-24. I Paulina Czarnota W ramach programu zostanie wy- remontowanych w sumie 35 gmin- nych wnętrz, które są pod opieką spółki Wrocławskie Mieszkania i Zarządu Zasobu Komunalnego. Łącznie prace pochłoną około 60 mln złotych. – Wykonywane są prace poprawia- jące komfort korzystania z wnętrz. Najczęściej mieszkańcy skarżą się na nierówną nawierzchnię, kałuże po intensywnych opadach i brak miejsc rekreacji. Dlatego prace re- witalizacyjne to przede wszystkim bardzo kosztowne prace ziemne związane z budową odwodnienia, układu komunikacyjnego, dróg wewnętrznych, chodników, ścieżek i miejsc parkingowych – zaznacza Katarzyna Galewska z Wrocław- skich Mieszkań. Zielone miejsca spotkań W remontowanych podwórkach pojawiają się nowoczesne miej- sca zbiórki odpadów – tam, gdzie jest taka możliwość, projektowane są pojemniki podziemne i pół- podziemne. Ważnym elementem w projektowanych wnętrzach jest zieleń, którą WM i ZZK starają się zachować i uzupełniać nasadzenia- mi drzew, krzewów i bylin. Strefy rekreacji muszą uwzględniać po- trzeby wszystkich grup miesz- kańców. Dlatego powstają place zabaw, boiska do gier zespołowych czy siłowni plenerowych oraz ła- weczki dla seniorów. Wnętrza te zostają też doświetlone. Gruntowny lifting już za nimi Od początku trwania programu metamorfozę przeszło już 14 wro- cławskich podwórek. Prace kosz- towały w sumie blisko 13 mln zł. Wrocławskie Mieszkania dotych- czas wykonały dwie rewitalizacje. Mowa o wnętrzach w obrębie ulic: Nehringa, Nauczycielskiej i Curie- -Skłodowskiej oraz Nyskiej i Ser- nickiej. Koszt prac to 1,05 mln zł. – W przygotowaniu są projekty dla kolejnych 6 podwórek, których re- alizacja przewidziana jest w ciągu najbliższych dwóch lat, a szacowa- ny koszt to ponad 17 mln zł. Obec- nie trwa opracowanie dokumen- tacji projektowych i pozyskiwanie niezbędnych zgód oraz ustaleń dla ich realizacji – tłumaczy Katarzyna Galewska z Wrocławskich Miesz- kań. Natomiast ZZK we Wrocławiu wy- remontował już 12 podwórek (za blisko 12 mln zł) w obrębie ulic: ◼ Pobożnego, Trzebnickiej, Myśliwskiej, Jagiellończyka; ◼ al. Hallera 125-137; ◼ pl. Nowy Targ, Jodłowej, pl. Nankiera, Piaskowej; ◼ Kotlarskiej, Łaciarskiej, Nożowniczej, pl. Nowy Targ; ◼ Piłsudskiego, Świdnickiej, pl. Kościuszki, ul. Kościuszki, Stawowej; ◼ Pułaskiego, Traugutta, Mierniczej, Komuny Paryskiej; ◼ Braniborskiej, Trzemeskiej, Legnickiej, Dobrej; ◼ Cybulskiego, Pomorskiej, Dubois, Drobnera; ◼ Pobożnego, Niemcewicza, Ołbińskiej, Jedn. Narodowej; ◼ Oleśnickiej, Poniatowskiego, Jedności Narodowej, Kluczborskiej, Żeromskiego; ◼ Jedności Narodowej, Ołbińskiej, Krętej, Słowiańskiej, Roosevelta; ◼ Ziemowita, Legnickiej, Nabycińskiej, Dobrej. – W planie na nadchodzące dwa lata mamy na liście jeszcze 12 po- dwórek – mówi Anna Olbryt z ZZK. › Zobacz, które podwórka pójdą do remontu na wroc.city/ RewitalizacjaPodworek Trwa wielka rewitalizacja wrocławskich podwórek Jednymzwyremontowanychpodwórekjesttoprzyal.Hallera125-137.Zyskałozieleń,ławki,huśtawkę Ruszył remont fontanny na pl. Orląt Lwowskich. Podczas prac zostanie usunięta wierzchnia war- stwa betonu, a misa będzie pokryta powłoką przypominającą piaskowiec. Dzięki temu fontanna zyska efektowny wygląd i nawiąże kolorystyką do historycznej barwy Dworca Świebodzkiego. I Paulina Falkiewicz Fontanna na pl. Orląt Lwow- skich, która tworzy kompozycję z gmachem Dworca Świebodz- kiego, nie jest obiektem zabyt- kowym. Zaprojektowało ją biuro AP SAP Projekt Zachód z Wro- cławia, w oparciu o historycz- ne ryciny i widokówki z czasów przedwojennego Breslau. – Cembrowina fontanny jest wykonana z betonu, który z bie- giem czasu uległ zniszczeniu i nie wygląda już estetycznie. Odpryski, wykruszenia i spęka- nia nie przydają jej uroku. Przed wyłączeniem fontanny stwier- dziliśmy również nieszczelno- ści w misie powodujące drobne wycieki – tłumaczy Ewa Mazur z Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu. Prace remontowe będą polegać na usunięciu wierzchniej war- stwy betonu i pokryciu misy powłoką imitującą piaskowiec. Fontanna zyska bardziej efek- towny wygląd i nawiąże kolo- rystyką do historycznej barwy Dworca Świebodzkiego. Obecnie trwają prace związane z usu- waniem kolejnych warstw ma- latury, którą pokryto betonową cembrowinę. Po usunięciu i oczyszczeniu niecki z pozostałości farb zo- staną wykonane prace uszczel- niające, a następnie nałożona powłoka. Kolor powłoki będzie imitacją piaskowca bolesławieckiego. Z takiego piaskowca są wyko- nane figury Walki i Zwycięstwa, ustawione przy pl. Jana Pawła II we Wrocławiu. Zakończenie remontu fontan- ny planowane jest jeszcze w tym roku, przed nastaniem zimy. Koszt realizacji wyniesie 98 tys. zł. Na remont czekają jeszcze dwa inne zdroje: na pl. Gołębim i Szermierz na placu przed Uni- wersytetem Wrocławskim. Fontanna na pl. Orląt Lwowskich w trakcie „spa” OLEKSANDR POLIAKOVSKY Remont fontanny powinien się zakończyć jeszcze w tym roku ZZK INWESTYCJE
  • 8.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 8 DLA MIESZKAŃCA Wrocław jest pierwszym miastem w Polsce, w którym startuje Akademia H20. Projekt przygotowany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji skierowany jest do uczniów drugich klas szkół podstawowych i ma za zadanie nauczyć ich szacunku do wody i środowiska. Jakie zajęcia czekają dzieci? I Paulina Falkiewicz Akademia H2O jest odpowie- dzią na problemy współczesnego świata. Gwałtowne zjawiska po- godowe, takie jak susza, upały, ulewne deszcze czy bezśnieżne zimy to od kilkunastu lat nasza codzienność. Dlatego równolegle z nauką czytania, pisania i licze- nia we Wrocławiu dzieci będą się uczyć szacunku do wody i środo- wiska. Zostań studentem Akademii Projekt przygotowany przez MPWiK skierowany jest do uczniów drugich klas szkół podstawowych. Ma za zadanie oswoić ich z otaczającą przyro- dą, wzmocnić edukację ekolo- giczną w szkołach oraz rozwijać w dzieciach odpowiedzialności za środowisko. Opiera się na autor- skich scenariuszach zajęć, które ułatwią nauczycielom przekazy- wanie wiedzy najmłodszym. Każdy mały student Akademii otrzyma własny zeszyt ćwiczeń. Książki zostały przygotowane w trzech wersjach językowych – polskiej, ukraińskiej i angiel- skiej. Założeniem projektu jest przeprowadzenie przez nauczy- ciela 14 zajęć. Podczas lekcji będą rozmawiać z dziećmi o wodzie w kosmosie, suszy, deszczu, oszczędzaniu wody, piciu kra- nówki czy zmianach klimatycz- nych. Uczniowie zobaczą filmy edukacyjne, a także wspólnie z nauczycielami wykonają do- świadczenia. W objaśnieniu trud- nych zagadnień pomogą im plan- sze edukacyjne. Pierwsi w Polsce – Każdego roku edukacja ma nowe priorytety. W tym roku jednym z najważniejszych te- matów, który poruszamy we wrocławskich szkołach, jest edukacja ekologiczna – mówi Jarosław Delewski, dyrektor Departamentu Edukacji Urzędu Miejskiego Wrocławia. – Jeste- śmy pierwszym miastem w Pol- sce, które uruchamia takie zaję- cia priorytetowo. Jestem dumny z wrocławskich nauczycieli, którzy są ambasadorami na- szych działań. 7 tysięcy uczniów podstawówek dostanie karty pracy z zadaniami poświęcony- mi wodzie – dodaje. – Zaplanowaliśmy zajęcia doty- czące oszczędzania wody, zmian klimatycznych, deszczu i retencji. Przybliżymy informacje o tym, skąd pochodzi woda dla wrocła- wian, a nawet, jak ta wyjątkowa substancja powstała we wszech- świecie. Trzymamy kciuki za wszystkich studentów Akademii H2O! – zapewnia Marcin Garcarz, wiceprezes MPWiK. Było bardzo fajnie Po lekcji pokazowej, która odby- ła się 3 listopada podczas inau- guracji projektu Akademia H2O w Szkole Podstawowej nr 67 przy pl. Muzealnym 20, dzieci były zachwycone. Wołały jedno przez drugie: – Można się dużo nauczyć, na przykład jak dbać o wodę. – Zajęcia były bardzo fajne. Właśnie kolorujemy i czy- tamy komiksy. – Dowiedzia- łem się, że jak nie będzie tlenu i wody, to możemy umrzeć – tłu- maczyli drugoklasiści. Udział w projekcie jest bezpłatny. Uczniowie mogą kontynuować go w klasie trzeciej. Materiały dy- daktyczne można pobrać ze strony internetowej MPWiK. › Więcej o projekcie na stronie wroc.city/AkademiaH2O Akademia H2O uczy dzieci klas II szanować wodę Inauguracja projektu Akademia H2O odbyła się w Szkole Podstawowej nr 67 przy pl. Muzealnym 20 Widziałeś na mieście kogoś w bluzie z herbem Wrocławia, mignęły ci u kolegi skarpetki z krasnalami, a może sąsiadka chroniła się przed deszczem pod parasolem z emblematem miasta? Ty też możesz je mieć – odwiedź WROsklep.pl i spraw prezent sobie lub komuś bliskiemu. Może już na święta? I Agata Zięba W internetowym sklepie z wro- cławskimi gadżetami kupimy sy- gnowane znakiem miasta: ◼ bluzy z kapturem i bez (S– XXL) – 90-110 zł, ◼ T-shirt (S-XL) 40 zł, ◼ czapkę z daszkiem za 45 zł, ◼ komin na szyję za 18 zł, ◼ skarpety (różowe 35-40 i czar- ne 38-46) za 21 zł, ◼ kubek (300 ml) za 16 zł, ◼ ręcznik (100x200 cm) – 168 zł, ◼ parasol za 56 zł, ◼ torbę bawełnianą z krótkimi uszami za 20 zł, ◼ workoplecak za 80 zł, ◼ powerbank (10 tys. mAh za 90 zł) ◼ pendrive (16 GB za 22 zł). Dla dzieci też się coś znajdzie, bo w ofercie jest m a s k o t k a w r o c ł a w - s k i e g o k r a s n a l a w d w ó c h rozmiarach (15 cm za 34 zł i 25 cm za 43 zł). Noszą je nie tylko wrocławianie, ale i ambasadorzy i wielbiciele naszego miasta: radna Wan- da Ziembicka-Has, konsul honorowy In- dii Kartikey Johri, znany kucharz Piotr Kucharski, muzycy Magda Zawartko i Grzegorz Pia- secki i znani sportowcy – pływaczka Oliwia Ja- błońska, siatkar- ki Volley W r o c ł a w , ż u ż l o w i e c Maciej Janow- ski, zapaśnik Damian Janikowski czy piłkarz Dariusz Sztylka. Gadżety można zamówić z wysyłką do domu lub odebrać osobiście w Strefie Kul- tury, która prowadzi sklep przy ul. Mazowieckiej 17. – WROsklep to miejsce, w któ- rym można zakupić nie tylko bluzy miejskie, ale także wiele innych wyjątkowych wrocław- skich gadżetów. Jestem pewny, że każdy znajdzie tu coś dla sie- bie i najbliższych – także poszu- kując świątecznych upominków – mówi Radosław Michalski, dy- rektor Wydziału Promocji i Tury- styki UMW. › Sklep z gadżetami znajdziesz pod adresem wrosklep.pl Kochasz Wrocław? Odwiedź sklep z WROgadżetami MATEUSZ BRAL MPWIK
  • 9.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 9 Weź udział w edycji patriotycznej WrocWalk Marathon 2022 i odkrywaj Wrocław – miasto spotkań. Zapisy na dwa tysiące pakietów startowych już się zakończyły. Ale z naszą mapą możesz wziąć udział w zabawie – 11.11 w godz. 10-19. I Redakcja WrocWalk Marathon 2022 to ro- dzinne wydarzenie, które polega na zbieraniu pieczątek podczas poznawania najbardziej intere- sujących punktów w stolicy Dol- nego Śląska. Uczestnicy mają do dyspozycji aż trzy trasy. Na każdej z nich czeka- ją atrakcje umieszczone w ciekawych lokalizacjach. Trzy trasy Do wyboru jest, jak w zeszłym roku, trasa rodzinna (6 km), trasa historyczna (6 km) oraz rekreacyjna (18 km). Na każdej z nich znajdują się najpiękniejsze i najbar- dziej interesujące zakątki Wrocławia, takie jak: Wie- ża Matematyczna, park Południowy czy Muzeum Te- atru. W do- d a t k u , t o s a m i uczestnicy wybierają swój punkt startu i ustalają kolejność zdobywania pieczą- tek. Na zawodników czekają specjalne koszul- ki i medale. Pakiety poszły jak świeże bułeczki... Żeby wziąć udział w za- bawie 11 listopada, trzeba było wcześniej się zapisać i wpłacić 40 zł. Podawali- śmy tę informację w biulety- nie wroclaw.pl 27 paździer- nika. Oni w dniach 9-11.11 mogą odebrać pakiety starto- we w sekretariacie WrocWalk Marathon 2022 (-> patrz ram- ka) i wyruszyć w wybraną przez siebie trasę 11 listopada, zbiera- jąc po drodze pieczątki w za- znaczonych na mapie miej- scach. Mogą też zwiedzać wnętrza danych obiek- tów i korzystać z atrakcji do- datkowych, a po zebra- niu kom- p l e t u stempli, ode- brać na mecie w Rynku w godz. 10-19 me- dal z wizerunkiem orła Wojsk Wielko- polskich, używane- go w dwudziestoleciu międzywojennym. Czas pokonania trasy nie jest istotny, kolejność zbie- rania pieczątek również – liczy się sam udział w imprezie. Nie masz pakietu? Wyrusz z naszą mapą Dla osób, które nie zapisały się, bo nie miały zamiaru albo nie zdąży- ły, wprawdzie nie otrzymają tym razem gadżetów i medali, przygotowaliśmy na str. 10-11 tego wydania biu- letynu wroclaw.pl mapkę jednej z tras – rodzinnej. Wystarczy, że wyjmiecie ze środka numeru i ru- szycie po pieczątki 11 listopada. Punkty na trasie ro- dzinnej znajdują się w n i e w i e l k i c h odległościach od siebie, ale n a p e w n o z a p e w n i ą r o z r y w - kę tropienia i zwiedzania dla najmłod- s z y c h . K a ż d y c h ę t n y może zatem przekonać się na wła- snej skórze, na czym polega idea spaceru. Co prawda, bez uiszczenia opłaty startowej nie dosta- nie medalu i gadżetów, ale będzie miał okazję wziąć udział w radosnym świętowaniu 11 listopada. Pamiętajcie, zwiedzanie rozpoczyna się o godz. 10, a na metę trzeba dotrzeć do godz. 19. Tam za- miast medalu dosta- niecie biało- -czerwone kotyliony. Miejsca na ma- p i e d o odkrycia to: Wieża Ma- tematyczna, Muzeum Poczty Polskiej i Telekomuni- kacji, Opera Wrocław- ska, Narodowe Forum Muzyki, Muzeum Te- atru, Pomnik Bolesława Chrobrego, Teatr Mu- zyczny Capitol, Pałac Kró- lewski, Muzeum Pana Tade- usza, Stary Ratusz. Inscenizacje historyczne Organizatorzy przygotowa- li także atrakcje dodatkowe – dostępne bez opłaconego pakietu startowego. Będą to patriotyczne insce- nizacje historyczne, zorganizowane przez- Stowarzyszenie Odra-Nie- m e n ( n a północnej p i e r z e i R y n k u , c z y - l i t a m , gdzie są k a - mienice nr 42-60) i wystawy oraz akcje edukacyj- ne Instytutu Pamięci Narodowej. Do dyspo- zycji uczestników będą też stoiska partnerów organizatora, prezentujących swoje codzienne działania we Wrocławiu, to np.: Wrocławskie Centrum Rozwoju Społecznego, Strefa Kultury Wro- cław, Ekosystem, Bank Żywności, Departament Zrównoważonego Rozwoju czy Miejskie Przedsię- biorstwo Komunikacyjne. Różne odcienie patriotyzmu – Chcemy zaprosić wszystkich mieszkańców Wrocławia do jesz- cze lepszego poznania naszego wspólnego miasta spotkań – tłu- maczy Łukasz Wójcik, dyrektor Młodzieżowego Centrum Sportu Wrocław, organizatora WrocWalk Marathon. – Patriotyzm ma róż- ne odcienie: od wspominania wydarzeń historycznych, przez działania proekologiczne i dbanie o lokalne środowisko naturalne, aż po reprezentowanie swojej małej ojczyzny w rozgrywkach sportowych i doskonalenie swo- jej formy fizycznej – podkreśla dyrektor Wójcik. MCS (2) Spacer na medal przez atrakcje Wrocławia Pakiety startowe można odebrać w sekretariacie WrocWalk Marathon 2022 w barze BarBara, ul. Świdnicka 8b. Biuro będzie funkcjonować: 9.11 w godz. 15 – 19 10.11 w godz. 9 – 18 11.11 w godz. 9 – 14 Zbieranie pieczątek rozpocznie się 11.11 o godz. 10 i potrwa do godz. 16. Medale wręczane będą w godz. 10-19 na mecie na wrocławskim Rynku. Z MIASTA Na tych, którzy zapi- sali się na WrocWalk Marathon 2022 i wyku- pili pakiet startowy, na mecie w Rynku czekać będzie specjalny medal pamiątkowy. Krasnale prezentują jego awers, a wyżej, przy kotylionie, widać jego rewers. Kto nie zapisał się i nie wyku- pił pakietu, dostanie na mecie kotylion. www.wrocwalkmarathon.pl
  • 10.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNY URZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 10 Z tą mapką możesz: 1. Odwiedzać punkty kontrolne w godz. 10-16 i zbierać stemple. 2. Korzystać z zaznaczonych atrakcji dodatkowych. 3. Otrzymać kotylion na mecie. Z tą mapką nie możesz: 1. Zwiedzać wnętrz obiektów. 2. Otrzymać medalu i gadżetów.
  • 11.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 11
  • 12.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 12 NASZE OSIEDLA Wcześniej był tu monopolowy, teraz nad kameralną kawiar- nio-księgarnią przy ul. Pomor- skiej 19 unosi się duch „Stu lat samotności” Marqueza. Można tu pisać na ścianie, posłuchać koncertu i napić się Osieckiej z lawendą. I Mariola Szczyrba Za oknem na ulicy wielki remont, szum przejeżdżających aut, a w środku ludzie przy stolikach piją kawę o nazwie Osiecka z la- wendą albo Marqueza z czekoladą i czytają wiersze. Tu czas płynie inaczej. W październiku macon- dowicze czytali wywiad z Tade- uszem Konwickim z książki „Bez pośpiechu”. W listopadzie z im- petem wejdzie Hłasko. Reżyserka z rysowniczką... Julia Wernio to „serce i tem- perament Macondo”, prowa- dzi to miejsce wspólnie z córką Leną Czerniawską. Z zawodu jest reżyserką teatralną, skoń- czyła studia polonistyczne we Wrocławiu. Po nich wyjechała do Krakowa, a później tworzyła teatr im. Witkacego w Zakopa- nem. Była też dyrektorką w te- atrze Współczesnym we Wrocła- wiu. Z kolei jej córka Lena jest rysowniczką i graficzką. ... na placu zabaw Macondo powstało 9 lat temu. – To taki plac zabaw, na którym można wszystkiego spróbować, zatrzymać się na chwilę – mówi Lena Czerniawska. Najpierw jest sklepik pełen książek, obrazów, artystycznej biżuterii i figurek. W głębi – Cafe Macondo. Ka- wiarnio-księgarnia otwarta jest codziennie, także w soboty i nie- dziele w godz. 12–20. › Program wydarzeń na wroc. city/MacondoProgram. NADODRZE Macondo – artystyczna wysepka na Pomorskiej PILCZYCE Zbiornik przeciwpożarowy zostanie skateparkiem Na skwerze u zbiegu ulic Rękodzielniczej, Górniczej i Tkackiej rozpoczęły się prace przy budowie skateparku. Będzie to oświetlony plac z przeszkodami do jazdy na deskorolkach, rowerach, rolkach i hulajnogach. Otwarcie zaplanowano na drugą połowę 2023 r. I Michał Kurowicki Na Pilczycach, na skwerze oto- czonym ulicami Rękodzielniczą, Górniczą i Tkacką, przez wiele lat istniał betonowy zbiornik prze- ciwpożarowy. W połowie paź- dziernika rozpoczęły się prace, które zupełnie zmienią funkcję tego miejsca. W starym zbiorniku Zamiast starego zbiornika na wodę, o wymiarach 20 na 31 metrów, powstanie... skatepark. Będzie miał formę gładkiej, żel- betowej płyty z wyprofilowany- mi przeszkodami, przystoso- wanymi specjalnie do jazdy na deskorolkach, rolkach, hulajno- gach i rowerach. Miejsce będzie oświetlone. Inwestycja to jeden z projektów realizowanych w ramach Wro- cławskiego Budżetu Obywatel- skiego. Jej koszt to 2,7 miliona złotych. Prace prowadzi spółka Stonbud. Oddanie do użytku przewidziano na drugą połowę 2023 roku. Przy skateparku wykonawca posadzi rośliny (drzewa, krze- wy, trawę, byliny), ułoży ścież- ki i chodniki, zamontuje ławki, tablice informacyjne, kosze na śmieci. Dodajmy że we Wrocławiu po- wstają też dwa inne skateparki – na Sołtysowicach i Klecinie. › Więcej o skateparkach we Wrocławiu przeczytasz na wroc.city/Skateparki Lena Czerniawska (na zdjęciu) prowadzi kawiarnio-księgarnię Macondo wraz z mamą Julią Wernio OLEKSANDR POLIAKOVSKY ZIM Stary zbiornik stanie się supermiejscem na akrobacje na kółkach Aula dla kultury na Szczepinie Aula szkolna w gmachu Ze- społu Szkół nr 1 przy ul. Słu- bickiej 29-33 jest już po ge- neralnym remoncie. Ma nową widownię na 180 miejsc i dużą scenę, która uzbrojona zosta- ła w multimedia i sceniczne reflektory. Na co dzień służy szkole, ale od lat jej współ- gospodarzem jest Wrocław- skie Centrum Doskonalenia Nauczycieli. Dzięki projekto- wi „Aula dla kultury” mogą z niej korzystać organiza- torzy wydarzeń, dla których wspólnym mianownikiem jest kultura lub edukacja. Ważne, żeby nie były to wydarzenia komercyjne i biletowane. Jak to zrobić? Należy skontakto- wać się z Krzysztofem Popie- lem z WCDN: k.popiel@wcdn. wroc.pl. Na Borku mamy trzy nowe krasnale Baleusz, Balea i Balejątko to rodzina krasnali, którą moż- na spotkać pod nowo otwartą we Wrocławiu drogerią przy ul. Ślężnej 130-134. Imiona wybrali klienci sklepu w gło- sowaniu na Facebooku. Projekt i rzeźbę wykonała Beata Zwo- lańska-Hołod. Maślice: zgłoś swoje wyroby na jarmark Coraz bliżej święta... Za- tem czas na kolejny Ma- ślicki Jarmark Świąteczny. Organizatorzy zapraszają do zgłaszania się wszystkie osoby, które samodzielnie wytwarzają: kartki okolicz- nościowe, ozdoby świątecz- ne, ręcznie szyte ubrania i dodatki, wytwory robio- ne na drutach czy szydeł- kiem, biżuterię, zabawki, makramy, obrazy, rzeźby, przetwory lub ciasta, czyli wszelkie dobra produkowa- ne lokalnie. Na miejscu za- pewnione będzie stanowisko ze stolikiem i krzesełkiem. Zgłoszenia przyjmowane są pod adresem: kolektywpo- myslow@gmail.com lub nr tel.: 661 587 857 do 26.11. Liczba miejsc ograniczona. Czas i miejsce: 11.12, CAL na Maślicach, ul. Suwalska 11.
  • 13.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 13 Rozpoczęło się wielkie zazielenianie ulicy Legnickiej i Lotniczej we Wrocławiu. Na tych dwóch ważnych arteriach posadzone zostaną aż 932 drzewa z 16 gatun- ków. Pierwsza lipa pojawiła się na pl. Strzegomskim w środę, 2 listopada. Kilkaset kolejnych jesionów, klonów, platanów zostanie nasadzonych jeszcze jesienią br. I Michał Kurowicki Jeszcze tej jesieni posadzonych zostanie kilkaset drzew na ul. Le- gnickiej i Lotniczej. Kolejne nasa- dzenia spółka Wrocławskie Inwe- stycje zamierza zrealizować wiosną 2023 roku. W większości drzewa przyjadą do stolicy Dolnego Ślą- ska z Holandii, ze szkółki z ponad 100-letnim stażem. Specjaliści wy- brali 16 różnych gatunków. 1 drzewo = tlen dla 10 osób Drzewa to naturalne klimatyzatory miasta, filtry gleby, wody i powie- trza, które obniżają temperaturę, zatrzymują deszczówkę, która ina- czej trafiłaby do studzienek. Po- prawiają jakość powietrza – jedno drzewo wytwarza w ciągu roku tlen wystarczający dla 10 osób. Dzięki zrealizowanym inwesty- cjom już teraz 81 proc. wrocławian ma dostęp do zielonych terenów w odległości do 300 m od domu. W obszarze śródmiejskim te licz- by są jeszcze wyższe, bo w bliskiej odległości zieleń ma aż 9 na 10 mieszkańców Wrocławia. – Projekt zazielenienia był długo analizowa- ny przez ekspertów ze względu na rozbudowane sieci podziemne oraz inżynierię ruchu – wyjaśnia Kata- rzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrówno- ważonego Rozwoju Urzędu Miej- skiego Wrocławia. – Na tych dwóch ulicach posadzi- my w sumie 932 drzewa. Planuje- my nasadzić na ul. Legnickiej 403, a na Lotniczej – 529. Wcześniej jednak musimy wymienić grunt, a także kompleksowo przygoto- wać miejsca pod nasadzenia, aby drzewa miały komfortowe warunki rozwoju – wyjaśnia Szymczak-Po- mianowska. Sadzenie potrwa do pierwszych mrozów Drzewa będą sadzone od listopada do momentu, kiedy będą sprzyjały temu warunki atmosferyczne. Co ważne, kilkanaście drzew – tam, gdzie jest to możliwe – ma po- jawić się w bliskim sąsiedztwie przystanków tramwajowych. Wrocław prowadzi szereg dzia- łań mających na celu zwiększenie liczby zielonych obszarów. Już te- raz zielone przestrzenie to ponad 10 tys. hektarów, czyli 41 proc. powierzchni miasta. Zdecydowana większość z tych terenów to par- ki, zieleńce czy zieleń nadrzeczna, które tworzą tzw. zieleń adaptacyj- ną, czyli pozytywnie wpływają na adaptację do zmian klimatu. 16 gatunków drzew Konsultanci z Uniwersytetu Przy- rodniczego zdecydowali, że na Le- gnickiej i Lotniczej nasadzonych zostanie aż 16 gatunków drzew, wśród nich: klony polne Elsrijk, lipy szerokolistne, jesiony wy- niosłe, klony pospolite, brzozy brodawkowate, lipy drobnolistne, leszczyny tureckie, świdośliwy Lamarcka, klony jawory, kasz- tanowce czerwone, ambrowce amerykańskie, lipy drobnolist- ne Greenspire, klony pospolite Schwedleri, platany klonolistne, topole osiki Erecta. – Decyzje o doborze gatunków zostały podjęte po analizie istnie- jących drzew w okolicy, tak aby zieleń była spójna w krajobrazie miasta. Wybrane zostały także drzewa, które będą dobrze sobie radziły w trudnych warunkach miejskich, przy ruchliwych arte- riach komunikacyjnych – tłumaczy prof. Monika Ziemiańska, dendro- log z Uniwersytetu Przyrodniczego. Legnicka i Lotnicza w lipach, klonach i platanach Wizualizacja nasadzeń drzew w ciągu ulicy Legnickiej w pobliżu centrum handlowego Magnolia Park Po dwuletniej pracy przyrodników i opracowaniu przez nich koncepcji zagospodarowania tere- nu, z uwzględnieniem jego walorów przyrodniczych, Urząd Miejski Wrocławia wystąpi do Re- gionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, by utworzyć na polach irygacyjnych rezerwat przyrody. I Redakcja Pola irygacyjne położone są w pół- nocno-zachodniej części Wrocła- wia i zajmują obszar ok. 1100 ha. Dla porównania – to teren 10 razy większy od parku Szczytnickiego. Przez ponad sto lat pola irygacyjne pełniły funkcję naturalnej oczysz- czalni ścieków dla aglomeracji Wrocławia. Były jedną z pierw- szych w Europie mechaniczno- -biologicznych oczyszczalni ście- ków. Działały do 2015 roku, kiedy to ich funkcję całkowicie przejęła rozbudowana Wrocławska Oczysz- czalnia Ścieków na Janówku. Wieloletnie użytkowanie pól iry- gacyjnych jako oczyszczalni ście- ków umożliwiło wykształcenie specyficznych zbiorowisk roślin- nych i stworzyło korzystne wa- runki do życia dla wielu gatunków zwierząt, szczególnie dla ptaków. Na ich obszarze występuje 206 cennych gatunków roślin, grzybów i porostów oraz zwierząt. Inwentaryzacja przyrodnicza obję- ła szatę roślinną i wszystkie gru- py zwierząt. Badania zrealizował zespół naukowców związanych z Wydziałem Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego we współpracy z firmą AVEN. Pra- ce inwentaryzacyjne wykazały, że teren ten stanowi ważną osto- ję zwierząt i roślin w środowisku podmiejskim, zlokalizowanym na obrzeżach dużego miasta. O znaczeniu przyrodniczym i kli- matycznym pól irygacyjnych de- cydują przede wszystkim: duża powierzchnia (ok. 1110 ha), są- siedztwo doliny Odry – jednej z największych rzek w kraju, sta- nowiącej naturalny korytarz eko- logiczny, sąsiedztwo doliny Wi- dawy, bliskość Lasu Rędzińskiego oraz brak oświetlenia i zagospoda- rowania terenu w postaci zabudo- wy wielkopowierzchniowej. Prezydent Wrocławia, zgodnie z procedurą, wystąpi z wnioskiem do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o ustanowienie na ob- szarze pól irygacyjnych rezerwatu przyrody o pow. 751 ha. Pola irygacyjne zmienią się w rezerwat przyrody? MACIEJ KULCZYŃSKI WystawęzdjęćprezentującychpolairygacyjnemożnaoglądaćwRynku WROCŁAWSKIE INWESTYCJE DLA MIESZKAŃCA
  • 14.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 14 Spektakularne sukcesy z mistrzowskimi tytułami na czele i piłkarze, którzy na stałe zapisali się w annałach polskiego sportu. Śląsk Wrocław obchodzi właśnie 75-lecie swego istnienia. Przy tej okazji 13 listopada Wojskowi przed własną publicznością na stadionie Tarczyński Arena we Wrocławiu podejmą Legię Warszawa. I Mateusz Lubański Jak to się zaczęło? W 1946 do Wrocławia przeniosła się z Prze- myśla Oficerska Szkoła Saperów. Przy wrocławskiej szkole założo- no klub sportowy Pionier. W 1947 do Wrocławia przeniosła się Ofi- cerska Szkoła Piechoty nr 1, przy której działalność rozpoczął KS Podchorążak. W tym samym roku oba kluby połączyły się i funkcjo- nowały najpierw pod nazwą Pio- nier, później kolejno jako OWKS i CWKS. W 1957 oficjalnie przyjęto nazwę WKS Śląsk. Dumna historia D w a t y - tuły mi- strza Pol- ski (1977, 2 0 1 2 ) , d w a P u - chary Pol- ski (1976, 1987), dwa S u p e r p u - chary (1987, 2012), Puchar Ekstraklasy (2009), trzy wicemistrzostwa kraju i mnó- stwo sukcesów drużyn młodzie- żowych – Śląsk Wrocław to już 75 lat historii pełnej sukcesów, ale i trudnych momentów. W sezonie 2022/23 zespół WKS-u już po raz 44. występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Dla młodszego po- kolenia kibiców najistotniejszym osiągnięciem jest zdobyte w 2012 mistrzostwo Polski. Sebastian Mila, Waldemar Sobota, Przemy- sław Kaźmierczak, Dariusz Sztyl- ka, Piotr Celeban, Mariusz Pawe- lec czy Krzysz- tof Woł- czek to postacie, których nikomu we Wrocławiu nie trzeba przedstawiać. Żywe legendy Historię wrocławskiego klubu tworzyli też inni zawodnicy, znani nie tylko z występów w barwach WKS-u. Władysław Żmuda, Ry- szard Tarasiewicz, Adam Matysek czy Jan Tomaszewski wielokrotnie reprezentowali Polskę na arenie międzynarodowej. Największymi ikonami Śląska Wrocław są Janusz Sybis i Tadeusz Pawłowski. Pierw- szy z nich to najlepszy strzelec w dziejach klubu, drugi zaś zwią- zany był ze Śląskiem nie tylko jako zawod- nik, lecz praco- wał z młodzie- żą i dorosłym z e s p o ł e m Śląska, któ- ry prowadził kilkukrotnie. Europejskie boje W swojej historii piłka- rze Śląska Wrocław wielokrotnie rywalizowali na arenie międzyna- rodowej. Krajowe sukcesy pozwa- lały na grę w europejskich pucha- rach. W sezonie 1975/76 Wojskowi po raz pierwszy zagrali w Pucha- rze UEFA, gdzie w 1/8 finału odpadli do- piero po dwume- czu z wielkim Liverpoolem. W kolejnym sezonie Śląsk rywalizował w Pucharze Z d o b y w c ó w Pucharów. Tam w ćwierćfinale wrocławianie zmie- rzyli się z innym wiel- kim klubem – Napoli. Przez lata do stolicy Dolnego Śląska przyjeż- dżały inne znakomi- te zespoły, jak Borussia Mönchengladbach, Real Sociedad czy Sevilla. Najbardziej pamiętnym dwumeczem ostatnich lat była rywalizacja z Club Brugge. Na Tarczyński Arenie piłkarze Ślą- ska wygrali 1:0, a w starciu wyjaz- dowym padł remis 3:3. Wielkie plany Choć w obecnym sezonie nasz ze- spół punktuje ze zmiennym szczę- ściem, w grze wrocławian widać wyraźną poprawę. Tylko w obec- nym sezonie Śląsk dwukrotnie po- konał aktualnych mistrzów Polski – Lecha Poznań. Podopieczni tre- nera Djurdjevicia są też pierwszym zespołem w lidze, który wygrał wyjazdo- we starcie z Wisłą Płock. Runda je- sienna sezonu 2022/23 dobie- ga końca, jed- nak wrocławian wciąż czekają dwa istotne boje. W środę, 9.11, Śląsk w Niepołomicach za- gra z Sandecją Nowy Sącz. Stawką tego poje- dynku jest ćwierćfinał Pucharu Polski. Cztery dni później, 13.11 do Wrocławia przyjedzie na mecz z okazji 75-lecia Śląska Legia Warszawa. Niezależnie od prze- ciwnika wierzymy w zwycięstwo, bo „choćby tu Ajax przybył, choć- by Benfika grała, wiara kibiców Śląska zawsze przy nim stała!”. WROCŁAWSKA HISTORIA Choćby tu Ajax przybył, choćby Benfika grała... Puchar Polski, rok 1976, Tadeusz Pawłowski – trzeci od prawej w górnym rzędzie, Janusz Sybis – piąty w dolnym Mistrzowie Polski 2011/2012. Kapitan Sebastian Mila – w pierwszym rzędzie czwarty od lewej, trener Orest Lenczyk – stoi pierwszy z lewej Janusz Sybis WKS ŚLĄSK (6)
  • 15.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 15 MY WROCŁAWIANIE Zapada zmrok, zapalają się latarnie, dzwoni katedra: bim-bam, i czasu nie ma. Przy podświetlonym stole, pochylony i skupiony, z pędzlem w dłoni i okularach na nosie stoi Zbigniew Jaworski. Prawdziwy mistrz w swoim fachu, z niegasnącym ogniem miłości do tego, co robi. A od kilkudziesięciu lat robi dzieła sztuki, które zachwycają Polaków, Japończyków, Francuzów i inne narody. A mógł zostać zawodowym lotnikiem… I Błażej Organisty O najstarszej części Wrocławia niby wszystko wiadomo, lecz z architektonicznego piękna i mi- stycznej aury Ostrowa Tumskiego wciąż wyłaniają się zdumiewające tajemnice. Okna budynku archi- diecezji pod adresem ul. Kanonia 11 patrzą na katedrę, którą upięk- szają rękodzieła z wyjątkowej pra- cowni Zbigniewa Jaworskiego. Już od progu czuć, że dzieją się tam rzeczy nadzwyczajne. Wystarczy się rozejrzeć. Na ścianach wiszą obrazy znakomitych malarzy, na podświetlanych stołach leżą kolo- rowe szkła, na podłodze stoją pie- ce, w których zmieściłby się doro- sły mężczyzna. Potrafią rozgrzać się do temperatury 1400 stopni Celsjusza. Przy nich drewniane meble i regały pełne barwionych szkieł w formatkach, poukładanych niczym winyle w sklepie muzycz- nym. Figurki świętych, wizerun- ki biskupów, list gratulacyjny od papieża, zdjęcia wnucząt i płyty z muzyką. Tego płomienia się nie ugasi Na tych stołach i w tych piecach rodzą się witraże klasy najwyż- szej. W katedrze są w kaplicach św. Elżbiety, Bożego Ciała, Zmar- twychwstania Pańskiego i w górnej części najważniejszej świątyni ka- tolickiej w mieście. Są w kościele św. Krzyża na Ostrowie, bazylice św. Elżbiety przy Rynku, u oblatów na Popowicach, w Starym Ratuszu. Budynki duchowe i świeckie zdobią także poza Wrocławiem i za grani- cami Polski: w Zamościu i Gdań- sku, Lęborku i Słupsku, w Zielo- nej Górze i Mińsku Mazowieckim, w Niemczech, a nawet w Australii i Japonii. Na widok czterech pór roku, zgło- szonych na konkurs, Japończycy krzyknęli z zachwytu i zamówili dużo większy witraż. Na 16 okien w szkole muzycznej w centrum Tokio. Do Kraju Kwitnącej Wiśni poleciał, mimo że miał płynąć. – Na szczęście udało się ich prze- konać. Dostarczyliśmy je tylko z dwugodzinnym opóźnieniem, podczas gdy firmy japońskie, które montowały inne rzeczy w budyn- ku, miały nawet kilka dni spóź- nienia. Po wszystkim wysłali nam list gratulacyjny – wspomina Zbi- gniew Jaworski. Witraż z Japonii zaprojektował śp. Konstanty Koschembahr-Łyskow- ski, witrażysta z Torunia, u którego Zbigniew Jaworski pobierał nauki. – On uczył się u przedwojenne- go mistrza Kwiatkowskiego, któ- rego z kolei wyszkolił witrażysta z Monachium. Tak to wędrowa- ło – opowiada Jaworski. – W tym fachu odpowiedni uczeń musi trafić na właściwego nauczyciela. Ja zacząłem naukę w roku 1980. Rozwijałem się wykonując kolej- ne prace pod nadzorem mistrza, który z czasem miał coraz wyższe wymagania. Po 6 latach otworzy- łem pracownię na Stabłowicach. Na Ostrów Tumski sprowadził nas kardynał Gulbinowicz – wspomina. Szkło przyciągało Jaworskiego już w dzieciństwie. Zbierał koloro- we odłamki i chował do kiesze- ni. Dziurawiły spodnie, więc od taty dostawał lanie, ale to go nie zniechęcało. – Bo to jest pasja, nie sposób na zarabianie pieniędzy. Nie można powiedzieć, że jest się witrażystą. Witrażystą staje się do samego końca. Tego płomienia się nie ugasi – przyznaje górnolotnie. Piszczel w lustro szkła Witrażysta też jest malarzem, spę- dzającym długie godziny z pędz- lem w dłoni. Ważne są dla niego te same środki wyrazu i elemen- ty formalne: plamy, linie, kolory, światła i cienie, format, kompo- zycja. Zanim jednak coś namaluje, musi mieć na czym. Jego płótnem jest szkło. Prostokątne formaty przyjeżdża- ją z huty z Jasła lub z Niemiec. – Formę nadaje się poprzez pre- cyzyjne wbicie piszczela, czyli stalowej rurki, w lustro szkła. Nie jest to łatwe, bo w piecu widać tyl- ko ogień, ale oczy hutnika widzą więcej – przybliża Jaworski. – Na- wija szkło na końcówkę piszczela i wdmuchuje powietrze. Musi przy tym cały czas obracać rurką, bo inaczej masa się zleje. Gdy wysty- gnie, nabiera znów i rozdmuchuje bańkę, aż powstanie walec. Walec rozcina w pół i ręcznie prostuje. Tak powstaje szkło witrażowe. Huty barwią szkło metodami che- micznymi na kolor jednolity. Dla witrażysty jest to barwa bazowa, niczym podmalówka w tradycyj- nych warsztatach malarskich. Wi- trażysta musi wybrać, który kolor będzie odpowiedni pod konkret- ny witraż i z formatów przywie- zionych z huty wyciąć pożądane kształty odpowiedniej wielkości. Każdy kawałek oznacza cyfrą lub literą, aby później wiedzieć, w któ- re miejsce je włożyć. To niezwy- kle istotne zwłaszcza przy dużych kompozycjach. Niektóre składają się z setek tysięcy szkieł. Najwyż- szy witraż z pracowni Jaworskiego ma 23 m wysokości i dwa metry szerokości. Znajduje się w kościele św. Józefa w Zgorzelcu. Najpierw lotnictwo Witraże wyznaczają rytm życia Zbigniewa Jaworskiego. Im po- święca najwięcej godzin, ale znaj- duje też czas dla rodziny i koni. Raz w tygodniu jeździ pod Obor- niki. To jego sposób na relaks i ulga dla obolałych od malowa- nia pleców. Jego pierwszym wes- tchnieniem nie były jednak konie ani witraże, a lotnictwo. Latał szybowcami. Patrząc na pamiątki z tamtego okresu, budzi się sko- jarzenie, że świat widziany z góry jest poniekąd jak witraż. Koloro- we pola uprawne niczym kwate- ry, drogi jak ołowiane połączenia szkieł. – Będąc w górze kontem- pluje się ciszę. Podziwiasz barwy i odcienie. To działa na człowieka – wspomina pan Zbigniew. Cisza krąży także po pracowni. Słychać tylko dźwięk prądu i młot- ka. Przez okno zagląda ciemny Ostrów. Znakomite, piękne miejsce do pracy twórczej. „Zapada zmrok, zapalają się latarnie, dzwoni kate- dra: bim-bam, i czasu nie ma”. Świat widziany z góry jest poniekąd jak witraż TOMASZ HOŁOD Pracownia Zbigniewa Jaworskiego na Ostrowie Tumskim. Na zdjęciu witrażysta z kopią herbu Wrocławia, który wisi w Starym Ratuszu › Zobacz galerię zdjęć na www.wroclaw.pl
  • 16.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 16 WROCŁAWSKIE POKOLENIA Koncert w Narodowym Forum Muzyki, kwiaty pod pomnikiem profesorów lwowskich i krakowskich, konferencja „Etos ludzi nauki”, przyznanie nagrody Kolegium Rektorów Uniwersytetów Wrocławia i Opola i wręczenie stypendiów dla doktorantów. W tym roku Święto Nauki Wrocławskiej potrwa od 14 do 17 listopada. I Mirka Kuczkowska Święto Nauki Wrocławskiej przypada 15 listopada. Dlaczego akurat wtedy? Kamilla Jasińska, kierownik Działu Wydawniczego Centrum Historii Zajezdnia i au- torka książki „W ogniu i w gru- zach. Uniwersytet Wrocławski w latach 1945–1946. Inne spoj- rzenie”, odpowiada: z kilku po- wodów. Święto Uniwersytetu Jezuici, którzy założyli we Wro- cławiu najpierw kolegium, a po- tem Uniwersytet Leopoldyński, za święto swojej uczelni obrali 15 listopada. Jest to też dzień św. Leopolda, patrona Austrii. Inau- guracja pierwszej wrocławskiej szkoły wyższej odbyła się 320 lat temu – 15.11.1702 r. Dzień Politechniki Lwowskiej Dzień 15.11 jest również wyjąt- kowy dla Politechniki Lwowskiej, z której tradycji czerpie Politech- nika Wrocławska. Tego dnia 1878 r. w nowej siedzibie we Lwowie (łac. Leopolis) zainaugurowano działalność Cesarsko-Królewskiej Szkoły Politechnicznej. W powojennym Wrocławiu Po wojnie wysiłku odbudowy wrocławskiego życia naukowego podjął się prof. Stanisław Kul- czyński, pierwszy rektor połą- czonych wówczas dwóch wro- cławskich uczelni – Uniwersytetu i Politechniki. Dlaczego na dzień wykładu inaugurującego ich działalność wybrano 15 listopa- da? Jak zaznacza Jasińska, wiele wskazuje na to, że Kulczyński miał świadomość, że wrocław- skie uczelnie łączą dwa środowi- ska. Być może wyborem 15.11 jako dnia inauguracji zajęć w 1945 r. celowo nawiązał do obu tradycji: lwowskiej i lokalnej. Wykład in- auguracyjny wygłosił prof. Kazi- mierz Idaszewski. Oficjalnie 15.11 stał się Świętem Nauki Wrocław- skiej w 1978 r., ale nie organi- zowano jeszcze wtedy większych obchodów. Idea świętowania za- częła rodzić się dopiero później, po hucznych obchodach 40-le- cia Uniwersytetu i Politechniki w 1985 r. Jako pierwszy swoje święto 15.11.1988 r. obchodził Uniwersytet Wrocławski. Program w 2022 roku Obchody rozpoczną się już 14 li- stopada uroczystym koncertem „Missa pro pace” Wojciecha Kila- ra w Narodowym Forum Muzyki. W czwartek 15 listopada o godz. 10 przedstawiciele środowiska nauko- wego i samorządu złożą kwiaty: ◼ pod pomnikiem Martyrolo- gii Profesorów Lwowskich, którzy 4 lipca 1941 r. zo- stali wymordowani przez hitlerowców na Wzgórzach Wuleckich ◼ pod dwiema tablicami upa- miętniającymi krakowskich uczonych więzionych we Wrocławiu w 1939 r. Jedna tablica wisi na murze łączą- cym budynek sądu z aresztem śledczym przy ul. Sądowej 1, druga na murze okalają- cym Zakład Karny nr 1 przy ul. Kleczkowskiej (od strony Reymonta). Tego samego dnia o godz. 16 odbędą się uroczyste obchody w Auli Leopoldina przy pl. Uni- wersyteckim: ◼ wręczenie nagrody im. prof. Józefa Dudka, przyznawanej przez Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola za działalność na rzecz inte- gracji akademickiej. W tym roku otrzyma ją dr n. med. Janusz Sokołowski, kierow- nik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Uniwersytec- kiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu za determi- nację w działaniu na rzecz stworzenia jak najlepszych warunków niesienia pomocy medycznej i koordynowanie akcji szczepienia przeciw COVID-19 ◼ wręczenie stypendium Prezydenta Wrocławia dla 23 doktorantów za wybitne osiągnięcia w dziedzinach ważnych dla rozwoju Wro- cławia (Studencki Program Stypendialny) ◼ powitanie nowych członków Akademii Młodych Uczo- nych i Artystów: dr n. farm. Agnieszkę Olejnik, dr. inż. Mariusza Szóstaka, dr. inż. Andrzeja Żaka, dr. inż. Jacka Łyczkę. Święto Nauki Wrocławskiej – od Leopolda i Leopolis Konferencja Etos Ludzi Nauki odbędzie się 16-17 listopada. Każdy będzie mógł posłuchać jej onli- ne. W planach jest też wieczór z Mariuszem Urbankiem i pokaz filmu o Stefanie Banachu. I Mirka Kuczkowska Etyka w badaniach naukowych i krytyce naukowej – to temat przewodni w pierwszym dniu konferencji, a drugiego – proble- my kształcenia kadr naukowych i zastosowaniu wyników badań w przemyśle, naukach medycz- nych i przyrodniczych. To już II edycja konferencji o tej tematyce. Pierwsza miała miejsce w grud- niu 2021 r. i bezpośrednio nawią- zywała do planowanej w 1986 r., odwołanej przez ówczesne wła- dze, konferencji o tym samym tytule. W środę 16.11 planowany jest pokaz filmu dokumental- nego „Banach. Między Duchem a materią” w reż. Wiesława Sa- niewskiego i wieczór autorski Mariusza Urbanka, autora książki „Genialni. Lwowska szkoła ma- tematyczna”. Organizatorzy chcą pokazem oddać cześć lwowskiej szkole matematycznej, a szczególnie Stefanowi Banachowi, genialne- mu samoukowi, jednemu z naj- znamienitszych przedstawicieli tego środowiska. Jego odkrycia miały wpływ nie tylko na bada- nia naukowe, ale też na rozwój przemysłu, medycyny i bezpie- czeństwa. W filmie pokazano inscenizowane sceny z udziałem prawnuka Banacha i materia- ły dokumentalne. To okazja, by zobaczyć zdjęcia słynnej Księgi Szkockiej. Do konferencji można dołączyć online, link znajdziecie 16.11 na stronie Wrocławskiego Towarzy- stwa Naukowego: wtn.wroclaw. pl. Początek pokazu filmu 16.11 o godz. 17.30 w AZS Hotel GEM, ul. Mianowskiego 2B. Liczba wejściówek limitowana. O to, czy jeszcze są dostępne, za- pytaj mejlem: biuro@wtn.wroc- law.pl. Wieczór wspomnień o Banachu i szkole lwowskiej MATERIAŁY PRASOWE TOMASZ HOŁOD Fragment okładki „Genialnych. Lwowskiej szkoły...” Mariusza Urbanka Wrocławscy naukowcy 15 listopada zgromadzą się na uroczystości w Auli Leopoldinie Uniwersytetu Wr
  • 17.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 17 KULTURA Fani kryminałów Marka Krajewskiego czekali na to od wielu lat. Wreszcie mogą zobaczyć serial „Erynie” o przygodach lwow- skiego policjanta Edwarda Popielskiego, w tej roli Marcin Dorociński. Dwunastoodcinkowy serial wyreżyserował Borys Lankosz. I Robert Migdał Na platformie VOD można już oglądać 12 odcinków serialu „Erynie” z Marcinem Dorociń- skim w roli Edwarda Popielskie- go. Jest to ekranizacja czterech powieści Marka Krajewskiego: „Erynii”, „Liczb Charona”, „Rzek Hadesu” i „W otchłani mroku”. Akcja toczy się w późnych latach 30. we Lwowie (te zdjęcia kręco- no we Lwowie, Przemyślu i Le- gnicy) oraz w 1946 we Wrocławiu (Wrocław gra sam siebie). Serial, na podstawie scenariusza Mag- daleny Lankosz, Borysa Lankosza i Igora Brejdyganta, wyreżysero- wał Borys Lankosz. – Gra aktorska najwyższej próby (Marcin Dorociński jako Popiel- ski, Wiktoria Gorodeckaja jako Leokadia Tchórznicka, Wojciech Mecwaldowski jako Wilhelm Zaremba, Eryk Lubos jako Zyg- munt Hanas, Marcin Bosak jako Józef Bekierski, Christian Berkel jako Mock (…). Zdjęcia Marcina Koszałki – genialne, nastrojowe i niepokojące, muzyka L.U.C- -a – wspaniała, pełna ekspresji, a sama opowieść – wciska w fo- tel. Oglądając serial, nie wierzy- łem, że to na podstawie moich powieści – pisze Marek Krajewski na swoim Facebooku. › Zobacz „Erynie” na platformie vod.tvp.pl Od 28 października wystawa główna w Centrum Historii Za- jezdnia jest bogatsza o nową część. Poświęcono ją powo- dzi tysiąclecia przedstawio- nej z perspektywy charakte- rystycznych dla Wrocławia miejsc. 11 listopada będzie można ją obejrzeć za darmo. I Agata Zięba „Z myślą o naszych gościach wciąż zmieniamy wystawę głów- ną – tworzymy nowe sekcje oraz ulepszamy te wcześniejsze. Dla- tego otworzyliśmy w Centrum Historii Zajezdnia wystawę „Po- wódź 97” poświęconą katakli- zmowi z lata 1997 roku” – piszą organizatorzy. Znane miejsca multimedialnie Wystawa o powodzi jest nowo- czesna i multimedialna. Nie sku- pia się na chronologii wydarzeń, ale przedstawia powódź z per- spektywy konkretnych, charak- terystycznych dla Wrocławia miejsc. Zobaczymy więc Poltegor, gdzie mieściła się siedziba prywatnej telewizji TeDe, Dworzec Główny PKP, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu, Uniwersytet Wro- cławski, zoo, osiedle Kozanów, a także wały odrzańskie w pod- wrocławskich Łanach. Po do- tknięciu obiektu na makiecie, jego historię będzie można obej- rzeć na dużym ekranie. Każde z tych miejsc pokazuje pamiętne lipcowe dni 1997 roku w innym świetle. A wydarzenia w Łanach mogą stać się punktem wyjścia dla rozważań i dyskusji na temat poświęcania jednego dobra dla ratowania innego. Zastosowanie nowoczesnych technologii umożliwia odwie- dzającym samodzielne włącza- nie oryginalnych filmów i zdjęć sprzed 25 lat, ukazujących walkę wrocławian z wielką wodą. W Dzień Niepodległości gratis „Powódź 97” to część stałej eks- pozycji „Wrocław 1945 i potem”, którą można oglądać w Centrum Historii Zajezdnia przy ul. Grabi- szyńskiej 184. Dlatego jej zwie- dzanie – poza biletem wstępu na wystawę główną – nie wymaga dodatkowej opłaty. Bilety do CH Zajezdnia kosztują: 10 zł normal- ny, 5 zł ulgowy, a rodzinny 25 zł. Centrum czynne jest: wtorek– środa w godz. 9–17, w czwartek 10–17, a od piątku do niedzieli od 10 do 18. A 11 listopada z okazji Dnia Nie- podległości wstęp do Zajezdni będzie wolny. Na ten dzień przy- gotowano wiele atrakcji i wyda- rzeń. › Szczegóły programu na www.zajezdnia.org Zobacz powódź tysiąclecia w Zajezdni „Erynie” Krajewskiego zekranizowane Dotykając interesującego nas miejsca na makiecie, uruchomimy prezentację materiałów archiwalnych Marek Krajewski (z prawej) i Marcin Dorociński jako Edward Popielski ARCHIWUM PRYWATNE CH ZAJEZDNIA Poezja i jazz w CAL na Chopina Centrum Aktywności Lokalnej i Punkt Biblioteczny Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wro- cławiu przy ul. Chopina 9 za- praszają na spotkanie poetyc- ko-jazzowe. W czwartek 24.11 o godz. 18 przez rozmowę muzyki z poezją przeprowa- dzą: Justyna Paluch – poezja, Teresa Podemska – poezja, Kamil Abt – muzyka. Wstęp na spotkanie jest bezpłatny. Szczegóły na wroc.city/CAL- Chopina. CK Zamek: Kalejdoskop splotów „Kalejdoskop splotów” to prezentacja sekcji tkaniny ar- tystycznej ZPAP Okręgu Wro- cławskiego. Wernisaż odbędzie się 25.11 o godz. 17 w Centrum Kultury ZAMEK w Leśnicy (pl. Świętojański 1). Zobaczy- my szereg możliwości, jakie daje tkanina, bo każdy arty- sta prezentuje inną technikę pracy, a są to: Maria Biało- wolska, Lilianna Borowska, Bartosz Burgielski, Dagmara Chotnicka-Świat, Krystyna Dyrda-Kortyka, Aleksandra Gisges-Dalecka, Agnieszka Godszling, Zuzanna Golec Ko- ciołek, Anna Jesinowicz-Nguy- en, Agnieszka Cecylia Kazała, Ewa Maria Poradowska-Wer- szler, Honorata Werszler, Rafał Werszler, Robert Wieczorek. Kuratorką jest Anna Jesino- wicz-Nguyen. Można będzie ją oglądać do 8.01.23. 75-lecie Muzeum Narodowego 2023 to rok jubileuszowy w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Rozpocznie się wystawą sprowadzoną z za- granicy, która na razie jest niespodzianką. A potem bę- dzie tylko ciekawiej: „Sza- leństwo rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku XVIII-XXI w.” z eksponatami z londyń- skiego Tate Modern, „Face to Face”, niesamowita wysta- wa portretu współczesnego w Pawilonie Czterech Kopuł, wiele innych wystaw i wy- darzeń towarzyszących. Po szczegóły programu zapra- szamy na mnwr.pl.
  • 18.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 18 DLA OBCOKRAJOWCA День незалежності Поль- щі (пол. Narodowe Święto Niepodległości) це націо- нальне свято Польщі, яке щорічно відзначають 11 листопада на честь про- голошення незалежності держави від Російської, Німецької та Австро-Угор- ської імперій 1918 року. Свято припадає на день завер- шення Першої світової війни (11 листопада 1918 року) i це вихiдний день. У Вроцлавi на цей ден запляно- вано багато подiй. Після 2 років пандемічної перерви Радісний Парад Незалежності поверта- ється до Вроцлава з багатьма атракціонами та змаганнями. Парад розпочнеться о 10:00 на пл. Вольнощі та перейде до Центру історії „Заєздня”. Па- рад вiдкритий для кожного. Опiсля, в 12:00 год., спільне виконання польського гімну. У „Заєзднi” (вул. Грабiшинська 184) також концерт патріо- тичної піснії, покази танців, майстер-класи для дiтей, фо- тозона, сімейна гра на голов- ній виставці з подарунком для кожного. Заходи у „Заєзднi” будуть тривати три днi. Велика танцювальна забава на площі Вольнощі Спільна забава триватиме з 10:30 до 16:30. На ігрову зону забороняється брати з собою тварин, а також проносити ал- коголь або будь-які небезпечні предмети. Різдвяний ярмарок у Вроцлаві організують вже в п’ятнадцяте, у самому центрі міста. Цьо- го року він розпочнеться 18 листопада і триватиме до 31 грудня, включаючи новорічну ніч. Як завжди, на пл. Ринок та поблизу неї буде встановлено казкові декорації та безліч торго- вих кіосків. Можна буде купити святкові делікатеси, а також випити славетне гаряче вино. Кіоски із святковими делікате- сами, ялинковими прикрасами, виробами рукодільниць, а також багато інших привабливостей розташують довкола пл. Ринок, а також на вул. Сьвідніцкій та Олавській, та на Соляній площі. Один з найгарніших ярмарків у Східній Європі Традиційний ярмарок – це одна з найбільших привабли- востей Вроцлава. Щороку його відвідають тисячі туристів з Польщі та з закордону. Бага- то туристичних сайтів вважає вроцлавський ярмарок одним з найгарніших у Східній Європі. Організатори заходу вже за- прошують туристів відвідати ярмарок, а продавців – по- давати заявки на участь та бронювати кіоски, яких буде близько двохсот. Перевага на- дається таким групам товарів: Промислові товари та вироби рукодільниць – святкові (в тім ялинкові) прикраси; власно виготовлені художні вироби; різдвяні подарунки; кераміч- ні вироби; біжутерія; мило та натуральна косметика; іграш- ки ручної роботи з натураль- них матеріалів; регіональні вироби (також гуральські – з регіону Татр); сувенірні чашки із написами; сувеніри; скляні вироби; свічки; металоплас- тика. Харчові продукти – регіо- нальні сири та копченості; хліб та випічка; варення й конфітюри; меди; наливки; шоколадні вироби та солодо- щі; сухі трави та приправи; кави і чаї; натуральні та ве- ганські продукти. Кіоски на ярмарку будуть відчинені щоденно, від 10.00 до 21.00. Заявки бажаючих – продавців на ярмарку при- йматимуться до вичерпання числа вільних кіосків. Оренд- на плата залежить від місця, де буде розташований кіоск. Драма, дія якої розгортається в липні 2014 року на Донба- сі, розповідає історію подружжя Ірки та Толіка. Пара готується до народження дитини, але російське втор- гнення нищить їхнє мирне життя. Артилерія руйнує одну зі стін їхнього будинку, трупи жертв авіакатастрофи MH17 падають у двір, а друзі-сепа- ратисти Толіка очікують, що він приєднається до них... Але замість того, щоб тікати, вони вирішують залишитися і ви- живати в дедалі складніших умовам. Навіть коли в двері стукають російські солдати... Фільм був нагороджений на «Берлінале-2022», де отри- мав приз екуменічного журі секції Panorama, а на фести- валі «Санденс» стрічка стала найкращою режисерською ро- ботою програми World Cinema Dramatic Competition. «Клондайк» /Україна, Туреччина, 2022/ 100’ режисер: Марина Ер Горбач оператор: Святослав Булаковський у ролях: Оксана Черкашина, Євген Єфремов 10 листопада (четвер), 19:00, більше інформації: https://dcf. wroclaw.pl/cykle/kino-ukraina/ та @DcfKinoUkraina (Facebook) Після сеансу відбудеться зустріч з Оксаною Черкашиною, вико- навицею головної ролі у фільмі «Клондайк». CENTRUM HISTORII ZAJEZDNIA 11 листопада День незалежності Польщі Різдвяний ярмарок 2022 р. розпочнеться у Вроцлаві вже 18 листопада „KinoUkraїna w kinie DCF” фільм «Клондайк» OLEKSANDR POLIAKOVSKY
  • 19.
    NR 41 (107)– LISTOPAD 2022 19 SPORT Przed nami ostatni ligowy mecz Śląska Wrocław w 2022 roku. W niedzielę, 13 listopada, WKS przed własną publicznością po- dejmie Legię Warszawa, a spotkaniu towarzyszyć będą oficjalne obchody 75-lecia klubu. Zanim jednak podopieczni trenera Ivana Djurdjevicia zmierzą się ze stołeczną Legią, w środę czeka ich niezwykle ważne starcie o ćwierćfinał Pucharu Polski. I Mateusz Lubański W ostatnim ligowym meczu piłkarze Śląska minimalnie ulegli Miedzi Legnica 0:1. Przed nimi jednak aż dwie okazje do rehabilitacji. – Ten okres jest bardzo in- tensywny i fajnie, że tak szyb- ko gramy kolejny mecz, bo nie będziemy rozpamiętywać tej po- rażki. Zmobilizowani będziemy przygotowywać się do kolejnego spotkania w Pucharze Pol- ski – mówił po meczu przyjaźni Patryk Ja- nasik, piłkarz Ślą- ska Wrocław. Niepołomice, później Wrocław W środę, 9 listo- pada, zawodnicy wrocławskiego Ślą- ska wybiorą się do podkrakowskich Niepołomic, gdzie zagrają z Sande- cją Nowy Sącz. Stawką spotka- nia jest awans do ćwierćfi- nału Pucharu Polski. Po- czątek me- czu o godz. 20.30. Zaledwie czte- ry dni później p o d - opieczni trenera Djurdjevicia podejmą u siebie Legię War- szawa. Piłkarze Śląska wystąpią w trzecim komplecie meczowym, przygotowa- nym spe- cjalnie na tę okazję. Koszul- ki wciąż m o ż n a k u p i ć w klubo- wych skle- pach przy ul. Opo- rowskiej i przy Tarczyński Arena, a także na stronie internetowej sklep.slaskwroclaw.pl. Jak kupić bilety? Dostępne są również bilety na to spotkanie. Wejściówki na mecz Śląsk – Legia można dostać na stronie internetowej bilety.sla- skwroclaw.pl i w punktach sprze- daży, których lista również znaj- duje się na klubowej stronie. Na ostatnim w tym roku domo- wym starciu z udziałem Śląska pojawią się postacie, które przez lata tworzyły klubową historię. Śląsk Wrocław zajmuje obecnie 12. miejsce w ta- beli PKO BP Ekstraklasy. Legia jest wiceliderem. Czy wrocławianie za- kończą rok zwycię- stwem? Dowiemy się już w niedzie- lę, 13 listopada. Pierwszy gwizdek sędziego o godz. 17.30. Niezwykły początek sezonu mają za sobą koszykarze wrocławskiego Śląska. Po 7 meczach w polskiej Energa Basket Lidze (EBL) są liderem tabeli. Wrocławianie wygrywają mecz za meczem w polskiej lidze, ale niestety przegrywają wszystkie spotkania w EuroCup... I Michał Kurowicki Co za sezon koszykarzy Śląska! Wygrywają mecz za meczem i na razie nie widać zespołu, który jest w stanie zatrzymać ekipę WKS-u. Jak dotąd jest to najlepszy start Trójkolorowych w polskiej lidze od ponad 20 lat. Wrocławianie najbliżsi porażki byli w ostatnim, rozegranym 4 listopada, wyjazdowym meczu z MKS-em Dąbrowa Górnicza. Nasi koszykarze prowadzili przez całe spotkanie, jednak gospo- darze odrobili straty w ostatniej kwarcie. Doszło do dogrywki, w której świetnie zagrał Jeremiah Martin i ostatecznie poprowadził Trójkolorowych do kolejnego zwycięstwa. We wcześniejszych meczach WKS odniósł dwa bardzo ważne zwycięstwa na wyjeździe. Najpierw wygrał w Warszawie z Legią, a później we Włocławku z Anwilem. Zupełnie inaczej wygląda sytu- acja w europejskich pucharach. W rozgrywkach EuroCup, w czte- rech rozegranych dotychczas meczach, wrocławianie ponieśli cztery porażki i zajmują ostat- nie miejsce w swojej grupie. Na pierwsze spotkanie Śląsk pojechał aż na Wyspy Kanaryjskie. Po dra- matycznym meczu przegrał, nie- stety, 81-92. Nie pomógł świetny występ całej drużyny, a szczegól- nie Łukasza Kolendy, który zdo- był aż 23 punkty. Drugie starcie rozegrano w Hali Stulecia. Do Wrocławia przyjechał zespół ze stolicy Czarnogóry – Budocnost Podgorica i rozgromił wrocławian różnicą aż 40 punk- tów, zwyciężając 98-58. To był jeden z najsłabszych występów Śląska w tym sezonie. Kolejne dwa mecze to nieznaczne porażki WKS-u po bardzo wyrównanych spotkaniach. Najpierw wrocła- wianie ulegli czterema punk- tami w Hamburgu, a następnie w Hali Stulecia, także czterema punktami z ekipą Turk Telekom Ankara. Kolejne spotkania Śląsk rozegra dopiero pod koniec li- stopada. W EBL zagramy u siebie z Twardymi Piernikami z Toru- nia, a w EuroCup na wyjeździe z London Lions. Śląsk zagra z Legią na Tarczyński Arenie W Polsce idą jak burza, gorzej w Europie WKS ŚLĄSK TOMASZ HOŁOD W Śląsku brakuje kontuzjowanego Ivana Ramljak (tu w akcji z piłką) Tydzieńwskrócie W ramach 16. kolejki PKO BP Ekstraklasy WKS Śląsk Wrocław przegrał w Legnicy z miejscową Miedzią 0:1. Zwy- cięskiego gola dla Miedzianki w 41. minucie zdobył Chuca. W ramach 8. kolejki I ligi Gwardia Wrocław pokonała na wyjeździe PSG KPS Sie- dlce 3:1. Wrocławianie z do- robkiem 17 punktów, zajmu- ją w ligowym zestawieniu 5. pozycję, tracąc do lidera z Bę- dzina 4 oczka. Siatkarki #VolleyWrocław, po tie-breaku, przegrały z mi- strzyniami Polski. Chemik Police zapisał na swoim kon- cie zwycięstwo w rozgrywkach Tauron Ligi. WYDARZENIA SPORTOWE piłka nożna PKO BP Ekstraklasa: 13.11, godz. 17.30, Tarczyński Arena, WKS Śląsk Wrocław – Legia Warszawa (Canal + Sport) III liga mężczyzn: 12.11, godz. 13.30, Ślęza Wrocław – Gwarek Tarnowskie Góry koszykówka mężczyzn Suzuki 1. Liga Mężczyzn: 10.11, godz. 18, Hala Kosynierka, WKS II Śląsk Wrocław – Decka Pelplin (Emocje TV) Suzuki 1. Liga Mężczyzn: 13.11, godz. 18, Górnik Wałbrzych – WKK Wrocław (Emocje TV) koszykówka kobiet I Liga Kobiet: 13.11, godz. 18, Hala AWF Wrocław, 1KS Ślęza Wrocław – Polski Cukier Lublin siatkówka Tauron 1. Liga: 11.11, godz. 17, Hala Orbita, Chemeko-System Gwardia Wrocław – Lechia Toma- szów Mazowiecki Unikatowy trykot na 75-lecie Śląska Wrocław. WKS zagra w nim tylko raz: 13 listopada na Tarczyński Arena z Legią Warszawa
  • 20.
    BEZPŁATNY BIULETYN INFORMACYJNYURZĘDU MIEJSKIEGO WROCŁAWIA 20 WYDARZENIA REDAKCJA pl. Solny 14, 50-062, Wrocław, www.wroclaw.pl, e-mail: biuletyn@araw.pl Redaktor naczelna Ewa Waplak Redaktor wydania Anna Aleksandrowicz DRUK AGORA ul. Daniszewska 27 03-230 Warszawa WYDAWCA Gmina Wrocław Napisz do nas! MATERIAŁY ORGANIZATORA MATERIAŁY ORGANIZATORA American Film Festival 8-13.11 w kinie Nowe Horyzonty W ramach 13. AFF będzie moż- na zobaczyć łącznie 88 produkcji (80 długich i 8 krótkich metraży), z czego 37 zostanie pokazanych w Polsce po raz pierwszy, a 12 bę- dzie miało premierę europejską. Festiwal otworzy jeden z najbar- dziej wyczekiwanych filmów tego roku „Do ostatniej kości” Luki Guadagnina. Mistrz kina reżyser Robert Altman będzie bohaterem retrospektywy, a gościnią festi- walu – Nina Menkes. Tradycyjnie filmy będą podzielone na sekcje. W programie znalazły się też wy- darzenia muzyczne: 9.11 o godz. 22 koncert Teoniki Rożynek, a dzień później o tej samej godzinie kon- cert Silent Twins. AFF już po raz trzeci organizowany jest w hy- brydowej formie: do 20.11 część filmów będzie można oglądać na platformie Nowe Horyzonty VOD. Bilety i program na stronie www. americanfilmfestival.pl. wROCK for Freedom: Lady Pank i Kombii w Hali Stulecia Jak co roku 11.11 odbędą się spe- cjalne koncerty legend polskiego rocka z cyklu wROCK for Free- dom z okazji rocznicy odzyska- nia przez Polskę niepodległo- ści. Pod kopułą Hali Stulecia, ul. Wystawowa 1, wystąpią ze- spół Lady Pank i grupa Kombii z Grzegorzem Skawińskim. Do radosnego świętowania tego dnia zaproszone są całe rodziny. Hity, które zabrzmią w Hali Stulecia, znają całe pokolenia: „Mniej niż zero”, „Kryzyso- wa narzeczona”, „Tańcz głu- pia, tańcz”, „Mała Lady Punk”, „Zamki na piasku”, „Zawsze tam, gdzie ty” (Lady Pank) czy „Słodkiego miłego życia”, „Black and white”, „Nasze ren- dez-vous” (Kombii). Koncert rozpocznie się o godz. 18. Bilety do nabycia na stronie wrockfest. pl. Są miejsca siedzące, stojące i ulgi dla młodzieży. Następny numer biuletynu wroclaw.pl już od 17.11.2022 1. 2. 3. 4. 5. 6. 12. 7. 8. 9. 10. 11. 13. 1. Wybrzmiewa w imponującym budynku na pl. Wolności. 2. Król, który ma we Wrocławiu pomnik konny. 3. Rzeka płynąca przez Białoruś, Rosję i Litwę, mocno zakorzeniona w polskiej literaturze. 4. Teatr Muzyczny ... 5. Są małymi dziełami sztuki, a ich ogromną kolekcję posiada Muzeum Poczty i Telekomunikacji. 6. Koniec maratonu to ... 7. Nazwa prawosławnej świątyni. 8. Barokowy, główny ... Uniwersytetu. 9. Skrót, którym posługuje się Instytut Pamięci Narodowej. 10.Amatorski Klub Żużlowy. 11. Budynek, w którym mieści się Muzeum Sztuki Mieszczańskiej. 12. Zwierzę znajdujące się w logo i nazwie wrocławskiego klubu sportów amerykańskich. 13. Miejsce, w którym wystawia się „Carmen”. KRZYŻÓWKA NUMERU 107 A b y w y g r a ć j e d n ą z trzech nagród, wystarczy wysłać hasło z krzy- żówki SMS-em pod numer 664 072 606. Koszt jed- nego SMS- -a wg taryfy o p e r a t o r a . W treści należy wpi- sać numer biuletynu i po kropce prawi- dłową odpowiedź. W tym nume- rze będzie to 1 0 7 . H A S Ł O (słowo HASŁO należy zastą- pić rozwiąza- niem krzy- żówki). Na odpowiedzi czekamy do 17 listopada br. do godz. 20. Trzech zwycięzców wyłonimy zgodnie z regulaminem spośród autorów prawidłowych odpowiedzi do 24 listopada br. Skontaktujemy się z nimi w ciągu trzech dni robo- czych z numeru telefonu 71 776 71 00. UWAGA! Według regula- minu nagrodę można wygrać raz na 12 miesięcy. W tym wydaniu do zdobycia są bluza, parasol- ka i pakiet toreb. Zwycięzcy z nr. 105 (hasło: Niezwykłe domy) to: pani Paulina (bluza z herbem Wrocławia), pan Dariusz (para- solka) i pani Wita (pakiet toreb). Gratulujemy! › Regulamin i RODO www.wroclaw.pl/ biuletyn/#konkurs Numer ratunkowy: 112 Pogotowie Ratunkowe: 999 Policja: 997 Straż Pożarna: 998 Straż Miejska: 986 Centrum Powiadamiania Ratunko- wego WOPR (nr ratunkowy nad wodą): 601 100 100 Centrum Zarządzania Kryzysowe- go: 71 770 22 22 Bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia (bezpłatne, czynne całą dobę) Pogotowie energetyczne: 991 Pogotowie gazowe: 992 Pogotowie ciepłownicze: 993 Pogotowie wodno-kanalizacyjne: 994 Telefony awaryjne Centrum Informacji Turystycznej: 71 344 31 11 (pn.-pt. 9.00-19.00) Punkt Informacji dla Obcokrajowców: 71 772 49 50 (pn.-pt. 9.00-16.00) Wsparcie osób z niepełnosprawno- ściami: 71 777 89 61 (Biuro Wrocław Bez Barier, pn.-pt. 7.45-15.45) Infolinia Urzędu Miejskiego Wrocławia: 71 777 77 77 (pn.-pt. 8.00-18.00) Infolinie Zgłoś dym ze spalania odpadów: 986 (całodobowo) lub 71 310 06 46 (pn.-pt. 7.00-14.00) Zgłoś chore lub ranne dzikie zwie- rzę: 71 770 22 22 (całodobowo) lub 71 799 67 00 (pn.-pt. 7.45-15.45) Zgłoś bezpańskiego psa lub kota: 986 (całodobowo) lub 71 362 56 74 (pn., śr., czw., pt 9.00-16.30, wt. 9.00-18.30, sb., nd. 9.00-15.00) Zgłoś awarię do ZDiUM: 71 376 00 22 , 19501 (całodobowo) Centrum Obsługi Klienta MPWiK: 71 34 09 655 (pn.-pt. 8.00-15.00, śr. 8.00-17.00) Biuro Obsługi Pasażera MPK: 71 321 72 70/71 (pn.-pt. 7.00-21.00) Miejskie Biuro Rzeczy Znalezionych: 71 376 08 96 (pn.-pt. 8.00-14.00, śr. 8.30-16.00) Miejski Rzecznik Konsumentów: 71 777 79 02 (pn.-pt. 7.45-15.45) Taxi Senior: 794 123 124 Telefon Zaufania MOPS: 512 198 939 Ważne telefony – inne