[ Lfi!J   TÜJUt   ItÜTÜPHANEciıERDERNEGİ J



                  PROF. DR•
          •
          ıLHANKUM'A
                  '"'
              ARMAGAN


                  Yayına Hazırlayanlar

      Yrd. Doç. Or.
   Doğan ATlLGAN               Ayhan KAYGUSUZ
TÜRK KÜTÜPHANECİLERDERNEGİ
           GENEL MERKEZİ




                PROF.DR•
•
ıLHAN                       KUM'A
                             ~


                            GAN

               Yayma   Hazırlayanlar


Yrd.Doç.Dr. Doğan ATILGAN         Ayhan KAYGUSUZ




                   Ankara, 1994
SUNU Ş

      Prof. Dr. İlhan Kum'la ilk karşılaşmam, Ankara Üniversitesi Dil ve
Taıih-Coğrafya   Fakültesi'nde, Kütüphanecilik Bölümünün henüz ana
binada eğitim verdiği Gü 'lı yılların sonlanna rastlar. Bölümde öğrenciliği­
min ilk yıllarında, kendisi de doktora öğrencisi idi. Bir çoçuk hastane-
sinden koca bir üniversite yaratarak dikkatleri üzerine toplayan Prof.
Dr. İhsan Doğramacı'ya yakın olduğunu duyduğum bu insan ilgimi çek-
miş ve loş koridorda karşılaştığımızdakendisine dikkatle bakmıştım. Ta-
nışmamız ise çok uzun yıllar sonra, İngiliz Kültür Heyeti ile Hacettepe
Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü arasındaki ilişkiler vesilesi ile oldu.

       Tanımaktan onur ve mutluluk duyduğum insanlardan biri olan
Prof. Dr. İlhan Kum, Bölümü geliştirmek ve genç araştırma aSistanları
ile öğrencilere en iyisini sunma çabaları ile tüm Bölüm mensuplarının
ve öğrencilerinin haklı sevgisini kazanmış bir hoca ve Bölüm Başkanı
idi. İş ilişkilerini sosyal ilişkilerle zenginleştirir ve daha anlamlı kılardı.
Bu sayede kendisinin insan yönünü, sevecenliğini, inceliğini tanıma fır­
satı buldum.


       Hoca'dan söz edip de onun opera tutkusundan söz etmemek olası
mı? İngiliz Kültür Heyeti Kütüphanesi'nin video dermesindeki tüm ope-
raları izledikten sonra yenilerini getirmemizi istemişti. Operalardan söz
ederken gözleri bir çoçuk gibi parlayan hocamızın bu isteğini diğer oku-
yucularımız operalara ilgi göstermediği için ne yazık ki yerine getireme-
dim. Keşke başkaları da onun gibi opera sevselerdi. O zaman yeni ope-
ralar alabilirdim ve hocamız yine kütüphaneye gelirdi. Sizi kütüphanede
görmeyi özlüyorum hocam.

      Hocamıza armağan       edilen ve bu derme de yer alan on yazı mesleki
yayınlarımıza değerli   bir katkı niteliğindedir. Genç araştırmacılarımızın
imzalarını taşıyan, uzman sistemler, bilgi sistemleri, bilgi kaynakları yö-
netimi, masaüstü yayıncılık konularını ele alan çalışmalar, gerek yeni
teknolojilerin gerekse yeni yönetim tekniklerinin mesleğimize kazandır­
dığı yeni boyutlarla ilgili Türkçe literatür boşluğunu anlamlı bir biçimde
dolduracağı gibi, zaman zaman ortaya çıkan bazı kavram kargaşalarına
da netlik getirecektir. Doç. Dr. Gülbün Baydur, "Çeşitlenen bibliyografik
standartlar"la, artık kütüphanelerimizde yaygın biçimde kullanılmaya
başlanmış bulunan bilgisayarlann kataloglama çalışmalannı nasıl etki-
lediğini ortaya koyuyor.




                                     rrr
Emekli olduklan sonra da mesleki çalışmalarının hızını hiç kes-
meyerek bizlere örnek teşkil eden Nail Bayraktar bizi yetmiş yıl geriye
götürerek tarihten bir sayfa açarken; iki genç verimli araştırmacımız
mesleğimizin toplumsal boyutlannı irdeliyorlar.


       Ahmet Çelik ile H.İnci ÖnaL, iki spesifik kütüphane türüne. unı­
versite ve okul kütüphanelerine ilişkin yazıları ile dermenin konu zen-
ginliğini çeşitlendiriyorlar.


      Derneğimiz meslek grubumuz adına tüm yazarlara teşekkürlerini
sunar. Yazmak isteyip de zaman bulamadıklan için katkıda bulunama-
yanlara da ilgileri için teşekkür ederiz. Dermeyi yayına hazırlayan Yrd.
Doç. Dr. Doğan Atılgan ve Ayhan Kaygusuz'a ve basıma hazırlayan Sön-
mez Çelik'e teşekkür ederim.

       Hocam. sağlığınız elvennediği için zorunlu olarak kopmak zorun-
da kaldığınız Bölümü'nüzde yetiştirdiğiniz gençler ve diğer araştırmacı­
lar sizin mesleğe duyduğunuz sevgiyi yüreklerinde nasıl büyüttüklerini
bu dermeye katkıları ile ortaya koydular. İki yıllık bir gecikme ile de olsa
bu dermeyi size armağan edebildiğimiz için mutluyuz.

      Torunlarınıza yönelttiğiniz    ilgi ve sevgi ile anlamlandırdığınız
emeklilik   yaşamınızın mutlulukla   uzun yıllar sürmesini diliyoruz.

      Saygılarımızla


                                                   Selma (Alpay) Aslan




                                     IV
içiNDEKiLER

SUNUŞ                                                 nı-ıv


İçİNDEKİLER                                           v-vı


Prof. Dr. İlhan Kum'un Yaşamı ve Mesleki Katkıları   VII-X

SAcİT ARSLANTEKİN, FATOŞ SUBAŞIOGLU
 Masaüstü   Yayıncılık ve   Bilgi Merkezlerinde
 Kullanımı                                              ı-6


GÜLBÜN BAYDUR
 Çeşitlenen Bibliyografik   Standartlar               7-20

NAİL BAYRAKTAR
 70 Yıl Önce                                         2 ı -30

AHMETÇELİK
 Türkiye'deki Üniversite Kütüphanelerinin
 Tarihsel Gelişimi                                   3 ı -40

ÖZLEM GÖKKURT
 Bilgi Kaynağı Yönetimi (Information
 Resource Management)                                4 ı -46

M. TAYFUN GÜLLE
 Yayıncılık ve KütüphaneciliğinDemokratikleşme
 Sürecindeki Önemi                                   47-68

MEHMET EMİN KÜÇÜK
 Uzman Sistemler ve   Tanımlayıcı Kataloglama        69-82


S. SERAP KURBANOGLU
 Bilgi Sistemleri (Information Systems)              83-88




                                   v
İNCİ ÖNAL
 Okul Kütüphanelerinde Bilgi   Ağı Çalışmaları    89-96

BÜLENT YILMAZ
 Türkiye'de Halk Kütüphanesi   Kullanımı :
 Bölgesel Durum                                  97- ı   ıı




                                VI
ISBN 975-7653-31-4

PROF. DR. İLHAN KUM'A ARMAĞAN

  • 1.
    [ Lfi!J TÜJUt ItÜTÜPHANEciıERDERNEGİ J PROF. DR• • ıLHANKUM'A '"' ARMAGAN Yayına Hazırlayanlar Yrd. Doç. Or. Doğan ATlLGAN Ayhan KAYGUSUZ
  • 2.
    TÜRK KÜTÜPHANECİLERDERNEGİ GENEL MERKEZİ PROF.DR• • ıLHAN KUM'A ~ GAN Yayma Hazırlayanlar Yrd.Doç.Dr. Doğan ATILGAN Ayhan KAYGUSUZ Ankara, 1994
  • 3.
    SUNU Ş Prof. Dr. İlhan Kum'la ilk karşılaşmam, Ankara Üniversitesi Dil ve Taıih-Coğrafya Fakültesi'nde, Kütüphanecilik Bölümünün henüz ana binada eğitim verdiği Gü 'lı yılların sonlanna rastlar. Bölümde öğrenciliği­ min ilk yıllarında, kendisi de doktora öğrencisi idi. Bir çoçuk hastane- sinden koca bir üniversite yaratarak dikkatleri üzerine toplayan Prof. Dr. İhsan Doğramacı'ya yakın olduğunu duyduğum bu insan ilgimi çek- miş ve loş koridorda karşılaştığımızdakendisine dikkatle bakmıştım. Ta- nışmamız ise çok uzun yıllar sonra, İngiliz Kültür Heyeti ile Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü arasındaki ilişkiler vesilesi ile oldu. Tanımaktan onur ve mutluluk duyduğum insanlardan biri olan Prof. Dr. İlhan Kum, Bölümü geliştirmek ve genç araştırma aSistanları ile öğrencilere en iyisini sunma çabaları ile tüm Bölüm mensuplarının ve öğrencilerinin haklı sevgisini kazanmış bir hoca ve Bölüm Başkanı idi. İş ilişkilerini sosyal ilişkilerle zenginleştirir ve daha anlamlı kılardı. Bu sayede kendisinin insan yönünü, sevecenliğini, inceliğini tanıma fır­ satı buldum. Hoca'dan söz edip de onun opera tutkusundan söz etmemek olası mı? İngiliz Kültür Heyeti Kütüphanesi'nin video dermesindeki tüm ope- raları izledikten sonra yenilerini getirmemizi istemişti. Operalardan söz ederken gözleri bir çoçuk gibi parlayan hocamızın bu isteğini diğer oku- yucularımız operalara ilgi göstermediği için ne yazık ki yerine getireme- dim. Keşke başkaları da onun gibi opera sevselerdi. O zaman yeni ope- ralar alabilirdim ve hocamız yine kütüphaneye gelirdi. Sizi kütüphanede görmeyi özlüyorum hocam. Hocamıza armağan edilen ve bu derme de yer alan on yazı mesleki yayınlarımıza değerli bir katkı niteliğindedir. Genç araştırmacılarımızın imzalarını taşıyan, uzman sistemler, bilgi sistemleri, bilgi kaynakları yö- netimi, masaüstü yayıncılık konularını ele alan çalışmalar, gerek yeni teknolojilerin gerekse yeni yönetim tekniklerinin mesleğimize kazandır­ dığı yeni boyutlarla ilgili Türkçe literatür boşluğunu anlamlı bir biçimde dolduracağı gibi, zaman zaman ortaya çıkan bazı kavram kargaşalarına da netlik getirecektir. Doç. Dr. Gülbün Baydur, "Çeşitlenen bibliyografik standartlar"la, artık kütüphanelerimizde yaygın biçimde kullanılmaya başlanmış bulunan bilgisayarlann kataloglama çalışmalannı nasıl etki- lediğini ortaya koyuyor. rrr
  • 4.
    Emekli olduklan sonrada mesleki çalışmalarının hızını hiç kes- meyerek bizlere örnek teşkil eden Nail Bayraktar bizi yetmiş yıl geriye götürerek tarihten bir sayfa açarken; iki genç verimli araştırmacımız mesleğimizin toplumsal boyutlannı irdeliyorlar. Ahmet Çelik ile H.İnci ÖnaL, iki spesifik kütüphane türüne. unı­ versite ve okul kütüphanelerine ilişkin yazıları ile dermenin konu zen- ginliğini çeşitlendiriyorlar. Derneğimiz meslek grubumuz adına tüm yazarlara teşekkürlerini sunar. Yazmak isteyip de zaman bulamadıklan için katkıda bulunama- yanlara da ilgileri için teşekkür ederiz. Dermeyi yayına hazırlayan Yrd. Doç. Dr. Doğan Atılgan ve Ayhan Kaygusuz'a ve basıma hazırlayan Sön- mez Çelik'e teşekkür ederim. Hocam. sağlığınız elvennediği için zorunlu olarak kopmak zorun- da kaldığınız Bölümü'nüzde yetiştirdiğiniz gençler ve diğer araştırmacı­ lar sizin mesleğe duyduğunuz sevgiyi yüreklerinde nasıl büyüttüklerini bu dermeye katkıları ile ortaya koydular. İki yıllık bir gecikme ile de olsa bu dermeyi size armağan edebildiğimiz için mutluyuz. Torunlarınıza yönelttiğiniz ilgi ve sevgi ile anlamlandırdığınız emeklilik yaşamınızın mutlulukla uzun yıllar sürmesini diliyoruz. Saygılarımızla Selma (Alpay) Aslan IV
  • 5.
    içiNDEKiLER SUNUŞ nı-ıv İçİNDEKİLER v-vı Prof. Dr. İlhan Kum'un Yaşamı ve Mesleki Katkıları VII-X SAcİT ARSLANTEKİN, FATOŞ SUBAŞIOGLU Masaüstü Yayıncılık ve Bilgi Merkezlerinde Kullanımı ı-6 GÜLBÜN BAYDUR Çeşitlenen Bibliyografik Standartlar 7-20 NAİL BAYRAKTAR 70 Yıl Önce 2 ı -30 AHMETÇELİK Türkiye'deki Üniversite Kütüphanelerinin Tarihsel Gelişimi 3 ı -40 ÖZLEM GÖKKURT Bilgi Kaynağı Yönetimi (Information Resource Management) 4 ı -46 M. TAYFUN GÜLLE Yayıncılık ve KütüphaneciliğinDemokratikleşme Sürecindeki Önemi 47-68 MEHMET EMİN KÜÇÜK Uzman Sistemler ve Tanımlayıcı Kataloglama 69-82 S. SERAP KURBANOGLU Bilgi Sistemleri (Information Systems) 83-88 v
  • 6.
    İNCİ ÖNAL OkulKütüphanelerinde Bilgi Ağı Çalışmaları 89-96 BÜLENT YILMAZ Türkiye'de Halk Kütüphanesi Kullanımı : Bölgesel Durum 97- ı ıı VI
  • 7.