SlideShare a Scribd company logo
Pps over Veenarbeiders die wonen in plaggenhutten in de jaren 1800 tot 1900
5
Inleiding
‘De film der ellende rolt verder. Een eenzame keet in het veen: planken, of wat
daarvoor
doorgaat, en papier. Op een regendag is de woning haast onbereikbaar. Gezin: man,
vrouw en acht kinderen, de oudste acht jaar, de jongste dertien dagen. De kinderen
zijn
thuis, geen kleren om naar school te gaan. Baby ligt in een bedstee van lompen’.2
Dergelijke citaten kunnen moeiteloos voortgezet worden. Niets was de journalistiek
in de
jaren twintig van de vorige eeuw teveel om in geuren en kleuren te vertellen over de
treurige situatie in de venen van Drenthe. Het leven van de veenarbeiders was
synoniem
geworden met armoede, plaggenhutten, achterlijkheid en drankgebruik. Er moest
onder
erbarmelijke omstandigheden heel hard gewerkt worden voor een schamel loon. De
veenarbeiders kregen per definitie een slachtofferrol toebedeeld. Verschil of nuance
tussen plaats en tijd werd nauwelijks aangebracht. Het leven was niet anders dan
kommer
en kwel. Het geijkte beeld van plaggenhutten waarin de arme en hongerige
turfstekers
woonden vormde het algemene beeld en werd als vanzelfsprekend aanvaard.
Een plaggenhut

Wonen zoals de veenarbeider woonde met z'n gezin en z'n geit in 1900. In die tijd
gold de ongeschreven regel dat een nieuw huis mocht blijven staan als het tussen
zonsondergang en zonsopgang was gebouwd en de schoonsteen 's ochtens
rookte. In deze hutjes woonde de veenarbeiders met hun, vaak grote, gezinnen.
De vrouw op deze foto is Antonette Roelofs geb in 1867 zij poseert hier samen met
haar partner Jan van den Boogaard (bij iedereen bekend als Jan Tompe) voor hun
huisje op de Osse hei. Hoewel “huisje”; het is eigenlijk meer een plaggenhut!
Zei hadden 10 kinderen die allemaal zijn overleden ..
Een gezin bij een plaggenhut, begin twintigste eeuw.
Donker, stoffig, vochtig, koud, één leefruimte, dieren in de hal, geen stromend water,
geen douche, geen elektriciteit, geen privacy, vroeg oud, kindersterfte, koken op een
petroleumstel, armoede, analfabetisme, weinig bezit, geen recreatie, geen participatie,
geen zelfontplooiing, vrijwel geen macht.
Hier is de romantiek er gauw af en zie je iets van de bittere armoede. Het is
nauwelijks meer dan 100 jaar geleden dat deze foto is gemaakt. Hier zie je ze niet
meer, behalve in de themaparken, als herinnering. Maar als ik naar de actualiteiten
op TV kijk herken je nog steeds vergelijkbare situaties. Dan is er niet zoveel
veranderd in 100 jaar, het beeld heeft zich alleen verplaatst.
Onvoorstelbaar dat mensen zo arm waren, dat ze zo moesten leven. De foto geeft het
heel pakkend weer. Let eens op het gezicht van de moeder....
"Een groot gat gevuld met water en allerlei afval voor de deur. Deze gaten dienen
tevens tot bergplaats van mest
Krotten, achterbuurten, sanering: Krotwoning, plaggenhut in Drenthe
[Drente], 1936. Een moeder met kind zit in de deuropening van de uit
plaggen en planken gebouwde hut.
Het Leger des Heils deelt dekens uit aan een veenarbeidersgezin met tien kinderen.
Familie in Deurne/Zeilberg.  V.l.n.r. Grard Sientje, echtpaar Moes en 3 bezoekers. 
Van links naar rechts: Sientje en echtgenoot Frans Kivits, Grardje, Sjef en Ciska voor
een van de plaggenhutten in Deurne 1893-1978 waarin
ze vele jaren woonden en wat volgens Grardje "de mooiste tijd van zijn leven was.
Drentse plaggenhut
Een zeer eenvoudige kleine plaggenhut gebouwd van turven/plaggen en
stokken".1883
Plaggenhut te
Onstwedde, de muren van  de hut bestonden uit turven en plaggen, deels bedekt
met schollen en planken.
De kamer mat 3 bij 3 meter en was 1,70 meter hoog.
Dagloners bij een zelf gebouwde plaggenhut, dit gezin had het nog redelijk,
moeder en kinderen hoefden niet op het land als loonwerker te werken.
een boerengezin dat poseert voor een bouwvallige plaggenhut langs een
modderige weg zijn in het Nederland van 2010 ondenkbaar, maar waren nog geen
honderd jaar terug in sommige streken werkelijkheid.
Interieur plaggenhut jaren twintig
De eerste plaggenhutten in Zuidoost-Drenthe waren bedoeld als tijdelijke huisvesting van de
veenarbeiders.
Iets ten zuidoosten van Assen lag het huttendorp Lombok. Pas in de jaren
dertig van deze eeuw verdwenen hier de laatste hutjes.
( Leuke anekdote) "Ik moet wel smokkelen meneer, we zijn zo arm",zei Albertje Loeks
in Winschoten tegen de rechter.
"Het is winter en mijn kerel kan niets anders verdienen dan met stropen".
"Maar u staat wel voor de 100 ste keer terecht",zei de rechter.
"Gut, meneer weet het nog veel beter dan ikzelf", antwoordde Albertje.
Zoals gewoonlijk werd ze weer veroordeeld tot een geldboete
Bedstee


          Steen werd verwarmd en diende als kruik
jutters huis op Texel. Het huis werd in 1917 afgebroken, nadat de bewoners het al vanaf
1909 hadden verlaten.
Het oude echtpaar Gorter zit voor het raam. De foto moet kort voor 1909 zijn gemaakt.
Vrouw met kind voor een zelfgemaakte veenwoning met dakpannen. ca 1900
Onverharde weg met brug, een plaggenhut en enkele stenen woningen in een onbekende plaats.
In het midden wellicht woninginspecteurs en op de achtergrond bewoners van de woningen. ca.
1905
Plaggenhut vermoedelijk in zuid oost Frieslans ca 1905
Mannen werkten 16 uur per dag, vrouwen en kinderen korter. Het hele gezin
werkte mee. Een gezin met een gezonde vader en een aantal sterke zonen
verdiende genoeg om goed te leven. Was de vader zwak van gezondheid en had
het gezin alleen dochters dan was men arm. Geld of kleding voor school was er
vaak niet. De honger en de armoede werden vaak weggedronken. Als het erg
koud was kroop men bij elkaar in de beste hut en werden er spannende verhalen
verteld.
Voor de tweede wereldoorlog en tot in de jaren 60 erna, was Westerhaar slechts een
klein gehucht, bevolkt door weinig mensen die hun kost trachtten te verdienen in de
turf. Over het algemeen behoorden deze mensen tot de armsten in onze moderne
samenleving, eigenlijk kon je gerust zeggen, dat ze gewoon NIETS bezaten...
Plaggenhut in Schoonoord omstreeks 1880.
Sommige gezinnen hadden nauwelijks meer dan een dak boven hun hoofd, een tafel
en een bedstee. Bij gebrek aan borden en bestek werden de aardappelen van de tafel
gegeten. Privaten werden vaak door meerdere gezinnen gebruikt en vuil water werd
via open goten en slootjes afgevoerd. Alleen de sterksten overleefden deze slechte
hygiënische omstandigheden.
Stoppen druk op Esc   Tinie & Ans

More Related Content

What's hot

O divórcio
O divórcioO divórcio
O divórcio
Moisés Sampaio
 
Folheto 2º ano
Folheto 2º anoFolheto 2º ano
Folheto 2º ano
lableo
 
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o malOs 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
Luciano Deschamps
 
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x BíblicaCasamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
Respirando Deus
 
Escala de professores 2014 primeiro trimestre
Escala de professores 2014 primeiro trimestreEscala de professores 2014 primeiro trimestre
Escala de professores 2014 primeiro trimestre
ebdcrispim
 
A necessidade e a urgência do culto doméstico
A necessidade e a urgência do culto domésticoA necessidade e a urgência do culto doméstico
A necessidade e a urgência do culto doméstico
Moisés Sampaio
 
14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it
Xhoana Pepa
 
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISËAlpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
Marjan DODAJ
 
Não ameis o mundo
Não ameis o mundoNão ameis o mundo
Não ameis o mundo
Almy Alves
 
Elias e a viúva de sarepta
Elias e a viúva de sareptaElias e a viúva de sarepta
Elias e a viúva de sarepta
Tiago Silveira
 
Curso para noivos
Curso para noivosCurso para noivos
Curso para noivos
César E Denise Variza
 
A pecuária
A pecuáriaA pecuária
A pecuária
anatao
 
Aula 15 - Rute
Aula 15 - RuteAula 15 - Rute
Aula 15 - Rute
ibrdoamor
 
As quatro estações do casamento
As quatro estações do casamentoAs quatro estações do casamento
As quatro estações do casamento
analitadias
 
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento ConjugalLição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
Éder Tomé
 
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
Pr Ismael Carvalho
 
Rruazoret
RruazoretRruazoret
Rruazoret
Ronaldo Marku
 
Estudo familiar para encontro de casal
Estudo familiar para encontro de casalEstudo familiar para encontro de casal
Estudo familiar para encontro de casal
Valtemir Guimaraes
 
Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
 Temperamento-carater-e-personalidade-cristão Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
Jayro Bohatchuk de Araujo
 

What's hot (20)

O divórcio
O divórcioO divórcio
O divórcio
 
Folheto 2º ano
Folheto 2º anoFolheto 2º ano
Folheto 2º ano
 
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o malOs 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
Os 5 sentidos: usados para o bem ou para o mal
 
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x BíblicaCasamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
Casamento, Duas Perspectivas: Mundo x Bíblica
 
Escala de professores 2014 primeiro trimestre
Escala de professores 2014 primeiro trimestreEscala de professores 2014 primeiro trimestre
Escala de professores 2014 primeiro trimestre
 
A necessidade e a urgência do culto doméstico
A necessidade e a urgência do culto domésticoA necessidade e a urgência do culto doméstico
A necessidade e a urgência do culto doméstico
 
14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it
 
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISËAlpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
Alpet Shqiptare - STUDIMI I BURIMEVE NATYRORE TË RAJONIT VERIOR TË SHQIPËRISË
 
Não ameis o mundo
Não ameis o mundoNão ameis o mundo
Não ameis o mundo
 
Elias e a viúva de sarepta
Elias e a viúva de sareptaElias e a viúva de sarepta
Elias e a viúva de sarepta
 
Greqia e lashte
Greqia e lashteGreqia e lashte
Greqia e lashte
 
Curso para noivos
Curso para noivosCurso para noivos
Curso para noivos
 
A pecuária
A pecuáriaA pecuária
A pecuária
 
Aula 15 - Rute
Aula 15 - RuteAula 15 - Rute
Aula 15 - Rute
 
As quatro estações do casamento
As quatro estações do casamentoAs quatro estações do casamento
As quatro estações do casamento
 
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento ConjugalLição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
Lição 11 - Aperfeiçoando o Relacionamento Conjugal
 
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
Ebook Um amor abundante, um leito viçoso.
 
Rruazoret
RruazoretRruazoret
Rruazoret
 
Estudo familiar para encontro de casal
Estudo familiar para encontro de casalEstudo familiar para encontro de casal
Estudo familiar para encontro de casal
 
Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
 Temperamento-carater-e-personalidade-cristão Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
Temperamento-carater-e-personalidade-cristão
 

More from digitalfinch

Manic street preachers - If you tolerate this (lyrics)
Manic street preachers - If you tolerate this  (lyrics)Manic street preachers - If you tolerate this  (lyrics)
Manic street preachers - If you tolerate this (lyrics)
digitalfinch
 
Asielzoekers
AsielzoekersAsielzoekers
Asielzoekers
digitalfinch
 
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
digitalfinch
 
Breuken zijn zo moeilijk !
Breuken zijn zo moeilijk !Breuken zijn zo moeilijk !
Breuken zijn zo moeilijk !
digitalfinch
 
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallenDe Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
digitalfinch
 
Welke schilder ben ik ?
Welke schilder ben ik ?Welke schilder ben ik ?
Welke schilder ben ik ?
digitalfinch
 
Taal en rekenpuzzels week 23 2015
Taal en rekenpuzzels week 23 2015Taal en rekenpuzzels week 23 2015
Taal en rekenpuzzels week 23 2015
digitalfinch
 
Joe jackson - Forty years
Joe jackson - Forty yearsJoe jackson - Forty years
Joe jackson - Forty years
digitalfinch
 
De tachtig jarige oorlog
De tachtig jarige oorlogDe tachtig jarige oorlog
De tachtig jarige oorlog
digitalfinch
 
Vincent van Gogh
Vincent van GoghVincent van Gogh
Vincent van Gogh
digitalfinch
 
Kruiswoordpuzzel schilders
Kruiswoordpuzzel schildersKruiswoordpuzzel schilders
Kruiswoordpuzzel schilders
digitalfinch
 
Schilders
Schilders Schilders
Schilders
digitalfinch
 
Perspectief in een schilderij
Perspectief in een schilderijPerspectief in een schilderij
Perspectief in een schilderij
digitalfinch
 
Geef om je hersenen
Geef om je hersenenGeef om je hersenen
Geef om je hersenen
digitalfinch
 
Marco Borsato - Wat zou je doen
Marco Borsato - Wat zou je doenMarco Borsato - Wat zou je doen
Marco Borsato - Wat zou je doen
digitalfinch
 
Vrij - Nick en Simon
Vrij - Nick en SimonVrij - Nick en Simon
Vrij - Nick en Simon
digitalfinch
 
Het uitvoeren van een opdracht
Het uitvoeren van een opdrachtHet uitvoeren van een opdracht
Het uitvoeren van een opdracht
digitalfinch
 
Orgaandonatie
OrgaandonatieOrgaandonatie
Orgaandonatie
digitalfinch
 
Goodnight saigon - Billy Joel
Goodnight saigon - Billy JoelGoodnight saigon - Billy Joel
Goodnight saigon - Billy Joel
digitalfinch
 
Wind of change - Scorpions
Wind of change - ScorpionsWind of change - Scorpions
Wind of change - Scorpions
digitalfinch
 

More from digitalfinch (20)

Manic street preachers - If you tolerate this (lyrics)
Manic street preachers - If you tolerate this  (lyrics)Manic street preachers - If you tolerate this  (lyrics)
Manic street preachers - If you tolerate this (lyrics)
 
Asielzoekers
AsielzoekersAsielzoekers
Asielzoekers
 
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
Dafne Schippers : Hoe hard gaat ze ?
 
Breuken zijn zo moeilijk !
Breuken zijn zo moeilijk !Breuken zijn zo moeilijk !
Breuken zijn zo moeilijk !
 
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallenDe Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
De Tachtigjarige Oorlog in jaartallen
 
Welke schilder ben ik ?
Welke schilder ben ik ?Welke schilder ben ik ?
Welke schilder ben ik ?
 
Taal en rekenpuzzels week 23 2015
Taal en rekenpuzzels week 23 2015Taal en rekenpuzzels week 23 2015
Taal en rekenpuzzels week 23 2015
 
Joe jackson - Forty years
Joe jackson - Forty yearsJoe jackson - Forty years
Joe jackson - Forty years
 
De tachtig jarige oorlog
De tachtig jarige oorlogDe tachtig jarige oorlog
De tachtig jarige oorlog
 
Vincent van Gogh
Vincent van GoghVincent van Gogh
Vincent van Gogh
 
Kruiswoordpuzzel schilders
Kruiswoordpuzzel schildersKruiswoordpuzzel schilders
Kruiswoordpuzzel schilders
 
Schilders
Schilders Schilders
Schilders
 
Perspectief in een schilderij
Perspectief in een schilderijPerspectief in een schilderij
Perspectief in een schilderij
 
Geef om je hersenen
Geef om je hersenenGeef om je hersenen
Geef om je hersenen
 
Marco Borsato - Wat zou je doen
Marco Borsato - Wat zou je doenMarco Borsato - Wat zou je doen
Marco Borsato - Wat zou je doen
 
Vrij - Nick en Simon
Vrij - Nick en SimonVrij - Nick en Simon
Vrij - Nick en Simon
 
Het uitvoeren van een opdracht
Het uitvoeren van een opdrachtHet uitvoeren van een opdracht
Het uitvoeren van een opdracht
 
Orgaandonatie
OrgaandonatieOrgaandonatie
Orgaandonatie
 
Goodnight saigon - Billy Joel
Goodnight saigon - Billy JoelGoodnight saigon - Billy Joel
Goodnight saigon - Billy Joel
 
Wind of change - Scorpions
Wind of change - ScorpionsWind of change - Scorpions
Wind of change - Scorpions
 

Bewoners van-plaggenhut-in-de-jaren-1800-tot-1900

  • 1. Pps over Veenarbeiders die wonen in plaggenhutten in de jaren 1800 tot 1900 5 Inleiding ‘De film der ellende rolt verder. Een eenzame keet in het veen: planken, of wat daarvoor doorgaat, en papier. Op een regendag is de woning haast onbereikbaar. Gezin: man, vrouw en acht kinderen, de oudste acht jaar, de jongste dertien dagen. De kinderen zijn thuis, geen kleren om naar school te gaan. Baby ligt in een bedstee van lompen’.2 Dergelijke citaten kunnen moeiteloos voortgezet worden. Niets was de journalistiek in de jaren twintig van de vorige eeuw teveel om in geuren en kleuren te vertellen over de treurige situatie in de venen van Drenthe. Het leven van de veenarbeiders was synoniem geworden met armoede, plaggenhutten, achterlijkheid en drankgebruik. Er moest onder erbarmelijke omstandigheden heel hard gewerkt worden voor een schamel loon. De veenarbeiders kregen per definitie een slachtofferrol toebedeeld. Verschil of nuance tussen plaats en tijd werd nauwelijks aangebracht. Het leven was niet anders dan kommer en kwel. Het geijkte beeld van plaggenhutten waarin de arme en hongerige turfstekers woonden vormde het algemene beeld en werd als vanzelfsprekend aanvaard.
  • 2. Een plaggenhut Wonen zoals de veenarbeider woonde met z'n gezin en z'n geit in 1900. In die tijd gold de ongeschreven regel dat een nieuw huis mocht blijven staan als het tussen zonsondergang en zonsopgang was gebouwd en de schoonsteen 's ochtens rookte. In deze hutjes woonde de veenarbeiders met hun, vaak grote, gezinnen.
  • 3. De vrouw op deze foto is Antonette Roelofs geb in 1867 zij poseert hier samen met haar partner Jan van den Boogaard (bij iedereen bekend als Jan Tompe) voor hun huisje op de Osse hei. Hoewel “huisje”; het is eigenlijk meer een plaggenhut! Zei hadden 10 kinderen die allemaal zijn overleden ..
  • 4. Een gezin bij een plaggenhut, begin twintigste eeuw. Donker, stoffig, vochtig, koud, één leefruimte, dieren in de hal, geen stromend water, geen douche, geen elektriciteit, geen privacy, vroeg oud, kindersterfte, koken op een petroleumstel, armoede, analfabetisme, weinig bezit, geen recreatie, geen participatie, geen zelfontplooiing, vrijwel geen macht.
  • 5. Hier is de romantiek er gauw af en zie je iets van de bittere armoede. Het is nauwelijks meer dan 100 jaar geleden dat deze foto is gemaakt. Hier zie je ze niet meer, behalve in de themaparken, als herinnering. Maar als ik naar de actualiteiten op TV kijk herken je nog steeds vergelijkbare situaties. Dan is er niet zoveel veranderd in 100 jaar, het beeld heeft zich alleen verplaatst.
  • 6. Onvoorstelbaar dat mensen zo arm waren, dat ze zo moesten leven. De foto geeft het heel pakkend weer. Let eens op het gezicht van de moeder....
  • 7. "Een groot gat gevuld met water en allerlei afval voor de deur. Deze gaten dienen tevens tot bergplaats van mest
  • 8. Krotten, achterbuurten, sanering: Krotwoning, plaggenhut in Drenthe [Drente], 1936. Een moeder met kind zit in de deuropening van de uit plaggen en planken gebouwde hut.
  • 9. Het Leger des Heils deelt dekens uit aan een veenarbeidersgezin met tien kinderen.
  • 10. Familie in Deurne/Zeilberg.  V.l.n.r. Grard Sientje, echtpaar Moes en 3 bezoekers. 
  • 11. Van links naar rechts: Sientje en echtgenoot Frans Kivits, Grardje, Sjef en Ciska voor een van de plaggenhutten in Deurne 1893-1978 waarin ze vele jaren woonden en wat volgens Grardje "de mooiste tijd van zijn leven was.
  • 13. Een zeer eenvoudige kleine plaggenhut gebouwd van turven/plaggen en stokken".1883
  • 14. Plaggenhut te Onstwedde, de muren van  de hut bestonden uit turven en plaggen, deels bedekt met schollen en planken. De kamer mat 3 bij 3 meter en was 1,70 meter hoog.
  • 15. Dagloners bij een zelf gebouwde plaggenhut, dit gezin had het nog redelijk, moeder en kinderen hoefden niet op het land als loonwerker te werken.
  • 16. een boerengezin dat poseert voor een bouwvallige plaggenhut langs een modderige weg zijn in het Nederland van 2010 ondenkbaar, maar waren nog geen honderd jaar terug in sommige streken werkelijkheid.
  • 18. De eerste plaggenhutten in Zuidoost-Drenthe waren bedoeld als tijdelijke huisvesting van de veenarbeiders.
  • 19. Iets ten zuidoosten van Assen lag het huttendorp Lombok. Pas in de jaren dertig van deze eeuw verdwenen hier de laatste hutjes.
  • 20. ( Leuke anekdote) "Ik moet wel smokkelen meneer, we zijn zo arm",zei Albertje Loeks in Winschoten tegen de rechter. "Het is winter en mijn kerel kan niets anders verdienen dan met stropen". "Maar u staat wel voor de 100 ste keer terecht",zei de rechter. "Gut, meneer weet het nog veel beter dan ikzelf", antwoordde Albertje. Zoals gewoonlijk werd ze weer veroordeeld tot een geldboete
  • 21. Bedstee Steen werd verwarmd en diende als kruik
  • 22. jutters huis op Texel. Het huis werd in 1917 afgebroken, nadat de bewoners het al vanaf 1909 hadden verlaten. Het oude echtpaar Gorter zit voor het raam. De foto moet kort voor 1909 zijn gemaakt.
  • 23. Vrouw met kind voor een zelfgemaakte veenwoning met dakpannen. ca 1900
  • 24. Onverharde weg met brug, een plaggenhut en enkele stenen woningen in een onbekende plaats. In het midden wellicht woninginspecteurs en op de achtergrond bewoners van de woningen. ca. 1905
  • 25. Plaggenhut vermoedelijk in zuid oost Frieslans ca 1905
  • 26. Mannen werkten 16 uur per dag, vrouwen en kinderen korter. Het hele gezin werkte mee. Een gezin met een gezonde vader en een aantal sterke zonen verdiende genoeg om goed te leven. Was de vader zwak van gezondheid en had het gezin alleen dochters dan was men arm. Geld of kleding voor school was er vaak niet. De honger en de armoede werden vaak weggedronken. Als het erg koud was kroop men bij elkaar in de beste hut en werden er spannende verhalen verteld.
  • 27. Voor de tweede wereldoorlog en tot in de jaren 60 erna, was Westerhaar slechts een klein gehucht, bevolkt door weinig mensen die hun kost trachtten te verdienen in de turf. Over het algemeen behoorden deze mensen tot de armsten in onze moderne samenleving, eigenlijk kon je gerust zeggen, dat ze gewoon NIETS bezaten...
  • 28. Plaggenhut in Schoonoord omstreeks 1880.
  • 29. Sommige gezinnen hadden nauwelijks meer dan een dak boven hun hoofd, een tafel en een bedstee. Bij gebrek aan borden en bestek werden de aardappelen van de tafel gegeten. Privaten werden vaak door meerdere gezinnen gebruikt en vuil water werd via open goten en slootjes afgevoerd. Alleen de sterksten overleefden deze slechte hygiënische omstandigheden.
  • 30. Stoppen druk op Esc Tinie & Ans