Berlin - die Hauptstadt von Deutschland

1. Berlin
Berlin- stolica, siedziba rządu Republiki Federalnej Niemiec. Największe miasto Niemiec, na
prawach kraju związkowego. Zajmuję powierzchnie ok. 892Km², zamieszkuje je 3,4 mln osób.
Jest trzecim największym (po Londynie i Paryżu) miastem w Unii Europejskiej.Berlin jest
podzielony na dwanaście okręgów administracyjnych (Bezirk). Przez przestrzeń miejską
przepływają m.in. Rzeki Sprewa i Hawela, a ponadto znajduje się wiele jezior i zatok, w tym
największe Müggelsee.Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1237. Berlin pełnił rolę
historycznej stolicy Brandenburgii, Prus, Cesarstwa Niemieckiego, Republiki Weimarskiej i III
Rzeszy. Po 1945 wschodnia część miasta była stolicą Niemieckiej Republiki Demokratycznej,
natomiast pozostała tworzyła Berlin Zachodni – otoczona murem (od 1961) enklawa na terenie
NRD. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 Berlin został ponownie stolicą Niemiec, siedzibą
prezydenta (od 1994), niemieckiego Bundestagu (od 1999) i Bundesratu (od 2000).Berlin jest
jedną z ważniejszych w Europie metropolii globalnych, ponadto ważnym węzłem
komunikacyjnym Niemiec i Europy, zarówno kolejowym, lotniczym i drogowym. Ważny
ośrodek naukowy, kulturalny i artystyczny (m.in. Kulturforum i Museumsinsel).

2. W granicach Niemiec
W 1871 miasto zostało stolicą zjednoczonych Niemiec – jako cesarstwa. Stołeczną funkcję zachował do dziś,
będąc następnie stolicą Republiki Weimarskiej, III Rzeszy, Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz
Republiki Federalnej Niemiec.Na przełomie XIX i XX wieku Berlin był znaczącym ośrodkiem polskiej prasy
i kultury. Tu mieszkali i tworzyli m.in. malarz Wojciech Kossak, pisarz Stanisław Przybyszewski,
kompozytorzy Feliks Nowowiejski i Mieczysław Karłowicz. W 1891 roku w Berlinie powstała Gazeta
Robotnicza, a w 1897 Dziennik Berliński. W 1911 założono Polski Klub Sportowy Berlin, rozwiązany przez
niemieckie władze w 1939 i reaktywowany w Berlinie Wschodnim w latach 1948-1951.Po I wojnie światowej
w 1918 ogłoszono w Berlinie republikę. W 1920 na podstawie tzw. Ustawy o Dużym Berlinie ponownie
znacznie rozszerzono obszar miasta, przyłączając kilka miast i kilkadziesiąt wsi. Berlin osiągnął wówczas
około 4 mln mieszkańców.27 sierpnia 1922 do sądu w Berlinie wpływa wniosek o rejestrację Związku
Polaków w Niemczech. 3 grudnia 1922 sąd zatwierdza statut i odbywa się pierwsze Walne Zebranie Związku,
na którym Stanisław Sierakowski zostaje wybrany pierwszym jego prezesem. 14 stycznia 1922
ukonstytuowała się 2. dzielnica Związku Polaków w Niemczech. Swoim zasięgiem obejmowała teren Berlina
i Ziemi Połabskiej. Od 1924 roku w Berlinie Stanisław Sierakowski wydawał gazetę Kulturwehr dla obrony
praw autochtonicznych mniejszości narodowych ówczesnych Niemiec: Polaków, Serbołużyczan, Fryzów,
Duńczyków i Litwinów. 6 marca 1938 do Berlina przyjeżdża ok. 5000 Polaków z całej Rzeszy na I Kongres
Polaków w Niemczech.W 1930 Berlin został siedzibą katolickiej diecezji berlińskiej.
Po przejęciu władzy przez nazistów w 1933 Berlin stał się stolicą III Rzeszy. W 1936 odbyły się w Berlinie
igrzyska olimpijskie. Planowano znaczną rozbudowę miasta na stolicę świata (tzw. plan Germania Alberta
Speera), czemu przeszkodziła klęska Niemiec w II wojnie światowej. W czasie alianckich bombardowań i
walk o zdobycie Berlina przez wojska radzieckie i polskie, znaczne obszary zabudowy zostały dosłownie
zmiecione z powierzchni ziemi. W czasie wojny w Berlinie byli więzieni m.in. Wincenty Witos, Stefan
Rowecki, Zdzisław Maszewski i Juliusz Bursche.

3. Kilka zdjęć :)

4. Gospodarka

Berlin jest ważnym ośrodkiem gospodarczym i finansowym.
Przemysł głównie elektroniczny (m.in. firma Siemens, AEG),
maszynowy, środków transportu i odzieżowy.

Miasto stanowi ważny ośrodek handlowy organizujący
międzynarodowe targi i wystawy o znaczeniu nie tylko niemieckim,
europejskim, ale cały szereg z nich (międzynarodowe targi
kolejnictwa InnoTrans, Internationale Tourismus-Börse
(Międzynarodowa Giełda Turystyczna), Internationale
Funkausstellung (Międzynarodowa Wystawa Radiowa),
Internationale Grüne Woche Berlin (Berliński Międzynarodowy
Zielony Tydzień)) – światowym. Prym wśród organizatorów pełnią
Targi Berlińskie.

5. Transport Kolejowy

Kolej z Berlina do Poczdamu była drugą na terenie Niemiec i została uruchomiona w 1838, biegnąc z
obecnego placu Poczdamskiego przez Steglitz, Zehlendorf i Novawes do Poczdamu.

W XIX wieku w Berlinie powstało 9 dworców czołowych kolei dalekobieżnych. Z czasem
poszczególne koleje połączono ze sobą – wpierw linią przetokową, zastąpioną później przez linię
pierścieniową (zwaną Ring lub Psią Głową) i linią średnicową wschód-zachód na estakadzie. Od lat
60. XIX w. kursowały w Berlinie pociągi podmiejskie i regionalne, z biegiem czasu otrzymywały
własne tory, zaś od 1924 zostały przekształcone w elektryczną kolej miejską S-Bahn. Dla kolei S-
Bahn zbudowano w latach 1934–1939 tunel północ-południe.

W latach 50. w związku ze spadkiem dalekobieżnego ruchu kolejowego zamknięto
wszystkie dworce czołowe Berlina. W maju 2006 otwarto nowy centralny dworzec, na
skrzyżowaniu linii wschód-zachód i drugiego tunelu północ-południe, pod nazwą Berlin
Hauptbahnhof, podczas budowy zwanego też karkołomną nazwą Berlin Hauptbahnhof-
Lehrter Bahnhof na pamiątkę istniejącego tam wcześniej dworca Lehrter Bahnhof.

6. Kolej w Niemczech

Główne dworce dalekobieżne
Berlina:

Berlin-Gesundbrunnen (otwarty 28 maja 2006)

Berlin Hauptbahnhof (dawniej Berlin
Hauptbahnhof-Lehrter Bahnhof, Berlin Lehrter
Stadtbahnhof, otwarty 28 maja 2006)

Berlin-Lichtenberg

Berlin Ostbahnhof (za czasów NRD przez
pewien czas Berlin Hauptbahnhof)

Berlin Südkreuz (dawniej Berlin Papestraße,
otwarty 28 maja 2006)

Berlin-Wannsee (niewielkie znaczenie
transportowe)

Berlin-Spandau (połączenia w kierunku
zachodnim)

Berlin Zoologischer Garten (od 28 maja 2006
tylko pociągi dalekobieżne prywatnego
przewoźnika Connex)
Największe dworce regionalne:

Berlin-Charlottenburg

Berlin Friedrichstraße

Berlin Alexanderplatz

Berlin Potsdamer Platz

7. Kultura Niemiec

Opery:

Deutsche Oper

Staatsoper Unter den Linden

Komische Oper

Neuköllner Oper

Chóry:

Berliner Singakademie

Studio-Chor Berlin

Schöneberger Sängerknaben

Philharmonischer Chor Berlin

RIAS Kammerchor

Teatry:

Friedrichstadtpalast

Theater des Westens

Theater am Potsdamer Platz

Schaubühne

Volksbühne

Orkiestry symfoniczne:
Berliner Philharmoniker (dyr. muz. sir Simon
Rattle)

Deutsches Symphonie-Orchester Berlin (dyr.
muz. Ingo Metzmacher)

Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin (dyr. muz.
Marek Janowski)

Staatskapelle Berlin (dyr. muz. Daniel
Barenboim)

8. Kultura

Berliner Philharmonie 
Stara Galeria Narodowa (niem. Alte
Nationalgalerie)

9. Zabytki

Brama Brandenburska

Reichstag

Mur Berliński

Siegessäule – kolumna
zwycięstwa

Ewangelicki Kościół Pamięci
cesarza Wilhelma I

Wyspa Muzeów: Muzeum
Pergamońskie (Zbiory Sztuki
Starożytnej, Muzeum Azji
Przedniej, Muzeum Sztuki
Islamskiej), Stare Muzeum
(Muzeum Egipskie i
Antikensammlung), Muzeum im.
Bodego, Nowe Muzeum, Stara
Galeria Narodowa

Muzeum Żydowskie

Ratusz

Pałac Charlottenburg

Nowa Synagoga

Zamek Bellevue

10. Zabytki

11. Tradycyjne Niemieckie potrawy

MAULTASCHEN

(Badenia – Wirtemberga)

BIAŁA KIEŁBASA (Bawaria)

KNIPP PO BREMEŃSKI (Brema)

GRUSZKI, FASOLA i SŁONINA

PIECZONA KIEŁBASA Z SOSEM
CURRY

NIEMIECKA SAŁATKA
ZIEMNIACZANA

WIEPRZOWINA W SOSIE
PIWNYM

SZNYCLE

PLACEK CEBULOWY

ZUPA ZIEMNIACZANA