Tài liệu mô tả các loại máy móc và thiết bị trong lĩnh vực xây dựng, bao gồm phân loại, cách thức hoạt động và ứng dụng của chúng. Nó đề cập đến đặc điểm kỹ thuật và hiệu suất của các máy di chuyển, máy làm đất, và các công nghệ truyền động. Ngoài ra, tài liệu còn nhấn mạnh các ưu nhược điểm trong thiết kế và vận hành của các thiết bị này.

1. M«nhäc: m¸yx©ydùng
************************
Ng ­ê i biªn so ¹ n: Ng uyÔ n Hïng VÜnh
tµ i liÖ u tham kh¶o :
1 . Ng uyÔ n ThÞ T© m - M¸ y x© y dùng - Nhµ xuÊt b¶n
GTVT.
2. C¸ c tµ i liÖ u chuyªn ng µ nh kh¸ c:
- M¸ y trô c vËn chuyÓ n
- M¸ y Thi c«ng chuyªn dïng – PGS. TS. Ng uyÔ n
BÝnh
- M¸ y s¶n xuÊt vËt liÖ u x© y dùng
- C¸ c trang WEBchuyªn ng µ nh

2. ch­¬ng 1:
nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ m¸y x©y dùng
1.1. C«ng dông vµ ph©n lo¹i MXD.
1 . 1 . 1 . C«ng dô ng cña MXD.
1 . 1 . 2. Ph© n lo ¹ i MXD:
Theo c«ng dông, MXD ®­îc ph©n thµnh c¸c nhãm chÝnh
sau ®©y:
- M¸y ph¸t lùc hay cßn gäi lµ ®éng c¬.
- M¸y n©ng - vËn chuyÓn: Tuú theo ph­¬ng vËn chuyÓn l¹i chia
thµnh:
+ M¸y vËn chuyÓn ngang;
+ M¸y vµ thiÕt bÞ n©ng(hay m¸y vËn chuyÓn lªn cao);
+ M¸y vËn chuyÓn liªn tôc.
- M¸y lµm ®Êt .
- M¸y sx vËt liÖu x©y dùng
+ M¸y s¶n xuÊt ®¸; + M¸y s¶n xuÊt bª t«ng.
- M¸y chuyªn dïng:
+ M¸y gia c«ng nÒn mãng + M¸y thi c«ng §­êng s¾t

3. 1.2.ThiÕt bÞ®énglùc trªnMXD.
1.2.1. C¸c lo¹i®éngc¬­unh­îc ®iÓmcñachóng.
1 . 2. 1 . 1 §éngc¬®èt trong: (§é ng c¬ x¨ng vµ §ie z e n).
Do nhµ b¸c häc §iezen ng­êi §øc thiÕt kÕ, chÕ t¹o vµ tõ n¨m 1894
®Õn
nay nã vÉn ®­îc sö dông réng r·i trªn MXD ®Æc biÖt lµ ë nh÷ng m¸y
th­êng
xuyªn di ®éng nh­ « t«, m¸y kÐo, tµu ho¶.
a. ¦u ®iÓm:
Khëi ®éng nhanh
DÔ dµng thay ®æi tèc ®é quay b»ng c¸ch thay ®æi l­îng x¨ng hoÆc
dÇu diezen
phun vµo trong xi lanh.
HiÖu suÊt t­¬ng ®èi cao so víi ®éng c¬ h¬i n­íc 3540%.
TÝnh c¬ ®éng tèt.
b. Nh­îc ®iÓm:
Kh«ng ®¶o ®­îc chiÒu quay.
ChÞu qu¸ t¶i kÐm.

4. 1.2.1.2. §éngc¬®iÖn.(§éngc¬®iÖnmét chiÒuvµ xoaychiÒu)
§éng c¬ ®iÖn mét chiÒu th­êng dïng ë nh÷ng m¸y di ®éng theo
métquü ®¹o
nhÊt ®Þnh.
§éng c¬ ®iÖn xoay chiÒu th­êng dïng ë nh÷ng m¸y cè ®Þnh (cÇn trôc
th¸p).
a. ¦u ®iÓm
KÕt cÊu nhá gän song cã kh¶ n¨ng v­ît qu¸ t¶i tèt.
HiÖu suÊt cao nhÊt trong c¸c lo¹i ®éng c¬ (8085%).
Khëi ®éng nhanh, dÔ dµng thay ®æi chiÒu quay cña trôc ®éng c¬
(®èi víi ®éng
c¬ ®iÖn xoay chiÒu, dïng dßng ®iÖn ba pha).
Kh«ng g©y « nhiÔm m«i tr­êng, ®iÒu kiÖn lµm viÖc tèt, s¹ch sÏ.
DÔ dµng tù ®éng ho¸.
V× cã nh÷ng ­u ®iÓm trªn nªn ®éng c¬ ®iÖn ®ang ®­îc sö dông réng
r·i trªn
MXD còng nh­ trong ®êi sèng cña chóng ta.
b. Nh­îc ®iÓm:
Kh«ng thay ®æi ®­îc tèc ®é quay.

5. 1.2.1.3. §éngc¬thuûlùc.
§éng c¬ nµy ho¹t ®éng ®­îc lµ nhê ®éng n¨ng cña dßng thuû lùc víi
trÞ
sè ¸p suÊt cho phÐp do b¬mthuû lùc t¹o ra .
¦u ®iÓm LµmviÖc an toµn, ªm, khëi ®éng nhanh, cã thÓ thay ®æi
chiÒu
quay cña trôc ®éng c¬.
b. Nh­îc ®iÓm:
Cång kÒnh, phøc t¹p v× ph¶i cã hÖthèng dÉn thuû lùc vµ b¬m thuû
lùc,
dÉn ®Õn hiÖu suÊt kh«ng cao do ma s¸t gi÷a dßng thuû lùc vµ èng
dÉn,
do hiÖn t­îng dß rØ chÊt láng.
1.2.1.4. §éngc¬khÝnÐn.
§éng c¬ nµy ho¹t ®éng ®­îc lµ nhê ®éng n¨ng cña dßng khÝ nÐn víi
trÞ sè ¸p
suÊt cho phÐp do m¸y nÐn khÝ t¹o ra.

6. 1.2.2.C¸chbètrݧéngc¬trªnMXD1.2.2.C¸chbètrݧéngc¬trªnMXD..
++Bè trÝ mét ®éng c¬.Bè trÝ mét ®éng c¬.
C¸c c¬ cÊu cña m¸y ®­îc dÉn ®éng chung tõ mét ®éng c¬ nªn cÇnC¸c c¬ cÊu cña m¸y ®­îc dÉn ®éng chung tõ mét ®éng c¬ nªn cÇn
cã hÖ thèng truyÒn lùc ®Ó truyÒn chuyÓn ®éng tõ ®éng c¬ ®Õncã hÖ thèng truyÒn lùc ®Ó truyÒn chuyÓn ®éng tõ ®éng c¬ ®Õn
c¸c c¬ cÊu. Lo¹i nµy th­êng ¸p dông víi c¸c lo¹i ®éng c¬ ®èt trong. Nãc¸c c¬ cÊu. Lo¹i nµy th­êng ¸p dông víi c¸c lo¹i ®éng c¬ ®èt trong. Nã
cã nh­îc ®iÓm: khi ®éng c¬ háng th× c¶ m¸y ngõng lµm viÖc.cã nh­îc ®iÓm: khi ®éng c¬ háng th× c¶ m¸y ngõng lµm viÖc.
++Bè trÝ nhiÒu ®éng c¬ ®Ó dÉn ®éng riªng cho tõng c¬ cÊu: th­êngBè trÝ nhiÒu ®éng c¬ ®Ó dÉn ®éng riªng cho tõng c¬ cÊu: th­êng
¸p dông v¬Ý c¸c ®éng c¬ ®iÖn. Nã kh¾c phôc ®­îc nh­îc ®iÓm cña¸p dông v¬Ý c¸c ®éng c¬ ®iÖn. Nã kh¾c phôc ®­îc nh­îc ®iÓm cña
lo¹i trªn song l¹i phô thuéc vµo l­íi ®iÖn.lo¹i trªn song l¹i phô thuéc vµo l­íi ®iÖn.
++Bè trÝ hçn hîp , theo s¬ ®å h×nh duoiBè trÝ hçn hîp , theo s¬ ®å h×nh duoi dayday::

7. c¬ cÊu;
NÕu 2 lµ m¸y nÐn khÝ th× 3 sÏ lµ c¸c ®éng c¬ khÝ nÐn dÉn ®éng cho
c¸c c¬ cÊu.
1.3. TruyÒn®éngc¬khÝ(T§CK) dïngtrªnMXD.
1.3.1. C«ngdông, ph©nlo¹ivµ c¸c th«ngsèc¬b¶ncñaT§CK
a)C«ng dông.
b) Ph©n lo¹i : T§CK nãi chung cã hai d¹ng chÝnh:
+TruyÒn ®éng b»ng ma s¸t: cã truyÒn ®éng gi¸n tiÕp mµ ®iÓn h×nh
lµ T§ ®ai
vµ truyÒn ®éng trùc tiÕp gi÷a c¸c ®Üa ma s¸t trong li hîp.
+TruyÒn ®éng b»ng ¨n khíp: còng cã T§ gi¸n tiÕp nh­ T§xÝch vµ T§
trùc
tiÕp nh­: T§ b¸nh r¨ng, T§ trôc vit- b¸nh vit.
So s¸nh ­u nh­îc ®iÓm cña c¸c T§ b»ng ma s¸t vµ T§ b»ng ¨n khíp:
- TruyÒn ®éng b»ng ma s¸t cã hiÖn t­îng tr­ît khi lµm viÖc nªn cã
hiÖu suÊt
thÊp h¬n truyÒn ®éng b»ng ¨n khíp. Song nhê cã trù¬t mµ truyÒn
®éng b»ng

8. - TruyÒn ®éng b»ng ma s¸t cã tuæi thä thÊp h¬n truyÒn ®éng ¨n khíp.
- ViÖc chÕ t¹o:T§ b»ng ma s¸t ®¬n gi¶n h¬n nªn nã rÎ h¬n truyÒn ®éng
¨n khíp
c) C¸c th«ngsèc¬b¶ncñaTDCK:
- Tèc ®é quay cña trôc chñ ®éng lµ n1
vµ trôc bÞ ®éng lµ n2
, (vßng/
phót) .
- TØ sè truyÒn : i =n1/ n2
- C«ng suÊt cña trôc chñ ®éng lµ N1
vµ trôc bÞ ®éng lµ N2
, cã ®¬n
vÞ lµ kW hoÆc m· lùc.
- HiÖu suÊt truyÒn ®éng lµ : η = N1/ N2
-M«men quay cña trôc chñ ®éng lµ M1
vµ cña trôc bÞ ®éng lµ M2
, cã
®¬n vÞ lµ kNm, Ncm…
Quan hÖ gi­a M1
vµ M2
®­îc biÓu diÔn qua c«ng thøc:
M2
= M1
.i.η (1-3)
C«ng suÊt, m«men vµ tèc ®é quay cã quan hÖ víi nhau qua biÓu
thøc:
N = M.n / 9,95.106
, kW (1-4);
Trong ®ã:
M«men M cã ®¬n vÞ lµ N.mm vµ n cã ®¬n vÞ lµ vßng/ phót

9. 1.3.2. TruyÒn§éng§ai. (T§§)
1 . 3. 2. 1 . C«ng dô ng ph© n lo ¹ i truyÒ n ® é ng ® ai.
TruyÒ n ® é ng ® ai ® Ó truyÒ n chuyÓ n ® é ng q uay g i÷a hai trô c c¸ ch xa nhau vµ
® ¶m b¶o an to µ n cho m ¸ y khi q u¸ t¶i
A
D2
n2D1
1n
1 2 3 4
1
2
S2
S1
Ph©nlo¹i truyÒn®éng®ai: (a)
Dùa vµo vÞ trÝ t­¬ng ®èi gi÷a hai trôc cã:
+ TruyÒn ®éng ®ai dÓ truyÒn lùc gi÷a hai trôc song song quay cïng chiÒu. Lo¹i nµy
®­îc sö dông phæ biÕn nhÊt trong truyÒn ®éng ®ai,(h×nh1-2a)
+ T.§.§. ®Ó truyÒn lùc gi÷a hai trôc song song quay ng­îc chiÒu,(h×nh1-2b)
+ T.§.§. ®Ó truyÒn lùc gi÷a hai trôc chÐo nhau,(h×nh 1-2c).
Dùa vµo tiÕt diÖn cña ®ai (xem h×nh 1.2a)cã: §ai ch÷ nhËt(sè 1), ®ai h×nh thang
(sè 2) , ®ai trßn(sè 3) vµ ®ai thang nhiÒu bËc(sè 4).
Trong ®ã ®ai ch÷ nhËt vµ ®ai h×nh thang ®­îc sö dông phæ biÕn h¬n.

10. 1 . 3. 2. 2. C¸ c th«ng sè c¬ b¶n cña truyÒ n
® é ng ® ai.
+ Tû sè truyÒn cña TDD
n1
,D1
– Tèc ®é quay vµ ®­êng kÝnh cña b¸nh ®ai chñ ®éng.
n2
,D2
– Tèc ®é quay vµ ®­êng kÝnh cña b¸nh ®ai bÞ ®éng.
k – HÖ sè tr­ît cña ®ai. V× bé truyÒn ®ai cã hiÖn t­îng tr­ît khi
lµm viÖc nªn tØ sè truyÒn kh«ng æn ®Þnh.+ Gãc «m cña cña d©y ®ai trªn b¸nh ®ai chñ ®éng γ1
,trªn b¸nh ®ai bÞ
®éng γ2.
Gãc «m cµng lín thi diÖn tÝch tiÕp xóc gi­a d©y ®ai vµ b¸nh ®ai chñ
®éng cµng lín, do ®ã truyÒn ®­îc m« men cµng lín.
+ Lùc cang cña ®ai: khi ch­a lµm viÖc, d©y ®ai ®· chÞu lùc c¨ng
ban ®Çu So
. Khi lµm viÖc tuú theo chiÒu quay cña b¸nh ®ai sÏ cã nh¸nh
căng víi lùc S2
vµ nh¸nh chïng víi lùc S1
)1(1
2
2
1
κ−
==
D
D
n
n
id
D
M
PSS
2
12
==−→
2
02
p
ss +=
2
01
p
ss −=

11. P – Lùc vßng hay lùc tiÕp tuyÕn cña d©y ®ai trªn b¸nh ®ai .P – Lùc vßng hay lùc tiÕp tuyÕn cña d©y ®ai trªn b¸nh ®ai .
M – M« men quay b¸nh ®ai .M – M« men quay b¸nh ®ai .
D- §­êng kÝnh b¸nh ®aiD- §­êng kÝnh b¸nh ®ai
Theo ¥le ,quan hÖ gi÷a lùc c¨ng STheo ¥le ,quan hÖ gi÷a lùc c¨ng S22 vµ Svµ S11 ®­îc biÓu diÔn qua c«ng thøc :®­îc biÓu diÔn qua c«ng thøc :
SS 22=S=S11eeff
γaa
(1-7)(1-7)
e – HÖ Sè l«g¶rit tù nhiªn .e – HÖ Sè l«g¶rit tù nhiªn .
f- HÖ S« ma s¸t gi÷a d©y ®ai vµ b¸nh ®ai.f- HÖ S« ma s¸t gi÷a d©y ®ai vµ b¸nh ®ai.
γa- Gãc «m cña d©y ®ai trªn b¸nh chñ ®énga- Gãc «m cña d©y ®ai trªn b¸nh chñ ®éng
1.3.2.3. ¦u nh­îc ®iÓm:
a. ¦u ®iÓm: TruyÒn lùc ªm do ®ai cã tÝnh ®µn håi.
§¶m b¶o an toµn cho m¸y khi qu¸ t¶i.
CÊu t¹o ®¬n gi¶n, dÔ chÕ t¹o, gi¸ thµnh h¹.
Ch¨m sãc, b¶o qu¶n dÔ d¹ng vµ thuËn tiÖn.
b. Nh­îc ®iÓm: KÝch th­íc cång kÒnh, tuæi thä thÊp.
TØ sè truyÒn kh«ng æn ®Þnh v× ®ai bÞ tr­ît.
HiÖu suÊt thÊp do cã hiÖn t­îng tr­ît.
Khi ch­a lµm viÖc, trôc vµ æ trôc cña c¸c b¸nh ®ai ®·
chÞu lùc c¨ng ban ®Çu cña ®ai.

12. 1.3.3.TruyÒn®éngb¸nhr¨ ng(T§BR).
1.3.3.1.C«ng dông vµ ph©n lo¹i: H× nh 1 . 3. C¸ c lo ¹ i truyÒ n ® é ng
b¸ nh r¨ng
1
O2
O1
O2
O2
O1
b)
d)
c)
a)
O
O2
1O
1d
Dc
dD
t
a. C«ng dông:
T§BR lµ lo¹i ®iÓn h×nh cña truyÒn ®éng ¨n khíp ®­îc dïng ®Ó truyÒn chuyÓn
®éng gi÷a hai trôc gÇn nhau, yªu cÇu kh«ng tr­ît khi lµm viÖc.
b. Ph©n lo¹i: Dùa vµo vÞ trÝ t­¬ng ®èi gi÷a hai trôc, cã: T§BR ®Ó truyÒn chuyÓn
®éng gi÷a hai trôc song song quay ng­îc chiÒu(h×nh 1.3a).
T§BR ®Ó truyÒn chuyÓn ®éng gi÷a hai trôc song song quay cïng chiÒu(h×nh1.3b).

13. ®Ó truyÒn chuyÓn ®éng gi÷a hai trôc vu«ng gãc(h×nh 1.3c).
Hai tr­êng hîp trªn, dïng b¸nh r¨ng h×nh trô; tr­êng hîp thø ba dïng b¸nh
r¨ng h×nh nãn.
Dùa vµo d¹ng r¨ng cã b¸nh r¨ng th¼ng, r¨ng nghiªng, r¨ng ch÷ V vµ r¨ng
cong. Trong ®ã r¨ng th¼ng ®­îc dïng khi tèc ®é cña b¸nh r¨ng nhá, c¸c
tr­êng hîp kh¸c dïng khi tèc ®é cña b¸nh r¨ng lín.
1 . 3. 3. 2. C¸ c th«ng sè c¬ b¶n cña T§BR:
a. TØ sè truyÒ n cña T§BR: ibr = n1 / n2 = Z2 / Z1
(1 – 8 )
n1,Z1 – Tèc ®é quay vµ sè r¨ng cña b¸nh r¨ng chñ ®éng.
n2,Z2 – Tèc ®é quay vµ sè r¨ng cña b¸nh r¨ng bÞ ®éng.
b. §­êng kÝnh vßng trßn chia, ®ã lµ vßng trßn ®i qua t©m ¨n khíp gi÷a
c¸c r¨ng cña hai b¸nh r¨ng(xem h×nh 1.4): d1, d2.
e. B­íc r¨ng t(mm): §­îc x¸c ®Þnh b»ng kho¶ng c¸ch gi÷a t©m cña hai
r¨ng liªn tiÕp nhau,n»m trªn ®­êng trßn chia (h×nh 1.4).
g. M« ®un ¨n khíp: (mm) (1-9)π
t
m =
+ T§BR

14. §iÒu kiÖn ®Ó hai b¸nh r¨ng th«ng th­êng ¨n khíp ®­îc víi nhau lµ chóng
ph¶i
cã cïng m« ®un .
h.Kho¶ng c¸ch gi÷a hai trôc: A = (d1 + d2)/2 = m ( Z1+Z2 ) / 2
(mm)
1 . 3. 3. 3. ¦u nh­îc ® iÓ m cña T§BR:
a.¦u ®iÓm:
_ Cã hiÖu suÊt cao (cao nhÊt trong c¸c T§CK)
_ KÝch th­íc nhá gän,kh¶ n¨ng chÞu t¶i lín.
_ Tuæi thä cao, lµm viÖc tèt trong ph¹m vi tèc ®é vµ c«ng suÊt lín.
b.nh­îc ®iÓm:
_ ChÕ t¹o khã, ®ßi hái ®é chÝnh x¸c cao, gi¸ thµnh cao.
_ Cã tiÕng ån khi lµm viÖc víi tèc ®é quay lín.
_ ChÞu va ®Ëp kÐm.
1.3.4. TruyÒn §éng Trôc VÝt – B¸nh VÝt(TV-BV).
1.3.4.1. Kh¸i niÖm vª` truyÒn ®éng TV-BV.
TruyÒn ®éng TV-BV ®­îc dïng ®Ó truyÒn lùc gi÷a hai trôc chÐo nhau
lµ 900
(h×nh 1-5)

15. Trôc vÝt lµ trôc h×nh trô, d­îc chÕ t¹o b»ng ®­êng ren vÝt trªn mÆt
trô cña trôc. Ren nµy ¨n khíp víi c¸c r¨ng cã d¹ng cong trªn b¸nh vÝt. TV-
BV ®­îc chÕ t¹o tõ hîp kim cña kim lo¹i mµu.
TruyÒn ®éng TV-BV chØ lµm viÖc khi trôc vÝt lu«n lu«n lµ chñ
®éng vµ b¸nh vÝt lu«n lu«n lµ bÞ ®éng; ng­îc l¹i nã kh«ng lµm viÖc
1.3.4.2. C¸c th«ng sè c¬ b¶n cóa TV-BV:
Hinh 1- 4. TruyÒn ®éng trôc vÝt, b¸nh vÝt
O1
O2

16. 1 . 3. 4. 2. C¸ c th«ng sè c¬ b¶n có a TV-BV:
+ Sè mèi ren trªn trôc vÝt Z1
, th«ng th­êng Z1
=13
Trªn m¸y x©y dùng th­êng sö dông trôc vÝt cã Z1
=1.
+ Sè r¨ng trªn b¸nh vÝt Z2
cã thÓ tíi 100150 r¨ng, cao nhÊt
Z2
=200.
+ Tû sè truyÒn:
n1
,Z1
: Tèc ®é quay vµ sè mèi ren cña trôc vÝt.
n2
,Z2
: Tèc ®é quay vµ sè rang cña b¸nh vÝt.
+ B­íc ren trªn trôc vÝt (t) ph¶i b»ng b­íc rang cña b¸nh vÝt
o trªn vßng trßn chia, cã ®¬n vÞ mm.
+ M« ®un cña trôc vÝt b»ng m« ®un ngang cña b¸nh vÝt:
+ D­êng kÝnh vßng trßn chia ®i qua t©m an khíp giua ren trôc vÝt vµ
c¸c rang cña b¸nh vÝt ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
d1
=m.Z1
(Dèi víi trôc vÝt) vµ d2
=m,Z2
(Dèi víi b¸nh vÝt).
Z
Z
n
n
i
TV
1
2
2
1 ==
(mm)
π
t
m =

17. 3. 4. 3. ¦u nh­îc ® iÓ m cña truyÒ n ® äng TV-BV:
¦u ®iÓm:
_ Cã tû sè truyÒn lín.
_ Cã kh¶ n¨ng tù h·m ( Duy nhÊt T§TV-BV cã kh¶ n¨ng nµy).
_ Tuy lµ truyÒn ®éng ¨n khíp nh­ng kh«ng g©y tiÕng ån khi lµm viÖc.
Nh­îc ®iÓm:
_ ChÕ t¹o khã kh¨n,l¹i dïng hîp kim cña kim lo¹i mµu nªn gi¸ thµnh cao
_ Cã hiÖn t­îng tr­ît khi lµm viÖc nªn hiÖu suÊt thÊp h¬n T§BR
_ G©y mßn cho TV-BV, tuæi thä gi¶m.
3.5. TruyÒn®éngxÝch.(T§X) (h×nh1-6)
TruyÒn ®éng xÝch lµ truyÒn ®éng khíp gi¸n tiÕp, ®­îc dïng ®Ó truyÒn lùc gi÷a hai
trôc c¸ch xa nhau. Trong TDX cã thÓ dïng mét ®Üa xÝch chñ ®éng vµ mét ®Üa xÝch
bÞ ®éng hoÆc mét ®Üa xÝch chñ ®éng vµ nhiÒu ®Üa xÝch bÞ ®éng(24 ®Üa)®Ó
thay ®æi tØ sè truyÒn khi cÇn thiÕt.

18. vµ d2
=d1=
z
t
1
sin
π
z
t
2
sin
π
a. C¸c th«ng sè c¬ b¶n cña TDX:
+ Tû sè truyÒn cña TDX:
i = n1 / n2 = Z2 / Z1 (1 – 8 )
- n1,Z1 – Tèc ®é quay vµ sè r¨ng cña ®Üa xÝch chñ ®éng.
- n2,Z2 – Tèc ®é quay vµ sè r¨ng cña ®Üa xÝch bÞ ®éng.
+ §­êng kÝnh vßng trßn chia cña ®Üa xÝch chñ ®éng d1 vµ cña ®Üa xÝch bÞ
®éng d2 :
b. ¦u nh­îc ®iÓm:
¦u ®iÓm: Cã thÎ truyÒn chuyÓn ®äng gi÷a hai trôc c¸ch xa nhau.
Cã hiÖu suÊt t­¬ng ®èi cao v× kh«ng bÞ tr­ît nh­ truyÒn ®éng
Lùc t¸c dông lªn trôc vµ æ trôc nhá h¬n so víi T§§ v× xÝch kh«ng cã lùc cang ban
®Çu.
Nh­îc ®iÓm Dßi hái ®ä chÝnh x¸c chÕ t¹o vµ l¾p r¸p cao h¬n nhiÒu so víiTDD.
_ Gi¸ thµnh cao.
Cã nhiÒu tiÕng ån khi lµm viÖc, nhÊt lµ quay víi tèc ®é lín
Ch¨m sãc b¶o qu¶n phøc t¹p h¬n so víi truyÒn ®éng ®ai.

19. 1 . 3. 6 Hé p g i¶m tè c
S¬ ® å cÊu t¹ o cña hé p g i¶m tè c
C¸ ch x¸ c ® Þnh tØ sè truyÒ n cña hé p g i¶m
tè c
M
i= (z2 / z1).(z4 / z3).(z6 / z5)
Z1 ,Z3,.Z5 – Sè r¨ng cña c¸c b¸nh r¨ng chñ
®éng
Z 2,Z 4,Z 6 –Sè r¨ng cña c¸c b¸nh r¨ng bÞ
®éng

20. 1.3.7.Trôc, ætrôc vµ khípnèitrôc.
1.3.7.1.C¸c lo¹itrôc:
Trôc tr¬n (hinh a), trôc bËc (hinh b), trôc khuûu (hinh c), trôc
mÒm, trôc then th­êng (H×nh d), trôc then hoa(H×nh e)
B
B
A
A
B - B
A - A
(d)(e)
H×nh1-12 . C¸c lo¹i trôc

21. 1.3.72.ætrôc:
a) C¸ c lo ¹ i æ trô c:
Tuú theo ma s¸t trong æ cã hai lo¹i æ: æ l¨n (h×nh 1-13a)vµ æ tr­ît (h×nh 1-13b).
Tuú theo ®Æc ®iÓm t¶i träng t¸c dông lªn æ cã :
+ æ ®ì lµ æ chØ chÞu lùc h­íng t©m;
+ æ chÆn lµ æ chØ chÞu lùc däc trôc;
+ æ ®ì- chÆn lµ æ võa chÞu lùc h­íng t©m, võa chÞu lùc däc
b) KÕ t cÊu æ trô c:
*KÕt cÊu æ l¨n (h×nh 1-13a) gåm : 1- Vßng ngoµi; 2-Vßng trong; 3-Con l¨n; 4-
Vßng ng¨n c¸ch ®Ó gi÷ cho c¸c con l¨n kh«ng bÞ x« lÖch trong khi lµm viÖc.
Khi æ trôc lµm viÖc sÏ cã c¸c tr­êng hîp sau x¶y ra:
Vßng ngoµi quay cïng víi chi tiÕt m¸y l¾p trªn trôc, vßng trong cè ®Þnh víi trôc
Vßng trong quay cïng víi trôc, vßng ngoµi cè ®Þnh víi th©n m¸y.
Con l¨n cã c¸c d¹ng sau : h×nh cÇu, h×nh nãn côt, h×nh trèng, h×nh ®òa, h×nh
kim….
* KÕt cÊu æ tr­ît, (h×nh 1.13b) gåm : bé phËn chÝnh cña æ lµ lãt æ(b¹c) sè
2,®­îc chÕ t¹o tõ hîp kim cña kim lo¹i mµu. B¹c nµy cã d¹ng h×nh trô rçng nÕu nh­ ®ã
lµ æ nguyªn hoÆc cã thÓ lµ hai nöa h×nh trô , ®­îc ghÐp l¹i víi nhau nÕu ®ã lµ æ
ghÐp, (nh­ h×nh 1-13b). Trong tr­êng hîp nµy, th©n æ sè 1 còng gåm hai nöa vµ ®­îc
ghÐp l¹i víi nhau b»ng c¸c bu l«ng sè 3.
Th©n æ ®­îc l¾p víi th©n m¸y b»ng c¸c bu l«ng sè 4. Trong hai lo¹i æ nªu trªn, æ
ghÐp ®­îc dïng phæ biÕn h¬n v× nã cã ­u ®iÓm l¾p r¸p víi trôc dÔ dµng .

22. H×nh1.13. C©c lo¹iætrôc.
D
d
3
2
4
11
4
2
3
3
1
2
1
4

23. 1.3.7.3.C¸c lo¹i khípnèi trôc:
a) Khíp nèi chÆt. (h×nh 1-14a)
b) Khíp nèi ®µn håi. (h×nh 1-
14b)
c) Khíp nèi bï cã: khíp nèi xÝch
vµ kh¬p c¸c ®¨ng.(hinh 1-14c)
d) Ly hîp
H×nh 1-14 C¸c lo¹i khíp nèi
trôc
c)
Chó ý : nªu sù kh¸c nhau gi÷a ly hîp vµ khíp nèi trôc

24. 1.4. TruyÒn®éngc¸pvµ pal¨ ngc¸p.
S¬ ®å truyÒn ®éng c¸p vµ pal¨ng c¸p ®­îc thÓ hiÖn (h×nh 1-6) .
Trong ®ã:
1- Tang n©ng vËt; 2- C¸c puly ®æi h­íng c¸p n»m ngoµi pal¨ng;
3 - Pal¨ng c¸p n©ng vËt.
a)X¸ c ® Þnh lùc c¨ng cña c¸ p tro ng pal¨ng c¸ p.
C«ng thøc x¸c ®inh lùc c¨ng cña c¸p cuèn vµo tang trong têi kÕt hîp víi
pal¨ng c¸p ®­îc viÕt
d­íi d¹ng sau:
Trong ®ã:
Q, q- träng l­äng cña vËt n©ng vµ träng l­îng cña
hiÕt bÞ mang vËt.
hiÖu suÊt cña pal¨ng vµ cña c¸c puly
æi h­íng n»m ngoµi palang.
a - béi suÊt cña palang c¸p( ë s¬ ®å nµy a = 2)
r - sè puly ®æi h­íng n»m ngoµi palang(r =2)
Hinh1 . 6 . TruyÒ n ® é ng c¸ p vµ pal¨ng c¸ p
r
plpa
c
a
qQ
S
ηη.
+
=
S,vc
QQ,v

25. b) CÊu t¹ o cña c¸ p: ® ­îc m « t¶trªn h× nh(1 -7 ). . C¸ c nh¸ nh cap sè 1
® ­îc bÖ n tõ c¸ c d© y thÐp cã c­ê ng ® é cao ; C¸ c nh¸ nh sè 1 l¹ i ® ­îc
bÖ n v¬ Ý nhau q uanh lâi sè 2. Lâi nµ y ® ­îc lµ m tõ d© y ® ay ho Æc d© y
g ai ® Ó cho c¸ p m Ò m , dÔ uè n q uanh tang ho Æc puly, ® ång th¬ × lâi
sè 2 cß n cã t¸ c dô ng tÝch trø m ì, tù b«i tr¬ n cho c¸ p tro ng q u¸ tr× nh
lµ m viÖ c
Tuú the o c¸ ch bÖ n c¸ p, cã hai lo ¹ i:
C¸ p bÖ n xu«i (h× nh 1 -7 b) vµ c¸ p bÖ n chÐo hay cß n g äi lµ c¸ p bÖ n ng ­
îc( h× nh 1 -7 c). Tro ng ® ã c¸ p bÖ n chÐo ® ­îc dïng phæ biÕ n tro ng c¸ c
c¬ cÊu n© ng cña M¸ y x© y dùng ® Ó n© ng h¹ vËt . C¸ p bÖ n xu«i chØ ® ­
îc dïng ® Ó ch»ng bué c vËt n© ng m µ th«i.
H× nh 1 . 7 CÊu t¹ o cña c¸ p

26. c)C¸ ch chän c¸ p vµ c¸ c chó ý khi sö dô ng c¸ p
Khi chän c¸p cho c¬ cÊu n©ng cÇn ph¶i dùa vµo c¸c th«ng sè sau:
- Lùc c¨ng lín nhÊt cña c¸p ph¶i tho¶ m·n ®iÒu kiÖn :Smax = < Sd / n
Trong ®ã : Sd
– Lùc lµm ®øt c¸p ;
n- HÖ sè an toµn
Víi chÕ ®é lµm viÖc nhÑ : n=5,0 ;
Víi chÕ ®é lµm viÖc trung binh : n= 5,5;
Víi chÕ ®é lµm viÖc nÆng: n=6,0 ;
Víi thang m¸y chë ng­êi : n=9,0 ; puly
H× nh 1 . . 8 CÊu t¹ o cña1.5.TruyÒn®éngthuûlùc (T§TL).
1.5.1.C¸c d¹ng T§TL vµ ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña chóng.
* TruyÒn ®éng thñy tÜnh hay cßn gäi lµTDTL ThÓ tÝch víi ®¨c ®iÓm
lµ: ¸p suÊt cña dßng chÊt láng kh«ng thay ®æi trong qu¸ tr×nh lµm
viÖc.
* TruyÒn ®éng thuû lùc ®éng.
Trong ®ã T§TL tÜnh th­êng sö dông réng r·i trªn m¸y x©y dùng.

27. nh 1 -9 . S¬ ® å hÖ thè ng truyÒ n ® é ng thuû lùc tÜnh
1
2
3
Cöa Hót DÇu Vµo
Cöa §Èy DÇu §i
1.5.3.CÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc cña c¸c lo¹i b¬m thuû lùc.
a) B¬ m b¸ nh rang :
S¬ ®å cÊu t¹o cña b¬m b¸nh r¨ng nh­ h×nh (1-10).Trong ®ã: 1.B¸nh r¨ng chñ
®éng; 2.B¸nh r¨ng bÞ ®éng; 3. Vá b¬m.
Khi b¬m ®ang lµm viÖc:B¸nh r¨ng 1 quay ng­îc chiÒu kim ®ång hå, b¸nh r¨ng
2 quay ng­îc l¹i.
L­u l­îngcña b¬m b¸nh r¨ng ®­îc x¸c ®Þnh theo
c«ng th­c sau ®©y:
H×nh 1-10 B¬m b¸nh r¨ng

28. 1,2- C¸c xi lanh cña b¬m;
3 - Khèi xi lanh(Bl«c xi lanh);
4 - C¸cPitt«ng; 5 - Tay biªn;
6- §Üa(m©m) chñ ®éng;
Khi b¬mlµmviÖc: Khèi xy lanh sè 3( trong ®ã cã c¸c xil¸nh sè1vµ 2)
chuyÓn ®éng quay quanh trôc I-I; C¸c pittong sè 4 chuyÓn ®éng tÞnh
tiÕn trong c¸c xilanh ®ång thêi quay cïng víi xy lanh.
L­u l­¬ng cña b¬m pittong ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc d­íi ®©y:
I I
65
43
7
2
1
α
Qb = 2. p. Z. m 2. b. n, cm 3/phó t
Trong ®ã:
Z- Sè r¨ng cña b¸nh r¨ng chñ
®éng;
m. M«®un ¨n khíp, cm ;
b- ChiÒu réng r¨ng cña b¸nh r¨ng chñ ®éng,cm ;
n- Tèc ®é quay cña b¸nh r¨ng chñ ®éng,
vßng/phót.
b)B¬ m pitt«ng h­íng trô c:
S¬ ®å cÊu t¹o cña b¬m pÝtt«ng nh­ hinh (1-11).
H× nh 1 -1 1 . S¬ ® å cÊu t¹ o b¬ m pitt«ng

29. Trong ®ã: d- D­êng kÝnh trong cña xilanh b¬m, cm ;
i – Sè xilanh cña b¬m;
D- Kho¶ng c¸ch gi­a ®­êng t©mcña hai xi lanh trong b¬m, cm
;
n – Tèc ®é quay cña ®Üa chñ ®éng, vßng/phót;
-Gãc nghiªng cña ®Üa chñ ®éng so víi ph­¬ng th¼ng ®øng.
-Ngoµi c¸c lo¹i truyÒn ®éng trªn chóng ta cã thÓ sö dông truyÒn
®éng §iÖn hoÆc truyÒn ®éng khÝ nÐn .v.v.

30. 1.6. C¸c lo¹i phanh
1.6.1. C«ng Dông vµ Ph©n lo¹i
1.6..2. CÊu t¹o ,Nguyªn lý lµm viÖc cña c¸c lo¹i
phanh
c
ba
H×nh 1-15 C¸c lo¹i phanh
(a):Phanh M¸ §iªn-Tõ ; (b):Phanh M¸ §iªn- Thuû lùc ; (c):Phanh §ai

31. 1.7.HÖthèngdichuyÓncñam¸yx©ydùng:
M¸yx©ydùngth­êngdïngc¸c lo¹ihÖthèngdichuyÓnsau:
1. B¸nhxÝch 4. DichuyÓntrªnPhao
2. B¸nhh¬i 5. DichuyÓnB­íc
3. B¸nhs¾t trªnray
HÖ thèng di chuyÓn b»ng b¸nh

32. 1.8. C¸c chØtiªukinhtÕ- kÜ thuËt cñaMXD.
1 . 8 . 1 . N¨ng suÊt cña MXD
1 . 8 . 1 . 1 . §Þnh ng hÜa n¨ng suÊt .
1 . 8 . 1 . 2. C¸ c lo ¹ i n¨ng suÊt
a, N¨ng SuÊt M¸ y lµ m ViÖ c liªn tô c : Q lt = F. v
b , N¨ng SuÊt M¸ y lµ m ViÖ c The o chu Kú : vÝ dô víi M¸ y §µ o 1 g Çu :
+ N¨ng suÊt lÝ thuyÕ t Qlt = (36 0 0 q ) / Tck (m
3
/h)
+ N¨ng suÊt kÜthuËt; Qkt = (36 0 0 q kd) / (Tck kt) (m
3
/h)
+ N¨ng suÊt sö dô ng . Qsd = (36 0 0 q kd ktg ) / (Tck kt) (m 3
/
h)
1 . 8 . 2. C¸ c chØ tiªu vÒ tr× nh ® é sö dô ng MXD.
1 . 8 . 2. 1 . HÖ sè sö dô ng thê i g ian lµ m viÖ c cña m ¸ y: ktg
1 . 8 . 2. 2. HÖ sè sö dô ng MXD tro ng CGH: ksd
1 . 8 . 2. 3. N¨ng suÊt m ¸ y tÝnh the o ® Çu c«ng nh© n.
1 . 8 . 3. C¸ c chØ tiªu vÒ tr× nh ® é CG H.

33. Ch­¬ng 2. M¸y trôcCh­¬ng 2. M¸y trôc

34. η
2.1:C«ngdông, ph©nlo¹im¸yn©ngvµ ph¹mviøngdôngcñatõnglo¹i.
2.2. C¸c lo¹i kÝch.
2.2.1. KÝchthuûlùc:
S¬ ®å cÊu t¹o cña kÝch thuû lùc nh­ hinh (4-1).
Trong ®ã: 1 - Xilanh b¬ m dÇu; 2- Thïng chø a dÇu; 3, 4-Van m é t chiÒ u;
5- Pitt«ng kÝch; 6 - Xilanh kÝch; 7 - Kho ¸ dÇu; 8 - Tay kÝch;
C«ng thøc ®Ó x¸c ®Þnh lùc t¸c dông P lªn tay quay sè 8 (cã kÓ ®Õn
hiÖu suÊt cña kÝch ) ¬ kÝch Thuû Lùc lµ:
C¸c KÝch th­íc : D , d, l1, l2
xem hinh (2-1);
η
1
2
1
2
2
⋅⋅⋅=
l
l
D
d
QP
3
6
d
l 2
1l
Hinh 2-1 . KÝch thuû lùc.

35. 2. 2. 2. KÝch vit.
CÊu t¹ o cña kÝch vÝt g åm :
Th©n kÝch sè 1 ,trôc vÝt sè 2, ®­îc chÕ t¹o ren
bao quanh mÆt trô cña trôc. Trôc nµy ®­îc
liªn kÕt b»ng ren víi ®ai èc sè 8,
l¾p cè ®Þnh víi th©n kÝch.
Tay quay sè 6 ®Ó ®iÒu khiÓn kÝch.
§Çu tay quay cã l¾p c¬ cÊu"c¸"
sè 7 b»ng chèt sè 5. "C¸" sè 7 cã thÓ ¨n khíp víi
b¸nh r¨ng 4, ®­îc l¾p víi ®Çu trôc vÝt b»ng
then (hoÆc ®Çu trôc vÝt cã h×nh vu«ng). Mò
sè 3 trùc tiÕp chÞu träng l­îng cña vËt n©ng,
®­îc ®Æt trªn ®Çu trôc vÝt vµ kh«ng quay cïng
trôc vÝt khi lµm viÖc.
λ
r
R
p
Q
AA
3 4 5
2
7
6
8
1
4
7 5 9 10 6
a)
b)
Ng uyªn lý lµ m viÖ c:
Muèn n©ng(hoÆc h¹) vËt, chØ viÖc quay tay quay sè 6, qua c¬ cÊu"c¸" sè 7 vµ b¸nh
r¨ng sè 4, lµm trôc vÝt sè 2 quay theo. Tuú theo chiÒu quay cña tay quay vµ nhê ®­îc
liªn kÕt b»ng ren víi ®ai èc 8 mµ trôc vit ®i lªn hoÆc ®i xuèng ®Ó n©ng hoÆc h¹ vËt.
C¬ cÊu sè 7 ®­îc gi÷ ë vÞ trÝ cè ®Þnh
(khi ngõng lùc t¸c dông vµo tay quay) lµ nhê lß xo 10 vµ chi tiÕt ®Þnh vÞ sè 9.

36. KÝch vit cã ­u ®iÓm so víi kÝch thanh rang vµ kÝch thuû lùc lµ : nã cã
kh¶ n¨ng tù h·m.
§iÒu kiÖn tù h·m : α < β hay tgα < tgβ = f
α - gãc n©ng cña ren trôc vÝt.
β- Gãc ma s¸t trong cña vËt liÖu ®­îc dïng ®Ó chÕ t¹o ®ai èc vµ trôc
vÝt.
f- hÖ sè ma s¸t.
Tuy nhiªn , kÝch vÝt cã hiÖu suÊt thÊp h¬n so víi c¸c lo¹i kÝch kh¸c.
c, X¸ c ® Þnh lùc t¸ c dô ng vµ o tay q uay :
Khi h¹ vËt:
Trong ®ã: Q- Träng l­îng vËt n©ng;
r- B¸n kÝnh trung binh cña ren vÝt;
R
rQtg
Pn
)( λρ +
=
R
rQtg
Ph
)( λρ −
=
R- ChiÒu dµi tay quay.
Khi n©ng vËt :
4.2.3. KÝchthanhrang.(®äc s¸chGK)

37. 2.3. C¸c lo¹i têi.
Tuú the o ng uån dÉn ® é ng cho tê im µ cã tê i
tay vµ tê i ® iÖ n.
2.3.1.Têi dÉn®éngtay(têitay)S¬ ®å têi
tay nh­ hinh (4-3)
H× nh 2-3. Tê i dÉn ® é ng tay
Md
5
4
3
2
1 Mt
ii
i
iii
iv
Trong ®ã: Tang cuè n c¸ p; 2- GÝa tê i;
3, 4, 5- C¸ c b¸ nh r¨ng ; I- Trô c chñ ® é ng
;
II, III- Trô c trung g ianIV- Trô c tang
QuanhÖgi÷am«mentrªntrôc tangMt
vµ m«mentrªntrôc
chñ®éng(trôc l¾ptayquay) Md®­îc
x¸c ®Þnhtheo c«ngthøc: Mt =
Md.i.η
Côm b¸nh r¨ng sè 5 võa
®Ó truyÒn m«men,
võa ®Ó thay ®æi
tû sè truyÒn tõ trôc I sang trôc
II.

38. -HiÖu suÊt cña pal¨ ngvµ
cña c¸c puly ®æi h­íng n»m ngoµi pal¨ ng.
r - Sè puly ®æi h­íng n»m ngoµi pal¨ng .
2.3.2.TêidÉn ®éng ®iÖn(têi ®iÖn).
S¬ ®å têi ®iÖn kÕt hîp víipal¨ng c¸p h×nh
(2-4).
Trong ®ã: 7 - §é ng c¬ ® iÖ n; 8 - Khíp nè i
trô c;
9 - Phanh; 1 0 - Hé p g i¶m tè c.
C«ng thøc x¸c ®inh lùc c¨ng cña c¸p cuèn
vµo tang
r
plpa
ηη ,
Trong ®ã:
a - Béi suÊt cña pal¨ng c¸p;.
Q, q -Träng l­îng vËt n©ng
vµ
cña thiÕt bÞ mang vËt
r
plpa
c
a
qQ
S
ηη.
+
=
Q
M
Dt
V
c
c
Vn
a
H× nh 2-4. Tê i dÉn ® é ng diÖ n

39. (kW)
η.1000
.. avnSc
Trong c«ng thøc trªn:
vn lµ vËn tèc n©ng vËt, m/s;
Sc lµ lùc c¨ng cña c¸p cuèn vµo tang,
N.
a lµ béi suÊt cña pal¨ng c¸p
η lµ hiÖu suÊt chung cña têi
Ndc =
ng suÊt ®éng c¬ ®iÖn kÕt hîp víi pal¨ng c¸p ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc

40. 2.4Thangn©ng( M¸yvËnth¨ ng)
Thang n©ng ®­îc dïng ®Ó n©ng hµng hoÆc ng­êi ®Æt trªn bµn n©ng
hoÆc trong cabin lªn theo ph­¬ng th¼ng ®øng. Thang n©ng th­êng ®­
îc ®Æt cè ®Þnh t¹i mét chç .
Tuú theo c«ng dông, thang n©ng cã c¸c lo¹i sau :
+ Thang n©ng phôc vô cho viÖc x©y dùng, gäi t¾t lµ thang n©ng XD
+ Thang n©ng ®Ó vËn chuyÓn ng­êi, gäi t¾t lµ thang m¸y.
Thang n©ng x©y dùng cã hai lo¹i : Thang n©ng ®Ó chë hµng vµ thang
n©ng ®Ó chë hµng cïng víi ng­êi
2.4.1. Thangn©ngchëhµng:
CÊu t¹o cña Thang n©ng chë hµng gåm: Cét sè 4 ®­îc ®Æt trªn bÖ sè
1. Däc theo chiÒu cao cña cét cã l¾p ray dÉn h­íng ®Ó dÉn h­íng cho
bµn n©ng sè 7. Bµn n©ng nµy ®­îc l¾p víi gi¸ tr­ît sè 6. Têi ®iÖn ®¶o
chiÒu sè 2 cuèn c¸p sè 3 ®Ó n©ng h¹ bµn n©ng sè 7. C¸p sè 3 vßng
qua c¸c puly ®æi h­íng ë ®Ønh cét vµ puly di ®éng sè 8 ®­îc l¾p trªn
bµn n©ng. Khi cÇn thi c«ng c¸c nhµ cao tÇng th× chiÒu cao cét cña
thang n©ng ph¶i lín. NÕu chiÒu cao cét lín h¬n 10m th× ph¶i liªn kÕt
cét víi khung nhµ b»ng c¸c thanh gi»ng sè 5

41. 2
1
4
3
S¬ ®å m¾c c¸p

42. 2.4.2. Thangn©ngchëhµngvµ ng­êi :
Khi thi c«ng c¸c nhµ cao tÇng, ®Ó vËn chuyÓn vËt liÖu lªn cao vµ t¹o ®iÒu kiÖn
thuËn lîi cho c«ng nh©n trong viÖc ®i lªn ( hoÆc xuèng) ng­êi ta sö dông thang n©ng
x©y dùng kÕt hîp chë hµng vµ ng­êi trong cabin. Nã cã thÓ phôc vô cho c¸c toµ nhµ
cao 30 tÇng
( 110m).CÊu t¹o cña thang n©ng chë hµng vµ ng­êi c¬ b¶n gièng thang n©ng chë hµng chØ
kh¸c lµ : Bµn n©ng ®­îc thay b»ng cabin ®Ó xÕp hµng vµ ng­êi ®øng trong cabin sÏ
an toµn h¬n.
dÓ n©ng h¹ cabin cã thÓ dïng truyÒn ®éng têi vµ c¸p hoÆc truyÒn ®éng b¸nh rang-
thanh rang.
S¬ ®å truyÒn ®éng c¸p n©ng h¹ cabin ®­îc thÓ hiÖn ë h×nh bªn.
Cabin sè 1 ®­îc n©ng h¹ bëi c¸p sè 2. C¸p n©ng quÊn vßng qua têi ®iÖn ®¶o
chiÒu víi puly dÉn h­íng c¸p b»ng ma s¸t sè 3 vµ cè ®Þnh vµo ®èi träng sè 4.
Thang n©ng chë hµng vµ ng­êi ®­îc l¾p ®Æt mét sè thiÕt bÞ an toµn nh­ : bé h·m
b¶o hiÓm ®Ó gi÷ cabin kh«ng bÞ r¬i xuèng nÕu c¸p n©ng cabin bÞ ®øt, c¸c r¬le h¹n
chÕ hµnh tr×nh di chuyÓn cña cabin.3X¸c ®ÞnhnangsuÊt cñathangn©ngchëhµng:
ng suÊt kü thuËt cña thang n©ng chë hµng ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc :
Trong ®ã : Q- Träng l­îng hµng ®Æt trªn bµn n©ng , T.
Tck
- Thêi gian mét chu kú lµm viÖc , s
® ¬ n vÞ : T/hQ
T
N
ck
kt *
3600
=

43. 2.5. C¸c lo¹i cÇntrôc phôc vô trongXD.
2.5.1.Kh¸i niÖmchung:
+C«ng dông, ph©n lo¹i.
+ C¸c th«ng sè c¬ b¶n :
- T¶i träng n©ng danh nghÜa Q, (T)
- TÇm víi cña cÇn trôc R,(m) ;
- BiÓu ®å søc c©u tÇm víi
(®­êng ®Æc tÝnh t¶i träng cña cÇn trôc)
khi m«men t¶i träng:
M = Q.L = h»ng sè
lµ ®­êng hypecbol nh­ h×nh bªn
4
8
12
16
20
24
25
12 16 20 24 28 32 35 L,m
Q,t
- ChiÒu cao n©ng h¹ H, (m);
M«men t¶i träng: M = Q.L, (T.m)
H× nh 2-6 . §­ê ng ® Æc tÝnh t¶i träng cña cÇn trô c
H× nh 2-5. C¸ c th«ng sè c¬ b¶n cña cÇn
trô c

44. - VËn tèc lµm viÖc: (XÕp dì vµ l¾p m¸y)VËn tèc lµm viÖc: (XÕp dì vµ l¾p m¸y)
+VËn tèc n©ng h¹.+VËn tèc n©ng h¹.
+VËn tèc quay.+VËn tèc quay.
+VËn tèc di chuyÓn.+VËn tèc di chuyÓn.
- Träng l­îng m¸y vµ ®èi trängTräng l­îng m¸y vµ ®èi träng
- HÖ sè chèng lËtHÖ sè chèng lËt
- N¨ng suÊt lµm viÖc:N¨ng suÊt lµm viÖc:
3600. . .
( / )
' ' '
t q
ck
ck m n q h tm n q h
Q k k
N T h
T
T t t t t t t t t
=
= + + + + + + +

45. H× nh 2-7 . CÇn trô c th¸ p víi th¸ p q uay
2.5.2.CÇntrôc th¸p:
2.5.2.1C«ngdôngvµ ph©nlo¹i
2.5.2.2. CÇntrôc th¸pvíith¸p
quay .
Trong ®ã:

46. 4.5.2.3.CÇntrôc th¸p
cã®Çuth¸pquay
a) CÊu t¹ o chung ;
b) S¬ ® å m ¾ c c¸ p
H× nh 4-8 . CÇn trô c th¸ p cã ® Çu th¸ p q uay.

47. H× nh 4-9 . S¬ ® å c¸ c c¬ cÊu cña
cÇn trô c th¸ p
D
b)
D
c)
a)
D
d)
D

48. 4.5.3.CÇntrôc tùhµnhv¹nnang:
CÇn trô c tù hµ nh
v¹ n nang g åm cã:
CÇn trôc b¸nh h¬i,
cÇn trôc b¸nh xÝch,
cÇn trôc «t«
vµ cÇn trôc m¸y kÐo.
H× nh 4-1 0 . CÇn trô c tù hµ nh b¸ nh h¬ i
5
6
7
4
2
1
3
4.5.3.1 CÇn Trôc tù hµnh
b¸nh h¬i.
Trong dã : 1- M¸y c¬ s¬ la
may
®µo b¸nh h¬i
2-CÇn
3-PaL¨ng c¸p n©ng cÇn
4- CÇn Phô

49. Hinh 2-1 1 . CÇn trô c tù hµ nh b¸ nh xÝch

50. M¸y c¬ së cña cÇn trôc b¸nh xÝch lµ m¸y ®µo gÇu v¹n n¨ng b¸nh xÝch.
Trªn ®ã cã l¾p thiÕt bÞ cÇn trôc. ThiÕt bÞ nµy cã d¹ng cÇn (nh­ h×nh
vÏ trªn) hoÆc lµ d¹ng th¸p – cÇn.
2. 5. 3. 3. CÇn trô c «t«:
H× nh 2-1 2. CÇn trô c « t«
2.5.4.CÇntrôc kiÓucÇu
CÇn trôc kiÓu cÇu gåm cã
CÇu trôc vµ Cæng trôc.
(xem sach GK)

51. Trong ®ã:
n - Sè chu k× lµm viÖc cña cÇn trôc trong giê.
Q - Träng t¶i cña cÇn trôc, t.
kq
- HÖ sè sö dông t¶i träng cña cÇn trôc.
ktg
- HÖ sè sö dông thêi gian lµm viÖc cña cÇn trôc.
2.5.6. Tinhæn®ÞnhcÇntrôc:
-So s¸nh ­u nh­îc ®iÓm vµ ph¹m vi øng dông cña c¸c lo¹i cÇn trôc
trªn
2.5.5TÝnhn¨ ngsuÊt cñacÇntrôc. N¨ng suÊt sö dông cña cÇn trôc
®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc :
c kiÓm tra æn ®Þnh cña cÇn trôc kiÓu cÇn ®­îc tiÕn hµnh ë 4tr­êng hîp:
¤n ®Þnh ®éng khi cã t¶i;(h×nh a)
¤n ®Þnh tÜnh khi cã t¶i;
¤n ®Þnh khi cÇn truc kh«ng mang t¶i; (h×nh b)
¤n ®Þnh khi cÇn trôc di chuyÓn kh«ng t¶i
(t/h)... tgqsd kkQnN =

52. 2.5.7.Nh÷ngquyph¹mantoµnkhisö dôngcÇntrôc.
b)a)
ow
a'
b
C¹nh lËt
G
h'
h
A
b A-b
G
a
w 1
W2
ί
q
P2
P
1
C¹nh lËt
αmaxc'αmin
c

53. Ch­¬ng3M¸yVËnChuyÓnLiªnTôc
3.1C«ngdông ph©nlo¹i m¸yvËnchuyÓnliªntôc, ph¹mvi øngdôngcña
tõnglo¹i.
B¨ng t¶i; VÝt t¶i; GÇu t¶i; XÝch t¶i tÊm ; VËn chuyÓ n b»ng
khÝ nÐn
M
1
2
3
4
_
B
5
6
9
8
7
10
H
Lr
Hinh 3-1 S¬ ®å c¸u t¹o b¨ng t¶i
M¸ y vËn chuyÓ n liªn tô c g åm c¸ c lo ¹ i sau:

55. 3.2B¨ ngt¶i:
S¬ ®å cÊu t¹o cña b¨ng t¶i nh­ h×nh bªn
B¨ng sè 4 chuyÓn ®éng ®­îc ®Ó vËn chuyÓn vËt liÖu lµ nhê lùc
ma s¸t gi÷a b¨ng vµ tang chñ ®éng. B¨ng nµylu«n lu«n ®­îc gi÷ ë
tr¹ng thai cang la nhê ®èi träng sè 1 lu«n cã xu thÕ kÐo tang bÞ
®éng sè 2 di chuyÓn sang tr¸i nÕu b¨ng bÞ chïng.
N¨ng suÊt kÜ thuËt cña b¨ng t¶i ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
Q = 36 0 0 Fv γ kd (t/h)
γ: lµ träng l­îng riªng cña vËt liÖu ®­îc vËn chuyÓn, T /m3
kd lµ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h­ëng do ®é nghiªng cña b¨ng t¶i
®Õn n¨ng suÊt.
F lµ diÖn tÝch tiÕt diÖn ngang cña dßng vËt liÖu ë trªn
b¨ng, m2.
v lµ vËn tèc di chuyÓn cña vËt liÖu trªn b¨ng, m/s.

56. N¨ng suÊt kÜ thuËt cña vÝt t¶i ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
Q = 36 0 0 Fv γ kd, t/h
γ: lµ träng l­îng riªng cña vËt liÖu ®­îc vËn chuyÓn, t/m3
kd
lµ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h­ëng do ®é nghiªng cña vÝt t¶i ®Õn n¨ng
suÊt.
F lµ diÖn tÝch tiÕt diÖn ngang cña dßng vËt liÖu ë trong èng, m2
.
v lµ vËn tèc di chuyÓn cña vËt liÖu trong èng, m/s.
H× nh 3-2. S¬ ® å cÊu t¹ o vÝt t¶i.
3.3.VÝt t¶i.
VÝt t¶i cã s¬ ®å cÊu t¹o nh­ h×nh (3-2).
Trong ®ã:1- §éng c¬; 2 – Khíp nèi trôc; 3- Hép gi¶m tèc; 4 - ¤ng chøa vËt
liÖu; 5- Trôc quay, trªn ®ã cã l¾p c¸nh vÝt sè 6. 7- Cöa x¶ vËt liÖu; 8- Cöa
n¹p vËt liÖu

57. 3.4. B¨ng gÇu:3.4. B¨ng gÇu:
3.4.1. C«ng dông: Dïng ®Ó vËn chuyÓn c¸c lo¹i vËt liÖu rêi, bét3.4.1. C«ng dông: Dïng ®Ó vËn chuyÓn c¸c lo¹i vËt liÖu rêi, bét
hoÆc côc nhá lªn theo ph­¬ng th¼ng ®øng hoÆc theo gãchoÆc côc nhá lªn theo ph­¬ng th¼ng ®øng hoÆc theo gãc
nghiªng > 60*nghiªng > 60*
3.4.2. Ph©n Lo¹i:3.4.2. Ph©n Lo¹i:
3.4.3. CÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng3.4.3. CÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng

58. Ch­¬ng 5: M¸y lµm ®Êt
5.1 C«ng Dông vµ Ph©n lo¹i M¸y lµm ®Êt
5.2M¸yñi ®Êt
5.2.1C«ngdôngvµ ph©nlo¹i m¸yñi ®Êt.
Dùa vµo kÕt cÊu thiÕt bÞ ñi cã: M¸y ñi th­êng vµ m¸y ñi v¹n n¨ng.
Dùa vµo ph­¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn cã: M¸y ñi ®iÒu khiÓn b»ng c¸p vµ m¸y ñi ®iÒu
khiÓn b»ng thuû lùc.
Dùa vµo c¬ cÊu di chuyÓn cã: M¸y ñi b¸nh xÝch vµ m¸y ñi b¸nh h¬i.
CÊut¹o vµ nguyªnlýlµmviÖc cñam¸yñi.
H× nh 5-1 : S¬ ® å
CÊu t¹ o m ¸ y ñi
a) M¸ y ñi th­ê ng
® iÒ u khiÓ n b»ng c¸ p
(bµ n ñi kh«ng q uay);
b) M¸ y ñi v¹ n
n¨ng ® iÒ u khiÓ n
b»ng thuû lùc (bµ n ñi
q uay);
c) M¸ y ñi th­ê ng
® iÒ u khiÓ n b»ng
thuû lùc(bµ n ñi kh«ng

60. P
XC
P
G
P
S
S
Z
ZC
C
PC
XC
P
,
1
S
,,
a)
c) b)
2
1
c Pc
c
TB
GTB
2PP
1P 1P
P 2P
GTB
cPZc
C cX
1P
3P
cX
cX

61. S¬ ®å hinh chiÕu b»ng cña m¸y ñi :
1vµ 9. Khíp liªn kÕt gi÷a khung ñi vµ m¸y kÐo c¬ së;
2. Khung ñi th­êng; 3. Khung ñi v¹n n¨ng;
5. Bµn ñi;
7. Xi lanh thuû lùc n©ng h¹ thiÕt bÞ ñi
10. Thanh chèng n»m ngang; 11. Xi lanh ®Ó quay bµn ñi trong mÆt
ph¼ng ngang.
7
90°
5
2 1
7 3 1
9
11
12

62. m3
/h.
Trong ®ã:
BiÓu
thøc:
Sè chu kú lµm viÖc cña m¸y trong mét giê.
Vd
- ThÓ tÝch khèi ®Êt ë tr­íc bµn ñi ë vÞ trÝ b¾t ®Çu ®æ, m3
.
V = B.H2
/2 = 0.5 B.H2
TCK
Thêi gian mét chu kú lµm viÖc cña m¸y, s;
kd
– HÖ sè kÓ ®Õn ¶nh h­ëng do ®é dèc cña nÒn ®Êt ®Õn nang
BiÖn ph¸p n©ng cao n¨ng suÊt m¸y ñi khi ®µo – chuyÓn ®Êt.
ckT
.3600
tck
tgdd
kT
kkV
Q
.
...3600
=
5.1.3.TÝnhn¨ ngsuÊt m¸yñi®Êt.
a) Khi ® µ o vµ chuyªn ® Êt:
N¨ng suÊt sö dông cña m¸y ñi khi ®µo vµ chuyÓn ®Êt ®­îc x¸c ®Þnh
theo c«ng thøc:

63. b) Khi san
® Êt:
Nang suÊt m¸y ñi khi san ®Êt ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
( )
( )1184/,
.sin...3600 2
−






+
−
= hm
t
v
L
n
kcBL
Q
q
tg
s
ϕ
L
c B
A Bϕ
ϕ
Hinh 5-3: S¬ ® å x¸ c ® Þnh n¨ng suÊt m ¸ y ñi khi san ® Êt.
Trong ®ã: L- ChiÒu dµi qu·ng ®­êng san ®Êt, m; B- ChiÒu réng bµn ñi, m;
ϕ - Gãc quay cña bµn ñi trong mÆt ph¼ng ngang;
c- ChiÒu réng mµ bµn ñi trïng lªn nhau gi÷a hai lÇn san; th­êng
c=(0.3÷0.5),m;
n- Sè lÇn san ®Êt t¹i mét tuyÕn ®Ó ®¹t ®­îc ®é ph¼ng theo yªu cÇu; Th­
êng : n =1÷3; v- VËn tèc di chuyÓn cña m¸y khi san ®Êt, m/s;

64. 5.3. M¸yc¹p®Êt

67. 3.1.C«ng dông ph©n lo¹i m¸y c¹p ®Êt.
5.3.1.1. C«ng dông cña m¸y c¹p.
5.3.1.2.Ph©n lo¹i
a vµ o ph­¬ ng ph¸ p ® æ ® Êt ra khái thïng c¹ p :
M¸y c¹p ®æ ®Êt theo ph­¬ng ph¸p nöa c­ìng bøc.
M¸y c¹p ®æ ®Êt theo ph­¬ng ph¸p c­ìng bøc.
M¸y c¹p ®æ ®Êt theo phuong phap r¬i tù do cña ®Êt khi thïng c¹p ®­îc lËt
dæ ®Êt tù do phÝa tr­íc, phÝa sau
M¸y c¹p ®æ ®Êt qua khe hë ë ®¸y thïng.
O
l

68. Hinh5.4. Cac phuongphap®æ®Êt rakhái thïngc¹p
)Dùa vµ o ph­¬ ng ph¸ p ® iÒ u khiÓ n : M¸y c¹p ®iÒu khiÓn b»ng c¸p
−M¸y c¹p ®iÒu khiÓn b»ng thuû lùc
)Dùa vµ o dung tÝch thïng :
−M¸y c¹p lo¹i nhá cã dung tÝch thïng ; q< 6m3
Lo¹i trung b×nh, cã dung tÝch thïng;
−Q= 6 – 10m3
Lo¹i lín, cã dung tÝch thïng: q=10 -18m3
−Lo¹i rÊt lín , cã dung tÝch thïng: q>18m3
)Dùa vµ o tÝnh chÊt di chuyÓ n: M¸y c¹p kÐo theo vµ m¸y c¹p tù hµnh
5.2.2.CÊutaävµ nguyªnlÝlµmviÖc cñam¸yc¹p:
Êu t¹o chung cña m¸y c¹p tù hµnh ®iÒu khiÓn b»ng thuû lùc:
ë m¸y c¹p tù hµnh, khung chÝnh cña m¸y ®­îc tùa trªn khíp v¹n n¨ng liªn kÕt gi÷a
khung vµ ®Çu kÐo, trªn trôc b¸nh xe chñ ®éng. Nhê ®­îc liªn kÕt b»ng khíp v¹n n¨ng
víi ®Çu kÐo nªn trong khi lµm viÖc, mÆc dï b¸nh xe tr­íc vµ b¸nh xe sau cã thÓ n»m
trong c¸c mÆt ph¼ng kh¸c nhau do mÊp m« mÆt ®­êng, nh­ng khung kh«ng bÞ
vÆn, ®ång thêi gióp cho m¸y quay vßng dÔ dµng, b¸n kÝnh quay vßng nhá h¬n.

69. 1. §Çu kÐo; 2. B¸nh xe chñ ®éng; 3. Khíp ®Ó liªn kÕt gi÷a ®Çu kÐo vµ khung
chÝnh cña m¸y; 4. Xilanh thuû lùc ®Ó quay vßng m¸y c¹p; 5. Xilanh n©ng h¹ thïng c¹p;
6. §­êng èng dÉn dÇu; 7. Khung chÝnh; 8. Cöa thïng; 9. Thïng c¹p; 10. Thµnh sau cöa
thïng; 11. B¸nh xe bÞ ®éng phÝa sau; 12. ThiÕt bÞ ®Ó bµn ñi t× vµo khi m¸y ñi trî
gióp m¸y c¹p ë giai ®o¹n ®µo ®Êt; 13. Dao c¾t ®Êt cña thïng c¹p;14. Khung kÐo
(khung treo thïng c¹p).
NguyªnlýlµmviÖc:
M¸ y c¹ p lµ m viÖ c the o chu k× . Mé t chu k× g åm cã bè n g iai ® o ¹ n:
a) Giai ® o ¹ n ® µ o vµ tÝch ® Êt vµ o thïng c¹ p :
Thïng c¹p ®­îc h¹ xuèng nhê hai xi lanh thuû lùc sè 5, ®Ó cho dao c¾t c¾m s©u vµo
®Êt, tiÕn hµnh qu¸ tr×nh c¾t ®Êt, ®ång thêi cho m¸y di chuyÓn tõ tõ vÒ phÝa tr­íc,
th­êng víi tèc ®é chËm nhÊt. §Êt ®­îc c¾t, t¸ch khái nÒn c¬ b¶n vµ cuén vµo trong
H× nh 5-5 S¬ ® å cÊu taä chung cña m ¸ y c¹ p
12
11
10
9
8
7
6
54321
13
14

70. b) Giai ® o ¹ n vËn chuyÓ n ® Êt :
Sau khi ®Êt ®· ®­îc tÝch ®Çy vµo thïng, thung c¹p ®­îc n©ng lªn kh«i mÆt ®Êt ®ång
thêi víi viÖc ®ãng cöa thïng l¹i. M¸y di chuyÓn vÒ phÝa tr­íc ®Õn n¬i ®æ ®Êt, víi tèc
®é trung b×nh, ®Ó rót ng¾n thêi gian vÉn chuyÓn m¸y c¹p cã t¶i.
c) Giai ® o ¹ n ® æ ® Êt :
M¸y c¹p ®æ ®Êt vµ r¶i thµnh líp. ChiÒu dÇy líp ®Êt r¶i lµ kho¶ng c¸ch tõ mÐp dao
c¾t ë ®¸y thïng ®Õn mÆt ®Êt, chiÒu dÇy nµy ®­îc ®iÒu chØnh nhê xilanh n©ng h¹
thïng c¹p. M¸y c¹p võa di chuyÓn võa ®æ ®Êt.
d) Giai ® o ¹ n kh«ng t¶i vÒ vÞ trÝ cò :
Sau khi ®æ ®Êt xong, m¸y c¹p quay ®Çu vµ ch¹y kh«ng t¶i víi vËn tèc lín nhÊt vÒ vÞ
trÝ ban ®Çu vµ tiÕp tôc chu kú lµm viÖc míi.
5. 2. 3. TÝnh nang suÊt cña m ¸ y c¹ p
Nang suÊt sö dông cña m¸y c¹p ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
Trong ®ã:
BiÓu thøc lµ thÓ tÝch ®Êt ë trong thïng c¹p, m3
.
q- lµ dung tÝch hinh häc cña thïng c¹p, m3
.
Tck
– Thêi gian mét chu kú lµm viÖc cña m¸y (s) .
kd
; kt
- HÖ sè lµm ®Çy thïng vµ hÖ sè t¬I cña ®Êt.
Q = tg
t
d
ck
k
k
k
q
T
⋅⋅
3600
t
d
k
k
q ⋅

71. 5.4. M¸ysan®Êt

73. 5. 4. 1 . C«ng dô ng vµ c«ng thø c trô c cña m ¸ y san.
5. 4. 2. CÊu t¹ o vµ ng uyªn lý lµ m viÖ c cña m ¸ y san. .
Ho¹t ®éng cña bµn san sè 7 khi lµm viÖc:
- Bµn san ®­a ®ù¬c sang hai bªn c¹nh m¸ynhê xi lanh sè 15;.
- Bµn san n©ng h¹ ®­îc nhê hai xilanh 14. Kh¸c víi m¸y ñi, hai xi lanh nµy lµm viÖc
®éc lËp víi nhau. Do ®ã bµn san cã thÓ nghiªng so víi ph­¬ng ngang mét gãc tõ 450
®Õn 600
.
- Bµn san quay ®­îc 3600
trong mÆt ph¼ng ngang nhê ®éng c¬ thuû lùc qua hép
gi¶m tèc trôc vit- b¸nh vÝt.
H×nh 5-6 M¸y san 1-2-3
41 3
2
95 6 87 1110
12
15
14 13

74. C¸c kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y sanC¸c kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y san

81. H×nh 5-7 S¬ ®å ®éng häc thiÕt
bÞ san

82. 5.4. M¸y®µomét gÇu

83. 5. 4. 1 . C«ng dô ng , ph© n lo ¹ i m ¸ y ® µ o
m é t g Çu.
5. 4. 2. CÊu t¹ o vµ ng uyªn lý ho ¹ t ® é ng
cña m ¸ y ® µ o g Çu thuËn:
S¬ ®å cÊu t¹o cña m¸y ®µo gÇu
thuËn
H×nh 5-8 – M¸y ®µo gÇu
nghÞch

84. H×nh 5-9 – M¸y ®µo gÇu
ThuËn

86. C¸c kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y xóc truyÒn ®éngC¸c kh¶ n¨ng lµm viÖc cña m¸y xóc truyÒn ®éng
thñy lùcthñy lùc

87. .
5.4..4. M¸y ®µo gÇu gÇu qu¨ngvµ gÇu
ngo¹m:
M¸y ®µo gÇu qu¨ng
×nh 5-10. S¬ ®å cÊu t¹o gÇu cña m¸y ®µo gÇu d©y
H×nh 5-10. M¸y ®µo gÇu d©y

88. H×nh 5-10a M¸y ®µo gÇu d©y
Gc
Gg+®
Pc
Snc
Sng
Skg
O
Skg
a X0
rg
S
m
m
αmin
Pg+®

89. M¸y ®µo gÇu ngo¹m
M¸y ®µo gÇu ngo¹m.
H×nh 5-11 M¸y ®µo gÇu ngo¹m

90. H×nh 5-12 M¸y Xóc lËt

91. 5.4.5. N¨ ngsuÊt m¸y®µomét gÇu:
N¨ng suÊt lÝ thuyÕt, n¨ng suÊt kÜ thuËt vµ n¨ng suÊt sö
dông cña m¸y ®µo mét gÇu trong mét giê ®­îc x¸c ®Þnh
theo thø tù c¸c c«ng thøc d­íi ®©y:
, m 3
/ h
, m 3
/ h
, m 3
/
h
3600
⋅= q
T
Q
CK
3600
t
d
CK k
k
q
T
Q =
tg
t
d
CK
k
k
k
q
T
Q
3600
=
N¨ng suÊt lý
thuyÕt :
N¨ng suÊt kü thuËt :
N¨ng suÊt sö
dông :

92. .May®µo nhiÒugÇu:
5.1. C«ng dông vµ ph©n lo¹i :
* Dùa vµo kÕt cÊu thiÕt bÞ lµm viÖc cã:
M¸y ®Ço hÖ xÝch vµ m¸y ®µo hÖ r«to.
*D­a vµo h­íng ®µo ®Êt cã: M¸y ®µo däc vµ ®µo ngang.
.5.2. CÊu t¹o vµ nguyªn lÝ lµm viÖc cña m¸y ®µo däc hÖ xÝch:
S¬®åcÊut¹o cñam¸y®µonhiÒugÇuhÖxÝch
a) Tr¹ ng th¸ i m ¸ y ® ang lµ m viÖ c;
b) Tr¹ ng th¸ im ¸ y di chuyÓ n
S
a) b)
α
GoS0
a
Gm
B
b
h
h0
a
GG0
c
b
B

93. 5.7.M¸y®Çm®Êt:
5. 7 . 1 . C«ng dô ng vµ ph© n lo ¹ i m ¸ y ® Çm ® Êt.
Dùa vµo nguyªn lÝ ®Çm cã:
a. M¸y ®Çm lan
b. M¸y ®Çm r¬i
(m¸y ®Çm ®éng).
c. M¸y ®Çm rung.
2. Nhung yÕ u tè ¶nh h­ë ng ® Õ n hiÖ u q u¶cña ® Çm ® Êt.
) Anh h­ë ng do ® é Èm cña ® Êt:
•D©y lµ yÕu tè rÊt quan träng cã ¶nh h­ëng lín ®Õn chÊt l­îng vµ hiÖu
qu¶ ®Çm , yÕu tè nµy tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn kh¸ch quan nh­ m­a
n¾ng nªn kh«ng chñ ®éng kh¾c phôc ®­îc.H×nh VÏ d­íi ®©y lµ ®å thÞ
biÓu diÔn quan hÖ gi÷a ®é Èm cña ®Êt vµ ®é chÆt cña ®Êt sau khi
®Çm.
G
H
h
G
h
h
G
a) b) c)

94. C
max
w
o
C (N/cm3)
w( %)
Nh×n vµo ®å thÞ nµy ta thÊy:
Khi ®é Èm trong ®Êt ®¹t gi¸ trÞ hîp lý Whl
th× ®é chÆt sÏ ®¹t gi¸ trÞ lín nhÊt Cmax
TiÕn hµnh ®Çm ®Êt trong ®iÒu kiÖn nµy
sÏ ®¹t hiÖu qu¶ ®Çm tèt nhÊt

95. Trong ®ã:
1-§éng c¬ chÝnh (th­êng lµ diesen);
2- Li hîp chÝnh
3, 4 – C¸c b¸nh r¨ng h×nh nãn
5,5’- Li hîp chuyÓn h­íng tiÕn (lïi)
6 – Hép sè; 7 - Trôc c¸c ®¨ng
8- Hép truyÒn lùc cuèi cïng
9 – B¸nh xe chñ ®éng
10, – TruyÒn ®éng ®ai
11 - TruyÒn ®éng xÝch
12- Trôc cña b¸nh xe chñ ®éng
13 – C¸c b¸nh lÖch t©m g©y rung
5 '
4'
2
4 5 6
8
9
13
12
11
3
7
10
5.7.3.S¬®åtruyÒn®éngcñaxelurungtùhµnhdÉndéngchung

96. 7 . 4. CÊu t¹ o , ng uyªn lý lµ m viÖ c cña lu b¸ nh cø ng tr¬ n vµ lu cã vÊu.
Hinh a vµ H× nh b lµ s¬ ® å cÊu t¹ o cña b¸ nh lu tr¬ n vµ b¸ nh lu cã vÊu. Tro ng
® ã: 1 -Mãc ® Ó nè i víi m ¸ y kÐo ; 2-Khung ® ì b¸ nh lu; 3-Trô c cña b¸ nh lu; 4-Banh
lu h× nh trô rçng ; 5-Cö a ® Ó ® æ vËt liÖ u vµ o tro ng b¸ nh lu ® Ó thay ® æ i träng
l­îng b¸ nh lu; 6 -VÊu. H× nh c lµ s¬ ® å cÊu t¹ o cña m ¸ y ® Çm tù hµ nh b¸ nh h¬ i.
Tro ng ® ã : 1 -§Çu m ¸ y c¬ së ; 2-Khíp v¹ n n¨ng ® Ó liªn kÕ t ® Çu m ¸ y víi khung
sè 3 cña m ¸ y ® Çm ; 4-Thïng chÊt t¶i ® Ó thay ® æ i träng l­îng m ¸ y ® Çm (tø c lµ
1 2 3 4
6

97. Trong ®ã:
n- Sè lÇn ®Çm t¹i mét tuyÕn ®Ó ®¹t ®­îc ®é ph¼ng theo yªu cÇu.
B-chiÒu réng cña vÖt ®Çm do b¸nh lu t¹o ra trªn mÆt ®Êt (m).
c-chiÒu réng mµ b¸nh lu trïng lªn nhau gi÷a hai lÇn ®Çm (m).
h-chiÒu s©u ®Çm tèi ­u (m) ;
v- vËn tèc di chuyÓn cña m¸y ®Çm khi lµm viÖc,(km/h).
h
n
kvhcB
Q
tg
/m,
..).(1000 3
−
=
5. 6 . 5. N¨ng suÊt cña m ¸ y lu tÜnh:
N¨ng suÊt sö dông cña m¸y lu tÜnh ®­îc x¸c
®Þnh theo c«ng thøc

98. Trong ®ã: Xi lanh sè 7 di ®éng cïng víi bóa sè 6 khi lµm vÞªc;
Pitt«ng sè 9 cè ®Þnh
Bóa sè 6 ®­îc n©ng lªn trong khi ®ang ®ãng cäc lµ Nhê ¸p suÊt ®­îc t¹o
ra
do Sù bèc ch¸y cña hçn hîp gi÷a kh«ng khÝ nÐn vµdÇu §iezen ®­îc
phun vµo trong xilanh sè 7d­íi d¹ng s­¬ng mï .
1
2
3
5
4
6
7
8
9
10
11
12
o
Ch­¬ng 6: MAY GIA C¤ N£N MONG
6.1. C¸c Ph­¬ngph¸ph¹ cäc, ph¹mvi øngdông
vµ ­unh­îc ®iÓmcñatõng ph­¬ngph¸p.
A. Ph­¬ng ph¸p dïng lùc xung kÝch.
B. Ph­¬ng ph¸p dïng lùc rung ®éng.
C. Ph­¬ng ph¸p Ðp tÜnh.
D. Ph­¬ng ph¸p khoan nhåi.
6.2.BóaxungkÝchgåm: Bóa r¬i, bóa h¬i n­íc vµ
bóa Diezen.
Trong®ãbóaDiezen®­îc dïngphæbiÕnh¬nc¶.
6 . 2. 1 . CÊu t¹ o , ng uyªn lý lµ m viÖ c cña bó a
Die z e n.
H×nh 6.1 : S¬ ®å cÊu t¹o cña bóa ®ãng cäc
Diezen
hai cét dÉn h­íng .
H×nh
6.1

99.  H× nh 6 -2. S¬ ® å cÊu t¹ o cña
bó a §iªz e n xi lanh dÉn h­íng .
 Tro ng ® ã: 1 - Xy lanh dÉn h­
íng ; 2- pitt«ng di ® é ng (bó a)
 3- CÇn b¬ m dÇu; 4-
B¬ m dÇu; 5, 7 -§¸ y xylanh
 6 -VÊu ® Ó ® Þnh
t© m bó a víi cäc; 8 -Lç tho ¸ t khÝ
 9 -B× nh dÇu; 1 0 , 1 1 -
Mãc vµ c¸ p ® Ó n© ng bó a khi
khë i ® é ng H×nh
6.2

100. HiÖu qu¶ h¹ cäc cña bóa xung kÝch phô thuéc chñ yÕu vµo chiÒu cao
r¬i hîp lý (hµnh tr×nh lµm viÖc cña bóa)
ChiÒu cao r¬i ®ã ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc :
Hmax = (δ2.
F.l) / (2. Q. E) , m
Trong ®ã :
δ – C­êng ®é cña cäc , N / m2
F –DiÖn tÝch tiÕt diÖn ngang cña
cäc , m2
l– ChiÒ u dµ i cña cäc, m
Q- Träng l­îng ® Çu bó a , N
E – M«dun ® µ n håi cña cäc , N/m 2

101. 6.3.Bóarung®éng:
Bóarungnèicøng(H×nh.6.3a);
BóarungnèimÒm (H×nh.6.3b)
CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña
c¸c
lo¹i bóa rung ®éng.
1.§éng c¬ ®iÖn; 2. TruyÒn ®éng
®ai; 3,4.Bé phËn lÖch t©m g©y
rung; 5. KÑp cäc; 6. Bu l«ng vµ lß so.
Nªu sù kh¸c nhau c¬ b¶n vµ so s¸nh ­
u nh­îc ®iÓm cña c¸c lo¹i bóa rung
®éng.
HiÖu qu¶ h¹ cäc cña bóa rung
®éng phô thuéc chñ yÕu vµo tÇn sè
vµ biªn ®é rung ®éng cña bé phËn
g©y rung.
1
2
3
4
5
1
5
4
6
a. b.
H×nh 6.3

102. 6.4.M¸ykhoancäc nhåi
6.4.1.M¸y khoan cã mòi khoan dạng
xo¾n ruét gµ(Hinh 6-4)
1- M¸y c¬ së; 2-Trô chÝnh cña m¸y
3- Xi lanh thuû lùc ®Ó thay
®æi gãc nghiªng cña cäc
4- C¸p n©ng cÇn khoan;
5- Thanh ngang ®Çu trô chÝnh
6- Côm dÉn ®éng cÇn khoan;
7- CÇn khoan 8- Mòi khoan ruét gµ;
9- BÖ dÉn h­íng cho mòi khoan
H×nh 6-4 M¸y khoan cäc
nhåi
mòi khoan d¹ng xo¾n ruét
6
5
7
3
9
1
8
2
4

103. 9
8
7
6
5
3
4
2
1
1-M¸ y c¬ së ;
2-Xylanh thuû lùc;
3-Trô khoan ;
4-C¸ p n©ng ;
5-Thanh ngang ;
6-CÇn khoan ;
7-Côm dÉn ®éng ;
8-DÇu khoan;
9-èng v¸ ch quay trßn
H×nh 6.5 - M¸ y khoan
cäc nhåi kiÓu èng v¸ch
quay trßn
6.4.2. M¸y khoan kiÓu ống vach xoay trßn,
®ang ®­îc sö dông phæ biÕn hiÖn nay.
S¬ ®å cÊu t¹o cña m¸y như h×nh( 6-5)
Hinh 6-5. M¸y khoan kiÓu ống vach xoay trßn

104. 6.4. M¸yC¾mbÊc thÊm
6.4.1-Giíi thiÖu c«ng nghÖ gia cè nÒn ®Êt b»ng bÊc thÊm
6.4.2- Ph©n lo¹i m¸y c¾m bÊc thÊm :
a) M¸y Ðp tÜnh b»ng thuû lùc hoÆc c¬ häc
b) M¸y c¾m bÊc thÊm b»ng ph­¬ng ph¸p rung - Ðp
Nªu kh¸i qu¸t cÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña tõng lo¹i

105. Ch­¬ng 7: MAY GIA C¤NG DA
7.1.M¸ynghiÒn®¸:
7.1.1. C«ngdông, ph©nlo¹i m¸ynghiÒn®¸.
A. M¸y nghiÒn m¸; B. M¸y nghiÒn nãn; C. M¸y nghiÒn trôc.
D. M¸y nghiÒn bóa; E. M¸y nghiÒn bi.
C¸c ph­¬ngph¸pnghiÒn®¸.
H×nh 7-1 – C¸c ph­¬ng ph¸p nghiÒn ®¸ : a- Ðp vì , b- Ðp vµ siÕt
vì ,
c- §Ëp vì ,d- uèn vì , e- trµ x¸t , g- chÎ vì ,h- Xo½n vì
 



106. Tro ng m ¸ y ng hiÒ n m ¸ l¾ c ® ¬ n g i¶n:
Quü tÝch cña mét ®iÓm trªn m¸ di ®éng lµ mét cung trßn. Ph­¬ng ph¸p
nghiÒn lµ: Ðp + uèn vì.
b
5
6
7
9
10
111213
1
2
3
4 8
Ghi chó :
1_ Th©n m¸y
2,4_ TÊm nghiÒn
3_ M¸ nghiÒn di ®éng
5_Trôc m¸y
6_B¸nh ®ai bÞ dÉn
7_ PhÇn lÖch t©m cña trôc 13_ TÊm ®Èy truíc
12_ TÊm ®Èy sau
11_ Thanh gi»ng
10_ Lß xo
9_ Nªm ®iÒu chØnh
8_ Biªn
7.2. M¸ynghiÒnm¸:
7.2.1.M¸y nghiÒn m¸ chuyÓn ®éng l¾c ®¬n gi¶n.
S¬ ®å cÊu t¹o cña m¸ynh­ h×nh vÏ d­íi ®©y.

107. 7 . 2. 2. M¸ y ng hiÒ n m ¸ chuyÓ n ® é ng l¾ c phø c t¹ p.
S¬ ®å m¸y nghiÒn m¸ l¾c phøc t¹p nh­ hinh d­íi.
Khi nhËn ®­îc chuyÓn ®éng tõ b¸nh ®ai
sè 3 truyÒn tí, trôc lÖch t©m sè 2 sÏ
quay, m¸ di ®éng sè 1võa l¾c ngang
quanh trôc lÖch t©m sè 2 võa n©ng lªn
h¹ xuèng däc theo bÒ mÆt cña m¸.
QuÜ tÝch cña mét ®iÓm trªn m¸ di
®éng(gÇn víi cöa x¶ ®¸) cã d¹ng ®­êng
elÝp. Ph­¬ng ph¸p nghiÒn ®¸ trong m¸y
nghiÒn m¸ l¾c phøc t¹p :Ðp + xiÕt +uèn
vì
§Ó ®iÒu chØnh cì ®¸ x¶ ra khái m¸y
nghiÒn th× vÆn vÝt sè 7, qua hai
miÕng thÐp h×nh thang sè 6 , 6’ vµ tay
biªn sè5 lµm cho m¸ di ®éng di chuyÓn
sang tr¸i hoÆc sang ph¶i, nhê vËy lµm
thay ®æi chiÒu réng cöa x¶ ®¸

108. Qsd
= 60 n Vd
ktg
, m3
/ h
Trong ®ã: n – Tèc ®é quay cña trôc lÖch
t©m
trong mét phót;
Vd
– ThÓ tÝch khèi ®¸ nghiÒn x¶ ra khái m¸y
nghiÒn sau mét vßng quay cña trôc lÖch
t©m, m3
;
Vd
= Vh
kt

 

7 . 2. 3. TÝnh n¨ng suÊt vµ tè c ® é q uay hîp lý cña trô c lÖ nh
t© m tro ng m ¸ y ng iÒ n m ¸ .
a) N¨ng suÊt m¸y nghiÒn m¸ ®­îc x¸c ®Þnh
theo c«ng thøc:
Vh – ThÓ tich h×nh häc cña buång nghiÒn chøa khèi ®¸
nghiÒn Vd ;
kt - HÖ sè kÓ ®Õn khe hë gi÷a c¸c viªn ®¸ n»m trong buång
nghiÒn.
ktg –HÖ sè sö dông thêi gian lµm viÖc cña m¸y nghiÒn m¸.

109. b) X¸c ®Þnh tèc ®é quay hîp lÝ cña trôc lÖch t©m:
Tèc ®é quay hîp lÝ cña trôc lÖch t©m trong m¸y nghiÒn m¸ lµ tèc
®é quay ph¶i ®Èm b¶o sao cho: Khi m¸ di ®éng më ra réng nhÊt, tøc lµ nã
thùc hiÖn hµnh tr×nh s th× ®¸ ®· ®­îc nghiÒn ë trong buång nghiÒn ph¶i r¬i
ra hÕt.
NghÜa lµ: Thêi gian ®Ó m¸ di ®éng thùc hiÖn hµnh trinh s, kÝ hiÖu ts
ph¶i
lín h¬n hoÆc b»ng thêi gian ®Ó ®¸ ®· ®­îc nghiÒn r¬i hÕt ra khái m¸y
nghiÒn, kÝ hiÖu th
. Do ®ã ta cã bÊt ph­¬ng trinh:
Tõ ®ã, ta sÏ x¸c ®Þnh ®­îc tèc ®é quay hîp lÝ cña trôc
lÖch t©m:
, vßng/phót.Trong ®ã :s – hµnh tr×nh di ®éng
cña m¸ di ®éng;
- gãc nghiªng cña m¸ di ®éng so víi ph­¬ng th¼ng ®øng; g – gia tèc r¬i
tù do;
NÕ u tè c ® é q uay cña trô c lÖ ch t© m kh«ng tho ¶m · n c«ng thø c (*)
thi ® Ê sÏbÞ ng hiÒ n ® i ng hiÒ n lai nhiÒ u lÇn ë tro ng buång ng hiÒ n, nã
s
tgg
n
.2
.
.30
α
≤
g
h
n
230
≥ ≥

110. 7.1.3.M¸ynghiÒnnãn
7 . 1 . 3. 1 . CÊu t¹ o , ng uyªn lý lµ m viÖ c cña m ¸ y ng hiÒ n nãn.
Cho s¬ ®å cña m¸y nghiÒn nãn th« nh­ h×nh bªn.
Khi m¸y nghiÒn ®¸,Nãn di ®éng sè 7 võa quay cïng trôc sè 6 võa l¾c
ngang so víi ph­¬ng th¼ng ®øng.
Sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi­a m¸y nghiªn nãn th« vµ m¸y nghiÒn võa vµ
nhá: Nãn di ®éng cña m¸y nghiÒn nãn võa vµ nhá bÌ réng h¬n vµ cã
vïng ®­êng sinh song song víi nãn cè ®Þnh; M¸y nghiÒn nãn th« kh«ng
cã ®iÒu ®ã.
14
3
2
8
11
12
6
13
7
H6.7b
M¸y nghiÒn c«n
Ghi chó :
2_ TÊm nghiÒn
3_ C«n nghiÒn cè ®Þnh
8_ TÊm nghiÒn
6_ §Çu duíi trôc
7_ C«n nghiÒn di ®éng
11_ B¹c lÖch t©m
13_ B¹c cÇu
14_ §Üa n¹p liÖu
b
8
7
7 . 1 . 3. 2. TÝnh n¨ng suÊt cña m ¸ y ng hiÒ n nãn.
So s¸ nh ­u nh­îc ® iÓ m cña m ¸ y ng hiÒ n nãn vµ ng hiÒ n m ¸ .

111. 7.2.M¸ysµng®¸
7.2.1.C«ng dô ng , ph© n lo ¹ i m ¸ y sµ ng ® ¸ . Dùa vµo nguyªn lÝ sµng
cã:
A. M¸y sµng quay. B. M¸y sµng lÖch t©m (Sµng l¾c).
C. M¸y sµng rung cã h­íng. D. M¸y sµng rung v« h­íng.
Tro ng ® ã, duy nhÊt m ¸ y sµ ng q uay kh«ng cã bé phËn lÖ ch t© m .
7 . 2. 2. C¸ c lo ¹ i m Æt sµ ng vµ c¸ ch bè trÝ m Æt sµ ng trªn m ¸ y sµ ng .
7 . 2. 3. CÊu t¹ o , ng uyªn lý lµ m viÖ c cña m ¸ y sµ ng l¾ c lÖ ch t© m .
S¬ ®å nguyªn lý cÊu t¹o cña m¸y sµng lÖch t©m ®­îc thÓ hiÖn trªn
h×nh vÏ d­íi ®©y: A-A
ghi chó :
1_ Hép sµng
2_ Lß xo
3_ §éng c¬
4_ Bé truyÒn ®éng ®ai
5_ §èi träng
7_Trôc lÖch t©m
6,8_ MÆt sµng
A
A
1
2
m
3 4
5
6
7
8
H6.12 .M¸y sµng lÖch t©m

112. 7.2.3. M¸ysµngrung:
7.2. 3. 1 . M¸ y sµ ng rung v« h­íng cã bé phËn g © y rung lµ m é t trô c lÖ ch
t© m ho Æc hai b¸ nh lÖ ch t© m ® ­îc l¾ p trªn cïng m é t trô c.
M¸y sµng rung v« h­íng
1-Hép Sµng ,2- lß xo ®ì hép sµng ,3- §éng c¬ ®iÖn 4- Bé truyÒn ®ai
5- Hai b¸nh lÖch t©m ®­îc l¾p trÖn cïng 1 trôc 6- Trôc b¸nh lÖch t©m
7,8- MÆt sµng bè trÝ song song nhau
B - B

113. 7 . 2. 3. 2. M¸ y sang rung cã h­íng : Bé phËn g © y rung lµ hai trô c lÖ ch
t© m ho Æc hai b¸ nh lÖ ch t© m cã cïng khè i l­îng , cã ® é lÖ ch t© m nh­
nhau q uay cïng tè c ® é nh­ng ng ­îc chiÒ u nhau.
1-Hép Sµng
2- Lß Xo ®å
hép sµng
3- Hai trôc
lÖch t©m
4,5-MÆt
Sµng
M¸y sµng rung cã h­íng

114. 7.3. Tr¹mnghiÒnsµngliªnhîp
1-¤ t« chë ®¸
2- B¨ng t¶I 3,5,5’
vµ 7 – MÆt sµng
4-M¸y nghiÒn ®¸
6-M¸y nghiÒn
trôc
8- M¸ng ®æ ®¸
9,10,11-Kho
Chøa

115. Ch­¬ng 8: M¸y s¶n xuÊt bªt«ng
8.1M¸ytrénbªt«ng C«ng dô ng vµ ph© n lo ¹ i m ¸ y tré n bªt«ng . So s¸ nh ­
u nh­îc ® iÓ m cña tõ ng lo ¹ i.
Dùa vµo ph­¬ng ph¸p trén : + M¸y trén tù do (h×nh a) cã c¸nh trén quay
cïng víi thïng trén trong khi trén bª t«ng
+ M¸y trén c­ìng bøc (h×nh b, c d.): Trong khi trén bª t«ng, c¸nh trén
quay t­¬ng ®èi so víi thïng trén.
Trén tù do , Trén c­ìng bøc , Thïng trén cè ®Þnh ,c­ìng bøc
1
2
12
1
2
a ) b ) c ) d )

116. b)Dùa vµo ph­¬ng ph¸p ®æ bª t«ng ra khái thïng trén cã:
Lo¹i lËt thïng(H.a); Lo¹i dïng m¸ng ®æ(H. b); Lo¹i nghiªng
thïng(h.c).
So s¸ nh ­u nh­îc ® iÓ m cña ph­¬ ng ph¸ p tré n t­ do vµ ph­¬ ng ph¸ p tré n
c­ìng bø c:
ChÊt l­îng trén bª t«ng cña m¸y trén c­ìng bøc tèt h¬n m¸y trén tù do.
Song n¨ng l­îng tiªu hao ®Ó trén 1 m3
bª t«ng
ë m¸y c­ìng bøc do nhiÒu h¬n so víi m¸y trén t­ do.
CÊu t¹ o , ng uyªn lý lµ m viÖ c cña m ¸ y tré n tù do .
®æ
Trén
2
1
1
3
§æ
H7.2. c¸c phu¬ng ph¸p ®æ bªt«ng ra
a) b) c)

117. S¬ ®å m¸y trén bª t«ng tù do,lµm viÖc theo
chu kú lËt thïng ®æ bª t«ng ra (h×nh bªn)
Trong ®ã:
I. §éng c¬ ®iÖn dÉn ®éng cho tang sè 5 ®Ó
n©ng thïng sè 3 n¹p vËt liÖu kh« vµo thïng
trén;
II. §éng c¬ ®iÖn ®Ó quay thïng trén sè 2 khi
trén bª t«ng
1. Hép gi¶mm tèc cña c¬ cÊu quay thïng trén;
3. Thïng chøa vËt liÖu kh«;
4. Hép gi¶m tèc cña c¬ cÊu n¹p vËt liÖu kh«;
6,7. CÆp b¸nh r¨ng cña c¬ cÊu lËt thïng trén
khi ®æ bª t«ng ra
8. C¸p ®Ó kÐo thïng chøavËt liÖu kh« sã 3;
9. Gi¸ thïng 10. Tay ®ßn ®iÒu khiÓn 11. Ray
dÉn h­íng cho thïng sè 3 , 12. Thïng Chøa N­
íc
yI
y

118. 9
14
2
1
13
12
11
10
8
7
6
5
19
18
17
16
15
3
M¸y Trén tù do nghiªng thïng khi ®æ bª t«ng
ra

119. 1-§éng C¬ ®iÖn
2-Hép Gi¶m Tèc
3-Khíp nèi trôc
4-Thïng trén
5-R« to quay c¸nh
trén
6-C¸nh trén
7-Cña X¶ bª t«ng ra
khái thïng
,9,10 Xi lanh vµ c¸c van cña c¬
cÊu ®ãng më cña x¶ bª t«ng ra khái thïng
7
4
5
6
8
1
9
10
3
2
M¸y trén c­ìng bøc lµm viÖc theo chu kú

120. Vsx
- Dung tÝch s¶n xuÊt cña thïng trén, m3
.
f - HÖ sè xuÊt liÖu;
ktg - HÖ sè sö dông thêi gian
t1
, t2
, t3
– LÇn l­ît lµ thêi gian n¹p vËt liÖu kh«, thêi gian trén bª t«ng
vµ th¬i gian ®æ bªt«ng ra khái thïng trén , s.
, m3/h
321
...3600
ttt
kVf
Q
tgsx
++
=
N¨ng suÊt sö dông cña m¸y trén bª t«ng lµm viÖc theo
chu kú

121. 8.4-M¸yb¬mbª t«ng
8.4.1- C«ng dông ph©n lo¹i ­u nh­îc ®iÓm vµ ph¹m vÞ øng dông cña
tõng lo¹i m¸y b¬m bª t«ng
8.4.2- CÊu t¹o nguyªn lý lµm viÖc cña m¸y b¬m bª t«ng cã van h×nh
ch÷ S
H×nh 8-CÊu t¹o b¬m pitt«ng cã van h×nh ch÷ S

122. 8.4.3 - N¨ng suÊt sö dông cña m¸y b¬m bª t«ng:
Q = 60.F.S.n.k1.ktg ,( m3
/h)
F: diÖn tÝch tiÕt diÖn ngang cña pitt«ng m2
S : hµnh tr×nh lµm viÖc cña pitt«ng, m
n: Sè lÇn b¬m trong mét phót ,
k1 –HÖ sè kÓ ®Õn møc ®é ®iÒn ®Çy bª t«ng trong
xi lanh
ktg – HÖ sè sö dông thêi gian

123. 8.2.M¸y®Çmbªt«ng
1 . Ph© n lo ¹ i m ¸ y ® Çm bªt«ng .
2. CÊu t¹ o vµ ng uyªn lý lµ m viÖ c cña ® Çm bµ n,
® å ng uyªn lÝ m ¸ y ® Çm bµ n
M¸ y ® Çm bµ n v« h­íng ; b)M¸ y ® Çm bµ n cã h­íng .
ng ® ã: 1 -Bµ n ® Çm ; 2-Vá chø a b¸ nh lÖ ch t© m ; 3-B¸ nh lÖ ch t© m g © y rung ;

124. 

1- Ruét Trôc
MÒm
2-Khíp nèi Trôc
3-Trôc Träng Qu¶
§Çm
4-Vá Qu¶ §Çm
5-B¸nh LÖch T©m
6-§éng C¬ §iÖn
7-Trôc MÒm
8-Qu¶ §Çm
S¬ ®å cÊu t¹o m¸y ®Çm dïi trôc mÒm (h×nh d­íi).

125. Ch­¬ng 9: Khai th¸c m¸y x©y dùng
9.1. Ph­¬ng Ph¸p X¸c ®Þnh Nhu CÇu m¸y xd
9.2. C«ng t¸c b¶o d­ìng kü thuËt m¸y x©y dông.
9.3. C«ng t¸c söa ch÷a m¸y x©y dông.
9.4. An toµn trong sö dung MXD
, m3
/hQ =
21
..3600
tt
khFt tg
+
N¨ng suÊt m ¸ y ® Çm bªt«ng .
N¨ng suÊt sö dông cña m¸y ®Çm mÆt
®Ó ®Çm bª t«ng ®­îc x¸c ®Þnh theo
c«ng thøc
g suÊt sö dông cña m¸y ®Çm trong ®Ó ®Çm bª t«ng ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thø
F – DiÖn tÝch mÆt bµn ®Çm, m2 ;
h – ChiÒu s©u mét lÇn ®Çm, m
t1,t2 - Thêi gian ®Çm t¹i mét chç vµ
thêi gian di chuyÓn m¸y ®Çm (s)
, m3
/hQ =
21
..3600
tt
khF tg
+
Ft = π.R2
m2
;
R- B¸n kÝnh t¸c dông cña qu¶ ®Çm,
m
h – ChiÒu s©u mét lÇn ®Çm, m
t1,t2 - Thêi gian ®Çm t¹i mét chç vµ
thêi gian di chuyÓn m¸y ®Çm (s)