Tài liệu trình bày về phần mềm nguồn mở (PMNM) trong chính quyền điện tử tại Bắc Ninh và trên thế giới, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng PMNM để cung cấp dịch vụ công hiệu quả hơn cho công dân. Nó cũng đề cập đến những chính sách nổi bật về PMNM tại nhiều quốc gia, cũng như các thách thức và cơ hội trong việc xây dựng hệ sinh thái nguồn mở tại Việt Nam. Cuối cùng, tài liệu khuyến nghị phát triển đúng mô hình nguồn mở và tạo điều kiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

1. PHẦN MỀM NGUỒN MỞ TRONG
CHÍNH QUYỀN ĐIỆN TỬ
SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG BẮC NINH, 15/10/2014
NGƯỜI TRÌNH BÀY: LÊ TRUNG NGHĨA
VĂN PHÒNG PHỐI HỢP PHÁT TRIỂN MÔI TRƯỜNG KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
BỘ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
Email: letrungnghia.foss@gmail.com
Blogs: http://vnfoss.blogspot.com/
http://letrungnghia.mangvn.org/
Trang web CLB PMTDNM Việt Nam:
http://vfossa.vn/vi/
HanoiLUG wiki: http://wiki.hanoilug.org/

2. NỘI DUNG
1. Giới thiệu chung
2. Khung tương hợp, kiến trúc và chuẩn trong CQĐT
3. Một vài điển hình trên thế giới
4. Một vài chính sách nguồn mở nổi bật gần đây
5. Nguồn mở trong CQĐT ở Việt Nam
6. Các điểm mạnh, yếu, cơ hội và thách thức
7. Lật tẩy những hoang đường về PMNM
8. Phát triển đúng mô hình nguồn mở thế giới
9. Xây dựng hệ sinh thái và cộng đồng nguồn mở

3. 1. Giới thiệu chung
* Chính quyền điện tử
(CQĐT): cung cấp các dịch
vụ công cho người dân, các
doanh nghiệp và giữa các
cơ quan hành chính nhà
nước các cấp với nhau.
* Công dân và doanh nghiệp
được tự do lựa chọn các
công cụ để truy cập tới các
dịch vụ của Chính quyền.

4. 2. Khung tương hợp, kiến trúc và chuẩn
Chuẩn mở và
tính tương hợp
là sống còn!
SAGA
(Đức)
FEA (Mỹ)
MyGIFOSS
(Malaysia)

5. 3. Một vài điển hình trên thế giới -1
Mô hình CQĐT của 28 nước thành viên EU có thể là
tấm gương độc nhất thế giới cho Việt Nam học tập
để hướng tới hội nhập ASEAN đầy đủ từ năm 2015!
* Chương trình: IDABC (2005-2009); ISA (2010-2015); EDA (2020)
* 320 dự án nguồn mở; 10 kho phần mềm; hơn 1800 tài sản ngữ
nghĩa; nhiều chính sách, chỉ dẫn của các quốc gia thành viên.
* Các quốc gia học tập EU: Úc - New Zealand, Malaysia, Hàn Quốc...
và OpenRoad của Việt Nam.
MyGIFOSS: Malaysia xây dựng khung
tương hợp CPĐT cho riêng PMNM!
* Kế hoạch tổng thể sáng kiến PMNM Malaysia với 3 pha; Pha 1:
2004-2006; Pha 2: 2007-2010; Pha 3: 2011 trở đi.
* Phân thành 5 chủng loại với hơn 100 PMNM được liệt kê
* Năm 2010: 97% các cơ quan sử dụng PMNM; 30% OS là GNU/Linux.
* PMNM mạnh trong CQĐT tại: Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Brazil, Anh …
* Điển hình: GendBuntu của cảnh sát Pháp, LiMux ở Munich - Đức...
Hoàn toàn có khả năng xây dựng CQĐT bằng các PMNM!

6. 3. Một vài điển hình trên thế giới -2
- Phát triển PMNM: dẫn đầu là
Bắc Mỹ và châu Âu, tiếp theo
là châu Á và Mỹ Latin.
- Hầu hết cộng đồng các lập
trình viên Debian nằm ở Bắc
Mỹ & châu Âu.
- Phát triển PMNM có quan hệ
tới phát triển xã hội thông tin.

7. 4. Một vài chính sách nổi bật gần đây
1. Thủ tướng Pháp, ngày 19/09/2012, đã ban hành chỉ thị về sử dụng
PMTDNM trong nền hành chính Pháp.
2. Chính phủ Anh: hàng loạt văn bản chính sách chuyển đổi sang PMTDNM
và chuẩn mở (có hiệu lực từ 01/11/2012).
3. Chính phủ Trung Quốc, tháng 03/2013, đã quyết định hợp tác với hãng
Canonical để biến Ubuntu Kylin thành hệ điều hành chuẩn cho Chính phủ.
Sau tiết lộ của Edward Snowden về chương trình giám sát của NSA:
4. Tháng 09/2013: Ấn Độ: Khung áp dụng PMTDNM trong điều hành điện tử.
5. Tháng 10/2013: Brazil tuyên bố bỏ hệ thống email Outlook của Microsoft để
xây dựng hệ thống mới + dự kiến xây dựng mạng tách khỏi Internet.
6. Tháng 05/2014, Trung Quốc cấm Windows 8 trong các PC chính phủ.
7. Tháng 06/2014, Nga có kế hoạch sản xuất chip Baikal, với HĐH GNU/Linux,
từ 2015 sẽ cài cho máy tính Chính phủ và công ty nhà nước.
8. Tháng 06/2014, Chính phủ Hàn Quốc: “Kế hoạch Tiếp sinh lực cho PMNM”,
thay Windows cho tới 2020, năm mà Windows 7 hết hỗ trợ kỹ thuật toàn cầu.
9. Tháng 07/2014, Chính phủ Anh: từ 22/07/2014, ODF là bắt buộc.
ANAT thông tin & hệ thống = Phải hiểu biết, không Phải tin tưởng!

8. 5. PMNM trong CQĐT ở Việt Nam - 1
Các phần mềm nguồn mở
từng được sử dụng hoặc dự
kiến được sử dụng trong
một số hệ thống CQĐT Việt
Nam trong các dự án của
Đề án 112 Chính phủ, giai
đoạn 2001-2006.
Nguồn: Tạp chí Tin học và Đời sống, số tháng 09/2006
Bài báo: PMNM với việc xây dựng các ứng dụng CPĐT

9. 5. PMNM trong CQĐT ở Việt Nam - 2
Quyết định 102/QĐ-TTg, 20/01/2012:
1. PMNM Qlý văn bản và điều hành
2. PMNM một cửa điện tử Quận Huyện
eGov Platform triển khai ở Đà Nẵng:
300+ ứng dụng Dvụ công trực tuyến
Khai trương 29/08/2014 trên GitHub
Giấy phép Apache v2.0
Một vài thành phần của dự án
OpenRoad tham gia CQĐT!
Các PMNM được liệt kê ở trên có thể chưa bao trùm hết
tất cả các PMNM hiện đang có trong CQĐT ở Việt Nam!

10. 6. Mạnh, yếu, cơ hội và thách thức
Xem giải thích chi tiết hơn: “Các rào cản đối với việc ứng
dụng PMTDNM và các cách thức cộng tác để vượt qua”.

11. 7. Lật tẩy các hoang đường về PMNM
Chất lượng mã nguồn mở tốt hơn!
- Mật độ khiếm khuyến của mã nguồn mở
(.59) vượt trội nguồn đóng (.72)
- Lật tẩy chuyện hoang đường FUD về
việc giấu mã nguồn sẽ an ninh hơn!

12. 8. Phát triển đúng mô hình PMNM thế giới
Tuân thủ mô hình phát triển PMTDNM, không đóng mã nguồn → tạo rẽ nhánh
không cần thiết, gây hại cho đơn vị phát triển và các đơn vị sử dụng.
2012 - Phát triển nhân Linux
- 226 công ty, hơn 1.300 lập trình
viên cùng cộng tác phát triển.
- Các trình điều khiển phần cứng
và thiết bị ngoại vi ở trong nhân.
- Trung bình 70 ngày ra một
phiên bản nhân mới.
- Phiên bản nhân v3.2 xuất bản
ngày 04/01/2012 có hơn 15 triệu
dòng mã lệnh.
Khuyến cáo:
* Phát triển đúng mô hình, có đóng góp ngược lên dòng trên cho cây dự án gốc!
* Với các dự án PMNM gốc nước ngoài: phát triển đúng có thể tạo cơ hội mới!
Cảnh báo:
* Phát triển không đúng mô hình, có thể gây ra cái chết hệ thống, dự kiến 2016!
* Mã nguồn tự do → thành công không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật - công nghệ!
Tham khảo: Tạp chí Tin học & Đời sống, số tháng 05/2013, bài:
“Mô hình phát triển và ứng dụng phần mềm tự do nguồn mở bền vững”

13. 9. Xây dựng hệ sinh thái & cộng đồng NM
▲ Cộng đồng PMTDNM
* Các lập trình viên cốt lõi
* Các lập trình viên - mở rộng
* Các lập trình viên - triển khai
* Cộng đồng người sử dụng
Cộng đồng một dự án PMNM
thường là toàn cầu chứ không
phải là của riêng 1 quốc gia!
Các đại học làm nòng cốt, hợp
tác với doanh nghiệp là quan
trọng! → cần nhà nước hỗ trợ!
▲ Hệ sinh thái nguồn mở
* Khu vực nhà nước
* Khu vực tư nhân - các công ty
* Khu vực các đại học - viện nghiên cứu
* Các lập trình viên - tích hợp hệ thống
Với công nghệ mở: Toàn cầu hóa có nghĩa
là cộng đồng nguồn mở Việt Nam phát
triển cùng và không tách rời khỏi cộng
đồng nguồn mở thế giới! →
Hợp tác quốc tế là quan trọng!

14. Liên kết thông tin, tài liệu tham khảo
1. Chuẩn và kiến trúc cho các ứng dụng CPĐT (SAGA), v2.0, v3.0 và v4.0.
2. Mô hình Tham chiếu Hợp nhất Kiến trúc Tổng thể Liên bang [Mỹ] (FEA).
3. The Malaysian Government Interoperability Framework for Open Source
Software (MyGIFOSS, 2006), updates & modifications (2008)
4. Website các chương trình: IDABC, ISA và EDA của Ủy ban châu Âu (EC).
5. Úc, New Zealand, Việt Nam và Ủy ban châu Âu - EC kết nối các nền tảng
cho việc chia sẻ và sử dụng lại, tháng 07/2013.
6. Website của Trung tâm Năng lực Nguồn mở của chính phủ Malaysia.
7. Chính phủ Malaysia đã đạt tới 97% áp dụng phần mềm nguồn mở!
8. Báo cáo tình hình quốc tế về PMNM 2010, CENATIC, Tây Ban Nha.
9. Các dự án GendBuntu của cảnh sát Pháp, LiMux ở Munich – Đức.
10. Chương trình giám sát của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA).
11. PMNM với việc xây dựng các ứng dụng CPĐT, tháng 09/2006.
12. “Các rào cản đối với việc ứng dụng PMTDNM ...”, tháng 07/2012.
13. Báo cáo nguồn mở 2013 - Coverity Scan, tháng 04/2014.
14. Black Duck: Báo cáo về tương lai của nguồn mở, 2013 và 2014.
15. “Mô hình phát triển và ứng dụng phần mềm tự do nguồn mở bền vững”, 05/2013.
16. Về các chính sách nổi bật gần đây (slide số 6): có thể nháy vào các đường liên
kết tương ứng ngay trong slide để tới được các thông tin, tài liệu tham khảo.

15. Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Neelie Kroes:
“Khi các lựa chọn thay thế mở là sẵn sàng, thì
không công dân hoặc công ty nào bị ép buộc
hoặc khuyến khích sử dụng công nghệ của một
công ty cụ thể nào để truy cập tới thông tin
chính phủ. Không công dân hoặc công ty nào bị
ép hoặc khuyến khích chọn một công nghệ
đóng hơn một công nghệ mở, với việc chính
phủ tiến hành sự lựa chọn đó trước tiên”.
Cảm ơn! Hỏi đáp
LÊ TRUNG NGHĨA
Email: letrungnghia.foss@gmail.com
Blogs: http://vnfoss.blogspot.com/
http://letrungnghia.mangvn.org/
Trang web CLB PMTDNM Việt Nam: http://vfossa.vn/vi/
HanoiLUG wiki: http://wiki.hanoilug.org/