Finantzen Osasuna
6. Unitatea
INBERTSIOAK
Inbertsioa etorkizunean diru
gehiago lortzeko asmoz diruari ematen
zaion erabilera da.
Inbertsioen sailkapena (3 Irizpideren arabera):
•Likidezia.
•Errentagarritasuna.
•Segurtasuna.
0 - 10000€ 3 2600€ 4 2000€ 5 3000€2 2500€1 2000€
Errenta fijoko baloreak
Vs
Errenta aldakorreko baloreak
FINKOA
•Aurrez ezarritako errentagarritasuna.
•Inbertitutako dirua epe jakin batean
itzultzen dute.
ALDAKORRA (akzioak)
•EZ du aurrez ezarritako
errentagarritasuna.
•Inbertitutako dirua
itzultzeko epea zehaztu gabe.
•Akzioak: enpresa baten
jabetza-ehunekoa adierzten
duten tituluak dira, eta
jabeei eskubide ekonomiko
eta kudeaketarako
eskubideakematen dizkiete.
Inbertsio funtsak
Inbertsio finkoak eta aldakorrak konbinatzen dituzte, arriskua txikiagotzeko
asmoz.
Inbertsioen arriskua
Dibertsifikazioa
•Gure inbertsioaren arriskua
gutxitzeko modurik
eranginkorrena da.
•Arrisku maila ezberdineko
hainbat inbertsio-planetan
banatzea esan nahi du.
Ratinga
•Ratingak inbertsioaren segurtasun
maila neurtzen du.
•Arriskua kalifikatzeko agentziek
segurtasun maila hori kalkulatzen
dituzte.
•Errentagarritasuna eta kaudimena
kontuan hartzen dituzte
Inbertsioa Interesak Dibidendua Saldu Lortu
Errentagarri-
tasuna
Errenta
Finkoa
2300€ 115€ - -
A Akzioak 2100€ - 120€ 2200€
B Akzioak 100€ - - -4%
C Akzioak 1550€ - 20€ -
Errenta
Finkoko
Funtsa
3200€ 224€ - -
Errenta
Aldak.
Funtsa
1800€ - - 1890€
ARIKETA
Inbertsioa Interesak Dibidendua Saldu Lortu
Errentagarri-
tasuna
Errenta
Finkoa
2300€ 115€ - - 115€ 5%
A Akzioak 2100€ - 120€ 2200€ 220€ 10,48%
B Akzioak 100€ - - 96 -4 -4%
C Akzioak 1550€ - 20€ - 20 1,29%
Errenta
Finkoko
Funtsa
3200€ 224€ - - 224 7%
Errenta
Aldak.
Funtsa
1800€ - - 1890€ 90 5%
ARIKETA EBATZIA
ZORRAK
Oraingo kontsumoari etorkizuneko sarrerei esker aurre egiteko asmoz
hartzen den ordainketa-obligazioa da.
Zorraren kudeaketa
Kudeaketaren helburua: zorraren kostua arrozoizkoa izatea. Kostu nagusia
interesa izaten da.
Interesa: besteren dirua alokatzearen kostua da.
Finkoa: e.b. %5a
Aldakorra: e.b. Euriborra + %1
Maileguaren kostu osoa neurtzeko, “urteko tasa baliokidea (UTB) erabiltzen
da.
Mailegua
Mailegu-kontratuaren bidez, mailegu emaileak(1) diru kantitate bat jartzen
du mailegu hartzaile(2) baten esku, eta hitzartutako baldintza(3) batzuk
jarraituz itzuliko du hark dirua.
•(1) Dirua uzten duena, normalean finantza erakunde bat izaten da.
•(2) Dirua jasotzen duena.
•(3) Baldintza hauetan zehaztuta agertu behar da bai dirua itzultzeko epea,
bai ordaindu beharreko interesak eta ordainketa hauei aurre ez egitearen
ondorioak.
(1)
(2)
(3)
Zorrik ohikoenak
Zorraren kalitatea eta maila
Hipoteka-
mailegua
Mailegu
pertsonalak
Kreditu-
txartela
Beste
saltokien
txartelak
Banku-
kontuko
zorpekoak
kreditu
azkarrak
ZORRA
ZOR-MOTA AHOLKUA
UTB oso handia X
Kontsumo-maileguak beharrezkoak ez diren ondasunentzat. X
Etorkizunean balioa handitzeko potentziala duten inbertsioak (kontuz
Etxebizitzekin!!!!) edo sarrerak sortzeko (negozio bat) helburua dutenak.
Ondasunak edo beste inbertsioak merkeegi saldu beharrik ez izateko.
ASEGURU-KONTRATUA
Asegurua kontratu bat(1) da. Kontratu horren bidez, aseguru etxeak(2)
hirrugarren bati(3) kalte-ordainak(4) emateko konpromisua hartzen du
prima(5) baten truke.
•(1) Poliza.
•(2) Aseguratzailea
•(3) Aseguratua
•(4) Aseguratutako kopurua
•(5) Aseguruaren prezioa
Pertsona aseguruak Kalteen aurkako aseguruak
• Bizitza aseguruak
• Beste pertsona-aseguru batzuk
• Etxebizitza asegurua
• Motordun ibilgailuen nahitaezko asegurua
• Erantzukizun zibileko asegurua

6.gaia. Finantzen osasuna

  • 1.
  • 2.
    INBERTSIOAK Inbertsioa etorkizunean diru gehiagolortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da. Inbertsioen sailkapena (3 Irizpideren arabera): •Likidezia. •Errentagarritasuna. •Segurtasuna. 0 - 10000€ 3 2600€ 4 2000€ 5 3000€2 2500€1 2000€
  • 3.
    Errenta fijoko baloreak Vs Errentaaldakorreko baloreak FINKOA •Aurrez ezarritako errentagarritasuna. •Inbertitutako dirua epe jakin batean itzultzen dute. ALDAKORRA (akzioak) •EZ du aurrez ezarritako errentagarritasuna. •Inbertitutako dirua itzultzeko epea zehaztu gabe. •Akzioak: enpresa baten jabetza-ehunekoa adierzten duten tituluak dira, eta jabeei eskubide ekonomiko eta kudeaketarako eskubideakematen dizkiete.
  • 4.
    Inbertsio funtsak Inbertsio finkoaketa aldakorrak konbinatzen dituzte, arriskua txikiagotzeko asmoz. Inbertsioen arriskua Dibertsifikazioa •Gure inbertsioaren arriskua gutxitzeko modurik eranginkorrena da. •Arrisku maila ezberdineko hainbat inbertsio-planetan banatzea esan nahi du. Ratinga •Ratingak inbertsioaren segurtasun maila neurtzen du. •Arriskua kalifikatzeko agentziek segurtasun maila hori kalkulatzen dituzte. •Errentagarritasuna eta kaudimena kontuan hartzen dituzte
  • 5.
    Inbertsioa Interesak DibidenduaSaldu Lortu Errentagarri- tasuna Errenta Finkoa 2300€ 115€ - - A Akzioak 2100€ - 120€ 2200€ B Akzioak 100€ - - -4% C Akzioak 1550€ - 20€ - Errenta Finkoko Funtsa 3200€ 224€ - - Errenta Aldak. Funtsa 1800€ - - 1890€ ARIKETA
  • 6.
    Inbertsioa Interesak DibidenduaSaldu Lortu Errentagarri- tasuna Errenta Finkoa 2300€ 115€ - - 115€ 5% A Akzioak 2100€ - 120€ 2200€ 220€ 10,48% B Akzioak 100€ - - 96 -4 -4% C Akzioak 1550€ - 20€ - 20 1,29% Errenta Finkoko Funtsa 3200€ 224€ - - 224 7% Errenta Aldak. Funtsa 1800€ - - 1890€ 90 5% ARIKETA EBATZIA
  • 7.
    ZORRAK Oraingo kontsumoari etorkizunekosarrerei esker aurre egiteko asmoz hartzen den ordainketa-obligazioa da. Zorraren kudeaketa Kudeaketaren helburua: zorraren kostua arrozoizkoa izatea. Kostu nagusia interesa izaten da. Interesa: besteren dirua alokatzearen kostua da. Finkoa: e.b. %5a Aldakorra: e.b. Euriborra + %1 Maileguaren kostu osoa neurtzeko, “urteko tasa baliokidea (UTB) erabiltzen da.
  • 8.
    Mailegua Mailegu-kontratuaren bidez, maileguemaileak(1) diru kantitate bat jartzen du mailegu hartzaile(2) baten esku, eta hitzartutako baldintza(3) batzuk jarraituz itzuliko du hark dirua. •(1) Dirua uzten duena, normalean finantza erakunde bat izaten da. •(2) Dirua jasotzen duena. •(3) Baldintza hauetan zehaztuta agertu behar da bai dirua itzultzeko epea, bai ordaindu beharreko interesak eta ordainketa hauei aurre ez egitearen ondorioak. (1) (2) (3)
  • 9.
    Zorrik ohikoenak Zorraren kalitateaeta maila Hipoteka- mailegua Mailegu pertsonalak Kreditu- txartela Beste saltokien txartelak Banku- kontuko zorpekoak kreditu azkarrak ZORRA ZOR-MOTA AHOLKUA UTB oso handia X Kontsumo-maileguak beharrezkoak ez diren ondasunentzat. X Etorkizunean balioa handitzeko potentziala duten inbertsioak (kontuz Etxebizitzekin!!!!) edo sarrerak sortzeko (negozio bat) helburua dutenak. Ondasunak edo beste inbertsioak merkeegi saldu beharrik ez izateko.
  • 10.
    ASEGURU-KONTRATUA Asegurua kontratu bat(1)da. Kontratu horren bidez, aseguru etxeak(2) hirrugarren bati(3) kalte-ordainak(4) emateko konpromisua hartzen du prima(5) baten truke. •(1) Poliza. •(2) Aseguratzailea •(3) Aseguratua •(4) Aseguratutako kopurua •(5) Aseguruaren prezioa Pertsona aseguruak Kalteen aurkako aseguruak • Bizitza aseguruak • Beste pertsona-aseguru batzuk • Etxebizitza asegurua • Motordun ibilgailuen nahitaezko asegurua • Erantzukizun zibileko asegurua