ክፍል 5
የኦዲት ናሙና
/Audit Sampling/
¾*Ç=ƒ “S<“/Audit Sampling/
• ¾¨<eØ *Ç=} ¾*Ç=ƒ “S<“ uSÖkU }Ñu= ÉUÇT@ Là K=Å`e ËLM::
• ¾*Ç=ƒ “S<“ TKƒ H>Xx‹ Là Te[Í uTÓ–ƒ“ uSÑUÑU eK›ÖnL¿ H>Xw
T>³” ¨ÃU ¾H>Xw ”penc? ÉUÇT@ KSÉ[e ”Ç=‹M Ÿ›ÖnLà ¾H>Xw T>³”
 
¨ÃU ¾H>Xw ”penc? ¨<eØ Ÿ1®®
  uT>Á”e SÖ” Là ¾*Ç=ƒ Y^ TŸ“¨”
’¨<::
¾“S<“ ›W^`/p`ê/Design of the Sample/
• ¾*Ç=ƒ “S<“ }Ñu= uT>J”uƒ Ñ>²? ŸTe[ͨ< Ò` ¾T>³Sƃ du=­
‹ “ vI]Áƒ
 
eI}~” ÁSר< U” ”ÅJ’ “ K›W^ U” ÁIM ›ÖnL¿” ¾H>Xw ”penc? SÖkU
  
”ÇKv†¨< *Ç=}a‹ KS¨c” Ã[džªM

• “S<“¨<” uwnƒ“ ¨<Ö?T uJ’ SMŸ< KSp[ê ¾T>[Ç U“Mvƒ
 i”i” }Ñu= ÃJ“M::
• i”i” ›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc?
 ŸG<Kƒ uLà ¨ÃU g”i• ¾SŸóðM ²È c=J”'
Á”Ç”Æ u<É” }SddÃ
 vI]Áƒ/w²< Ñ>²? ¾Ñ”²w SÖ”/ ÁK¨< ¾“S<“ ¡õM
’¨<::
¾“S<“ SÖ”/Sample Size/
• ¾“S<“ SÖ” uT>¨c”uƒ Ñ>²? ¾¨<eØ *Ç=}a‹ ¾“S<“ YÒƒ “ K=ј

¾T>cu¨<” eI}ƒ SÖ” SÑ”²w ›Kv†¨<::

• ¾“S<“ YÒƒ ¾T>ÁÒØS¨< ¾¨<eØ *Ç=}a‹ u“S<“¨< SW[ƒ ¾T>Å`c<uƒ
ÉUÇT@ ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? c=Ã K=Å[euƒ
  ŸT>‹K¨< ¾}K¾ c=J” ’¨<::
• ¾“S<“ YÒƒ “S<“ "MJ’ YÒƒ ¾}K¾ c=J”' ¾T>ÁÒØS¨<U ¾¨<cØ *Ç=}a‹
T”—¨<”U ¾*Ç=ƒ ²È c=ÖkS< ’¨<::
• “S<“ ÁMJ’ YÒƒ ¾T>ÁÒØS¨< ›
፣ w³—¨< ¾*Ç=ƒ Te[Í ¨d˜ ŸSJ” ÃMp
›dT˜ c=J” ¨ÃU ¾¨<eØ *Ç=}a‹ ƒ¡¡K— ÁMJ’ ¾*Ç=ƒ ²È c=ÖkS< ¨ÃU
Te[ͨ<” uT³vƒ c=}[Ñ<S< “ eI}~” ¨ÃU }Ñu= ÁMJ’¨<” ›ðéçU KT¨p

dËK< c=k` ’¨<::
• ¾¨<eØ *Ç=}a‹ “S<“ ÁMJ’¨<” YÒƒ uƒ¡¡M uTkÉ' ትኩረት uSeÖƒ' ¡ƒƒM“
¡Kd uTÉ[Ó u}¨c’ SÖ” KSk’e S<Ÿ^ TÉ[Ó ›Kv†¨<::
የቀጠለ
• ¾¨<eØ *Ç=}a‹ Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? eI}ƒ Õ^M wK¨<

ŸÑS~ eI}ƒ ›Ã•`U }wKA ŸT>Öuk¨< uLà Ÿõ}— “S<“ T¾ƒ
›Kv†¨<::
• ¾eI}~ SÖ”“ ÉÓÓVi ¾“S<“¨<” SÖ” KSÑSƒ u×U ›eðLÑ>
’¨<::
• ƒ”i “S<“ ¾T>¨eŨ< ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc?
 ŸeI}ƒ ’í
’¨< }wKA c=ÑSƒ ’¨<::
• Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? K=•` ËLM }wKA ¾T>ÑS}¨<” eI}ƒ

KSK¾ƒ' *Ç=}a‹ vKð¨< *Ç=ƒ ¾}Ñ–¨<” ¾eI}ƒ SÖ”“ ÉÓÓVi'
¾S/u?~” ¾›W^` Y`¯ƒ SKª¨Ø' ŸK?L¨< Y`¯ƒ K=ј ¾T>‹K¨<”
Te[Í ŸÓUƒ ¨<eØ TeÑvƒ ›Kv†¨<::
¾“S<“ ›W^`/p`ê/ Design of the Sample/
 ¾*Ç=ƒ “S<“ SÖ’<“ p`ì< c=²ÒÏ *Ç=}a‹ ¾¨<eØ lØØ” ¾}K¾
Ów' ¾›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc? vI] “ ¾“S<“ ›W^` ²È” ŸÓUƒ
 
¨<eØ TeÑvƒ ›Kv†¨<::
“S<“ ›S^[Ø /Selection of the Sample/
 ¾¨<eØ *Ç=}a‹ “S<“ c=S`Ö< K=S[S` Ÿcu¨< Ñ<Çà Ò`

u}ÁÁ² “S<“¨< ›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc? ¾T>¨¡M ”Ç=J” TÉ[Ó
 
›Kv†¨<:: “S<“¨< ›ÖnL¿” K=¨¡M ¾T>‹K¨< u›ÖnL¿ ¾H>dw
”penc? ¨<eØ ÁK< vI]Áƒ uS<K< KSS[Ø Ÿ<M °ÉM c=•^†¨<
 
’¨<::
¾›Mö ›Mö/በነሲብ/ ›S^[Ø /Random Selection/
u›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? ¨<cØ ÁK<ƒ Ñ<ÇÄ‹ Ÿ<M
 
¾SS[Ø °ÉM ”ÅT>ÁÑ–< ¾T>Á[ÒÓØ ’¨<'

uY`¯ƒ ¾T>S^ ›S^[Ø /Systematic Selection/ ¾T>Á"ƒ}¨<
¾T>S[Ö<ƒ Ñ<ÇÄ‹ uS"ŸL†¨< }Sddà `kƒ ÁL†¨< J•
¾SËS]Á¨< uÓUƒ ”Ç=S[Ø TÉ[Ó” ’¨<:: ¾¨<eØ *Ç=}a‹

uY`¯ƒ ¾T>S^ ›S^[Ø” uT>ÖkS<uƒ Ñ>²?'
Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? ¾T>¨cŨ< “S<“ `kƒ Ÿ}K¾

G<’@ Ò` }ÁÁ»’ƒ ÁK¨< ”ÇÃJ” Ø”no TÉ[Ó ›Kv†¨<::
  በዚህ
ስር የሽንሽን ንሞና/Stratified sampling እና የአህዳዊ ገንዘብ
ንሞና /MUS or Monetary Unit sampling/ ዘዴዎች ሊጠቀሱ
ይችላሉ፡፡
በአብዛኛው የምንጠቀምባቸው ናሙናዎች
7
The following range limits are a guide to
appropriate materiality/ጉልህነት/
percentages.
Large
Large
Audited
Audited
entity
entity
range
range
Medium
Medium
Audited entity
Audited entity
range
range
Small
Small
Audited entity
Audited entity
Range
Range
Internationally 1 % ½% - 2% 2%
ዋና ኦዲተር መ/ቤት 1 % 1.5 % 2 %
8
• bQD¸Ã ywÀ (KFÃ) ŠWcéCN /kdmwZ l¤§/ bmZgB
btmzgbùbT QdM tktL bZRZR bmLqM mdmR#
• «Q§§ DM„N bxND pRsNT b¥B²T ygùLHnT
(Materiality) m«nùN mwsN
ለምሳሌ
– 672 yKFÃ ¥SmSk¶ÃãC ቢኖሩና DM‰cW BR
2,479,079.59 ቢሆን
– yzþH 1% BR 24,790.80 YçÂL”” YH ygùLHnT
(Materiality) m«nù nW””
y>N>N Nä zÁ (Stratified Sampling)
ምሳሌ
9
• kFt¾ ygNzB m«N yÃzù ywÀ ŠWcéCN (High-Valued
items) yMNlyW ygùLHnT m«nùN b4 b¥µfL (¼¾
bmwsD) nW”” YHM 1/4X24,790.8 6197.70 YçÂL””
• BR 6197 XÂ kzþÃ b§Y yÃzù ywÀ ¥SmSk¶ÃãC
mjm¶Ã ktlqmW ZRZR Xytl† w_tW Ñlù bÑlù
(100 pRsNT) ZRZR åÄþT y¸¬† YçÂlù””
Mœl¤
• k672tÜ ŠWcéC 77 kBR 6197 b§Y yÃzù
Slçnù tmR«êL”” DM‰cW BR 547,288.09
sþçN hùlùM bZRZR åÄþT YdrUlù””
የቀጠለ . . .
10
• q¶ãcÜ 595 ŠWcéC bÃzùT ygNzB m«N m¿rT
kTN> wd TLQ tzRZrW YqmÈlù””
• የStrata B²T 5 XNÄþçN BNqbL
• k§Y yÃZnWN ZRZR DMR l5 (yStrata B²T)
XµFlêlN
• y¥µflùM W«¤T bxND Stratum WS_ MN
ÃHL ygNzB m«N XNd¸ñR l¥wQ ÃSC§L””
የቀጠለ . . .
11
• bMœl¤ÃCN መሰረት k6197 b¬C ÃlùT 595 ŠWcéC DM
‰cW BR 1,931,791.50 (2,479,079.59-547,288.09)
sþçN l 5 sþµfLM bxND Stratum WS_ BR 386,358.30
ygNzB m«N Yñ‰L””
• bQdM tktል ytzrz„T ŠWcéC ygNzB m«ÂcW BR
386,358.30#wYNM TN> Ãns xlÃM TN> ybl«
(ÃnsWN L†nT yMNwSD çñ ) XskþçN DrS
btk¬¬Y XNdM‰lN”” YHN DMR Ãm«ùT ŠWcéC
bÑlù bxND Stratum WS_ Yµt¬lù””
የቀጠለ . . .
12
Mœl¤
– xNd¾W Stratum 223# hùlt¾W 127#ƒSt¾W 95
bx‰t¾W 81 XÂ bxMSt¾W 69 ŠWcéC ቢገኙ
– kmjm¶ÃW Stratum 10%# khùlt¾W 20%#
kƒSt¾W 30%# kx‰t¾W 40%# XÂ kxMSt¾W
50% y¸çnùT ŠWcéC lZRZR åÄþT YmrÈlù””
የቀጠለ . . .
13
Mœl¤
• 23#26#29#33 XÂ 35 bDM„ 146 bQdM tkt§cW
መሰረት k1¾W XSk 5¾W Stratum µlùT YmrÈlù””
• bmjm¶ÃW Stratum µlùT 223 ŠWcéC 23
YmrÈlù BlÂL”” bzþH m¿rT 223/23=9.69  9
YçÂL”” ( bzþH hùn¤¬ §Y Ásþ¥L qÜ_R sþmÈ Ñlù
qÜ_„N BÒ mWsÇ lÂÑ xs‰„ «q»¬ YñrêL )
kzþÃM k 1 XSk 9 knsþB qÜ_éC ¿N«ri (Random
Numbers Table) xND qÜ_R b¥WÈT bwÈW qÜ_R
§Y 9 XydmRN y¸gßWN XNwSÄlN ””
የቀጠለ . . .
14
መልስ
(ygùLHnT m«ን) Materiality amount
= «Q§§ DM„N * 2%=1,277,318.11*2%
= 25,546.36
(High-Valued items) = (ygùLHnT m«ን) Materiality amount * ¼
= 25,546.36 *1/4
= 6,386.59
k137tÜ ŠWcéC 57 kBR 6,368.59 b§Y yÃzù Slçnù
tmR«êL””
15
• q¶ãcÜ 80 ŠWcéC ድምራቸው ብር 219,768.86 kTN>
wd TLQ tzRZrW YqmÈlù””
• የአንዱ ሽንሽን ንሞና ድምር =219,768.86/5
= 43,953.77
1.44,989.90 36
2.44,235.92 13
3.44069.00 12
4.42,123.00 10
5.44,531.04 9
16
…
የቀጠለ .
Sample size
=36*10%=3.6
=13*20%=2.6
=12*30%=3.6
=10*40%=4
=9*50%=4.5
17
…
የቀጠለ .
• Interval= items in the strata/sample size
• 12
• 6
• 4
• 2
• 2
II. Steps considered during systematic (MUS-Interval) Sampling
in Financial or Regularity Auditing
የስጋት
1. Tolerable miss-statement = 40% X Planned materiality)
2. Reliance factor
• 3. High Value items > Tolerable miss-statement
Reliance on controls High reliance Medium reliance No reliance
Control Reliance factor 0.9 1.6 3.0
Risk(የስጋት) መጠን Guideline %(ገቢ
ወይም ወጪ ሂሳብ)
ከፍተኛ መካከለኛ አነስተኛ
ጉልህነት(Materality) 0.25%-2% 0.25% b/n0.25%-2% 2%
Remaining population X Reliance factor
4. SS(Sample Size)= Tolerable miss statement(TM)
Remaining population in terms of monetary value
5. Sample Interval (in Birr) = Sample Size
6. The 1st Random No = ½ X Sample Interval ………(In order to make uniform)
7. The 1st selected sample4 The 1st Random No + Sample Interval
(i.e, in the upper limit)
8. The 2nd selected sample4The 1st selected sample + Sample Interval
(i.e, in the upper limit)
9. The nth selected sample4The nth -1 selected sample + Sample
Interval(i.e, in the upper limit)
II. MUS(አገን) ናሙና በExel ፕሮግራም ለመምረጥ የሚከተሉትን ቅደም ተከተሎች መከተል ያስፈልጋል
1.እያንዳንዱን የገቢ እና/ወይም ወጪ ቫዉቸሮች የገንዘብ መጠን sheet 1 ላይ መዘርዘር
2. የSheet 1 መረጃ ወደ Sheet 2 እና 3 ኮፒ ማድረግ
3. በSheet 2 ላይ High value (True) እና sheet 3 ላይ High value ያልሆኑትን(False) ለመለየት ከገንዘብ
መጠኑ ቀጥሎ ባለው cell ላይ የሚከተለውን ፎረሙላ መጠቀም(ASI is Average Sample Interval)፡-
4. =IF(1st
- cell amount ≥ TM,True,IF(1st
-cell amount< TM,False))
5 . Sheet 2 እና 3 ላይTrue እና False ያለበትን አምድ በመምረጥ True (High value) item በSheet 2
ላይ False item Sheet 3 ላይ ለየብቻቸው ለመምረጥ የሚከተለውን መፈጸም፡
•Click Data
•Click Filter
•Click Autofilter
•Click on the 1st
cell of sheet 2 & select True
•Click on the 1st
cell of sheet 3 & select False
አመሰግናለሁ!

5.Audit Sample in auditing principle and practice 1

  • 1.
  • 2.
    ¾*Ç=ƒ “S<“/Audit Sampling/ •¾¨<eØ *Ç=} ¾*Ç=ƒ “S<“ uSÖkU }Ñu= ÉUÇT@ Là K=Å`e ËLM:: • ¾*Ç=ƒ “S<“ TKƒ H>Xx‹ Là Te[Í uTÓ–ƒ“ uSÑUÑU eK›ÖnL¿ H>Xw T>³” ¨ÃU ¾H>Xw ”penc? ÉUÇT@ KSÉ[e ”Ç=‹M Ÿ›ÖnLà ¾H>Xw T>³”   ¨ÃU ¾H>Xw ”penc? ¨<eØ Ÿ1®®   uT>Á”e SÖ” Là ¾*Ç=ƒ Y^ TŸ“¨” ’¨<:: ¾“S<“ ›W^`/p`ê/Design of the Sample/ • ¾*Ç=ƒ “S<“ }Ñu= uT>J”uƒ Ñ>²? ŸTe[ͨ< Ò` ¾T>³Sƃ du=­ ‹ “ vI]Áƒ   eI}~” ÁSר< U” ”ÅJ’ “ K›W^ U” ÁIM ›ÖnL¿” ¾H>Xw ”penc? SÖkU    ”ÇKv†¨< *Ç=}a‹ KS¨c” Ã[džªM  • “S<“¨<” uwnƒ“ ¨<Ö?T uJ’ SMŸ< KSp[ê ¾T>[Ç U“Mvƒ  i”i” }Ñu= ÃJ“M:: • i”i” ›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc?  ŸG<Kƒ uLà ¨ÃU g”i• ¾SŸóðM ²È c=J”' Á”Ç”Æ u<É” }Sddà  vI]Áƒ/w²< Ñ>²? ¾Ñ”²w SÖ”/ ÁK¨< ¾“S<“ ¡õM ’¨<::
  • 3.
    ¾“S<“ SÖ”/Sample Size/ •¾“S<“ SÖ” uT>¨c”uƒ Ñ>²? ¾¨<eØ *Ç=}a‹ ¾“S<“ YÒƒ “ K=ј  ¾T>cu¨<” eI}ƒ SÖ” SÑ”²w ›Kv†¨<::  • ¾“S<“ YÒƒ ¾T>ÁÒØS¨< ¾¨<eØ *Ç=}a‹ u“S<“¨< SW[ƒ ¾T>Å`c<uƒ ÉUÇT@ ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? c=à K=Å[euƒ   ŸT>‹K¨< ¾}K¾ c=J” ’¨<:: • ¾“S<“ YÒƒ “S<“ "MJ’ YÒƒ ¾}K¾ c=J”' ¾T>ÁÒØS¨<U ¾¨<cØ *Ç=}a‹ T”—¨<”U ¾*Ç=ƒ ²È c=ÖkS< ’¨<:: • “S<“ ÁMJ’ YÒƒ ¾T>ÁÒØS¨< › ፣ w³—¨< ¾*Ç=ƒ Te[Í ¨d˜ ŸSJ” ÃMp ›dT˜ c=J” ¨ÃU ¾¨<eØ *Ç=}a‹ ƒ¡¡K— ÁMJ’ ¾*Ç=ƒ ²È c=ÖkS< ¨ÃU Te[ͨ<” uT³vƒ c=}[Ñ<S< “ eI}~” ¨ÃU }Ñu= ÁMJ’¨<” ›ðéçU KT¨p  dËK< c=k` ’¨<:: • ¾¨<eØ *Ç=}a‹ “S<“ ÁMJ’¨<” YÒƒ uƒ¡¡M uTkÉ' ትኩረት uSeÖƒ' ¡ƒƒM“ ¡Kd uTÉ[Ó u}¨c’ SÖ” KSk’e S<Ÿ^ TÉ[Ó ›Kv†¨<::
  • 4.
    የቀጠለ • ¾¨<eØ *Ç=}a‹Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? eI}ƒ Õ^M wK¨<  ŸÑS~ eI}ƒ ›Ã•`U }wKA ŸT>Öuk¨< uLà Ÿõ}— “S<“ T¾ƒ ›Kv†¨<:: • ¾eI}~ SÖ”“ ÉÓÓVi ¾“S<“¨<” SÖ” KSÑSƒ u×U ›eðLÑ> ’¨<:: • ƒ”i “S<“ ¾T>¨eŨ< ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc?  ŸeI}ƒ ’í ’¨< }wKA c=ÑSƒ ’¨<:: • Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? K=•` ËLM }wKA ¾T>ÑS}¨<” eI}ƒ  KSK¾ƒ' *Ç=}a‹ vKð¨< *Ç=ƒ ¾}Ñ–¨<” ¾eI}ƒ SÖ”“ ÉÓÓVi' ¾S/u?~” ¾›W^` Y`¯ƒ SKª¨Ø' ŸK?L¨< Y`¯ƒ K=ј ¾T>‹K¨<” Te[Í ŸÓUƒ ¨<eØ TeÑvƒ ›Kv†¨<::
  • 5.
    ¾“S<“ ›W^`/p`ê/ Designof the Sample/  ¾*Ç=ƒ “S<“ SÖ’<“ p`ì< c=²ÒÏ *Ç=}a‹ ¾¨<eØ lØØ” ¾}K¾ Ów' ¾›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc? vI] “ ¾“S<“ ›W^` ²È” ŸÓUƒ   ¨<eØ TeÑvƒ ›Kv†¨<:: “S<“ ›S^[Ø /Selection of the Sample/  ¾¨<eØ *Ç=}a‹ “S<“ c=S`Ö< K=S[S` Ÿcu¨< Ñ<Çà Ò`  u}ÁÁ² “S<“¨< ›ÖnL¿” ¾H>dw ”penc? ¾T>¨¡M ”Ç=J” TÉ[Ó   ›Kv†¨<:: “S<“¨< ›ÖnL¿” K=¨¡M ¾T>‹K¨< u›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? ¨<eØ ÁK< vI]Áƒ uS<K< KSS[Ø Ÿ<M °ÉM c=•^†¨<   ’¨<::
  • 6.
    ¾›Mö ›Mö/በነሲብ/ ›S^[Ø/Random Selection/ u›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? ¨<cØ ÁK<ƒ Ñ<ÇÄ‹ Ÿ<M   ¾SS[Ø °ÉM ”ÅT>ÁÑ–< ¾T>Á[ÒÓØ ’¨<'  uY`¯ƒ ¾T>S^ ›S^[Ø /Systematic Selection/ ¾T>Á"ƒ}¨< ¾T>S[Ö<ƒ Ñ<ÇÄ‹ uS"ŸL†¨< }Sddà `kƒ ÁL†¨< J• ¾SËS]Á¨< uÓUƒ ”Ç=S[Ø TÉ[Ó” ’¨<:: ¾¨<eØ *Ç=}a‹  uY`¯ƒ ¾T>S^ ›S^[Ø” uT>ÖkS<uƒ Ñ>²?' Ÿ›ÖnL¿ ¾H>dw ”penc? ¾T>¨cŨ< “S<“ `kƒ Ÿ}K¾  G<’@ Ò` }ÁÁ»’ƒ ÁK¨< ”ÇÃJ” Ø”no TÉ[Ó ›Kv†¨<::   በዚህ ስር የሽንሽን ንሞና/Stratified sampling እና የአህዳዊ ገንዘብ ንሞና /MUS or Monetary Unit sampling/ ዘዴዎች ሊጠቀሱ ይችላሉ፡፡ በአብዛኛው የምንጠቀምባቸው ናሙናዎች
  • 7.
    7 The following rangelimits are a guide to appropriate materiality/ጉልህነት/ percentages. Large Large Audited Audited entity entity range range Medium Medium Audited entity Audited entity range range Small Small Audited entity Audited entity Range Range Internationally 1 % ½% - 2% 2% ዋና ኦዲተር መ/ቤት 1 % 1.5 % 2 %
  • 8.
    8 • bQD¸Ã ywÀ(KFÃ) ŠWcéCN /kdmwZ l¤§/ bmZgB btmzgbùbT QdM tktL bZRZR bmLqM mdmR# • «Q§§ DM„N bxND pRsNT b¥B²T ygùLHnT (Materiality) m«nùN mwsN ለምሳሌ – 672 yKFà ¥SmSk¶ÃãC ቢኖሩና DM‰cW BR 2,479,079.59 ቢሆን – yzþH 1% BR 24,790.80 YçÂL”” YH ygùLHnT (Materiality) m«nù nW”” y>N>N Nä zÁ (Stratified Sampling) ምሳሌ
  • 9.
    9 • kFt¾ ygNzBm«N yÃzù ywÀ ŠWcéCN (High-Valued items) yMNlyW ygùLHnT m«nùN b4 b¥µfL (¼¾ bmwsD) nW”” YHM 1/4X24,790.8 6197.70 YçÂL”” • BR 6197 X kzþà b§Y yÃzù ywÀ ¥SmSk¶ÃãC mjm¶Ã ktlqmW ZRZR Xytl† w_tW Ñlù bÑlù (100 pRsNT) ZRZR åÄþT y¸¬† YçÂlù”” Mœl¤ • k672tÜ ŠWcéC 77 kBR 6197 b§Y yÃzù Slçnù tmR«êL”” DM‰cW BR 547,288.09 sþçN hùlùM bZRZR åÄþT YdrUlù”” የቀጠለ . . .
  • 10.
    10 • q¶ãcÜ 595ŠWcéC bÃzùT ygNzB m«N m¿rT kTN> wd TLQ tzRZrW YqmÈlù”” • የStrata B²T 5 XNÄþçN BNqbL • k§Y yÃZnWN ZRZR DMR l5 (yStrata B²T) XµFlêlN • y¥µflùM W«¤T bxND Stratum WS_ MN ÃHL ygNzB m«N XNd¸ñR l¥wQ ÃSC§L”” የቀጠለ . . .
  • 11.
    11 • bMœl¤ÃCN መሰረትk6197 b¬C ÃlùT 595 ŠWcéC DM ‰cW BR 1,931,791.50 (2,479,079.59-547,288.09) sþçN l 5 sþµfLM bxND Stratum WS_ BR 386,358.30 ygNzB m«N Yñ‰L”” • bQdM tktል ytzrz„T ŠWcéC ygNzB m«ÂcW BR 386,358.30#wYNM TN> Ãns xlÃM TN> ybl« (ÃnsWN L†nT yMNwSD çñ ) XskþçN DrS btk¬¬Y XNdM‰lN”” YHN DMR Ãm«ùT ŠWcéC bÑlù bxND Stratum WS_ Yµt¬lù”” የቀጠለ . . .
  • 12.
    12 Mœl¤ – xNd¾W Stratum223# hùlt¾W 127#ƒSt¾W 95 bx‰t¾W 81 X bxMSt¾W 69 ŠWcéC ቢገኙ – kmjm¶ÃW Stratum 10%# khùlt¾W 20%# kƒSt¾W 30%# kx‰t¾W 40%# X kxMSt¾W 50% y¸çnùT ŠWcéC lZRZR åÄþT YmrÈlù”” የቀጠለ . . .
  • 13.
    13 Mœl¤ • 23#26#29#33 XÂ35 bDM„ 146 bQdM tkt§cW መሰረት k1¾W XSk 5¾W Stratum µlùT YmrÈlù”” • bmjm¶ÃW Stratum µlùT 223 ŠWcéC 23 YmrÈlù BlÂL”” bzþH m¿rT 223/23=9.69  9 YçÂL”” ( bzþH hùn¤¬ §Y Ásþ¥L qÜ_R sþmÈ Ñlù qÜ_„N BÒ mWsÇ lÂÑ xs‰„ «q»¬ YñrêL ) kzþÃM k 1 XSk 9 knsþB qÜ_éC ¿N«ri (Random Numbers Table) xND qÜ_R b¥WÈT bwÈW qÜ_R §Y 9 XydmRN y¸gßWN XNwSÄlN ”” የቀጠለ . . .
  • 14.
    14 መልስ (ygùLHnT m«ን) Materialityamount = «Q§§ DM„N * 2%=1,277,318.11*2% = 25,546.36 (High-Valued items) = (ygùLHnT m«ን) Materiality amount * ¼ = 25,546.36 *1/4 = 6,386.59 k137tÜ ŠWcéC 57 kBR 6,368.59 b§Y yÃzù Slçnù tmR«êL””
  • 15.
    15 • q¶ãcÜ 80ŠWcéC ድምራቸው ብር 219,768.86 kTN> wd TLQ tzRZrW YqmÈlù”” • የአንዱ ሽንሽን ንሞና ድምር =219,768.86/5 = 43,953.77 1.44,989.90 36 2.44,235.92 13 3.44069.00 12 4.42,123.00 10 5.44,531.04 9
  • 16.
  • 17.
    17 … የቀጠለ . • Interval=items in the strata/sample size • 12 • 6 • 4 • 2 • 2
  • 18.
    II. Steps consideredduring systematic (MUS-Interval) Sampling in Financial or Regularity Auditing የስጋት 1. Tolerable miss-statement = 40% X Planned materiality) 2. Reliance factor • 3. High Value items > Tolerable miss-statement Reliance on controls High reliance Medium reliance No reliance Control Reliance factor 0.9 1.6 3.0 Risk(የስጋት) መጠን Guideline %(ገቢ ወይም ወጪ ሂሳብ) ከፍተኛ መካከለኛ አነስተኛ ጉልህነት(Materality) 0.25%-2% 0.25% b/n0.25%-2% 2%
  • 19.
    Remaining population XReliance factor 4. SS(Sample Size)= Tolerable miss statement(TM) Remaining population in terms of monetary value 5. Sample Interval (in Birr) = Sample Size 6. The 1st Random No = ½ X Sample Interval ………(In order to make uniform) 7. The 1st selected sample4 The 1st Random No + Sample Interval (i.e, in the upper limit) 8. The 2nd selected sample4The 1st selected sample + Sample Interval (i.e, in the upper limit) 9. The nth selected sample4The nth -1 selected sample + Sample Interval(i.e, in the upper limit)
  • 20.
    II. MUS(አገን) ናሙናበExel ፕሮግራም ለመምረጥ የሚከተሉትን ቅደም ተከተሎች መከተል ያስፈልጋል 1.እያንዳንዱን የገቢ እና/ወይም ወጪ ቫዉቸሮች የገንዘብ መጠን sheet 1 ላይ መዘርዘር 2. የSheet 1 መረጃ ወደ Sheet 2 እና 3 ኮፒ ማድረግ 3. በSheet 2 ላይ High value (True) እና sheet 3 ላይ High value ያልሆኑትን(False) ለመለየት ከገንዘብ መጠኑ ቀጥሎ ባለው cell ላይ የሚከተለውን ፎረሙላ መጠቀም(ASI is Average Sample Interval)፡- 4. =IF(1st - cell amount ≥ TM,True,IF(1st -cell amount< TM,False)) 5 . Sheet 2 እና 3 ላይTrue እና False ያለበትን አምድ በመምረጥ True (High value) item በSheet 2 ላይ False item Sheet 3 ላይ ለየብቻቸው ለመምረጥ የሚከተለውን መፈጸም፡ •Click Data •Click Filter •Click Autofilter •Click on the 1st cell of sheet 2 & select True •Click on the 1st cell of sheet 3 & select False
  • 21.