Download to read offline
![lØØa‹ uY^ ¯Ã’ƒU ›
”ÅT>Ÿ}K¨< K=SÅu< ËLK<
1. É`Ï © lØØa‹
፣
• የመ/ቤቱ የእቅድ አፈጻጸም }Óv`“ Lò’ƒ” ”Ç=G<U Á”Ç”Æ ¾Y^ ¡õM ]þ`ƒ KT”
”ÅT>Ák`w KÄ TSMŸƒ Õ`uM
፣
• ¾YM×” ¨<¡M“U ”Ç=G< }KÄ S¨p ›Ku
ት፣
• ¾Y^ ¡õõM”U u}SKŸ} uÉ`Ï © Sªp ¨<eØ lØØ ƒŸ<[ƒ SeÖƒ ÁKuƒ ›”Æ
ÓKcw H>dw S´Òu=“ K?KA‹”U ¾H>dw ”penc?
‹” ”ÇÁŸ“¨<” }Óv`“
Lò’~ }KÄ K=cÖ¨< ÃÑvM
፣
2. ¾H>dw Y^ lØØa‹ -
• Á”Ç”Æ ¾H>dw ”penc? uƒ¡¡M SS´Ñu<”“ uT>SKŸ}¨< vKYM×” SêÅl”
T[ÒÑØ ’¨<::](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-6-320.jpg)
![¾lØØ` Ÿvu=Á© G<’@ SW[ © Ñ<ÇÄ‹
• ¾W^}™‹ “ Lò
‹ uÓM “ KS<Á†¨< ÁL†¨< T˜’ƒ “ ¾Y’- UÓv` c?„‹
ӂ=G<U
S/u?~ K²[Ò¨< ¾lØØ` Y`¯ƒ uT”—¨<U Ñ>²? ÉÒõ KTÉ[Ó ÁL†¨<” ›SK"Ÿƒ
ÃÚU^M::
• wnƒ” KTdÅÓ ¾T>Å[Ó Ø[ƒ:- Y^ up”σ' uY’-UÓv`' ›=¢•T>Á©' wnƒ vK¨<
“ ¨<Ö?T uJ’ S”ÑÉ SŸ“¨’<” KT[ÒÑØ ¾T>Áe‹M ¾°¨<kƒ Å[Í“ ¡IKAƒ
”Ç=G<U ¾¨<eØ lØØ`” u}SKŸ} Á”Ç”Æ W^}— vK¨< Lò’ƒ LÃ Ø SÓvvƒ
”Ç=•` TÉ[Ó “†¨<::
• ¾S/u?~ Y^ ›S^` ›SK"Ÿƒ ¾T>”ìv[k¨< ለውስጥ ቁጥጥሩ በሚሰጠው ትኩረት
ነው፣
• É`Ï © Sªp` ¾Lò’ƒ“ ¾YM×” ¡õõM”'}Ñu= ¾]þ`ƒ ›k^[w Y`¯„‹” ÃÚU^M:
• ¾c¨< Gwƒ þK=c=
‹“ ›ðíìU' ¾W^}— pØ`”' ¾W^}™‹” UÅv' Y^” Te}ª¨p'
YMÖ“/SÅu—“ ¾Y^ Là YMÖ“/ ƒUI`ƒ”' ÓUÑT” “ ¾U¡` ›ÑMÓKAƒ
SeÖƒ”“ "X” ¾T>ÚU`::](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-10-320.jpg)
![3. ¾lØØ` Y^
‹/Control activities/
• ¾¨<eØ lØØ` Y^
‹ ¨<Ö? T ”Ç=J’< }eTT> SJ”' uY^ ²S’< vKTs[Ø ¾T>W'
u›’e}— ¨Ü ¾T>}Ñu' G<K<” ›kõ' U¡”Á ©' ŸlØØ ¯LT Ò` ukØ Ó”–<’ƒ
ÁL†¨< K=J’< ÃÑvM::
• ¾lØØ` Y^
‹ uS/u?~ ¨<eØ u¾Å[ͨ< uT>Ñ–< ¾Y^ ¡õKA‹ G<K< K=²[Ñ<
ÃÑv†ªM:: ’²=I ¾lØØ` Y^
‹ ¾T>Ÿ}K<ƒ” }ÁÁ»’ƒ ÁL†¨< S`Ua ¾TÓ–ƒ “
¾SŸLŸM ¾lØØ` Y^
‹” Á"ƒ M:: KUdK?:-
• ¾SõkÉ“ ¾TêÅp SS]Á
‹
• Lò’ƒ” KW^}— ŸóõKA SeÖƒ(SõkÉ' SÖup' Y^” TŸ“¨”' U´Ñv”' T[ÒÑØ)
• uH>Xw S[Í ›ÖnkU LÃ ¾T>Å[Ó lØØ`
• T[ÒÑÝ SeÖƒ
• ¾H>dw Te [mÁ
• ¾Y^ ›ðéçU ÓUÑT](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-12-320.jpg)
![4. S[Í“ Ó”–<’ƒ
• ¾¨<eØ lØØ` ›^}—¨< ›"M S[Í“ Ó”–<’ƒ ’¨<::
• ¨<Ö? T S[Í“ um Ó”–<’ƒ S•` K›”É S/u?ƒ ¾¨<eØ lØØ` uƒ¡¡M Y^ LÃ
SªK<” KT[ÒÑØ ¾T>Áe‹M u×U ›eðLÑ> Ñ<ÇÃ ’¨<::
• S[Í“ ]þ`ƒ ¾¨<eØ lØØ` ¯LT
‹” G<K< KSÑ”²w ›eðLÑ> “†¨<:
• ŸS/u?~ Y^ ›ðéçU Ò` ¾}ÁÁ²< S[Í
‹“ ]þ`„‹ S•` Y^
‹ uY’ Y`¯ƒ' uY’ UÓv`' ›=¢•T>Á©'
wnƒ vK¨< “ ¨<Ö?T uJ’ S”ÑÉ Y`¯ƒ” }ŸƒK¨< ¾T>Ÿ“¨’< SJ“†¨<” KT[ÒÑØ °ÉM
ÃðØ^K<::
• ¾S/u?~” ¯LT“ Ów ”Ç=G<U ¨<Ö?T ¾¨<eØ lØØ`” KTd"ƒ ¾T>‰K¨< u}KÁ¾
Å[Í "K< ¾S/u?~ ¾Y^ ¡õKA‹ S[Í TÓ–ƒ c=‰M ’¨<፡፡](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-13-320.jpg)
![¾¨<eØ lØØ` SÑUÑT>Á eMƒ
• ›”É *Ç=ƒ K=Ÿ}M ¾T>Ñv¨<” ¾*Ç=ƒ UMŸ ŸS¨c“†¨< uòƒ ¾
¨<eØ lØØ` Y`¯~” ¨<Ö? T’ƒ SÑUÑU ›Kv†¨<::
ÃIU የውስጥ ቁጥጥር ግምገማ ¾T>Ÿ}K<ƒ” Á"ƒ M:-
• በሥራ ላይ ÁK<ƒ” lØØa‹ SK¾ƒ' vI]Á†¨<” uc’É Teð` “ ulØØ` ÁM}gð’<ƒ”
›"vu=
‹ SK¾ƒ'
• ÁK<ƒ” የውስጥ lØØa‹ ¯LT†¨<” S[ǃ'
• ¾¨<eØ lØØ” wnƒ KSK¾ƒ Seð`ƒ T¨<׃'
• lØØa‡ uwnƒ SY^ †¨<” KT[ÒÑØ S<Ÿ^ TÉ[Ó'
• lØØa‡ uwnƒ SY^ †¨<” KY^ ›S^ ]þ`ƒ TÉ[Ó'
• ›eðLÑ> J• c=ј' ¾¨<eØ lØØ ¾T>hhMuƒ” ¾SõƒN? Gdw Tp[ብ፣](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-16-320.jpg)
![2. ¾¨<eØ lØØ` SÑUÑT>Á SÖÃp /Internal
Control Evaluation Questionnaire ICEQ/
¾¨<eØ lØØ` SÑUÑT>Á SÖÃp/¾¨</l/S/S/ ¾U”ÖkS¨<
lØØ ¾}K¾ eI}ƒ/ÓÉðƒ/ K=ŸLŸM ¨ÃU K=Ád¨<p ¾T>‹M
SJ’<”“ ›KSJ’<” KSK¾ƒ ’¨<::
3. õKA¨< ‰`ƒ /Flow Chart/ ¾Y^ õcƒ SÓKÝ
¾›”É ¾H>dw ”penc? ›"H@É Y°L© SÓKÝ J• Y`¯~
¾T>ÖkUuƒ” T”ªM ¨ÃU ¢U–¿}` SW[ƒ uTÉ[Ó ¾}KÁ¾ ’¨<::
¾S[Í
‹ õcƒ ¾T>×^¨</¾T>[ÒÑÖ¨</ uƒ¡¡K—¨< pÅS }Ÿ}M
ŸSËS]Á ”penc? eŸ SÚ[h¨< U´Ñv É[e ’¨<::
](https://image.slidesharecdn.com/3-250324081907-f55f4262/85/3-Internal-control-system-in-auditing-principle-19-320.jpg)
3. Internal control system in auditing principle
- 1.
- 2. በስልጠናው ትኩረት የሚሰጥባቸውርዕሶች • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ ƒ`Ñ<U' • ¾lØØ` Y^ H>Å„‹' • ¾lØØ` ¯Ã’„‹“ ›SÇÅv†¨<' • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ ¡õKA‹፣ • u¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ Là ÁK ÑÅw/Limitation
- 3. ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ ¾¨<eØlØØ` Y`¯ƒ ƒ`Ñ<U ¾¨<eØ lØØ` # ¾S/u?~” ¯LT“ Ów KTd"ƒ ”Ç=‰M uY^ ›S^ ¾T>¨cÉ T”— ¨<U `UÍ ’¨<:: $ # ¾É`Ï~ ¾Y^ H>Ń ›"M J• uÉ`Ï~ Y^ ›S^` “ W^}™‹ }Óv^© K=J” ¾T>‹M ¾É`Ï~” YÒƒ KSq×Ö`“ ¾É`Ï~ }M°¢ ¾}d" ”Ç=J” ¡ƒƒM ¾T>Å[Óuƒ KSJ’<' }S×ט T[ÒÑÝ ”Ç=cØ ¾}²[Ò Y`¯ƒ c=J” u²=I Y`¯ƒ ¨<eØ ¾T>Ÿ}K<ƒ” ›ÖnLà ¯LT ‹ Td"ƒ ÉLM:- Y^ ‹” u}Å^Ë ›"D%E”' uY’-UÓv`' ›=¢•T>Á©' ¨<Ö? T“ wnƒ vK¨< S”ÑÉ TŸ“¨”‘ ¾}Ö¾m’ƒ” ÓÈ ‹ TTELƒ' ›Óvw’ƒ ÁL†¨<” QÑA‹“ ÓÈ ‹” }ŸƒKA SY^ƒ' Gwƒ” Ÿe`qƒ' ›K›Óvw ŸSÖkU“ ŸwMiƒ SÖup'
- 4. ¾lØØ` H>Ń/Control Process/ •lØØ` Kw‰¨< ÁK ’Ñ` dÃJ” ¾S/u?~ Y^ ›S^` H>Ń ›"M ’¨<:: • ›”É Ñ>²? lØØ` }²`Ó„ Y^ Là ŸªK u%EL u}Ÿ à u}¨c’ Ñ>²? ¨<eØ SÑUÑU ÁeðMÒM:: • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ c=²[Ò ¯LT K=•` ÃÑvM:: • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ c=²[Ò ¾ታ ¨k ¯LT ŸK?K ¾lØØ` Y`¯~ ØpU ¾K¨<U:: • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ S²`Òƒ“ ¾}²[Òuƒ” ¯LT Td"~” u¾Ñ>²?¨< SŸ }M“ Sq×Ö` ¾S/u?~ Y^ ›S^` Lò’ƒ ’¨<:: • ¯LT ‹” KÄ TekSØ' ¯LT¨<” KTd"ƒ ¾T>Áe‹M }eTT> ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ SU[Ø“ ¨<Ö?~” ¾Sq×Ö` Y^ ¾lØØ` H>Ń }wKA à ¨nM ፡፡
- 5. ¾lØØ` ¯Ã’„‹“ ›SÇÅv†¨< u›”ÉS/u?ƒ ¨<eØ u›ÖnLà G<Kƒ ¯Ã’ƒ lØØa‹ Õ^K<፣ • ’²=IU ¾óÓ”e lØØa‹“ ¾Y^ ›S^` lØØa‹ “†¨<:: ¾óÓ”e lØØa‹ ukÇT>’ƒ ¾T>Á}Ÿ<ƒ uu˃ lØØ`' ¾H>dw U´Ñv S[Í ‹ K=ታS”v†¨< ¾T>‹K< wnƒ“ ƒ¡¡K—’ƒ ÁL†¨< SJ’<” እ”Ç=G<U ¾S/u?~ Gwƒ SÖul” K=Á[ÒÓÖ< ¾T>‹K< uSJ“†¨< Là ’¨<:: • uK?L uŸ<M ¾Y^ ›S^` lØØ` ¾T>Á}Ÿ<[¨< uS/u?~ °pÉ “ uS/u?~ የ}k“ጀ Y^ Là ÁK<ƒ” ›W^a‹”“ ›W^” uwnƒ M¨×uƒ እ‹LKG< wKA S/u?~ ¾T>W^uƒ” þKc= uTÖ“Ÿ` Y^ Là ’¨<::
- 6. lØØa‹ uY^ ¯Ã’ƒU› ”ÅT>Ÿ}K¨< K=SÅu< ËLK< 1. É`Ï © lØØa‹ ፣ • የመ/ቤቱ የእቅድ አፈጻጸም }Óv`“ Lò’ƒ” ”Ç=G<U Á”Ç”Æ ¾Y^ ¡õM ]þ`ƒ KT” ”ÅT>Ák`w KÄ TSMŸƒ Õ`uM ፣ • ¾YM×” ¨<¡M“U ”Ç=G< }KÄ S¨p ›Ku ት፣ • ¾Y^ ¡õõM”U u}SKŸ} uÉ`Ï © Sªp ¨<eØ lØØ ƒŸ<[ƒ SeÖƒ ÁKuƒ ›”Æ ÓKcw H>dw S´Òu=“ K?KA‹”U ¾H>dw ”penc? ‹” ”ÇÁŸ“¨<” }Óv`“ Lò’~ }KÄ K=cÖ¨< ÃÑvM ፣ 2. ¾H>dw Y^ lØØa‹ - • Á”Ç”Æ ¾H>dw ”penc? uƒ¡¡M SS´Ñu<”“ uT>SKŸ}¨< vKYM×” SêÅl” T[ÒÑØ ’¨<::
- 7. የቀጠለ 3. ›"L© lØØር/Physical Controls/ • YH yqÜ__R ›YnT bêÂnT y¸mlktW yhBT NBrT _bÝ §Y çñ y¸zrUW yqÜÜ_ጥR SLT ydHNnT XRM©ãC kNBrT UR q_¬ GNßùnT y¸ñ ‰cW ytfqd§cW sãC BÒ mçnùN y¥rUg_ tGÆR nW”” 4 y¿‰t®C xStÄdR qÜ__R • ¿‰t®C ktmdbùbT yo‰ `§ðnT UR y¸mÈ«N ClÖ¬ XNħcW l¥rUg_ yqÜ__R SLT lþñR YgÆL”” 5. yo‰ xm‰R qÜ__R • k:lT t:lT XNQSÝs¤ qÜ__R Wu bDRJtÜ o‰ xm‰R y¸µÿD qÜ__R nW””
- 8. ¾¨<eØ lØØ` ›"KA‹/Components ¾¨<eØlØØ` `eu`d†¨< ¾}ÁÁ²< ›Ueƒ › KA‹ ›K<ƒ:- • ¾lØØ` "vu=Á© G<’@/Control environment/ • ¾YÒƒ ÓUÑT/Risk assessment/ • ¾lØØ` Y^ ‹/Control activities/ • S[Í“ Ó”–<’„‹/Information and Communication/ • ¡ƒƒM/Monitoring/
- 9. 1. ¾lØØ` Ÿvu=Á©G<’@ • ¾lØØ` Ÿvu=Á© G<’@ W^}™‹ cKlØØ` vL†¨< ”n}-IK=“ ’ìw^p Là }î°• ÁK¨< ¾S/u?~ ›SK"Ÿƒ ’¨<:: • ¾lØØ` Ÿvu=Á© G<’@ ¾¨<eØ lØØ` Y`¯~ SW[ƒ ’¨<:: • u›ÖnLà u¨<eØ lØØ` Ø^ƒ Là }î°• K=•[¨< ¾T>‹M Ç=c=–K=” “ ›¨nk` ”Ç=G<U ›SK"Ÿƒ ÃðØ^M:: • ueƒ^}Í=¡ °pÉ“ uS/u?~ ¯LT ‹ ›Å[Í˃ “ ulØØ` Y^ ‹ ›¨nk` Là ›ÖnLà }î°• ›K¨<::
- 10. ¾lØØ` Ÿvu=Á© G<’@SW[ © Ñ<ÇÄ‹ • ¾W^}™‹ “ Lò ‹ uÓM “ KS<Á†¨< ÁL†¨< T˜’ƒ “ ¾Y’- UÓv` c?„‹ ”Ç=G<U S/u?~ K²[Ò¨< ¾lØØ` Y`¯ƒ uT”—¨<U Ñ>²? ÉÒõ KTÉ[Ó ÁL†¨<” ›SK"Ÿƒ ÃÚU^M:: • wnƒ” KTdÅÓ ¾T>Å[Ó Ø[ƒ:- Y^ up”σ' uY’-UÓv`' ›=¢•T>Á©' wnƒ vK¨< “ ¨<Ö?T uJ’ S”ÑÉ SŸ“¨’<” KT[ÒÑØ ¾T>Áe‹M ¾°¨<kƒ Å[Í“ ¡IKAƒ ”Ç=G<U ¾¨<eØ lØØ`” u}SKŸ} Á”Ç”Æ W^}— vK¨< Lò’ƒ LÃ Ø SÓvvƒ ”Ç=•` TÉ[Ó “†¨<:: • ¾S/u?~ Y^ ›S^` ›SK"Ÿƒ ¾T>”ìv[k¨< ለውስጥ ቁጥጥሩ በሚሰጠው ትኩረት ነው፣ • É`Ï © Sªp` ¾Lò’ƒ“ ¾YM×” ¡õõM”'}Ñu= ¾]þ`ƒ ›k^[w Y`¯„‹” ÃÚU^M: • ¾c¨< Gwƒ þK=c= ‹“ ›ðíìU' ¾W^}— pØ`”' ¾W^}™‹” UÅv' Y^” Te}ª¨p' YMÖ“/SÅu—“ ¾Y^ Là YMÖ“/ ƒUI`ƒ”' ÓUÑT” “ ¾U¡` ›ÑMÓKAƒ SeÖƒ”“ "X” ¾T>ÚU`::
- 11. 2. YÒƒ” SÑUÑU/RiskAssessment/ YÒƒ” SÑUÑU TKƒ }Úvß YÒ„‹” ¾SK¾ƒ“ ¾S}”}” Y^ H>Ń c=J” ÃIU ¾É`Ï~” ¯LT KTd"ƒ“ KYÒ~ }eTT> ULi SeÖƒ TKƒ ’¨<:: ÃIU ¾T>ÁSK¡}¨<:- 1/ YÒƒ” KÄ ¾T¨p }Óv` ŸS/u?~ ¯LT Ò` Ó”–<’ƒ ÁK¨< c=J”' u}TEL ›%E” Ÿ¨<eØ “ Ÿ¨<Ü U”à‹ ÁK< YÒ„‹”' ”Ç=G<U ¾Tßu`u`“ ¾S<e“” SŸcƒ ›´TT>Á ‹” G<K< Á"ƒ M' 2/ YÒƒ” ŸÑ<MI’~ ›”í` ¾SK¾ƒ“ K=Ÿcƒ ¾T>‹Muƒ” °ÉM ¾SÑUÑU ¯LT ¾T>J’¨< KY^ ›S^ YÒƒ ÁKuƒ” ¾Y^ ›"vu= KSÖqU“ ›”í^© pÉT>Á }cØ„ƒ `UÍ ”Ç=¨cÉ KTe‰M ’¨<:: 3/ S/u?~ K=ÒKØv†¨< ¾T>‹K< YÒ„‹” SÑUÑU TKƒ S/u?~ dòÒÏ“ K=¨cÆ eKT>ÁeðMÑ< T>³“© `UÍ ‹ dÁ¨<p “ U”U `UÍ dècÉ KU” ÁIM YÒ„‹ K=ÒKØ ”ÅT>‹M ÑUÓV T¨p TKƒ ’¨<'
- 12. 3. ¾lØØ` Y^ ‹/Controlactivities/ • ¾¨<eØ lØØ` Y^ ‹ ¨<Ö? T ”Ç=J’< }eTT> SJ”' uY^ ²S’< vKTs[Ø ¾T>W' u›’e}— ¨Ü ¾T>}Ñu' G<K<” ›kõ' U¡”Á ©' ŸlØØ ¯LT Ò` ukØ Ó”–<’ƒ ÁL†¨< K=J’< ÃÑvM:: • ¾lØØ` Y^ ‹ uS/u?~ ¨<eØ u¾Å[ͨ< uT>Ñ–< ¾Y^ ¡õKA‹ G<K< K=²[Ñ< ÃÑv†ªM:: ’²=I ¾lØØ` Y^ ‹ ¾T>Ÿ}K<ƒ” }ÁÁ»’ƒ ÁL†¨< S`Ua ¾TÓ–ƒ “ ¾SŸLŸM ¾lØØ` Y^ ‹” Á"ƒ M:: KUdK?:- • ¾SõkÉ“ ¾TêÅp SS]Á ‹ • Lò’ƒ” KW^}— ŸóõKA SeÖƒ(SõkÉ' SÖup' Y^” TŸ“¨”' U´Ñv”' T[ÒÑØ) • uH>Xw S[Í ›ÖnkU Là ¾T>Å[Ó lØØ` • T[ÒÑÝ SeÖƒ • ¾H>dw Te [mÁ • ¾Y^ ›ðéçU ÓUÑT
- 13. 4. S[Í“ Ó”–<’ƒ •¾¨<eØ lØØ` ›^}—¨< ›"M S[Í“ Ó”–<’ƒ ’¨<:: • ¨<Ö? T S[Í“ um Ó”–<’ƒ S•` K›”É S/u?ƒ ¾¨<eØ lØØ` uƒ¡¡M Y^ Là SªK<” KT[ÒÑØ ¾T>Áe‹M u×U ›eðLÑ> Ñ<Çà ’¨<:: • S[Í“ ]þ`ƒ ¾¨<eØ lØØ` ¯LT ‹” G<K< KSÑ”²w ›eðLÑ> “†¨<: • ŸS/u?~ Y^ ›ðéçU Ò` ¾}ÁÁ²< S[Í ‹“ ]þ`„‹ S•` Y^ ‹ uY’ Y`¯ƒ' uY’ UÓv`' ›=¢•T>Á©' wnƒ vK¨< “ ¨<Ö?T uJ’ S”ÑÉ Y`¯ƒ” }ŸƒK¨< ¾T>Ÿ“¨’< SJ“†¨<” KT[ÒÑØ °ÉM ÃðØ^K<:: • ¾S/u?~” ¯LT“ Ów ”Ç=G<U ¨<Ö?T ¾¨<eØ lØØ`” KTd"ƒ ¾T>‰K¨< u}KÁ¾ Å[Í "K< ¾S/u?~ ¾Y^ ¡õKA‹ S[Í TÓ–ƒ c=‰M ’¨<፡፡
- 14. 5. ¡ƒƒM/Monitoring • ¡ƒƒM¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ ›Ue}—¨<“ ¾SÚ[h¨< ›"M ’¨<:: • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ u¾Ñ>²?¨< S/u?~” K=ÁÒØS< ¾T>‹K< YÒ„‹” }Kªªß’ƒ }ŸƒKA u¾Ñ>²?¨< ShhM ÁKuƒ uSJ’<' u¾Ñ>²?¨< ÁKuƒ” Å"T ÑA” uSÑUÑU ŸS/u?~ ¾}K¨Ö< ¯LT“ Óx‹ Ÿvu=Á© G<’@ ' Gwƒ “ eÒ„‹ Ò` }eTT> ”Ç=J” KTÉ[Ó ¾¨<eØ lØØ` Y`¯~” ›ðíìU SŸ}M ›eðLÑ> ’¨<:: • ¾lØØ` Y^ uS"H@É Là vKY^ ¨ÃU Y^¨< Ÿ}Ö“kk u%EL ¨<Ö?„‹” uSÑUÑU K=Ÿ“¨” ËLM::
- 15. ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒÉ¡S„‹ /limitations of Internal Control Systems • ¾Y^ ›S^ ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ” ›KT¡u`' • YM×”“ Lò’ƒ” ›K›Óvw SÖkU' • uG<Kƒ“ uZeƒ W^}™‹ S"ŸM ¾T>Å[Ó ¾T>eØ` eUU’ƒ/K?KA‹” KT KM/' • ŸS/u?ƒ ¨<Ü ŸT>Ñ–< ÓKcx‹ Ò` KØpU c=vM ¾T>Å[Ó ¾T>eØ` eUU’ƒ' • Tßu`u`' • YM×”” ›K›Óvw KSÖkU ¾T>Áe‹M ¾›W^` Y`¯ƒ S•`' • ¾uLà Lò ‹ lØØ`“ ¡ƒƒM ›KTÉ[Ó' • W^}™‹ ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ” c=Øc< Öup ÁK ¨<d’@ ÁKSeÖƒ“ ¾T>¨cÉ `UÍ ›KS•`/”Ç=Ö¾l ›KTÉ[Ó/' • KØóƒ }ÖÁm ‹ Te[Í ‹” TØóƒ/SW¨`/' • ¾¨<eØ lØØ` Y`¯ƒ” u›’e}— ¨Ü }Óv` Là KTªM õLÑAƒ S•`:: eKJ’U ›”Ç”É ¾¨<eØ lØØ` Y`¯„‹ Y^ Là KTªM w²< ¨Ü ¾T>ÖÃl uSJ“†¨< }Óv` Là ›Ã¨<K<U::
- 16. ¾¨<eØ lØØ` SÑUÑT>ÁeMƒ • ›”É *Ç=ƒ K=Ÿ}M ¾T>Ñv¨<” ¾*Ç=ƒ UMŸ ŸS¨c“†¨< uòƒ ¾ ¨<eØ lØØ` Y`¯~” ¨<Ö? T’ƒ SÑUÑU ›Kv†¨<:: ÃIU የውስጥ ቁጥጥር ግምገማ ¾T>Ÿ}K<ƒ” Á"ƒ M:- • በሥራ ላይ ÁK<ƒ” lØØa‹ SK¾ƒ' vI]Á†¨<” uc’É Teð` “ ulØØ` ÁM}gð’<ƒ” ›"vu= ‹ SK¾ƒ' • ÁK<ƒ” የውስጥ lØØa‹ ¯LT†¨<” S[ǃ' • ¾¨<eØ lØØ” wnƒ KSK¾ƒ Seð`ƒ T¨<׃' • lØØa‡ uwnƒ SY^ †¨<” KT[ÒÑØ S<Ÿ^ TÉ[Ó' • lØØa‡ uwnƒ SY^ †¨<” KY^ ›S^ ]þ`ƒ TÉ[Ó' • ›eðLÑ> J• c=ј' ¾¨<eØ lØØ ¾T>hhMuƒ” ¾SõƒN? Gdw Tp[ብ፣
- 17. ¾¨<eØ lØØ” KSÑUÑUÏÓ u×U ›eðLÑ> ¾J’<ƒ Seð`„‹: • }Ñu=’~ ¨ÃU ›eðLÑ>’~' • KY^¨< ¾¨×¨< ¨Ü/kØ “ kØ ÁMJ’/' • }ðéT> K=J” ¾T>‹M SJ’<' • ¾lØØ” ¯LT ¾Td"ƒ wnƒ' • ¨<ewew’ƒ/kLM’ƒ/ “ • }S×ט/um’~ “†¨<::
- 18. የውስጥ ቁጥጥር መገምገሚያዘዴዎች ¾¨<eØ lØØ` Y`¯~” KSÑUÑU ¾U”ÖkUv†¨< ¾}KÁ¿ ²È ‹ ›K<:: 1. ¾¨<eØ lØØ` nK SÖÃp/¾¨<.l.n.S/ ¾¨<eØ lØØ` nK SÖÃp ¾T>²Ò˨< ª“¨<” ØÁo TKƒU U” ÁIM Y`¯~ Ø SJ’<” “ Ö”"^ ÑA’< }KÃ}¨< ”ÅJ’ KSSKe c=J” ¾¨<eØ *Ç=} ›Óvw’ƒ vK¨< ›"vu= ulØØ Là S<Ÿ^ TÉ[Ó ›Kuƒ፣ ¾¨<eØ lØØ É¡Sƒ ”ÇKuƒ Ÿ¨k ¾¨<eØ *Ç=} U” eI}„‹ ¨ÃU ¾}³v ’Ñ` ulØØ É¡Sƒ U¡”Áƒ K=ÁÒØU ‰K ¾T>K¨<” SÖ¾p Õ`u M ፣
- 19. 2. ¾¨<eØ lØØ`SÑUÑT>Á SÖÃp /Internal Control Evaluation Questionnaire ICEQ/ ¾¨<eØ lØØ` SÑUÑT>Á SÖÃp/¾¨</l/S/S/ ¾U”ÖkS¨< lØØ ¾}K¾ eI}ƒ/ÓÉðƒ/ K=ŸLŸM ¨ÃU K=Ád¨<p ¾T>‹M SJ’<”“ ›KSJ’<” KSK¾ƒ ’¨<:: 3. õKA¨< ‰`ƒ /Flow Chart/ ¾Y^ õcƒ SÓKÝ ¾›”É ¾H>dw ”penc? ›"H@É Y°L© SÓKÝ J• Y`¯~ ¾T>ÖkUuƒ” T”ªM ¨ÃU ¢U–¿}` SW[ƒ uTÉ[Ó ¾}KÁ¾ ’¨<:: ¾S[Í ‹ õcƒ ¾T>×^¨</¾T>[ÒÑÖ¨</ uƒ¡¡K—¨< pÅS }Ÿ}M ŸSËS]Á ”penc? eŸ SÚ[h¨< U´Ñv É[e ’¨<::
- 20. ማጠቃለያ • መልመጃ • ጥያቄእና መልስ • ውይይት
- 21.