Download to read offline
More Related Content
Similar to 2_ores_dromo ερμηνευτικό σχόλιο μεθοδολογία .pptx
2_ores_dromo ερμηνευτικό σχόλιο μεθοδολογία .pptx
- 1. Δυο ώρες δρόμος… Μιαπρόταση για το ερμηνευτικό σχόλιο Ισιδώρα Μάλαμα
- 2. Η ερμηνεία είναιαποτέλεσμα του: τι; Τι λέει; Περιεχόμενο πώς; Πώς το λέει; Μορφή
- 3. Ερμηνευτικό σχόλιο Η προσέγγισητου μαθητή για τα ερωτήματα που θέτει το κείμενο Ο μαθητής αποκτά φωνή…
- 4. Τύποι ερωτημάτων Ναδιατυπώσετε το ερμηνευτικό σας σχόλιο για το ποίημα/αφήγημα κ.λπ. (150-200 λέξεις) Ποιο βασικό ερώτημα θεωρείτε ότι τίθεται στο ποίημα μέσα από την παράθεση των συνεχιζόμενων οπτικών εικόνων (Κείμενο ΙΙΙ) και πώς θα το σχολιάζατε σύμφωνα με τη δική σας οπτική; (150-200 λέξεις)
- 5. Τύποι ερωτημάτων Ναπαρουσιάσεις τη συναισθηματική κατάσταση του δασκάλου, όπως αυτή εμφανίζεται στο απόσπασμα. Ποια συναισθήματα σου προκάλεσε η ανάγνωση; (150-200 λέξεις) Να ερμηνεύσεις την αντίδραση του ήρωα. Πώς θα αντιδρούσες εσύ σε μια παρόμοια περίπτωση; (150-200 λέξεις)
- 6. το «τι» τουκειμένου Συγκείμενο Τι συμβαίνει; Πού συμβαίνει; Πότε συμβαίνει; Γιατί συμβαίνει; (κοινωνία, δίκαιο, κουλτούρα)
- 7. το «τι» τουκειμένου Περικείμενο Τίτλος Εισαγωγικό σημείωμα Διευκρινιστικές σημειώσεις Μότο, αφιερώσεις
- 8. Το «πώς» τουκειμένου Κειμενικοί δείκτες Λογοτεχνικό γένος (ποίηση, πεζογραφία) Νεωτερική – παραδοσιακή ποίηση Αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Τίτλος Σύμβολα Γραμματικοί χρόνοι Εγκλίσεις Ρηματικά πρόσωπα Εκφραστικά μέσα Σχήματα λόγου Σημεία στίξης Ύφος
- 9. το «πώς» υπηρετείτο «τι»… Οι κειμενικοί δείκτες υπηρετούν τα νοήματα, την ερμηνεία συμβάλλουν στην αισθητική απόλαυση
- 10. Δυ ρες δρόμος ὸὧ Γιώτα Αργυροπούλου, ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ OYTE NAI, ο τε χι λεγαν τότε τ κορίτσια στ ν πατέρα ὔ ὄ ἔ ὰ ὸ τους, σκυβαν τ κεφάλι. Τ ν Κυριακή, πο κλείνει δεκαεννιά, ἔ ὸ ὴ ὺ Ρήνα πάει νύφη στ ν Ταΰγετο, δυ ρες δρόμος. Θά ἡ ὸ ὸ ὧ ’ρθει ν τ ν πάρει γαμπρ ς μ τ λογο στ σπίτι του, τ ὰ ὴ ὁ ὸ ὲ ὸ ἄ ὸ ὸ δίπατο, ν στεφανώσουν. ὰ
- 11. Δυ ρες δρόμος ὸὧ Τ στόλισαν, τ ν τραγούδησαν, τ ν ντυσαν τ νυφικό, τ βέλο. Κάλτσες, ὴ ὴ ὴ ἔ ὸ ὸ παπούτσια π΄ τ γαμπρό, ρα τ ν ρα. ἀ ὸ ὥ ὴ ὥ Τ ν ε δε ν δένει στ ν α λή τους τ λογο, στολισμένο. Φουρφούρισε ὸ ἶ ὰ ὴ ὐ ὸ ἄ ἡ καρδι π ταραχή. μορφος, νιός, σίκης! ὰ ἀ ὸ Ὄ ἀ Τ ς φόρεσε τ ν κάλτσα τ μεταξωτή, τ γοβάκι τ σπρο. Μάτι δ σήκωσε ν ῆ ὴ ὴ ὸ ὸ ἄ ὲ ὰ τ ν κοιτάξει. Ε χε πάνω-κάτω τ χρόνια της, στ δάχτυλα πο τρεμαν, ε δε ὴ ἶ ὰ ὰ ὺ ἔ ἶ τ ν ταραχή του. ὴ
- 12. Δυ ρες δρόμος ὸὧ Τ ν βαλε πίσω στ λογο. Α τ ς ο πλάτες ο γερές, το το ὴ ἔ ὸ ἄ ὐ ὲ ἱ ἱ ῦ τ σγουρ κεφάλι ταν π δ κα μπρ ς τ ριζικό της. ὸ ὸ ἦ ἀ ὸ ἐ ῶ ὶ ὸ ὸ Δυ ρες δρόμος μ τ λογο, χ ς μονάχα το βουνο ὸ ὧ ὲ ὸ ἄ ὁ ἀ ὸ ῦ ῦ μέσα στ πε κα, τ πέταλα το λόγου, κα καρδιά της ὰ ῦ ὰ ῦ ἀ ὶ ἡ πο δωσε μι κα νθισε π κατάκλειστο μπουμπούκι. ὺ ἔ ὰ ὶ ἄ ἀ ὸ
- 13. Δυ ρες δρόμος ὸὧ Δυ ρες δρόμο κράτησε γι τ Ρήνα ρωτας στ ν ὸ ὧ ὰ ὴ ὁ ἔ ὴ χαρη ζωή της. γαμπρ ς τ ν περίμενε στ σπίτι του τ ἄ Ὁ ὸ ὴ ὸ ὸ δίπατο μ τ βιολιά. Ε χε τριπλ τ χρόνια της. Μ τ ν ὲ ὰ ἶ ᾶ ὰ ὲ ὸ μπραζέρη, πο στειλε μ τ λογο ν τ ν ποδέσει τ ὺ ἔ ὲ ὸ ἄ ὰ ὴ ὸ γοβάκι, κοψε τ πολλ -πολλά. Τ ε δε στ μάγουλά του τ ἔ ὰ ὰ ὸ ἶ ὰ ὸ ζεμάτισμα, τ συννεφι πο σκέπασε τ δικιά της ψη. ὴ ὰ ὺ ὴ ὄ
- 14. τι συμβαίνει; Πούβρισκόμαστε; Πότε εκτυλίσσεται η ιστορία; Γιατί η Ρήνα «πάει νύφη»;
- 15. Θέμα ερμηνευτικού σχολίου Ναπαρακολουθήσετε την κλιμάκωση των συναισθημάτων της Ρήνας κατά τη διάρκεια της αφήγησης. Ποιες σκέψεις και ποια συναισθήματα σας προκάλεσε η ανάγνωση; (150-200 λέξεις)
- 16. Ψάχνω για συναισθήματα… αγωνία αμηχανία ανησυχία χαρά ελπίδα ενθουσιασμός ευτυχία ευγνωμοσύνη θαυμασμός έρωτας ολοκλήρωση ικανοποίηση ψυχική ευφορία έκπληξη κατάπληξη στεναχώρια σάστισμα σοκ λύπη απογοήτευση ταπείνωση μετάνοια φόβος θλίψη κατάθλιψη απέχθεια αηδία σιχασιά συγκατάβαση
- 17. πρώτη φάση… «τοθέσφατο» OYTE NAI, ο τε χι λεγαν ὔ ὄ ἔ τότε τ κορίτσια στ ν πατέρα τους, ὰ ὸ σκυβαν τ κεφάλι ἔ ὸ . Τ ν Κυριακή, πο κλείνει δεκαεννιά, Ρήνα ὴ ὺ ἡ πάει νύφη στ ν Ταΰγετο ὸ , δυ ρες δρόμος. ὸ ὧ Θά ’ρθει ν τ ν πάρει γαμπρ ς μ τ λογο ὰ ὴ ὁ ὸ ὲ ὸ ἄ στ σπίτι του, τ δίπατο, ν στεφανώσουν. ὸ ὸ ὰ Υποταγή στις πατριαρχικές κοινωνικές αντιλήψεις (συναίσθημα περιορισμού, που βιώνεται ως κανονικότητα) Τα πράγματα είναι προαποφασισμένα, η κοινωνία κλειστή (συναίσθημα καταπίεσης, που βιώνεται ως κανονικότητα)
- 18. στοιχεία μορφής Απόσπασμα Κειμενικόςδείκτης Ερμηνεία Έσκυβαν το κεφάλι Μεταφορά: Ανάγκη υποταγής πάει νύφη Ενεστώτας αντί για Μέλλοντα Καταδεικνύεται αδιαπραγμάτευτο της απόφασης
- 19. συνθέτω κείμενο Θεματικήπρόταση: Στο κείμενο που μας δίνεται, που αφορά την αδυναμία αυτοδιάθεσης της γυναίκας, παρακολουθούμε τη συναισθηματική κλιμάκωση της Ρήνας, που ζώντας σε μια πατριαρχική κοινωνία, ετοιμάζεται να παντρευτεί στα δεκαεννιά της τον άντρα που επέλεξε ο πατέρας της.
- 20. συνθέτω κείμενο… Πρόκειται γιαμια απόφαση ειλημμένη, όπως υποβάλλει παραστατικά ο Ενεστώτας «πάει νύφη», που χρησιμοποιείται αντί του Μέλλοντα, καθώς τα κορίτσια τότε δεν είχαν δικαίωμα επιλογής. Έτσι, η Ρήνα νιώθει ότι κάνει αυτό που πρέπει, αυτό που επιβάλλεται, αφού όλες οι νέες τότε υποτάσσονταν στις πατρικές επιθυμίες, γεγονός που αποτυπώνει με γλαφυρότητα η μεταφορά «έσκυβαν το κεφάλι».
- 21. δεύτερη φάση… «τοπρώτο ερωτικό χτύπημα» τ στόλισαν, τ ν τραγούδησαν, τ ν ντυσαν τ ὴ ὴ ὴ ἔ ὸ νυφικό, τ βέλο. Κάλτσες, παπούτσια π΄ τ γαμπρό, ὸ ἀ ὸ ρα τ ν ρα ὥ ὴ ὥ . Τ ν ε δε ὸ ἶ ν δένει στ ν α λή τους τ λογο, ὰ ὴ ὐ ὸ ἄ στολισμένο. Φουρφούρισε καρδι π ταραχή ἡ ὰ ἀ ὸ . μορφος, νιός, Ὄ σίκης! ἀ Τ ς φόρεσε τ ν κάλτσα τ μεταξωτή, τ γοβάκι τ ῆ ὴ ὴ ὸ ὸ σπρο. Μάτι δ σήκωσε ν τ ν κοιτάξει. Ε χε πάνω- ἄ ὲ ὰ ὴ ἶ κάτω τ χρόνια της, ὰ στ δάχτυλα πο τρεμαν, ε δε ὰ ὺ ἔ ἶ τ ν ταραχή του ὴ . Ενθουσιασμός, χαρά Αγωνία Χτυποκάρδι του έρωτα, θαυμασμός, ικανοποίηση Πρώτη θετική ανταπόκριση (αμοιβαιότητα)
- 22. στοιχεία μορφής… Απόσπασμα Κειμενικόςδείκτης Ερμηνεία Τ στόλισαν, τ ν τραγούδησαν, τ ν ὴ ὴ ὴ ντυσαν τ νυφικό, τ βέλο ἔ ὸ ὸ Ασύνδετο σχήμα Αποδίδεται η ένταση της διαδικασίας τ στόλισαν, τ ν τραγούδησαν, τ ν ὴ ὴ ὴ ντυσαν τ νυφικό, τ βέλο. ἔ ὸ ὸ Κάλτσες, παπούτσια π΄ τ ἀ ὸ γαμπρό, ρα τ ν ρα. ὥ ὴ ὥ Αφηγηματική επιτάχυνση Αποδίδονται μόνο τα βασικά γεγονότα, ο αναγνώστης συμμερίζεται την αγωνία της Ρήνας να έρθει η μεγάλη ώρα… Φουρφούρισε καρδι π ἡ ὰ ἀ ὸ ταραχή. μορφος, νιός, σίκης! Ὄ ἀ Ηχομιμητική λέξη (φουρρρρρρρ!) Στίξη Διαχέεται εμφατικά το χτυποκάρδι Δείχνει την ευχαρίστηση, τη χαρά, την ευχάριστη έκπληξη
- 23. συνθέτω κείμενο… Μέσααπό το ασύνδετο σχήμα («Τ στόλισαν, τ ν ὴ ὴ τραγούδησαν, τ ν ντυσαν τ νυφικό, τ βέλο») και την ὴ ἔ ὸ ὸ αφηγηματική επιτάχυνση, παρακολουθούμε την ένταση, την αγωνία που βιώνει η ηρωίδα. Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού («ασίκης!») καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Πόσο μάλλον, αφού διέκρινε την ανταπόκριση από την άλλη πλευρά («ε δε τ ν ταραχή του»). ἶ ὴ
- 24. τρίτη φάση… «οέρωτας νικητής της πολιορκίας» Τ ν βαλε πίσω στ λογο. ὴ ἔ ὸ ἄ Α τ ς ο πλάτες ο γερές, το το τ ὐ ὲ ἱ ἱ ῦ ὸ σγουρ κεφάλι ὸ ταν π δ κα μπρ ς ἦ ἀ ὸ ἐ ῶ ὶ ὸ τ ριζικό της. ὸ Δυ ρες δρόμος μ τ λογο, ὸ ὧ ὲ ὸ ἄ χ ς ὁ ἀ ὸ μονάχα το βουνο μέσα στ πε κα, τ ῦ ῦ ὰ ῦ ὰ πέταλα το λόγου ῦ ἀ , καὶ καρδιά της ἡ πο δωσε μι κα νθισε π ὺ ἔ ὰ ὶ ἄ ἀ ὸ κατάκλειστο μπουμπούκι. Θαυμασμός, εμπιστοσύνη Η συνύπαρξη, το αντάμωμα των κορμιών μέσα στο ρομαντικό φυσικό τοπίο οδηγεί στην ολοκλήρωση
- 25. στοιχεία μορφής… κείμενο κειμενικόςδείκτης ερμηνεία Α τ ς ο πλάτες ο γερές, ὐ ὲ ἱ ἱ το το τ σγουρ κεφάλι ῦ ὸ ὸ περιγραφή Οπτικοποιείται η πηγή του έρωτα, ο αναγνώστης συμμερίζεται το συναίσθημα του θαυμασμού χ ς μονάχα το βουνο ἀ ὸ ῦ ῦ μέσα στ πε κα, τ πέταλα ὰ ῦ ὰ το λόγου ῦ ἀ οπτικοακουστική εικόνα Η ομορφιά της φύσης εγκαθιδρύει το συναίσθημα της ευτυχίας καρδιά της πο δωσε μι ἡ ὺ ἔ ὰ κα νθισε π κατάκλειστο ὶ ἄ ἀ ὸ μπουμπούκι. αντίθεση η μικρή Ρήνα βρίσκει την ερωτική ολοκλήρωση
- 26. συνθέτω κείμενο… Ηπεριγραφή του νέου («Α τ ς ο πλάτες ο γερές, το το τ σγουρ κεφάλι») ὐ ὲ ἱ ἱ ῦ ὸ ὸ οπτικοποιεί την πηγή του έρωτα της Ρήνας, ενώ η πορεία τους μέσα στη ρομαντική φύση, που αναβιώνει μέσα από την υπέροχη οπτικοακουστική εικόνα « χ ς ὁ ἀ ὸ μονάχα το βουνο μέσα στ πε κα, τ πέταλα το λόγου» κάνει να ῦ ῦ ὰ ῦ ὰ ῦ ἀ ακούγεται το χτύπημα της καρδιάς της νέας ταυτόχρονα με τα πέταλα. Η μικρή Ρήνα, τελικά, πολιορκείται και νικιέται από το συναίσθημα του έρωτα, ωριμάζει ερωτικά, στοιχείο που με ενάργεια καταγράφει η αντίθεση « νθισε π κατάκλειστο μπουμπούκι». ἄ ἀ ὸ
- 27. τέταρτη φάση… «Ηανατροπή» (punch line) Δυ ρες δρόμο κράτησε γι τ ὸ ὧ ὰ ὴ Ρήνα ρωτας στ ν ὁ ἔ ὴ χαρη ἄ ζωή της. γαμπρ ς τ ν περίμενε Ὁ ὸ ὴ στ σπίτι ὸ του τ δίπατο μ τ βιολιά ὸ ὲ ὰ . Ε χε ἶ τριπλ τ χρόνια της ᾶ ὰ . Μ τ ν μπραζέρη, πο στειλε μ τ ὲ ὸ ὺ ἔ ὲ ὸ λογο ν τ ν ποδέσει τ γοβάκι, ἄ ὰ ὴ ὸ κοψε τ πολλ -πολλά. Τ ε δε στ ἔ ὰ ὰ ὸ ἶ ὰ μάγουλά του τ ζεμάτισμα ὸ , τὴ συννεφι πο σκέπασε τ δικιά της ὰ ὺ ὴ ψη. ὄ Η Ρήνα θα ζήσει μια λυπημένη ζωή Σάστισμα, σοκ Απογοήτευση, πικρή συνειδητοποίηση της αλήθειας
- 28. στοιχεία μορφής… απόσπασμα Κειμενικόςδείκτης Ερμηνεία ρωτας στ ν χαρη ζωή της ὁ ἔ ὴ ἄ προικονομία Ο αναγνώστης συναισθάνεται ότι η Ρήνα θα δυστυχήσει περίμενε στ σπίτι του τ ὸ ὸ δίπατο μ τ βιολιά. Ε χε τριπλ ὲ ὰ ἶ ᾶ τ χρόνια της ὰ Επιλογή περιγραφικών λεπτομερειών του πραγματικού γαμπρού Η Ρήνα σοκάρεται όταν αντιλαμβάνεται ότι είναι το θύμα του πατριαρχικού και ταξικού status quo Το είδε στα μάγουλά του τὸ ζεμάτισμα, τ συννεφι πο ὴ ὰ ὺ σκέπασε τ δικιά της ψη ὴ ὄ Χιαστό σχήμα Η απογοήτευση είναι κοινή, αλλά η Ρήνα είναι καταδικασμένη να την υποστεί και αυτό την οδηγεί σε ένα καταθλιπτικό αδιέξοδο
- 29. συνθέτω κείμενο… Ωστόσο, ημεγάλη ανατροπή της πλοκής προοικονομείται με τη λέξη «άχαρη», που αποδίδεται ξαφνικά στη ζωή της Ρήνας, καθιστώντας επισφαλή την ευτυχία της. Οι λεπτομέρειες στις οποίες εστιάζει η αφήγηση για να περιγράψει τον πραγματικό γαμπρό (σπίτι δίπατο, βιολιά, τριπλά χρόνια) συμβάλλουν στο να μεταδοθεί το σοκ που υπέστη η Ρήνα, όταν κατάλαβε ότι οι ελπίδες της να σταθεί τυχερή ήταν φρούδες. Το χιαστό «Το είδε στα μάγουλά του τ ζεμάτισμα, ὸ τ συννεφι πο σκέπασε τ δικιά της ψη» υποβάλλει τη ὴ ὰ ὺ ὴ ὄ διάχυτη απογοήτευση των δύο νέων και το πνιγηρό αδιέξοδο στο οποίο παγιδεύτηκε η Ρήνα.
- 30. προσωπική γνώμη… Ποιεςσκέψεις και ποια συναισθήματα σας προκάλεσε η ανάγνωση; Ρήματα που δείχνουν σκέψεις: Πιστεύω Θεωρώ Σκέφτομαι Απορώ Υποθέτω Κρίνω κ.λπ. Ρήματα που δείχνουν συναισθήματα: Νιώθω Συμμερίζομαι Λυπάμαι Θλίβομαι Αγανακτώ Εξοργίζομαι κ.λπ.
- 31. διατύπωση προσωπικής γνώμης Προσωπικάδιερωτώμαι πόσες γυναίκες «καταδικάστηκαν» και συνεχίζουν να «καταδικάζονται» λόγω των πατριαρχικών αντιλήψεων. Συμμερίζομαι την απογοήτευση της Ρήνας και αγανακτώ και στην ιδέα μόνο ότι θα μπορούσε να συμβεί και σε μένα, αν είχα γεννηθεί σε εκείνη την εποχή. Πιστεύω και ελπίζω ότι ο εκδημοκρατισμός των κοινωνιών μας θα εξαλείψει κάθε υπόλειμμα τέτοιων πεποιθήσεων.
- 32. συμβουλές… Διαβάστε καιακούστε το λογοτεχνικό κείμενο με την καρδιά, όχι με το στόμα και τα αυτιά κι αφήστε του να σας μιλήσει… Πάντα έχει κάτι να σας πει… Διαβάστε καλά το ερώτημα για να ξέρετε τι ψάχνετε. Εντοπίστε το ζητούμενο ιχνηλατώντας λέξη προς λέξη. Εστιάστε στο τι εννοεί, όχι στο τι λέει.
- 33. και πάλι συμβουλές… Ψάξτεμε ποιο στοιχείο μορφής (πώς) αναδεικνύεται το περιεχόμενο (τι). Κανέναν δεν ενδιαφέρει η αποστεωμένη γνώση της θεωρίας των κειμενικών δεικτών. Αναζητήστε διαφορετικούς δείκτες κάθε φορά. Βγάλτε τη λογοτεχνική σας φλέβα…
- 34. Παίζοντας με τολάθος: εμμένω στο τι λέει το κείμενο «Τ ν ε δε ν δένει στ ν α λή τους τ λογο, στολισμένο. Φουρφούρισε καρδι π ταραχή ὸ ἶ ὰ ὴ ὐ ὸ ἄ ἡ ὰ ἀ ὸ . μορφος, νιός, σίκης!» Ὄ ἀ Σωστό Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Λάθος Η Ρήνα μόλις είδε τον γαμπρό να δένει το άλογο χάρηκε, γιατί ήταν όμορφος, νέος και λεβέντης.
- 35. Παίζοντας με τολάθος: εμμένω στο τι λέει το κείμενο «Δυ ρες δρόμο κράτησε γι τ Ρήνα ρωτας στ ν χαρη ζωή της. γαμπρ ς ὸ ὧ ὰ ὴ ὁ ἔ ὴ ἄ Ὁ ὸ τ ν περίμενε στ σπίτι του τ δίπατο μ τ βιολιά. Ε χε τριπλ τ χρόνια της». ὴ ὸ ὸ ὲ ὰ ἶ ᾶ ὰ Σωστό Ωστόσο η μεγάλη ανατροπή της πλοκής προοικονομείται με τη λέξη «άχαρη», που αποδίδεται ξαφνικά στη ζωή της Ρήνας, καθιστώντας επισφαλή την ευτυχία της. Οι λεπτομέρειες στις οποίες εστιάζει η αφήγηση για να περιγράψει τον πραγματικό γαμπρό (σπίτι δίπατο, βιολιά, τριπλά χρόνια) συμβάλλουν στο να μεταδοθεί το σοκ που υπέστη η Ρήνα, όταν κατάλαβε ότι οι ελπίδες της να σταθεί τυχερή ήταν φρούδες. Λάθος Ωστόσο, όταν η Ρήνα έφτασε στο σπίτι του γαμπρού είδε έναν άντρα, που είχε πολύ εντυπωσιακό και μεγάλο σπίτι, που ήταν δηλαδή πλούσιος και με τριπλάσια χρόνια από αυτή και απογοητεύτηκε.
- 36. Παίζοντας με τολάθος: εμμένω σε άσχετες λεπτομέρειες «OYTE NAI, ο τε χι λεγαν τότε τ κορίτσια στ ν πατέρα τους, σκυβαν τ κεφάλι». ὔ ὄ ἔ ὰ ὸ ἔ ὸ Σωστό Η Ρήνα νιώθει ότι κάνει αυτό που πρέπει, αυτό που επιβάλλεται, αφού όλες οι νέες τότε υποτάσσονταν στις πατρικές επιθυμίες, γεγονός που αποτυπώνει με γλαφυρότητα η μεταφορά «έσκυβαν το κεφάλι». Λάθος Στο κείμενο γίνεται αναφορά στις πατριαρχικές αντιλήψεις της εποχής. Τότε τα κορίτσια δεν είχαν δικαίωμα να αντιδράσουν στις επιλογές του πατέρα και παντρεύονταν όποιον επέλεγε αυτός.
- 37. Παίζοντας με τολάθος: απλή καταγραφή κειμενικών δεικτών «Φουρφούρισε καρδι π ταραχή. μορφος, νιός, σίκης!» ἡ ὰ ἀ ὸ Ὄ ἀ Σωστό Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Λάθος Στο κείμενο εντοπίζουμε μία μεταφορά («φουρφούρισε η καρδιά από ταραχή), το ασύνδετο σχήμα («όμορφος, νιος, ασίκης»), ενώ στο τέλος χρησιμοποιείται και το θαυμαστικό (ασίκης!).
- 38. Παίζοντας με τολάθος: επίδειξη γνώσεων για τη λειτουργία των κειμενικών δεικτών «Φουρφούρισε καρδι π ταραχή. μορφος, νιός, σίκης!» ἡ ὰ ἀ ὸ Ὄ ἀ Σωστό Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Λάθος Μέσω της μεταφοράς «φουρφούρισε η καρδιά» το ύφος καθίσταται γλαφυρό και προσδίδεται ζωντάνια, αμεσότητα, παραστατικότητα, ενώ με το ασύνδετο σχήμα «όμορφος, νιος, ασίκης» ο λόγος γίνεται γοργός, κοφτός, παραστατικός και προκαλεί το συναίσθημα του αναγνώστη.
- 39. Παίζοντας με τολάθος: οι κειμενικοί δείκτες συγκεντρώνονται σε ένα κομμάτι της απάντησης Σωστό Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού («ασίκης!») καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Πόσο μάλλον, αφού διέκρινε την ανταπόκριση από την άλλη πλευρά («ε δε τ ν ταραχή του»). Η ἶ ὴ περιγραφή του νέου («Α τ ς ο πλάτες ο ὐ ὲ ἱ ἱ γερές, το το τ σγουρ κεφάλι») οπτικοποιεί ῦ ὸ ὸ την πηγή του έρωτα της Ρήνας, ενώ η πορεία τους μέσα στη φύση, που αναβιώνει μέσα από την υπέροχη οπτικοακουστική εικόνα «ὁ χ ς μονάχα το βουνο μέσα στ πε κα, τ ἀ ὸ ῦ ῦ ὰ ῦ ὰ πέταλα το λόγου» κάνει να ακούγεται το ῦ ἀ χτύπημα της καρδιάς της νέας ταυτόχρονα με Λάθος Μόλις είδε η Ρήνα τον νέο αισθάνθηκε ευχάριστη έκπληξη, ένιωσε την καρδιά της να χτυπά έντονα. Κατάλαβε, μάλιστα, ότι και ο νέος ένιωσε τα ίδια συναισθήματα. Η ομορφιά του νέου και η πορεία ΄μέσα στη φύση ενδυναμώνουν τα συναισθήματα. Όλα αυτά γίνονται αντιληπτά μέσω της μεταφοράς «φουρφούρισε η καρδιά της», του θαυμαστικού «ασίκης!», της περιγραφής του νέου («Α τ ς ο πλάτες ο γερές, το το τ ὐ ὲ ἱ ἱ ῦ ὸ σγουρ κεφάλι») και της οπτικοακουστικής ὸ εικόνας της επιστροφής στο σπίτι μέσα στη φύση (« χ ς μονάχα το βουνο μέσα στ ὁ ἀ ὸ ῦ ῦ ὰ πε κα, τ πέταλα το λόγου»). ῦ ὰ ῦ ἀ
- 40. Παίζοντας με τολάθος: παραγραφοποίηση του κειμένου μη παραγραφοποίηση της προσωπικής γνώμης Λάθος Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Πόσο μάλλον, αφού διέκρινε την ανταπόκριση από την άλλη πλευρά («ε δε τ ν ταραχή του»). ἶ ὴ Η περιγραφή του νέου («Α τ ς ο πλάτες ο ὐ ὲ ἱ ἱ γερές, το το τ σγουρ κεφάλι») οπτικοποιεί την ῦ ὸ ὸ πηγή του έρωτα της Ρήνας, ενώ η πορεία τους μέσα στη ρομαντική φύση, που αναβιώνει μέσα από την υπέροχη οπτικοακουστική εικόνα « χ ς ὁ ἀ ὸ μονάχα το βουνο μέσα στ πε κα, τ πέταλα ῦ ῦ ὰ ῦ ὰ το λόγου» κάνει να ακούγεται το χτύπημα της ῦ ἀ καρδιάς της νέας ταυτόχρονα με τα πέταλα. Λάθος Το χιαστό «Το είδε στα μάγουλά του τὸ ζεμάτισμα, τ συννεφι πο σκέπασε τ ὴ ὰ ὺ ὴ δικιά της ψη» υποβάλλει τη διάχυτη ὄ απογοήτευση των δύο νέων και το πνιγηρό αδιέξοδο στο οποίο παγιδεύτηκε η Ρήνα. Προσωπικά διερωτώμαι πόσες γυναίκες «καταδικάστηκαν» και συνεχίζουν να καταδικάζονται λόγω των πατριαρχικών αντιλήψεων. Συμμερίζομαι την απογοήτευση της Ρήνας και αγανακτώ και στην ιδέα μόνο ότι θα μπορούσε να συμβεί και σε μένα, αν είχα γεννηθεί σε εκείνη την εποχή.
- 41. Παίζοντας με τολάθος: παντελής απουσία κειμενικών δεικτών Λάθος Έτσι, η Ρήνα νιώθει ότι κάνει αυτό που πρέπει, αυτό που επιβάλλεται, αφού όλες οι νέες τότε υποτάσσονταν στις πατρικές επιθυμίες. Παρακολουθούμε την ένταση, την αγωνία που βιώνει η ηρωίδα. Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα και με την ευχάριστη έκπληξη που ένιωσε. Πόσο μάλλον, αφού διέκρινε την ανταπόκριση από την άλλη πλευρά. Η πορεία τους μέσα στη ρομαντική φύση εγκαθιδρύει το συναίσθημα…
- 42. όχι μόνο «φαίνεται»και «παρουσιάζεται»… Καταδεικνύεται Αναδεικνύεται Αποδίδεται εμφατικά Αισθητοποιείται Γίνεται αντιληπτό Διαχέεται Εικονοποιείται Υποβάλλεται Περιγράφεται
- 43. Το αποτέλεσμα (εννοείταιότι επιλέγετε τους πιο χαρακτηριστικούς δείκτες και περιορίζετε τις λέξεις…) Στο κείμενο παρακολουθούμε τη συναισθηματική κλιμάκωση της Ρήνας, που ζώντας σε μια πατριαρχική κοινωνία, ετοιμάζεται να παντρευτεί τον άντρα που επέλεξε ο πατέρας της. Πρόκειται για μια απόφαση ειλημμένη, όπως υποβάλλει παραστατικά ο Ενεστώτας αντί του Μέλλοντα «πάει νύφη», αφού σύμφωνα με τη γλαφυρή απόδοση της μεταφοράς τα κορίτσια τότε «έσκυβαν το κεφάλι» στην πατρική βούληση. Μέσα από το ασύνδετο σχήμα («Τ στόλισαν, τ ν τραγούδησαν…») και την αφηγηματική επιτάχυνση, παρακολουθούμε την ὴ ὴ αγωνία που βιώνει η ηρωίδα. Η πρώτη οπτική επαφή με τον απεσταλμένο συνδυάζεται με κεραυνοβόλο έρωτα, το χτύπημα του οποίου παιχνιδιάρικα αισθητοποιεί η ηχομιμητική λέξη «φουρφούρισε», ενώ με τη χρήση του θαυμαστικού («ασίκης!») καταδεικνύεται η ευχάριστη έκπληξή που ένιωσε. Η Ρήνα πολιορκείται από το συναίσθημα του έρωτα, ωριμάζει ερωτικά, στοιχείο που με ενάργεια καταγράφει η αντίθεση « νθισε π κατάκλειστο μπουμπούκι». Ωστόσο, η μεγάλη συναισθηματική ανατροπή προοικονομείται με τη λέξη «άχαρη», που ἄ ἀ ὸ αποδίδεται απρόσμενα στη ζωή της. Το χιαστό «Το είδε στα μάγουλά του… τ δικιά της ψη» υποβάλλει τη διάχυτη απογοήτευση και το ὴ ὄ πνιγηρό αδιέξοδο στο οποίο παγιδεύτηκε η Ρήνα. Προσωπικά διερωτώμαι πόσες γυναίκες «καταδικάστηκαν» και συνεχίζουν να «καταδικάζονται» λόγω των πατριαρχικών αντιλήψεων. Συμμερίζομαι την απογοήτευση της Ρήνας και αγανακτώ και στην ιδέα μόνο ότι θα μπορούσε να συμβεί και σε μένα, αν είχα γεννηθεί σε εκείνη την εποχή. Πιστεύω και ελπίζω ότι ο εκδημοκρατισμός των κοινωνιών μας θα εξαλείψει κάθε υπόλειμμα τέτοιων πεποιθήσεων.
- 44. και μην ξεχνάτε…όλοι εμείς που κάνουμε τους έξυπνους, έχουμε μόνο μία αλήθεια για σας… Σε ποιόν να πω πόσες φορές σκαρφαλώνοντας, με τα πόδια, με τα χέρια, τον κακοτράχαλο ανήφορο του Θεού, γλίστρησα κι έπεσα, πόσες φορές σηκώθηκα, όλο αίματα, και ξανάρχισα ν’ ανηφορίζω; Ν. Καζαντάκης, Αναφορά στον Γκρέκο
- 45. ευχαριστώ για τηνυπομονή…