• Ο Καραγκιόζηςείναι κεντρικός χαρακτήρας του
παραδοσιακού Ελληνικού και του Τουρκικού
Θεάτρου Σκιών, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις
αποκαλείται με το όνομα του πρωταγωνιστή του.
• Στα Τουρκικά ονομάζεται Karagöz που
σημαίνει “μαυρομάτης”.
• Σύμφωνα με το θρύλο, ο Χατζηαβάτης και ο
Καραγκιόζης συμμετείχαν στην κατασκευή ενός
τζαμιού για τον σουλτάνο Ορχάν, ο πρώτος ως
επιστάτης και ο δεύτερος ως εργάτης.
• Οι διάλογοι των δύο ανδρών ήταν τόσο
διασκεδαστικοί ώστε οι υπόλοιποι εργάτες
σταματούσαν την εργασία τους και τους
παρακολουθούσαν.
3.
ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Τον16ο αι. ο Καραγκιόζης έχει διαδοθεί σ’ όλη την
Οθωμανική αυτοκρατορία & έχουν πια καθοριστεί τα
χαρακτηριστικά του. Είναι άλλωστε το μόνο είδος
θεάτρου που μπόρεσε να ζήσει στην Τουρκία, γιατί
το Κοράνι απαγόρευε οποιαδήποτε αναπαράσταση
της ανθρώπινης μορφής.
Τη σκιά τη δέχτηκαν οι Μουσουλμάνοι θεολόγοι,
επειδή, όπως είπαν, όλα τα πράγματα έχουν τη σκιά
τους, που είναι κάτι ξεχωριστό από το σώμα.
4.
Όταν οσουλτάνος
πληροφορήθηκε την
καθυστέρηση των εργασιών,
διέταξε το θάνατο του
Καραγκιόζη και του
Χατζηαβάτη. Αργότερα
μετάνιωσε για την πράξη του
και ο Σεΐχ Κιουστερί
δημιούργησε τις φιγούρες των
δύο ηρώων με σκοπό να
παρηγορήσει τον σουλτάνο.
Σήμερα στην Προύσα υπάρχει
ένα μνημείο (τάφος) του
Καραγκιόζη
5.
Το περιβάλλονόπου κινείται ο τουρκικός Καραγκιόζης είναι
ο μαχαλάς, η συνοικία, με τις χίλιες λεπτομέρειες & τα
πρόσωπα της καθημερινής ζωής:
6.
Χατζηαβάτης
Τσελεμπή(Ομορφόπαιδο)
Μπεκρής
Αλήτης
Μπεμπερουή (Μικρός καμπούρης)
Τουζούζ (μισητό σύμβολο της τρομερής
εξουσίας)
Μπαμπά Ιμέτ
Φρανκ ή Φρενκ (ο Έλληνας)
Τιργιακί (ο οπιομανής/θεριακλής)
Γιαχουντί ή Τσιφίτ ( ο Εβραίος)
Ζεννέ ή Τζεννέ (Γυναικείες μορφές)
Αράπ κ.ά .
7.
Πουθενά δεθα βρούμε τον Βεζύρη, τον Μπέη, τη
Βεζυροπούλα. Ο τουρκικός Καραγκιόζης αποφεύγει ακόμη
και να αναφέρει τα επίφοβα υψηλά πρόσωπα.
Ένα άλλο γνώρισμα του τουρκικού Καραγκιόζη, εκτός από
τη φοβερή ελευθεροστομία & χυδαιολογία του (άλλωστε το
θέαμα δεν το έβλεπαν ποτέ άντρες & γυναίκες μαζί!), ήταν ότι
κυριαρχούσε σ’ αυτόν η κοινωνική ανισότητα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Καραγκιόζης «τις τρώει» πάντα
από τον συμβιβασμένο με την άρχουσα τάξη Χατζηαβάτη,
αντίθετα από ό,τι γίνεται αργότερα στον ελληνικό
Καραγκιόζη.