Городской конкурсе дидактических материалов,
используемых в рамках факультативного курса
«Язык через культуру»
Раздел программы «Устное народное творчество»
Тема урока «Жили-были… (Олiсö-вöлiсö)»
Составитель: Носкова Ольга Ивановна, учитель русского
языка и литературы МОБУ «Гимназия №3» г. Кудымкара
2014 г.
КÖВДÖМОК
Олiсö-вöлiсö старик да старуха.Олiсö-вöлiсö старик да старуха.
— Старуха, пöжав меным кöвдöмок.— Старуха, пöжав меным кöвдöмок.
Вот старикыс и корö:
— Да мыйись ме пöжала? Пизьыс абу.— Да мыйись ме пöжала? Пизьыс абу.
—Амбарсö чышкышт, сусексö
зыртышт—вот и куралан.
—Амбарсö чышкышт, сусексö
зыртышт—вот и куралан.
Старуха сiдз и керис: сусексö чышкис, кык содз мымда
пизьсö куралiс, сметанаöн ciйö кöвдалiс да горын
пожал iс
Виöн кöвдöмоксö жаритiс да öшын вылö сайкöтны пуктiс.
Кöвдöмоклö дыш лоис куйлыны—ciя и тарöвтчис: öшын
вывсянь завалина вылö, завалина вывсянь турун вылö.
Турун вывсянь туй вылö—и пондiс
тарöвтчыны туй кузя.
Гортiсь ворота сайö
А сэсся сё одзлань !
И одзлань!
Тарöвтчiс кöвдöмок и сьылiс ассис песнясöТарöвтчiс кöвдöмок и сьылiс ассис песнясö
Ме кöвдöмок,
кöвдöмок,
Волькыт, басöк
чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi.
Ме кöвдöмок,
кöвдöмок,
Волькыт, басöк
чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi.
Тарöвтчö кöвдöмок, а
паныт сылö кöч
- Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
- Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
— Эн сёй менö, кöчок, а
лучше кывзы, кытшöмö
песня ме
сьыла тэныт:
— Эн сёй менö, кöчок, а
лучше кывзы, кытшöмö
песня ме
сьыла тэныт:
Ме кöвдöмок, кöвдöмок,
Волькыт, басöк чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
А тэ дынiсь, кöч, подавно муна!
Ме кöвдöмок, кöвдöмок,
Волькыт, басöк чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
А тэ дынiсь, кöч, подавно муна!
И кöвдöмок пондiс тарöвтчыны одзлань —
сымда кöчок cйö и адззылiс.
Кöвдöмок тарöвтчö вöрын туй вылöт,
паныт сылö руд кöин:
- Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
- Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
— Эн сёй менö, руд
кöин, ме тэныт песня
сьыла:
— Эн сёй менö, руд
кöин, ме тэныт песня
сьыла:
Ме кöвдöмок,
кöвдöмок,
Волькыт, басöк
чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
Руд кöчок дынiсь мунi,
А тэ дынiсь, кöин,
подавно муна!
Ме кöвдöмок,
кöвдöмок,
Волькыт, басöк
чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
Руд кöчок дынiсь мунi,
А тэ дынiсь, кöин,
подавно муна!
Пондiс кöвдöмок одзлань тарöвтчыны — сымда
кöин ciйö и адззылiс.
Кöвдöмок тарöвтчö вöрöт, а паныт сылö ош локтö, ув-
вез чеглалö, кусттэсö му дорöдз нёкралö:
— Кытчö ни тэныт, чукыля
коклö, сёйны менö!
Кывзышт
лучше, кытшöмö песня
тэныт сьыла!
— Кытчö ни тэныт, чукыля
коклö, сёйны менö!
Кывзышт
лучше, кытшöмö песня
тэныт сьыла!
— Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
— Кöвдöмок,
кöвдöмок, ме сёя
тэнö!
Ме кöвдöмок, кöвдöмок,
Волькыт, басöк чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
Руд кöчок дынiсь мунi,
Лёк кöин дынiсь мунi,
А тэ дынiсь, Оша-Миша,
подавно муна!
И кöвдöмок пондiс тарöвтчыны —ош только синнэзнас сiйö кольлалic!
Тарöвтчö кöвдöмок, а паныт сылö руч локтö:
— Здорово, кöвдöмок! Кытшöм
эд тэ басöк мыгöрока, гöрд
чужöмока!
— Здорово, кöвдöмок! Кытшöм
эд тэ басöк мыгöрока, гöрд
чужöмока!
Кöвдöмок рад лоис, что сiйö
ошкисö, и пондic сьывны ассис
песняоксö
Кöвдöмок рад лоис, что сiйö
ошкисö, и пондic сьывны ассис
песняоксö
Ме кöвдöмок, кöвдöмок,
Волькыт, басöк чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
Руд кöчок дынiсь мунi,
Лёк кöин дынiсь мунi,
Оша-Миша дытсь мунi,
А тэ дынiсь, руч, абу сьöкыт мунны!
Ме кöвдöмок, кöвдöмок,
Волькыт, басöк чужöмок!
Ме сусекись куралöм,
Сметанаöн кöвдалöм
Да виöн пöжалöм,
Жар горись судзöтöм
Да öтöрын сайкöтöм.
Ме дед дынiсь мунi.
Баб дынiсь мунi,
Руд кöчок дынiсь мунi,
Лёк кöин дынiсь мунi,
Оша-Миша дытсь мунi,
А тэ дынiсь, руч, абу сьöкыт мунны!
— Бур песняокыс!—висьталic руч.
—Да вот бедаыс—пöрисьми ме и
умöля кыла. Пуксьы жö меным
ныр вылам да сьыв эшö öтпыр,
горöнжыка!
— Бур песняокыс!—висьталic руч.
—Да вот бедаыс—пöрисьми ме и
умöля кыла. Пуксьы жö меным
ныр вылам да сьыв эшö öтпыр,
горöнжыка!
А Руч и баитö:
А ручыс сiйö—ам!—и сёйис.
Кöвдöмок. Учöт челядьлö
лыддьöтöм понда книга.
Пермскöй книжнöй издательство
коми-пермяцкöй отделеннё,
Кудымкар 1991 г.

язык через культуру2

  • 1.
    Городской конкурсе дидактическихматериалов, используемых в рамках факультативного курса «Язык через культуру» Раздел программы «Устное народное творчество» Тема урока «Жили-были… (Олiсö-вöлiсö)» Составитель: Носкова Ольга Ивановна, учитель русского языка и литературы МОБУ «Гимназия №3» г. Кудымкара 2014 г.
  • 2.
  • 3.
    Олiсö-вöлiсö старик дастаруха.Олiсö-вöлiсö старик да старуха.
  • 4.
    — Старуха, пöжавменым кöвдöмок.— Старуха, пöжав меным кöвдöмок. Вот старикыс и корö: — Да мыйись ме пöжала? Пизьыс абу.— Да мыйись ме пöжала? Пизьыс абу. —Амбарсö чышкышт, сусексö зыртышт—вот и куралан. —Амбарсö чышкышт, сусексö зыртышт—вот и куралан.
  • 5.
    Старуха сiдз икерис: сусексö чышкис, кык содз мымда пизьсö куралiс, сметанаöн ciйö кöвдалiс да горын пожал iс
  • 6.
    Виöн кöвдöмоксö жаритiсда öшын вылö сайкöтны пуктiс.
  • 7.
    Кöвдöмоклö дыш лоискуйлыны—ciя и тарöвтчис: öшын вывсянь завалина вылö, завалина вывсянь турун вылö.
  • 8.
    Турун вывсянь туйвылö—и пондiс тарöвтчыны туй кузя.
  • 9.
  • 10.
    А сэсся сёодзлань !
  • 11.
  • 12.
    Тарöвтчiс кöвдöмок исьылiс ассис песнясöТарöвтчiс кöвдöмок и сьылiс ассис песнясö Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi. Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi.
  • 13.
    Тарöвтчö кöвдöмок, а панытсылö кöч - Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! - Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! — Эн сёй менö, кöчок, а лучше кывзы, кытшöмö песня ме сьыла тэныт: — Эн сёй менö, кöчок, а лучше кывзы, кытшöмö песня ме сьыла тэныт: Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, А тэ дынiсь, кöч, подавно муна! Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, А тэ дынiсь, кöч, подавно муна!
  • 14.
    И кöвдöмок пондiстарöвтчыны одзлань — сымда кöчок cйö и адззылiс.
  • 15.
    Кöвдöмок тарöвтчö вöрынтуй вылöт, паныт сылö руд кöин: - Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! - Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! — Эн сёй менö, руд кöин, ме тэныт песня сьыла: — Эн сёй менö, руд кöин, ме тэныт песня сьыла: Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, Руд кöчок дынiсь мунi, А тэ дынiсь, кöин, подавно муна! Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, Руд кöчок дынiсь мунi, А тэ дынiсь, кöин, подавно муна!
  • 16.
    Пондiс кöвдöмок одзланьтарöвтчыны — сымда кöин ciйö и адззылiс. Кöвдöмок тарöвтчö вöрöт, а паныт сылö ош локтö, ув- вез чеглалö, кусттэсö му дорöдз нёкралö:
  • 17.
    — Кытчö нитэныт, чукыля коклö, сёйны менö! Кывзышт лучше, кытшöмö песня тэныт сьыла! — Кытчö ни тэныт, чукыля коклö, сёйны менö! Кывзышт лучше, кытшöмö песня тэныт сьыла! — Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! — Кöвдöмок, кöвдöмок, ме сёя тэнö! Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, Руд кöчок дынiсь мунi, Лёк кöин дынiсь мунi, А тэ дынiсь, Оша-Миша, подавно муна!
  • 18.
    И кöвдöмок пондiстарöвтчыны —ош только синнэзнас сiйö кольлалic!
  • 19.
    Тарöвтчö кöвдöмок, апаныт сылö руч локтö: — Здорово, кöвдöмок! Кытшöм эд тэ басöк мыгöрока, гöрд чужöмока! — Здорово, кöвдöмок! Кытшöм эд тэ басöк мыгöрока, гöрд чужöмока! Кöвдöмок рад лоис, что сiйö ошкисö, и пондic сьывны ассис песняоксö Кöвдöмок рад лоис, что сiйö ошкисö, и пондic сьывны ассис песняоксö Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, Руд кöчок дынiсь мунi, Лёк кöин дынiсь мунi, Оша-Миша дытсь мунi, А тэ дынiсь, руч, абу сьöкыт мунны! Ме кöвдöмок, кöвдöмок, Волькыт, басöк чужöмок! Ме сусекись куралöм, Сметанаöн кöвдалöм Да виöн пöжалöм, Жар горись судзöтöм Да öтöрын сайкöтöм. Ме дед дынiсь мунi. Баб дынiсь мунi, Руд кöчок дынiсь мунi, Лёк кöин дынiсь мунi, Оша-Миша дытсь мунi, А тэ дынiсь, руч, абу сьöкыт мунны!
  • 20.
    — Бур песняокыс!—висьталicруч. —Да вот бедаыс—пöрисьми ме и умöля кыла. Пуксьы жö меным ныр вылам да сьыв эшö öтпыр, горöнжыка! — Бур песняокыс!—висьталic руч. —Да вот бедаыс—пöрисьми ме и умöля кыла. Пуксьы жö меным ныр вылам да сьыв эшö öтпыр, горöнжыка! А Руч и баитö: А ручыс сiйö—ам!—и сёйис.
  • 21.
    Кöвдöмок. Учöт челядьлö лыддьöтöмпонда книга. Пермскöй книжнöй издательство коми-пермяцкöй отделеннё, Кудымкар 1991 г.