Lan honekin Amerikako lehen biztanleak ezagutu, haien bizimodua ulertu eta kolonizazioaren eraginak aztertzeko aukera dugu.

1. AMERIKETARA JOAN NINTZEN LH4.MAILA

2. INUITAK Ipar-poloan bizi dira, iglu izeneko etxeetan, lurralde hotz-hotzean. Iglu horiek gela bakarrekoak dira. Arrantza eta ehizatik bizi dira. Fokak arpoiekin ehizatzen dituzte. Foka larruz arropak egiten dituzte. Txakurrek tiratzen dituzten leratan herriz herri mugitzen dira. Sudurrarekin muxu ematen dute. Eta inuitak ipar Poloan, Alaska eta Groenlandian bizi dira.

3. Indiarrak lehen biztanleak izan ziren Amerikan, gizaki zuriak iritsi baino askoz lehenago. Lautada handietan 30 tribu bizi ziren: dakotak, cheyenneak, komantxeak, apatxeak, siouxak, komantxeak, nabajoak, zuniak, hopiak, mandanak, pawdneak… Tribu artean borroka sarri egiten zuten. Lautada handietako indiarrak nomadak ziren. Ez ziren leku finkoetan bizi, beti mugitzen ziren ehizaren arabera. Beste batzuek berriz, leku finkoetan bizi ziren. Lautada handietako indiarrak

4. AZTEKAK Aztekak nekazari onak ziren, eta lurra ureztatzeko sistema aurreratua asmatu zuten. Artisauak zirenez, oso eskultura politak egiten zituzten, eta urrea landu zuten. Eraikin handiak eraiki zituzten beren jainkoak gurtzeko. Antzinako idazkera bat erabiltzen zuten, hau da, idazkera Hieroglifikoa. Borrokalari sutsuak ziren. Hernan Cortes eta bere armada española izan zen azteken suntsitzailea.

5. MAIAK Nekazari bikainak ziren. Artoa biltzen zuten eta uzta ona jasotzen zituzten. Artisauek urrezko eta zilarrezko apaingarriak egiten zituzten. Eguzkia eta ilargia beraien jainkoak ziren eta gurtzeko eskailera handizko piramideak eraiki zituzten. Aritmetika, idazkera hieroglifikoa eta 365 eguneko eguzki egutegia asmatu zuten. Soldaduak zituzten eta borroka batzuetan parte hartu zuten. Maien desagerpenari buruz informazio gutxi dago.

6. INKAK Nekazariak eta artisauak ziren. Urrezko artelanak egiten zituzten. Machu-Picchu Peruko Andeetan kokatutako Inkak egindako hiri bat zen, Cuzcotik 130 km.tara eta 2045 mko altitudean .1912an aurkitu zuten. Inkak ez zuten idazketarik landu, eta marrazkien bidez transmititzen zuten jakinduria. Atahulpak inken azken erregeak, soldadu asko zituen. 1530. urte inguruan, Francisko Pizarrok bere soldadu espainolekin hiria suntsitu zuen .

7. KOLONEN ERAGINA AMERIKAN 1492ko abuztuaren 3an, Kristobal Kolon Ozeano Atlantikoan itsasoratu zen, herrialde aberatsetara joateko bidea aurkitu nahian, luxuzko gaiak (bitxiak, zeta, espezieak…) ekartzen baitzituen handik. Kolonek Indiara joateko asmoa zeukan. Urte hartako urriaren 12an iritsi zen Amerikara (Karibeko uharte batera). Hain bide luzea izanda Kubako uharte batera iritsi eta India zela pentsatu zuen. Hango lurretara iritsi ondoren, konkistatzen hasi zen. Berak urrea eta aberastasunak nahi zituen eta horregatik dena konkistatu eta kolonizatu zuen. Americo Vespuciok Kolonen bidaia eta pausoak aztertu zituen eta Indiara joan ez zela jakin zuen. Amerikako mapa egin zuen eta horregatik haren omenez kontinen te berriari Amerika deitu zitzaion.

8. Patata Artoa Tomatea Piperra Tabakoa Kakaoa Zaldia Zenbait edari alkoholdun Behia Txerria Ardia Eritasunak Amerikara eraman zutena Amerikatik ekarri zutena