Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

The Great Decoupling / Büyük Ayrıklaşma

165 views

Published on

I translated "The Great Decoupling" article to Turkish. Original article can be found here: http://www.anthropocenemagazine.org/Great%20Decoupling/

Published in: Environment
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

The Great Decoupling / Büyük Ayrıklaşma

  1. 1. Büyük Ayrıklaşma (The Great Decoupling) Dört grafikte enerji kullanımı, ekonomik büyüme ve karbon salımlarının hikayesi. Rob Jackson, Josep Canadell, Philippe Ciais, Corinne Le Quéré, and Glen Peters Temmuz 2017 Veri görselleştirme: Nigel Hawtin Orijinal link: http://www.anthropocenemagazine.org/Great%20Decoupling/ Türkçe çeviri: Arif Cem Gündoğan
  2. 2. 1. Küresel toplam enerji kullanımı ortalama bir insan hayatı süresinde beşe katlandı. Enerji kullanımının geçmişi gardıroplarımıza benziyor. Sahip olduklarımızdan genelde vazgeçmeyiz; onların üstüne yenilerini ekleriz. Kömür odunun yerine geçmedi. Enerji talebi arttığı için yakacak odunu tamamladı, ve yaklaşık yüzyıl önce ondan fazla kullanılmaya başlandı. Aynısı petrol ve doğalgaz için de geçerli. Bunlar kömür çağını bitirmedi. Sadece üzerine eklendiler.
  3. 3. Veri kaynakları: BP Statistical Review of World Energy and the Global Energy Assessment Küresel Birincil Enerji Tüketimi 1900-2016 (EJ/yıl) İçten yanmalı motorlar arabalarda kullanılmaya başlandı 2. Dünya Savaşı Ticari havacılık kök salmaya başladı Mikroçiplerin yükselişi Nükleer Hidro Biyo-yakıtlar Diğer yenilenebilir (güneş, rüzgar, jeotermal) 618 EJ 33 EJ
  4. 4. 2. Tıpkı enerji kullanımı gibi karbon salımları da tarihsel olarak istikrarlı biçimde ve küresel ekonomi ile yakın bir ilişki içinde artış kaydetti. Ekonomik krizler salımlardaki artışı bazı zamanlarda yavaşlattı ve fakat durduramadı.
  5. 5. Kaynak: Global Carbon Project CO2 salımları (Gt CO2/yıl) Petrol krizi ABD tasarruf ve borç krizi Sovyetler Birliği’nin çöküşü Asya finansal krizi Küresel finansal kriz 36.4 GtCO2 8.9 GtCO2
  6. 6. 3. Günümüzde ekonomik büyüme, enerji kullanımı ve CO2 salımlarındaki artış trendleri ayrışmaya başladı. Geçtiğimiz 15 yılda küresel ekonomik büyüme küresel enerji talebinden ve CO2 salımlarından iki kat daha hızlı arttı. Bu değişim özellikle 2010’dan bu yana daha da dramatik hale gelmiş durumda. Geride bıraktığımız üç yılda (2014-2016) küresel ekonomi büyümeye devam ederken CO2 salımları – en azından şimdilik- stabilize olmuş durumda. Bu bir ilk.
  7. 7. Kaynak: Global Carbon Project ve Dünya Bankası Salımlar stabilize oluyor CO2 salımları Endeks (1970 = 100) Küresel enerji talebi GSYH
  8. 8. 4. Ancak, “ayrıklaşma” (Decoupling) henüz kaçınılmaz bir sonuç değil. Gidişat iyi. Enerji verimliliği bugüne değin gerçekleşen ayrıklaşmanın çoğundan sorumlu. Fakat sıfır karbon yakıtlara geçiş ve dönüşümün artan enerji talebi ve nüfusla başa baş olacak şekilde ivmelenmesi gerekiyor. Ayrıklaşma işte ancak o zaman gerçekleşmiş olacak. Çevirenin notu: Tam da bu sebeple şu an tanık olduğumuz şey mutlak değil “göreceli” ayrıklaşma. Göreceli ayrıklaşma iklim krizini ve olumsuz sonuçlarını engellemeye yetmeyecek.
  9. 9. Dünya Geçtiğimiz yıllarda yaşanan enerji verimliliğindeki iyileştirmeler, yenilenebilir enerjinin payındaki artış, kömür kullanımı miktarındaki azalma endüstriyel CO2 salımlarında stabilizasyona sebep olurken GSYH artmaya devam etti. % değişim / yıl GSYH (GDP) CO2 salımları Enerji/GSYH: Enerji yoğunluğu ölçütü (belirli bir ekonomik çıktıyı üretmek için ihtiyaç duyulan enerji miktarı). Negatif değişim oranı = iyileştirilmiş enerji verimliliği CO2/Enerji: Karbon yoğunluğu ölçütü (birim enerji başına ortaya çıkan karbon salımı miktarı). Negatif değişim oranı = daha düşük karbonlu yakıtlar/enerji Kaynak: Peters GP et al. Key indicators to track current progress and future ambition of the Paris Agreement. Nature Climate Change. 2017
  10. 10. Avrupa Birliği Enerji verimliliğindeki istikrarlı iyileştirmeler ve yenilenebilir enerjinin AB’nin enerji pastasındaki payının artışı birliğin karbon yoğunluğunu azaltıyor. Düşük karbon enerji kaynaklarına dair benzer sinyaller Çin, ABD ve dünyanın geri kalanından özellikle son 5 yıldır gelmekte. % değişim / yıl Kaynak: Peters GP et al. Key indicators to track current progress and future ambition of the Paris Agreement. Nature Climate Change. 2017
  11. 11. Amerika Birleşik Devletleri ABD’nin salımları 2005’ten 2012’ye dek azaldı. Bu durum, kömür yerine doğalgazın tercih edilmesi, yenilenebilir enerjideki artış ve belli oranda da ekonomik büyümedeki yavaşlama ile ilişkilendirilebilir. % değişim / yıl Kaynak: Peters GP et al. Key indicators to track current progress and future ambition of the Paris Agreement. Nature Climate Change. 2017
  12. 12. Çin Çin’in salımlarındaki yıllık yaklaşık %10’luk artış dimdik aşağıya düşmekte. Kömürün enerjideki payının azalması ve yenilenebilirdeki hızlı artış CO2 salımlarını aşağıya çeken bir baskı oluşturuyor. % değişim / yıl Kaynak: Peters GP et al. Key indicators to track current progress and future ambition of the Paris Agreement. Nature Climate Change. 2017
  13. 13. Hindistan Geçtiğimiz onyılda Hindistan’ın salımları yılda yaklaşık %5-6 oranında istikrarlı bir artış kaydetti ve henüz ayrıklaşmaya dair bir sinyal yok. Hindistan toplam güneş enerjisi kapasitesini önümüzdeki 5 yılda şu anda ABD’nin sahip olduğu kapasitenin 3 katına çıkaracağını vaat etti. Bu gibi vaatleri eyleme geçirmek Hindistan ve tüm ülkeler için kritik olacak. % değişim / yıl Kaynak: Peters GP et al. Key indicators to track current progress and future ambition of the Paris Agreement. Nature Climate Change. 2017
  14. 14. Kaya Özdeşliği Son beş grafik Kaya Özdeşliğindeki farklı faktörleri gösteriyor. Japon mühendis Yoichi Kaya tarafından geliştirilen Kaya özdeşliği aslında toplam karbon salımlarını nüfus büyüklüğü, kişi başına düşen GSYH, birim ekonomik çıktı başına harcanan enerji, birim enerji başına yapılan karbondioksit salımları üzerinden hesaplanmasına olanak tanıyan bir formül. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Kaya Özdeşliğini geleceğe dair salım senaryolarını geliştirmek için özdeşlikteki dört ana itici faktöre dair farklı projeksiyonları hesaba katarak kullandı. Rob Jackson Küresel Karbon Projesi’ne (Global Carbon Project) başkanlık etmekte ve eşyazarlar Josep Canadell, Philippe Ciais, Corinne Le Quéré, ve Glen Peters ile birlikte projede çalışmaktadır.

×