Porady na dziś i jutro
Jakich błędów nie popełniać !
Dekalog budowy
infrastruktury rowerowej
dla radnych i samorządowców
10 punktów kardynalnych
1. LOKALIZACJA
2. SENSOWNOŚĆ
3. BEZPOŚREDNIOŚC
4. SPÓJNOŚĆ
5. PŁYNNOŚĆ RUCHU
6. PRĘDKOŚĆ PROJEKTOWA
7. RÓWNOŚĆ NAWIERZCHNI
8. BEZPIECZNE PRZEJAZDY
9. SZEROKOŚĆ
10. ODDZIELENIE
1. LOKALIZACJA
 Drogi dla rowerów powinny powstawać tam,
gdzie są potrzebne; nie tam gdzie nikomu nie
przeszkadzają.
 Wzdłuż głównych ulic z rzadko rozmieszczonymi
skrzyżowaniami przydają się dwukierunkowe
ścieżki po obu stronach. Jeśli ścieżka
prowadzona jest tylko po jednej stronie ulicy,
należy wybrać tę stronę, po której jest więcej
źródeł i celów podróży i konsekwentnie się jej
trzymać.
 Konieczna jest perfekcyjna integracja z
okoliczną siecią drogową - połączenia z innymi
ulicami i trasami rowerowymi.
DOBRZE!
 atrakcyjna widokowo
przeprawa rowerowa
przez Wartę…
 …zintegrowana
z siecią ścieżek
rowerowych w
mieście
 ponad milion zł
wydano na ścieżki
w Parkach
Szymańskiego i
Moczydło, które
nie przyniosły
żadnych
konkretnych
efektów
(Warszawa -
Wola)
ŹLE !
2. SENSOWNOŚĆ2. SENSOWNOŚĆ
 Nie zawsze warto budować wydzieloną ścieżkę
rowerową.
 Na ulicy lokalnej wystarczy uspokoić ruch w
sposób przyjazny dla roweru.
 Na ulicy o średnim natężeniu ruchu czasem
lepszym rozwiązaniem są pasy dla rowerów na
jezdni.
 Planując budowę lub remont dowolnego
elementu infrastruktury drogowej - ulicy,
parkingu, skrzyżowania, kładki - należy zawsze
pamiętać o ruchu rowerowym i jego specyfice.
uspokojenie ruchu
poprzez zwężenie
jezdni z
pozostawieniem
przepustów dla
rowerów
(Nieuwveen,
Holandia)
DOBRZE !
DOBRZE!
 Pas dla
rowerów
zintegrowany
z niezależnym
pasem ruchu
dla
autobusów
(Dublin-
Ireland)
3. BEZPOŚREDNIOŚĆ
 Ścieżka nie może zmuszać rowerzysty do
nadkładania drogi.
 Wiele z ograniczeń (zakazów skrętu, wjazdu) nie
powinno dotyczyć rowerów.
 Należy udostępniać dla rowerzystów skróty
niedostępne dla samochodów (kładki, drogi pod
prąd, ślepe zakończenia ulic).
 Droga dla rowerów powinna być krótsza od drogi dla
samochodów.
 Niewskazane są zmiany strony ulicy po której
biegnie ścieżka
 rozwiązanie
modelowe -
kontrapas dla
ruchu rowerów pod
prąd
jednokierunkowej
ulicy Kopernika
(Kraków)
DOBRZE !
4.SPÓJNOŚĆ
 Niedopuszczalne są jakiekolwiek przerwy w
ciągłości ścieżki, a w szczególności wymagające od
rowerzysty zejścia z roweru (np. brak przejazdu
przez skrzyżowanie, schody).
 Konieczne jest zapewnienie bezpiecznego i
płynnego wjazdu na ścieżkę ze wszystkich
możliwych kierunków, oraz możliwości
bezpiecznego i płynnego włączenia się do ruchu
ulicznego.
 O rowerach należy pamiętać również w przypadku
tymczasowych robót drogowych i wytyczyć
odpowiedni objazd.
ŹLE !
 źle zaplanowane
roboty drogowe
przerwały ciągłość
nadwiślańskiej
ścieżki rowerowej,
jednej z najbardziej
popularnych w
Warszawie.
5. PŁYNNOŚĆ RUCHU
 Główne drogi rowerowe muszą mieć
zapewnione pierwszeństwo nad ulicami
lokalnymi i zbiorczymi.
 Na skrzyżowaniach niewskazane są światła na
przyciski .
 Średnia liczba zatrzymań (np. z powodu świateł
lub konieczności ustąpienia pierwszeństwa) nie
może przekroczyć 0,5/km, a średni czas zużyty
na te zatrzymania - 15 s/km.
DOBRZE !
 droga dla rowerów
ma wyraźnie
zaznaczone
pierwszeństwo
nad poprzecznymi
ulicami (De Steeg,
Holandia)
6. PRĘDKOŚĆ
PROJEKTOWA
co najmniej 30 km/h
 Promienie łuków nie powinny być mniejsze
niż 20 m. W wyjątkowych przypadkach
dopuszczalne są promienie nie mniejsze niż 4
m.
 Profile poprzeczne powinny zapobiegać
tworzeniu się kałuż i ułatwiać pokonywanie
łuków.
 Zjazdy nie mogą kończyć się zakrętem lub
skrzyżowaniem.
ŹLE !
 ostre i zupełnie
niepotrzebne zakręty,
w dodatku pierwszy z
nich jest
wyprofilowany na
zewnątrz (Warszawa,
ul. Powązkowska)
7. RÓWNOŚĆ
NAWIERZCHNI
 Zalecaną nawierzchnią jest 3 cm masy
mineralno - asfaltowej, rozściełanej maszynowo,
na 10 cm podbudowie z kruszywa
wzmocnionego cementem.
 W terenach leśnych i parkowych dopuszczalna
jest stabilizowana mechanicznie nawierzchnia
żwirowa.
 Niewskazane jest, za wyjątkiem przejazdów,
stosowanie nawierzchni z kostki betonowej, jako
droższej, mniej trwałej, bardziej niebezpiecznej i
mniej wygodnej.
DOBRZE !
 asfaltobeton
rozściełany
maszynowo (Łąck
k. Płocka)
ŹLE !
 kostka betonowa
faluje i rozjeżdza
się już w miesiąc po
oddaniu do użytku
(Warszawa -
Ursynów)
8. BEZPIECZNE PRZEJAZDY
 Na przejazdach przez ulice zbiorcze i główne
potrzebna jest warstwa kolorowej nawierzchni.
 Przejazdy przez ulice lokalne powinny być
poprowadzone grzbietem szerokich progów
spowalniających ruch samochodowy lub w
formie tzw. wyjazdu.
 Należy unikać ostrych zakrętów ścieżki w
pobliżu przejazdów - dezorientuje to kierowców
co do kierunku w którym poruszają się
rowerzyści.
DOBRZE !
 kolorowa
nawierzchnia na
przejeździe przez Al.
Niepodległości w
Warszawie
DOBRZE!
 przykład
przejazdu
bezpiecznego
(Poznań)
DOBRZE!
 bezpieczny
przejazd na tzw.
Garbie
(Poznań)
DOBRZE !
 podniesiony
przejazd przez ul.
Obrońców Tobruku
(Warszawa -
Bemowo)
9. SZEROKOŚĆ
 Szerokość: co najmniej 1,5 m dla ścieżki
jednokierunkowej; 2,0 m dla ścieżki
dwukierunkowej; 3,0 m dla ciągów pieszo -
rowerowych.
 Na łukach konieczne są poszerzenia co
najmniej o 0,5 m.
 W odległości 0,5 m od krawędzi ścieżki nie
powinny znajdować się obiekty o wysokości
powyżej 0,05 m.
 Dla odgrodzeń prostopadłych do kierunku
ścieżki odległość między sąsiednimi słupkami
powinna wynosić 1,5 m.
ŹLE !
 mimo, że ścieżka
ma przepisową
szerokość 2 m,
większość
rowerów nie ma
szans zmieścić
się na tym
zakręcie
(Warszawa, ul.
Puławska)
10. ODDZIELENIE
 Ścieżki należy zabezpieczyć przed wjazdem i
parkowaniem samochodów.
 Jeżeli w pobliżu zlokalizowane są miejsca
parkingowe, należy zadbać, by nie ograniczały
one widoczności.
 Ścieżka powinna być też oddzielona od
chodnika - jeśli brak miejsca na pas zieleni, to
różnicą nawierzchni (asfaltowa ścieżka, chodnik
z płyt) i wysokości (ścięty krawężnik).
 Należy pamiętać o zapewnieniu pieszym
odpowiedniej szerokości chodnika, szczególnie
w okolicach przystanków autobusowych.
DOBRZE!
 przykad
rozdzielenia
chodnika i
ścieżki
(Poznań)
DOBRZE !
 Przykład
oddzielenia
(Trasa
Siekierkowska w
Warszawie )
Porównanie kosztów
nawierzchni dróg dla
rowerów
Dane za roboczym kosztorysem budowy
drogi rowerowej w al. Hallera w
Gdańsku (2002 r.)
NAWIERZCHNIA ASFALTOWANAWIERZCHNIA ASFALTOWA
w tym:
31,92 zł/m231,92 zł/m2
koryto o głębokości 10 cm wykonywane
spycharką oraz walcem:
1,44 zł/m2
podbudowa 10 cm z kruszywa
łamanego wzmocnionego cementem,
zagęszczanego mechanicznie (po
zagęszczeniu grubość 8 cm):
10,49 zł/m2
3 cm masy mineralno - asfaltowej z
przywozem, rozścieleniem
mechanicznym i walcowaniem:
19,99 zł/m2
NAWIERZCHNIA Z KOSTKI BETONOWEJ
kostka 6 cm układana na 5 cm podsypce
cementowo - piaskowej
uwaga: na nawierzchnie drogowe (w tym
ścieżki rowerowe) powinna być kostka 8 cm,
droższa o ok. 30%
54,95 zł/m2
NAWIERZCHNIA Z PŁYT
BETONOWYCH
płyty 50x50 cm,grubości 7 cm,
układane na 5 cm podsypce piaskowej
31,32 zł/m2
…tak więc
 Licząc oszczędnie, najbardziej tandetna kostka
6 cm jest blisko dwukrotnie droższa niż asfalt na
podbudowie z bardzo dobrej jakości kruszywa.
 Asfalt wychodzi w podobnej cenie co zwykły
chodnik z płyt betonowych kładziony na 5 cm
piachu.
 Wynika to z tego, że asfalt jest prostą
mieszaniną rozkładaną maszynowo, a kostka to
wyrób jednostkowy w technologii obwarowanej
licznymi parametrami i na dodatek układany
ręcznie.
Kostka w 4 lata po polożeniu
(Piekary Śl. ul. Polna)
WNIOSEK KOŃCOWY
 Ze względu na wygodę i bezpieczeństwo
nie wolno stosować nawierzchni
rozbieralnej z kostki betonowej typu
"polbruk" i podobnych (z wyjątkiem
progów spowalniających, zarówno na
drogach rowerowych jak i na ulicach
poprzecznych, kiedy droga rowerowa
prowadzi grzbietem progu).
 Warto skorzystać z okazji aby uczyć się
na błędach cudzych, nie własnych!

Dekalog budowy dróg rowerowych

  • 1.
    Porady na dziśi jutro Jakich błędów nie popełniać ! Dekalog budowy infrastruktury rowerowej dla radnych i samorządowców
  • 2.
    10 punktów kardynalnych 1.LOKALIZACJA 2. SENSOWNOŚĆ 3. BEZPOŚREDNIOŚC 4. SPÓJNOŚĆ 5. PŁYNNOŚĆ RUCHU 6. PRĘDKOŚĆ PROJEKTOWA 7. RÓWNOŚĆ NAWIERZCHNI 8. BEZPIECZNE PRZEJAZDY 9. SZEROKOŚĆ 10. ODDZIELENIE
  • 3.
    1. LOKALIZACJA  Drogidla rowerów powinny powstawać tam, gdzie są potrzebne; nie tam gdzie nikomu nie przeszkadzają.  Wzdłuż głównych ulic z rzadko rozmieszczonymi skrzyżowaniami przydają się dwukierunkowe ścieżki po obu stronach. Jeśli ścieżka prowadzona jest tylko po jednej stronie ulicy, należy wybrać tę stronę, po której jest więcej źródeł i celów podróży i konsekwentnie się jej trzymać.  Konieczna jest perfekcyjna integracja z okoliczną siecią drogową - połączenia z innymi ulicami i trasami rowerowymi.
  • 4.
  • 5.
     …zintegrowana z sieciąścieżek rowerowych w mieście
  • 6.
     ponad milionzł wydano na ścieżki w Parkach Szymańskiego i Moczydło, które nie przyniosły żadnych konkretnych efektów (Warszawa - Wola) ŹLE !
  • 7.
    2. SENSOWNOŚĆ2. SENSOWNOŚĆ Nie zawsze warto budować wydzieloną ścieżkę rowerową.  Na ulicy lokalnej wystarczy uspokoić ruch w sposób przyjazny dla roweru.  Na ulicy o średnim natężeniu ruchu czasem lepszym rozwiązaniem są pasy dla rowerów na jezdni.  Planując budowę lub remont dowolnego elementu infrastruktury drogowej - ulicy, parkingu, skrzyżowania, kładki - należy zawsze pamiętać o ruchu rowerowym i jego specyfice.
  • 8.
    uspokojenie ruchu poprzez zwężenie jezdniz pozostawieniem przepustów dla rowerów (Nieuwveen, Holandia) DOBRZE !
  • 9.
    DOBRZE!  Pas dla rowerów zintegrowany zniezależnym pasem ruchu dla autobusów (Dublin- Ireland)
  • 10.
    3. BEZPOŚREDNIOŚĆ  Ścieżkanie może zmuszać rowerzysty do nadkładania drogi.  Wiele z ograniczeń (zakazów skrętu, wjazdu) nie powinno dotyczyć rowerów.  Należy udostępniać dla rowerzystów skróty niedostępne dla samochodów (kładki, drogi pod prąd, ślepe zakończenia ulic).  Droga dla rowerów powinna być krótsza od drogi dla samochodów.  Niewskazane są zmiany strony ulicy po której biegnie ścieżka
  • 11.
     rozwiązanie modelowe - kontrapasdla ruchu rowerów pod prąd jednokierunkowej ulicy Kopernika (Kraków) DOBRZE !
  • 12.
    4.SPÓJNOŚĆ  Niedopuszczalne sąjakiekolwiek przerwy w ciągłości ścieżki, a w szczególności wymagające od rowerzysty zejścia z roweru (np. brak przejazdu przez skrzyżowanie, schody).  Konieczne jest zapewnienie bezpiecznego i płynnego wjazdu na ścieżkę ze wszystkich możliwych kierunków, oraz możliwości bezpiecznego i płynnego włączenia się do ruchu ulicznego.  O rowerach należy pamiętać również w przypadku tymczasowych robót drogowych i wytyczyć odpowiedni objazd.
  • 13.
    ŹLE !  źlezaplanowane roboty drogowe przerwały ciągłość nadwiślańskiej ścieżki rowerowej, jednej z najbardziej popularnych w Warszawie.
  • 14.
    5. PŁYNNOŚĆ RUCHU Główne drogi rowerowe muszą mieć zapewnione pierwszeństwo nad ulicami lokalnymi i zbiorczymi.  Na skrzyżowaniach niewskazane są światła na przyciski .  Średnia liczba zatrzymań (np. z powodu świateł lub konieczności ustąpienia pierwszeństwa) nie może przekroczyć 0,5/km, a średni czas zużyty na te zatrzymania - 15 s/km.
  • 15.
    DOBRZE !  drogadla rowerów ma wyraźnie zaznaczone pierwszeństwo nad poprzecznymi ulicami (De Steeg, Holandia)
  • 16.
    6. PRĘDKOŚĆ PROJEKTOWA co najmniej30 km/h  Promienie łuków nie powinny być mniejsze niż 20 m. W wyjątkowych przypadkach dopuszczalne są promienie nie mniejsze niż 4 m.  Profile poprzeczne powinny zapobiegać tworzeniu się kałuż i ułatwiać pokonywanie łuków.  Zjazdy nie mogą kończyć się zakrętem lub skrzyżowaniem.
  • 17.
    ŹLE !  ostrei zupełnie niepotrzebne zakręty, w dodatku pierwszy z nich jest wyprofilowany na zewnątrz (Warszawa, ul. Powązkowska)
  • 18.
    7. RÓWNOŚĆ NAWIERZCHNI  Zalecanąnawierzchnią jest 3 cm masy mineralno - asfaltowej, rozściełanej maszynowo, na 10 cm podbudowie z kruszywa wzmocnionego cementem.  W terenach leśnych i parkowych dopuszczalna jest stabilizowana mechanicznie nawierzchnia żwirowa.  Niewskazane jest, za wyjątkiem przejazdów, stosowanie nawierzchni z kostki betonowej, jako droższej, mniej trwałej, bardziej niebezpiecznej i mniej wygodnej.
  • 19.
  • 20.
    ŹLE !  kostkabetonowa faluje i rozjeżdza się już w miesiąc po oddaniu do użytku (Warszawa - Ursynów)
  • 22.
    8. BEZPIECZNE PRZEJAZDY Na przejazdach przez ulice zbiorcze i główne potrzebna jest warstwa kolorowej nawierzchni.  Przejazdy przez ulice lokalne powinny być poprowadzone grzbietem szerokich progów spowalniających ruch samochodowy lub w formie tzw. wyjazdu.  Należy unikać ostrych zakrętów ścieżki w pobliżu przejazdów - dezorientuje to kierowców co do kierunku w którym poruszają się rowerzyści.
  • 23.
    DOBRZE !  kolorowa nawierzchniana przejeździe przez Al. Niepodległości w Warszawie
  • 24.
  • 25.
  • 26.
    DOBRZE !  podniesiony przejazdprzez ul. Obrońców Tobruku (Warszawa - Bemowo)
  • 27.
    9. SZEROKOŚĆ  Szerokość:co najmniej 1,5 m dla ścieżki jednokierunkowej; 2,0 m dla ścieżki dwukierunkowej; 3,0 m dla ciągów pieszo - rowerowych.  Na łukach konieczne są poszerzenia co najmniej o 0,5 m.  W odległości 0,5 m od krawędzi ścieżki nie powinny znajdować się obiekty o wysokości powyżej 0,05 m.  Dla odgrodzeń prostopadłych do kierunku ścieżki odległość między sąsiednimi słupkami powinna wynosić 1,5 m.
  • 28.
    ŹLE !  mimo,że ścieżka ma przepisową szerokość 2 m, większość rowerów nie ma szans zmieścić się na tym zakręcie (Warszawa, ul. Puławska)
  • 29.
    10. ODDZIELENIE  Ścieżkinależy zabezpieczyć przed wjazdem i parkowaniem samochodów.  Jeżeli w pobliżu zlokalizowane są miejsca parkingowe, należy zadbać, by nie ograniczały one widoczności.  Ścieżka powinna być też oddzielona od chodnika - jeśli brak miejsca na pas zieleni, to różnicą nawierzchni (asfaltowa ścieżka, chodnik z płyt) i wysokości (ścięty krawężnik).  Należy pamiętać o zapewnieniu pieszym odpowiedniej szerokości chodnika, szczególnie w okolicach przystanków autobusowych.
  • 30.
  • 31.
  • 32.
    Porównanie kosztów nawierzchni drógdla rowerów Dane za roboczym kosztorysem budowy drogi rowerowej w al. Hallera w Gdańsku (2002 r.)
  • 33.
    NAWIERZCHNIA ASFALTOWANAWIERZCHNIA ASFALTOWA wtym: 31,92 zł/m231,92 zł/m2 koryto o głębokości 10 cm wykonywane spycharką oraz walcem: 1,44 zł/m2 podbudowa 10 cm z kruszywa łamanego wzmocnionego cementem, zagęszczanego mechanicznie (po zagęszczeniu grubość 8 cm): 10,49 zł/m2 3 cm masy mineralno - asfaltowej z przywozem, rozścieleniem mechanicznym i walcowaniem: 19,99 zł/m2
  • 34.
    NAWIERZCHNIA Z KOSTKIBETONOWEJ kostka 6 cm układana na 5 cm podsypce cementowo - piaskowej uwaga: na nawierzchnie drogowe (w tym ścieżki rowerowe) powinna być kostka 8 cm, droższa o ok. 30% 54,95 zł/m2
  • 35.
    NAWIERZCHNIA Z PŁYT BETONOWYCH płyty50x50 cm,grubości 7 cm, układane na 5 cm podsypce piaskowej 31,32 zł/m2
  • 36.
    …tak więc  Liczącoszczędnie, najbardziej tandetna kostka 6 cm jest blisko dwukrotnie droższa niż asfalt na podbudowie z bardzo dobrej jakości kruszywa.  Asfalt wychodzi w podobnej cenie co zwykły chodnik z płyt betonowych kładziony na 5 cm piachu.  Wynika to z tego, że asfalt jest prostą mieszaniną rozkładaną maszynowo, a kostka to wyrób jednostkowy w technologii obwarowanej licznymi parametrami i na dodatek układany ręcznie.
  • 37.
    Kostka w 4lata po polożeniu (Piekary Śl. ul. Polna)
  • 38.
    WNIOSEK KOŃCOWY  Zewzględu na wygodę i bezpieczeństwo nie wolno stosować nawierzchni rozbieralnej z kostki betonowej typu "polbruk" i podobnych (z wyjątkiem progów spowalniających, zarówno na drogach rowerowych jak i na ulicach poprzecznych, kiedy droga rowerowa prowadzi grzbietem progu).  Warto skorzystać z okazji aby uczyć się na błędach cudzych, nie własnych!