Bağlı Veri Bulutu Üzerinde    Yazılım Geliştirme
İçerik●   Gereksinim●   Bağlı veri çözümü●   Bağlı verinin sorgulanması●   Bağlı veri uygulamalarının mimarisi●   Durum ça...
Bilgiyi birçok değişik kaynakta arıyoruzBugün: Bir pazardaymış gibi
… bazen çok fazla seçenek içinde ...
Yarın: Hazır sofra gibiBilgi bilgiyi yanında getirecek
Aradığımızabir seferdeulaşamıyoruz
Beğenilen müzikler, takımlar ve katılınan etkinlikler bir   sosyal ağda bulunuyor              Dağınık verilere           ...
Ziyaret edilen mekanlarile ilgili bilgiler bir başka sosyal ağda bulunuyor
İki ayrı veri kaynağına bölünmüş veriler
Bir mekanda yerbildirimi yapmışolanların sevdiği   müzikler
HTML                URI               HTTP WWW mimarisininbileşenleri üzerine...
http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz                                          Bir mekanda yer                          ...
http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz                                          Benimle aynı takımı                      ...
http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz                                         http://seagent.ege.edu.tr/property/city   ...
Tek tanımlayıcı   Tektanımlayıcı              Yeni veri kaynakları
Tek tanımlayıcı   Tektanımlayıcı         Ortak dil              Yeni veri kaynakları
İçerik✔   Gereksinim●   Bağlı veri çözümü●   Bağlı verinin sorgulanması●   Bağlı veri uygulamalarının mimarisi●   Durum ça...
Bağlı Veri Çözümü               *●    Varlıkları tanımlamak için URIler kulanın     (yalnızca sayfalar için değil)●    HTT...
http://dbpedia.org/resource/İzmir_Clock_Towerhttp://dbpedia.org/ontology/locationhttp://dbpedia.org/resource/İzmir        ...
http://dbpedia.org/resource/İzmirhttp://dbpedia.org/ontology/leaderNamehttp://dbpedia.org/resource/Aziz_Kocaoğlu          ...
Temel Kavramlar                      *●     Kaynaklar       ●   Bilgi kaynakları: Sayfalar, belgeler, resimler,           ...
Bilgi Dışı Kaynakların Çözümlenmesi             http://dbpedia.org/resource/Izmir               http://dbpedia.org/data/Iz...
RDF Veri Modeli●   Varlıklar hakkındaki bilginin temsili●   RDF – Resource Description Framework    ●   Kaynak Tanımlama Ç...
RDF Veri Modeli ...     RDF/XML        RDF/N3
RDF Veri Modeli ...                                              Başka bir kaynağa                                        ...
RDF Veri Modeli ...                                         Diğer kaynak                                         çözümleni...
RDF Veri Modeli ...                            owl:sameAs   geonames:311046                                          Aynı ...
RDF Veri Modeli ...                            owl:sameAs     geonames:311046                                         Gere...
Bağlı Veri Yayınlama Yolları●   Statik RDF dosyaları●   Üçlü veritabanları●   İlişkisel veritabanlarının bağlı veri görünü...
Bağlı Veri Yayınlama Yolları ...●   Seçim    ●   Ne kadar veri yayınlayacaksınız?    ●   Şu anda var olan verinizi nasıl s...
RDB2RDFİlişkisel veritabanından RDFe eşleme
D2R Server                                                  SPARQL to SQLhttp://www4.wiwiss.fu-berlin.de/bizer/d2r-server/...
http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/Product                       http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/name              ...
Bağlı Veri Bulutuhttp://richard.cyganiak.de/2007/10/lod/
İçerik✔   Gereksinim✔   Bağlı veri çözümü●   Bağlı verinin sorgulanması●   Bağlı veri uygulamalarının mimarisi●   Durum ça...
Bağlı Veri Sorgu Dili●   Bilinmeyen bağlantıların keşfi●   Üçlü desenleri    ●   Oğuz Dikenellinin çocuklarının isimleri n...
Stadyum kapasitesi 40 binden büyük olan bir    takımda oynayan ve 10 milyondan fazla nüfusu         olan bir ülkede doğmuş...
SPARQL Uç NoktalarıSELECT * WHERE {    SERVICE <http://dbpedia.org/sparql>      { ?dbCity dbp-owl:country dbpedia:Turkey }...
Birleşik sorgulama●   Dağıtık veri kümelerinin bir arada sorgulanması●   Veri Kümesi Üst-verisi    ●   VOID – Vocabulary o...
İçerik✔   Gereksinim✔   Bağlı veri çözümü✔   Bağlı verinin sorgulanması●   Bağlı veri uygulamalarının mimarisi●   Durum ça...
Bağlı Veri Tüketimi●   Uygulama ihtiyaçları    ●   Bağlı veriye erişme        –   Okuma        –   Sorgulama        –   Ar...
Bağlı Veri Tüketimi ...●   Uygulama mimarisinin seçimindeki etkenler    ●   Kullanılacak veri kaynaklarının sayısı    ●   ...
Tümleştirme Desenihttp://linkeddatabook.com/editions/1.0/images/Consumingarchitecture1_small.png
CanlıÇözümleme  Deseni
SorguBirleştirme  Deseni
Araç Kümesi●   RDF/OWL API●   Sorgu motoru●   SPARQL Sunucusu●   RDF Saklayıcı (Üçlü/Dörtlü Saklayıcı)●   RDB2RDF Sunucusu...
İçerik✔   Gereksinim✔   Bağlı veri çözümü✔   Bağlı verinin sorgulanması✔   Bağlı veri uygulamalarının mimarisi●   Durum ça...
Avustralya E-Devlet                                  Know Where                                    You LiveDunny Directori...
İngiltere E-Devlet       ●                                          ●                                              8,400 k...
●   445,287 kaynak              ABD E-Devlet    ●                              ●                                  172 kuru...
BBC●   Programlar●   Müzikler●   2010 Dünya Kupası
NY Times
SAP
Sosyal Ağ Bağlayıcı
Sorular ???
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Bağlı Veri Bulutu Üzerinde Yazılım Geliştirme

965 views
829 views

Published on

31 Mayıs 2012 tarihinde UYMS'6 etkinliğinde Prof. Dr. Oğuz Dikenelli tarafından verilen eğitim semineri

Published in: Technology, Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
965
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
7
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Bağlı Veri Bulutu Üzerinde Yazılım Geliştirme

  1. 1. Bağlı Veri Bulutu Üzerinde Yazılım Geliştirme
  2. 2. İçerik● Gereksinim● Bağlı veri çözümü● Bağlı verinin sorgulanması● Bağlı veri uygulamalarının mimarisi● Durum çalışmaları
  3. 3. Bilgiyi birçok değişik kaynakta arıyoruzBugün: Bir pazardaymış gibi
  4. 4. … bazen çok fazla seçenek içinde ...
  5. 5. Yarın: Hazır sofra gibiBilgi bilgiyi yanında getirecek
  6. 6. Aradığımızabir seferdeulaşamıyoruz
  7. 7. Beğenilen müzikler, takımlar ve katılınan etkinlikler bir sosyal ağda bulunuyor Dağınık verilere bir örnek
  8. 8. Ziyaret edilen mekanlarile ilgili bilgiler bir başka sosyal ağda bulunuyor
  9. 9. İki ayrı veri kaynağına bölünmüş veriler
  10. 10. Bir mekanda yerbildirimi yapmışolanların sevdiği müzikler
  11. 11. HTML URI HTTP WWW mimarisininbileşenleri üzerine...
  12. 12. http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz Bir mekanda yer bildirimi yapmış olanların sevdiği müzikler
  13. 13. http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz Benimle aynı takımı tutan aynı şehirdeki arkadaşlarımın bu şehirde yer bildirimi yaptıkları mekanlar
  14. 14. http://seagent.ege.edu.tr/resource/Oguz http://seagent.ege.edu.tr/property/city http://seagent.ege.edu.tr/resource/Izmir http://seagent.ege.edu.tr/property/location Benimle aynı takımı tutan aynı şehirdeki arkadaşlarımın bu şehirde yer bildirimi yaptıkları mekanlar
  15. 15. Tek tanımlayıcı Tektanımlayıcı Yeni veri kaynakları
  16. 16. Tek tanımlayıcı Tektanımlayıcı Ortak dil Yeni veri kaynakları
  17. 17. İçerik✔ Gereksinim● Bağlı veri çözümü● Bağlı verinin sorgulanması● Bağlı veri uygulamalarının mimarisi● Durum çalışmaları
  18. 18. Bağlı Veri Çözümü *● Varlıkları tanımlamak için URIler kulanın (yalnızca sayfalar için değil)● HTTP URIler kullanın ● Evrensel olarak tekil isimler, dağıtık aidiyet ● Erişilebilmeyi sağlar● Verdiğiniz URIye erişmek istendiğinde gerekli bilgiyi RDF olarak verin● Başka URIlere RDF bağlantıları yapın ● Böylece ilişkili veriye ulaşılabilsin* http://www.w3.org/DesignIssues/LinkedData.html
  19. 19. http://dbpedia.org/resource/İzmir_Clock_Towerhttp://dbpedia.org/ontology/locationhttp://dbpedia.org/resource/İzmir http://www.itusozluk.com/image/izmir-saat-kulesi_225.jpg
  20. 20. http://dbpedia.org/resource/İzmirhttp://dbpedia.org/ontology/leaderNamehttp://dbpedia.org/resource/Aziz_Kocaoğlu http://www.itusozluk.com/image/izmir-saat-kulesi_225.jpg
  21. 21. Temel Kavramlar *● Kaynaklar ● Bilgi kaynakları: Sayfalar, belgeler, resimler, videolar, … – Temsiller: HTML, RDF/XML, PDF, JPEG, … ● Bilgi-dışı kaynaklar: İnsanlar, ürünler, yerler, proteinler, konferanslar, …● HTTP URI ● Bilgi kaynakları: HTTP 200 OK ● Bilgi dışı kaynaklar: HTTP 303 See Other* http://linkeddatabook.com/editions/1.0/#htoc8
  22. 22. Bilgi Dışı Kaynakların Çözümlenmesi http://dbpedia.org/resource/Izmir http://dbpedia.org/data/Izmirhttp://www4.wiwiss.fu-berlin.de/bizer/pub/linkeddatatutorial/deref-ont-uri-rdf.png
  23. 23. RDF Veri Modeli● Varlıklar hakkındaki bilginin temsili● RDF – Resource Description Framework ● Kaynak Tanımlama Çerçevesi● Üçlüler ● Özne – Yüklem – Nesne ● Basit cümleler – Oğuz | has the email address | oguz.dikenelli@ege.edu.tr – Oğuz | is employed by | Ege University.
  24. 24. RDF Veri Modeli ... RDF/XML RDF/N3
  25. 25. RDF Veri Modeli ... Başka bir kaynağa işaret ediyor<http://etmen.ege.edu.tr/etmen/foaf/halac/foaf.rdf#tayfun> <http://xmlns.com/foaf/0.1/based_near> <http://dbpedia.org/resource/İzmir>
  26. 26. RDF Veri Modeli ... Diğer kaynak çözümleniyor... owl:sameAs geonames:311046 <http://dbpedia.org/resource/İzmir><http://dbpedia.org/ontology/country><http://dbpedia.org/resource/Turkey>
  27. 27. RDF Veri Modeli ... owl:sameAs geonames:311046 Aynı varlığın diğer tanımları bağlanmış <http://dbpedia.org/resource/İzmir><http://dbpedia.org/ontology/country><http://dbpedia.org/resource/Turkey>
  28. 28. RDF Veri Modeli ... owl:sameAs geonames:311046 Gerektiğinde çözümlemeye devam edilerek yeni kaynaklara ulaşılıyor...<http://dbpedia.org/resource/Ankara><http://dbpedia.org/ontology/country><http://dbpedia.org/resource/Turkey>
  29. 29. Bağlı Veri Yayınlama Yolları● Statik RDF dosyaları● Üçlü veritabanları● İlişkisel veritabanlarının bağlı veri görünümünde yayınlanması● CVS, Excel, Bibtex gibi biçemler için RDF dönüştürücüler kullanılması● Mevcut uygulamalar ya da Web APIleri için sarmalayıcılar gerçekleştirme
  30. 30. Bağlı Veri Yayınlama Yolları ...● Seçim ● Ne kadar veri yayınlayacaksınız? ● Şu anda var olan verinizi nasıl saklıyorsunuz? ● Veriniz ne kadar sıklıkla değişiyor? ● …
  31. 31. RDB2RDFİlişkisel veritabanından RDFe eşleme
  32. 32. D2R Server SPARQL to SQLhttp://www4.wiwiss.fu-berlin.de/bizer/d2r-server/publishing/images/architecture.png
  33. 33. http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/Product http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/name Products Saha-İlişki Tablo-kavram eşlemesi ID Name eşlemesi 1 HD Television 2 Playstation Tanımlayıcı 3 iPhone oluşturulması 4 LCD Monitor http://seagent.ege.edu.tr/resource/2map:ProductClassMap a d2rq:ClassMap; d2rq:uriPattern "http://seagent.ege.edu.tr/resource/@@Products.ID@@"; d2rq:class http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/Product; .map:ProductName a d2rq:PropertyBridge; d2rq:belongsToClassMap map:ProductClassMap; d2rq:property http://seagent.ege.edu.tr/vocabulary/name; d2rq:column "Products.Name"; .
  34. 34. Bağlı Veri Bulutuhttp://richard.cyganiak.de/2007/10/lod/
  35. 35. İçerik✔ Gereksinim✔ Bağlı veri çözümü● Bağlı verinin sorgulanması● Bağlı veri uygulamalarının mimarisi● Durum çalışmaları
  36. 36. Bağlı Veri Sorgu Dili● Bilinmeyen bağlantıların keşfi● Üçlü desenleri ● Oğuz Dikenellinin çocuklarının isimleri nedir? seagent:Oguz family:child ?child ?child foaf:name ?name● Sorgu biçimleri ● SELECT ● ASK ● CONSTRUCT ● DESCRIBE
  37. 37. Stadyum kapasitesi 40 binden büyük olan bir takımda oynayan ve 10 milyondan fazla nüfusu olan bir ülkede doğmuş olan kaleciler● Olivier Kahn is a Soccer Player Bir üçlü için 3 farklı soru sorulabilir ● ?who is a Soccer Player ● Olivier Kahn is a ?what ● Olivier Kahn ?what Soccer Player Bunların bir araya getirilmesiyle daha karmaşık sorgular oluşturulabilir
  38. 38. SPARQL Uç NoktalarıSELECT * WHERE { SERVICE <http://dbpedia.org/sparql> { ?dbCity dbp-owl:country dbpedia:Turkey } SERVICE <http://linkedgeodata.org/sparql> { ?lgdCity owl:sameAs ?dbCity }} sorgu sonuç HTTP
  39. 39. Birleşik sorgulama● Dağıtık veri kümelerinin bir arada sorgulanması● Veri Kümesi Üst-verisi ● VOID – Vocabulary of Interlinked Datasets ● VOID Kayıtçıları
  40. 40. İçerik✔ Gereksinim✔ Bağlı veri çözümü✔ Bağlı verinin sorgulanması● Bağlı veri uygulamalarının mimarisi● Durum çalışmaları
  41. 41. Bağlı Veri Tüketimi● Uygulama ihtiyaçları ● Bağlı veriye erişme – Okuma – Sorgulama – Arama (Sindice vb.) ● Kimlik çözümleme ● Sözlük eşleme ● Kaynak izleme ● Veri kalitesi değerlendirme
  42. 42. Bağlı Veri Tüketimi ...● Uygulama mimarisinin seçimindeki etkenler ● Kullanılacak veri kaynaklarının sayısı ● Gereksinim duyulan veri tazeliği derecesi ● Kullanıcı etkileşimleri ve sorgular için gereksinim duyulan yanıt zamanı ● Çalışma zamanında yeni veri kaynaklarının keşfinin kapsamı
  43. 43. Tümleştirme Desenihttp://linkeddatabook.com/editions/1.0/images/Consumingarchitecture1_small.png
  44. 44. CanlıÇözümleme Deseni
  45. 45. SorguBirleştirme Deseni
  46. 46. Araç Kümesi● RDF/OWL API● Sorgu motoru● SPARQL Sunucusu● RDF Saklayıcı (Üçlü/Dörtlü Saklayıcı)● RDB2RDF Sunucusu● RDF Dönüştürücü● Çıkarsama Motoru● Toplayıcı● Kimlik Çözümleyici● Sözlük Eşleyici● …
  47. 47. İçerik✔ Gereksinim✔ Bağlı veri çözümü✔ Bağlı verinin sorgulanması✔ Bağlı veri uygulamalarının mimarisi● Durum çalışmaları
  48. 48. Avustralya E-Devlet Know Where You LiveDunny Directories UV Rating Farmers Market
  49. 49. İngiltere E-Devlet ● ● 8,400 kaynak 210 uygulama Pitchup.comNumberhood UK Pharmacy UK Roadworks
  50. 50. ● 445,287 kaynak ABD E-Devlet ● ● 172 kurum 1,248 resmi uygulama ● 236 vatandaş uygulamasıFly On Time National Obesity Comparison Tool Employement Market Explorer
  51. 51. BBC● Programlar● Müzikler● 2010 Dünya Kupası
  52. 52. NY Times
  53. 53. SAP
  54. 54. Sosyal Ağ Bağlayıcı
  55. 55. Sorular ???

×