Peu Lire, Beaucoup Faire

Peu lire, beaucoup faire De oude drukken van de bibliotheek van de Rijkskweekschool voor Militaire Geneeskundigen (1815-1868), nu in de UB Utrecht Drs. Philip Knijff, Amsterdam

Geschiedenis van de Rijkskweekschool

1807: Duitse Huis ingericht als hospitaal door Lodewijk Napoleon

1817: opgewaardeerd tot “Groot Rijks Hospitaal”

1822: fusie met Hospitalen in Leiden en Leuven tot "Rijkskweekschool voor Militaire Geneeskundigen", in het Duitse Huis in Utrecht

1868: Sluiting van de Rijkskweekschool, opleiding wordt ondergebracht in het garnizoenshospitaal in Amsterdam, bibliotheek blijft achter in het Militair Hospitaal

Herkomst van de bibliotheek

Alle exemplaren zijn voorzien van de provenance met de stempelafdruk Insp. gen. v.d. mil. Geneesk. dienst .

Deze militaire rang voor het eerst toegekend in 1795 aan Sebald Justinus Brugmans

1795: mogelijk het begin van collectievorming van deze bibliotheek

1802: Pesthuis in Leiden wordt bestemd tot Bataafsch Militair Hospitaal

1803: Brugmans maakt het ook tot Instructiehospitaal , naar Frans voorbeeld

1808: naamswijziging Groot Koninklijk Militair Hospitaal

1810: verhuizing naar Binnenhof, Den Haag

1814: Militair Hospitaal opnieuw in het Pesthuis, Leiden

1815: Koninklijk Besluit Kweekschool voor Militaire Geneeskundigen

1817: opwaardering tot Groot Rijks Hospitaal

1822: fusie en verhuizing naar Utrecht

vanaf 1841: alle boeken voorzien van een gedrukt etiket: Bibliotheek Van 'S Rijks Kweekschool Voor Militaire Geneeskundigen

1868: sluiting Rijkskweekschool, bibliotheek blijft achter in militair hospitaal

1922: overdracht collectie naar UB Utrecht

Oude drukken in de bibliotheek

ca. 650 edities

verschenen tussen 1612-1800

in: 2o, 4to, 8vo, 12mo

werken gepubliceerd in:

Nederlands (45%)

Latijn (18%)

Duits (18%)

Frans (16%)

Engels (3%)

Italiaans (één boek)

Formele indeling van de bibliotheek

Bibliotheek. Hulp-Wetenschappen

Bibliotheken

Tijdschriften

Verhandelingen Van Geleerde Genootschappen,

Verzamelingen

Woordenboeken

Inhoudelijke indeling van de bibliotheek (1)

Dierkunde

Genees- en Heelkundige Hulpwetenschappen: Verbandleer

Geschiedenis

Gezondheids-Behoudleer

Gezondheids Behoudsmiddelen

Natuur-Geschiedenis

Natuurkunde

Inhoudelijke indeling van de bibliotheek (2)

Ontleedkundige Wetenschappen

Plantenkunde

Practische Geneeskundige Wetenschappen

Practische Genees- Heelkundige Wetenschappen

Practische Heelkundige Wetenschappen

Scheikundige Wetenschappen

Staatswetenschappen

Theoretische Geneeskundige en Heelkundige Wetenschappen

Toegepaste Geneeskundige en Heelkundige Wetenschappen

Verloskundige Wetenschappen

Verscheidenheden

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) vroegste druk in de bibliotheek Jacques Guillemeau (1550-1613) Les Oevvres De Chirvrgie De Iacqves Gvillemeav, Chirvrgien Ordinaire Dv Roy Et Ivre A Paris. Avec Les Portraicts Et Figvres De Tovtes les parties du Corps Humain, & des Instrumens necessaires au Chirurgien 2o-in-6, Paris, Nicolas Buon, 1612. Mil. Hosp. E479

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) eerste Nederlandse editie Hieronymus Fabricius ab Aquapendente (Girolamo Fabrici, 1537-1619) De Chirurgicale Operatien 4to, Den Haag, weduwe en erven Hillebrant Jacobsz. van Wouw, 1630 Mil. Hosp. E192-1,2 (convoluut)

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) Barthélemy Cabrol (1529-160?) Het Anatomelijcke A.B.C. 4to, Den Haag, weduwe en erven Hillebrant Jacobsz. van Wouw, 1630 Mil. Hosp. E192-3 (convoluut)

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) Jean-Baptiste van Helmont (1577-1644) Dageraed, Oft Nieuwe Opkomst Der Geneeskonst 4to, Amsterdam, Jan Jacobsz. Schipper, 1659 Mil. Hosp. D348

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) Van Helmont's biografie door Kolonel François Poultier d'Elmotte (1753-1826) Essai Philosophique Et Critique Sur La Vie Et Les Ouvrages De J. B. Van Helmont, De Bruxelles. L'Un Des Plus Grand Hommes Du Seizième Siècle, Suivi De Galatée, Sene Lyrique, Et De Quelques Opuscules En Vers 8vo, Bruxelles, F.J. Hublou, [ca 1790] Mil. Hosp. M32

Voorbeelden boeken medische renaissance (1500-1630) Nicolaas Tulp (1593-1674) De Drie Boecken Der Medicijnsche Aenmerkingen 8vo, Amsterdam, Jacob Benjamyn, 1650 Mil. Hosp. D1077

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Johannes Scultetus (Johannes Schultes, 1595-1645) Het Vermeerderde Wapenhuis der Heel-Meesters 8vo, Amsterdam, Hendrik Janssonius van Waesberge, 1748 Mil. Hosp. E1129

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Cornelis Solingen (1641-87) Alle De Medicinale en Chirurgicale Werken Mitsgaders Embryulcia Vera, Beneffens Het Ampt en Pligt de Vroed-vrouwen, En bysondere Aanmerkingen de Vrouwen en Kinderen betreffende, ofte ware oeffeningen der doode Vruchten 4to, Amsterdam, Jan Claes ten Hoorn, 1698 Mil. Hosp. E1161

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) René Jacques Croissant de Garengeot (1688-1759), Tileman Tamé (ca 1697- na 1751?) Niewe Verhandelinge Der Nutste Instrumenten, Tot De Heelkunde Dienstig 8vo, Den Haag, Hendrik Scheurleer, 1726 Mil. Hosp. E239

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Pierre Dionis (1643-1718) Verhandeling Van Alle De Chirurgicale Operatien, Na De Nieuwste, Zekerste, en Gemakkelijkste manier: Verrijkt met verscheyde Aanmerkingen Uitgelezene en Nieuwgevondene Genees-Middelen, En Instrumenten 8vo, Rotterdam, Johannes Hofhout, 1710 Mil. Hosp. E277

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Thomas Sydenham (1624-1689), Henricus Buyzen (1678-1724?) Brevis Morbos Curandi Methodus, Dat is Korte Leerwys Om Ziekten Te Geneezen, Door den Heere Thomas Sydenham, M: Doctor en practizyn te Londen 8vo, Haarlem, Wilhelmus van Kessel, 1727 Mil. Hosp. D1045-1 (convoluut)

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Abraham Titsingh Cypria tot Schrik van haar bondgenooten, en Redding der gestruikelden; ter eere van de Heelkonst, en tot dienst der Heelmeesteren geschreevn door Abraham Titsingh Stads Chirurgyn van den Gerechte te Amsterdam 4to, Amsterdam, Joannes Gysius, 1742 Mil. Hosp. H134

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Wouter Schouten (1638-1704) Het Gewonde Hooft, Of korte verhandeling van de Opper-Hoofts-wonden En Bekkeneels-Breuken. Van De Wonden Des Aangesigts En Van De Wonden Des Hals. Hare verscheidene soorten en veiligste genesing, zoo uit de Leere der Oudheid als hedendaagse practyk vertoont, En door aanmerkelyke vorvallen bevestigt 8vo, Rotterdam, Hermanus Kentlink, 1726 Mil. Hosp. E1097

Voorbeelden boeken medische revolutie (1630-1730) Barthélemy Saviard (1656-1702) Nieuwe Verzameling Van Heelkundige Waernemingen. Gedaen Door Den Heere Saviard, Oud Heelmeester van het groot Gasthuis (Hotel Dieu) en Gezwooren Heelmeester te Paris. Met enige Byzondere Hulpmiddelen 8vo, Amsterdam, Jan. Morterre [ca 1770] Mil. Hosp. E1043

Voorbeelden boeken medische verlichting (1730-1800) Olof Acrel (1717-1806), Eduard Sandifort (1742-1814) Heelkundige Waarneemingen, Aangetekend In Het Koninglyke Hospitaal Te Stockholm, En op bevel van deszelfs Directeuren uit het Dagregister by een verzameld en uitgegeeven 8vo, Den Haag, Pieter van Cleef, 1771 Mil. Hosp. E2

Voorbeelden boeken medische verlichting (1730-1800) Louis le Blanc (ca 1725-1780 fl.) L. Le Blanc's Heelkundige Operatien, Volgens De Nieuwste En Beste Wijzen, Naar de Hoogduitsche, met aanmerkingen verrijkte, uitgaave Van C.F. Ludwig, M.D. Hoogleeraar Der Geneeskunde Te Leipzig 8vo, Amsterdam, Jan Barend Elwe, 1791 Mil. Hosp. E122