Presentasjon av Bitcoin for DND Bergen Hordaland 17.09.15

1. www.vestforsk.no
Bitcoin:
Digitalt gull eller kryptotull?
Svein Ølnes, Vestlandsforsking
DND Bergen Hordaland, 17. sept. 2015

2. www.vestforsk.no
5 myter om Bitcoin
 Bitcoin er (berre) for kriminelle
 Bitcoin er ulovleg sidan det ikkje er offisielt betalingsmiddel
(«legal tender»)
 Bitcoin er eit pyramidespel («Ponzi scheme»), kontrollert av
ukjende personar
 Bitcoin er verdilause
 Bitcoin har vorte hacka

3. www.vestforsk.no
Er Bitcoin valuta for kriminelle?
Er Bitcoin berre for kriminelle
Ja!
Nei!

4. www.vestforsk.no
5 myter om Bitcoin
 Bitcoin er (berre) for kriminelle
 Bitcoin er ulovleg sidan det ikkje er offisielt betalingsmiddel
(«legal tender»)
 eit betalingsmiddel er ikkje ulovleg sjølv om det ikkje er «legal
tender» (er lov å betala med euro og US dollar i Norge, men mottakar
må ikkje ta i mot)
 Bitcoin er eit pyramidespel («Ponzi scheme»), kontrollert av
ukjende personar
 Bitcoin er verdilause
 Bitcoin har vorte hacka

5. www.vestforsk.no
Bitcoin er eit pyramidespel («Ponzi scheme»)
(Illustrasjon: marvelous_blue, CC-BY-NC 2.0)

6. www.vestforsk.no
Bitcoin er verdilause

7. www.vestforsk.no
5 myter om Bitcoin
 Bitcoin er (berre) for kriminelle
 Bitcoin er ulovleg sidan det ikkje er offisielt betalingsmiddel
(«legal tender»)
 Bitcoin er eit pyramidespel («Ponzi scheme»), kontrollert av
ukjende personar
 Bitcoin er verdilause
 Bitcoin har vorte hacka
 Trass i fleire skandalar (Mt. Gox ++, er ikkje systemet kompromittert)

8. www.vestforsk.no
Forsøk på å knekka Bitcoin
 Wences Casares
 suksessrik amerikansk serie-gründar
 argentinsk opphav
 Interessert i Bitcoin sidan 2011
 forstod straks det enorme potensialet
 men usikker på «soliditeten» til systemet
 betalte ukrainske hackerar $ 200.000 for å hacka systemet
 då dei ikkje lykkast, etablerte han ei Bitcoin-bedrift (Xapo)
Kjelde: Nathaniel Popper «Digital Gold» (2014)

9. www.vestforsk.no
Innhald
 Fem myter om Bitcoin
 Svaret er Bitcoin, kva var spørsmålet?
 grunnlaget for Bitcoin
 Bitcoin som «The Internet of Money»
 Bitcoin – historia
 Bitcoin i bruk
 Bitcoin – teknologi
 Bitcoin-utfordringar og regulering

10. www.vestforsk.no
Kva er Bitcoin?
1. Heildigital valuta (kontantar) utan nokon sentral kontroll
 Ingen sentralbank
 Ingen sentral autoritet
 Basert på distribuert nettverks-teknologi (”peer-to-peer”)
 Deterministisk (pengemengda er endeleg bestemt, det blir totalt
berre 21 mill. Bitcoin), det skjer rundt år 2140..
 25 nye Bitcoin blir «gravde» fram ca. kvart 10. minutt (kvart fjerde år
skjer det ei halvering: 50 -> 25 -> 12,50 -> 6,25 -> osv.)
 Basert på fri programvare og opne standardar (koden ligg på GitHub)
 Ein Bitcoin-transaksjon er ein digital signatur
2. Ein open «database» på nettet med alle transaksjonar
(= Blokk-kjeda/«Blockchain»)

11. www.vestforsk.no
Bitcoin er svaret – kva er spørsmålet?

12. www.vestforsk.no
Bitcoin er svaret – kva er spørsmålet?
 Bitcoin er for dagens pengesystem det Internett var for dei
gamle telesystema
 Finansinfrastrukturen er nærmare 50 år gammal!
 Det tek dagar å overføra pengar frå eitt land til eit anna
 Det tek ofte meir enn ein dag å overføra mellom bankar i Norge
 Stengt for overføring i helgane og i høgtider (!)
 Bitcoin er eit alternativ til dei som ikkje har bankkonto
 Fleirtalet av verdas folk!
 Bitcoin kan vanskeleg sensurerast
 Jamfør stenging av pengeoverføringar til WikiLeaks o.l.
 Bitcoin-teknologien opnar for mange andre bruksområde
 «Smarte kontraktar», lagring av permanente dokument

13. www.vestforsk.no

14. www.vestforsk.no
Infrastruktur moden for endring
Dagens system Bitcoin
Pris, netthandel 2-3 % < 1 % *
Pris, pengeoverføring > 10 % < 1 %
Transaksjonstid Lang (dagar) Kort (sek.)
Sikkerheit Ikkje bra Sikkert**
Betalingsnekt («Charge-back») Ja Nei
Opne, verifiserbare
transaksjonar
Ikkje på tvers Ja
* Små transaksjonskostnader i dag (typisk ca. 20 øre), større i framtida
** Sikkert transaksjonsmessig, problem med oppbevaring

15. www.vestforsk.no
Sentral, desentral og distribuert
Paul Baran: «On Distributed Communications Network»
[Baran fann opp «pakke-svitsjing», saman med/uavh. av Donald Davies, UK]

16. www.vestforsk.no
Bitcoin som ektefødd barn av Internett
 Distribuert
 men «mining» viser tendensar til sentralisering
 Ope
 open kjeldekode (open source software)
 opne transaksjonar, all historikk tilgjengeleg
 berre avsendar og mottakar er skjulte (pseudynomitet, ikkje anonym)
 Byggjer på opne standardar
 HTTP
 Offentleg nøkkel-kryptografi
 Opne standardar elles (hash-funksjon ++)
 Bitcoin er sjølv ein open plattform for vidare innovasjon
 For første gang ein open finansiell plattform for innovasjon

17. www.vestforsk.no
Innhald
 Fem myter om Bitcoin
 Svaret er Bitcoin, kva var spørsmålet?
 grunnlaget for Bitcoin
 Bitcoin som «The Internet of Money»
 Bitcoin – historia
 Bitcoin i bruk
 Bitcoin – under panseret
 Bitcoin-utfordringar og regulering

18. www.vestforsk.no
Bitcoin - historie
 Utvikla av Satoshi Nakamoto
 Psevdonym – ingen veit kven han/ho/gruppa er
 Fundamentet presentert i artikkelen ” Bitcoin: A Peer-
to-Peer Electronic Cash System”, publisert på nettet i
2008
 Det fungerande systemet lansert 3. januar 2009
 Det første varekjøpet skjedde 22.05.2010:
2 pizza for 10 000 BTC! (ca 20 mill. NOK i dag!)
• Bitcoin-samfunnet feirar Bitcoin Pizza Day den 22. mai kvart år 
 Først i 2011 begynte Bitcoin å stiga i verdi

19. www.vestforsk.no
Bitcoin, einingar og symbol
 1 Bitcoin = 100 000 000 (108) satoshi
 Godt egna for mikrotransaksjonar!
 Like enkelt/billeg å overføra 1 øre som 1 mill. kr
 Kursen pr. 17.09.15: 1 BTC = ca. 1 900 NOK (US $ 230,00)
 1 satoshi = 0,002 øre (!)
 Standard gebyr (fee) er 0,0001 BTC (ca. 20 øre pr. transaksjon)
 Valutakode: BTC (men XBT er den offisielle, enno ikkje
godkjent av ISO)

20. www.vestforsk.no
Teknologisk gjennombrot
1. Sikre transaksjonar i eit distribuert miljø (= Internett) utan
bruk av tiltrudd tredjepart
 Første fungerande løysing av Byzantiske generalars* problem
2. Første fungerande system for mikrotransaksjonar
* Eit problem som omhandlar handtering av feilsituasjonar og feiltoleranse

21. www.vestforsk.no
«Stand on the shoulders of giants»*
 Digitale signaturar og offentleg nøkkel-kryptografi
 Ein nøkkel for kryptering, ein annan for å dekryptera
 Merk at det ikkje er snakk om PKI – Public Key Infrastructure!
 Hash-funksjonar
 «Finger-avtrykk» av dokument
 «Proof of work»-konsept
 datamaskiner må utføra eit visst «arbeid» for å (over-)bevisa
*Isaac Newton: «If I have seen further, it is by standing on the shoulders of giants»

22. www.vestforsk.no
Tidlegare arbeid Bitcoin byggjer på
 David Chaum: eCash og DigiCash (kommersialisert i 1990)
 anonym, sikker kommunikasjon
 Adam Back: HashCash (1997)
 bruk av hash-funksjonar, brukt i «mining» av Bitcoin
 Nick Szabo: Bit Gold (1998)
 mikrotransaksjonar, «smarte kontraktar»
 Wei Dai: b-money (1998)
 anonymt, distribuert elektronisk kontant-system

23. www.vestforsk.no
Innhald
 Fem myter om Bitcoin
 Svaret er Bitcoin, kva var spørsmålet?
 grunnlaget for Bitcoin
 Bitcoin som «The Internet of Money»
 Bitcoin – historia
 Bitcoin i bruk
 Bitcoin – under panseret
 Bitcoin-utfordringar og regulering

24. www.vestforsk.no
Bitcoin-teknologi
 Peer-to-peer-teknologi (P2P, distribuert system)
 Alle som tek i bruk Bitcoin er med på å driva systemet
 Startar med å lasta ned ei Bitcoin-lommebok
• eit sett med adresser (private og offentlege nøkkelpar)
• NB! Bitcoin-lommebøker inneheld nøklar, ikkje Bitcoin!
 Full klient: Lastar ned heile blokk-kjeda, verifiserer nye transaksjonar
 Mobil-klient: «Bitcoin light» - inga blokk-kjede, ikkje verifisering
 Du må så kjøpa Bitcoin (vekslingsteneste, av venner)
 Betaling skjer ved å skanna ein QR-kode («Bitcoin-kontonr»)
eller kopiera/tasta inn adressa

25. www.vestforsk.no
Bitcoin-lommebøker (pc)

26. www.vestforsk.no
Bitcoin-lommebøker -
mobil

27. www.vestforsk.no
Korleis fungerer Bitcoin i netthandel?
Internett

28. www.vestforsk.no
Korleis fungerer Bitcoin i netthandel?
Internett

29. www.vestforsk.no
Korleis fungerer Bitcoin i netthandel?
Internett

30. www.vestforsk.no
Korleis fungerer Bitcoin i netthandel?
Internett

31. www.vestforsk.no
Korleis fungerer Bitcoin i netthandel?
Internett

32. www.vestforsk.no
Innhald
 Fem myter om Bitcoin
 Svaret er Bitcoin, kva var spørsmålet?
 grunnlaget for Bitcoin
 Bitcoin som «The Internet of Money»
 Bitcoin – historia
 Bitcoin i bruk
 Bitcoin – under panseret
 Bitcoin-utfordringar og regulering

33. www.vestforsk.no
Sentrale Bitcoin-begrep
 Transaksjon: overføring av verdi frå ei Bitcoin-lommebok til
ei anna
 blir signerte med sendaren sin private nøkkel
 kan sendast ope på nettet (ikkje behov for BankID o.l.!)
 Blokk-kjeda: Samlinga av transaksjonar sidan starten – ope
tilgjengeleg
 «Graving»: Prosessen som godkjenner transaksjonane og
«sveiser» dei fast i blokk-kjeda

34. www.vestforsk.no
Going down the rabbit hole...
NB! Bitcoin blir aldri sende, dei er alltid på blokk-kjeda. Berre «peikarar» endrar seg

35. www.vestforsk.no
Transaksjonen sendt ut til Bitcoin-nettverket

36. www.vestforsk.no
Transaksjonen sendt ut til Bitcoin-nettverket

37. www.vestforsk.no
Transaksjonen verifisert og «sveist» på blokk-
kjeda

38. www.vestforsk.no
Bitcoin-transaksjonar i nettverket

39. www.vestforsk.no
Transaksjonane blir samla opp og pakka i ei blokk

40. www.vestforsk.no
Ny blokk blir «sveist» på blokk-kjeda

41. www.vestforsk.no
Blokk-kjeda som sider i ei bok
(Ill: Antony Lewis – www.bitsonblocks.net)

42. www.vestforsk.no
Bitcoin-blokk
(Ill: Antony Lewis – www.bitsonblocks.net)

43. www.vestforsk.no
Inne i ei Bitcoin-blokk
(Ill: Antony Lewis – www.bitsonblocks.net)

44. www.vestforsk.no
Bitcoin-graving («mining»)

45. www.vestforsk.no
Løysinga på «dei Byzantinske generalars problem»

46. www.vestforsk.no
Transaksjonar og blokker

47. www.vestforsk.no
Risiko for >50 %-angrep

48. www.vestforsk.no
Alternative virtuelle valutaer = Altcoin
Kjelde: CoinMarketCap

49. www.vestforsk.no
Innhald
 Fem myter om Bitcoin
 Svaret er Bitcoin, kva var spørsmålet?
 grunnlaget for Bitcoin
 Bitcoin som «The Internet of Money»
 Bitcoin – historia
 Bitcoin i bruk
 Bitcoin – teknologi
 Bitcoin-utfordringar og regulering

50. www.vestforsk.no
Bitcoin-utfordring: Høna og egget
 Høna og egget:
 Lite utbreidd fordi bruksområdet er lite
 Få som tek i mot Bitcoin som betaling fordi det er få som brukar
valutaen
 Vanskeleg å få tak i Bitcoin (likviditeten er dårleg)
 Kursen svingar mykje (volatil)
 Uklare retningslinjer for regulering
 .. men: ei samanlikning med web-en er nyttig: Web-en anno
1995-1996 var ikkje veldig imponerande..

51. www.vestforsk.no
«Bitcoin-skandalar»
 Silk Road-grunnleggjar Ross Ulbricht arrestert på slutten av
2013
 så å seia all omsetning på Silk Road skjedde med Bitcoin
 Vekslingstenesta («Bitcoin-bank») Mt.Gox kollapsa tidleg i
2014
 tap 650 000 BTC (= 1,15 mrd NOK etter dagens verdi)
 svindel?
 HongKong-baserte Mycoin kollapsa i starten av 2015
 tap på 50-60 mill. NOK
 Vekslingstenesta BitStamp utsett for tjuveri
 mista Bitcoin tilsvarande 30-40 mill. NOK

52. www.vestforsk.no
Regulering av virtuell valuta
 Svært ulik praksis verda over
 Forbode: Russland, Island, Thailand, Vietnam
 Uklar/middels streng: Kina, Norge,
 Positiv: Storbritannia, USA

53. www.vestforsk.no
Norsk regulering
 Skatteetaten: Bitcoin er ikkje eit betalingsmiddel, men eit
«formuesobjekt»
 omstetning av Bitcoin er ei teneste som er pålagt meirverdiavgift
 effekt: 50 % mva ved handel med Bitcoin! (først ved kjøp, så ved
bruk)
 Ein effektiv stoppar for norsk teknologiutvikling på Bitcoin

54. www.vestforsk.no
Aktuell litteratur
 Nakamoto Satoshi: «Bitcoin - A Peer-to-Peer
Electronic Cash System»
 Nathaniel Popper: «Digital Gold»
 Andreas Antonopolous: «Mastering Bitcoin»

55. www.vestforsk.no

56. www.vestforsk.no
Takk for meg!
E-post: sol@vestforsk.no
Denne presentasjonen: http://slideshare.net/sveino/dnd_bergenh
Bitcoin-adressa mi (= ”kontonummer”):
1HpvvptgrYJh4xUHerm1ruZtvnyUnnnHkU