Presentasjon av Bitcoin for Teknologirådet 22.01.2016

1. www.vestforsk.no
Bitcoin og kryptovaluta
- ny teknologisk revolusjon?
Svein Ølnes, Vestlandsforsking
Teknologirådet, 22. januar 2016

2. www.vestforsk.no
 Forskingsinstitutt i Sogndal, stifta i 1985 (Stifting)
 Forskingsområde:
 Klima og miljø
 Informasjons-
teknologi
 Reiseliv
 Rundt 25 tilsette
 Ein del av forskingsstrukturen i Norge
Vestlandsforsking

3. www.vestforsk.no
 Forskar ved Vestlandsforsking sidan 1996
 Forskingsområde: IKT i offentleg sektor
 Interessert i Bitcoin sidan 2011
 kjøpte mine første Bitcoin i 2011 (Mt. Gox!)
 har følgt med på utviklinga sidan
 interessert i skjeringspunktet teknologi og økonomi [samfunn]
Om meg sjølv

4. www.vestforsk.no
Tenk om du kan senda pengar til kven som
helst i verda..
like raskt og enkelt som e-post

5. www.vestforsk.no
Tenk om du kan betala 5 øre for noko på nettet..

6. www.vestforsk.no
Vitnemål, fødselsattest ++ på blokk-kjeda

7. www.vestforsk.no
Matrikkelen på blokk-kjeda
Foto: Friman - Eget verk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6031007

8. www.vestforsk.no
Domenenamn og passord på blokk-kjeda
 «One password to rule them all»
 Sikker web (HTTPS)
 Domenenamn registrert direkte på blokk-kjeda

9. www.vestforsk.no
 5 myter om Bitcoin
 Kva er Bitcoin?
 valuta
 infrastruktur
 Status for Bitcoin i 2016
 Bruksområde, potensial og utfordringar
Innhald

10. www.vestforsk.no
Myte 1: Bitcoin er berre for kriminelle

11. www.vestforsk.no
Foto: 401(K) (CC BY-SA 2.0)

12. www.vestforsk.no
Myte 2: Bitcoin er ikkje lovleg betalingsmiddel
Foto: 401(K) (CC BY-SA 2.0)
Myte 2: Bitcoin er ikkje lovleg betalingsmiddel

13. www.vestforsk.no
Myte 3: Bitcoin er eit pyramidespel
(Illustrasjon: marvelous_blue, CC-BY-NC 2.0)

14. www.vestforsk.no
Myte 4: Bitcoin er «monopol-pengar»

15. www.vestforsk.no
Myte 5: Bitcoin har vorte hacka
Foto: Scott Beale (CC BY-NC-ND 2.0)

16. www.vestforsk.no
 5 myter om Bitcoin
 Kva er Bitcoin?
 valuta
 infrastruktur
 Status for Bitcoin i 2016
 Bruksområde, potensial og utfordringar
Innhald

17. www.vestforsk.no
Kva er Bitcoin?
1. Valuta
 Heildigitale kontantar («Internett-pengar»)
2. Infrastruktur
 Blokk-kjeda som teknologi (Blockchain)
 Open infrastruktur for innovasjon («permissionless»)
 Bitcoin er bevis av eigarskap utan bruk av tredjepart
 Presentert i «white paper» «Bitcoin – A Peer-to-Peer
Electronic Cash System» av Satoshi Nakamoto, 2008
 Systemet sett i drift 3. januar 2009

18. www.vestforsk.no
Teknologisk gjennombrot
1. Sikre transaksjonar i eit distribuert miljø utan bruk av tiltrudd tredjepart
 «Dei bysantinske generalanes problem»
 Eit gjennombrot som knapt kan overvurderast!
2. Første fungerande system for mikrotransaksjonar
3. For første gang finst det ein open plattform for finansiell innovasjon
 Det finst eit pengesystem der du ikkje er avhengig av ein bank eller finansiell
institusjon for å eksperimentera
 Du treng ikkje spørja nokon for å setja i gang med utvikling!
(= vilkårslaus innovasjon/permissionless innovation)

19. www.vestforsk.no
Sentral, desentral og distribuert
Paul Baran: «On Distributed Communications Network»
[Baran fann opp «pakke-svitsjing», saman med/uavh. av Donald Davies, UK]

20. www.vestforsk.no
I dag
 Deterministisk
 maks. 21 mill. bitcoin
 «Halveringstid» i tilførsel
 25 nye bitcoin kvart 10. min.

21. www.vestforsk.no
Bitcoin kursutvikling 2012 - dd

22. www.vestforsk.no
Bitcoin må forståast i lys av finanskrisa

23. www.vestforsk.no

24. www.vestforsk.no
Retten til «sporfri ferdsel»
 Jon Bing: Retten til
«sporfri ferdsel»
 Bitcoin er pseudonymt,
ikkje anonymt
 går ikkje direkte fram kven
som er betalar og mottakar
 Fysiske kontantar i ferd
med å forsvinna – er det så
nøye?
 Digitale kontantar kan sikra
personvernet i framtida
Dagens Næringsliv, 14.07.15

25. www.vestforsk.no
Kva er Bitcoin?
1. Valuta
 Heildigitale kontantar
 Ingen sentralbank
2. Infrastruktur
 Blokk-kjeda som teknologi
 Open infrastruktur for vilkårslaus innovasjon («permissionless»)
 For første gang i historia ein open plattform for finansiell innovasjon

26. www.vestforsk.no
Blokk-kjeda er som sider i ei bok
(Ill: Antony Lewis – www.bitsonblocks.net)
 Blokk-kjeda (Blockchain – Distributed Ledger)
 Ei blokk er ei samling (bitcoin-)transaksjonar
 Alle kan lesa
 Det trengst store maskinressursar for å skriva/leggja til nye blokker
 Ei ny blokk ca. kvart 10. min. (og 25 nye bitcoin i «belønning»)
 Etter ca. 1 time er informasjonen på blokk-kjeda uforanderleg
 NB! Bitcoin forlet aldri blokk-kjeda; dei er ingen annan stad (ikkje i
bitcoin-lommeboka)

27. www.vestforsk.no
Kan me stola på Bitcoin?
 Open programvare (open source)
 Programkoden er publisert på GitHub
 Finst mange kopiar med enkelte endringar (= altcoins)
 Byggjer på opne standardar
 Offentleg nøkkel-kryptografi (private og offentlege nøklar)
 Velprøvde hash-funksjonar

28. www.vestforsk.no
Kven kontrollerer Bitcoin?
 Alle som deltek i nettverket
 Sentrale Bitcoin-utviklarar
 Bitcoin-nodar (dei som har lasta ned full klien)
 «Bitcoin-gravarane»

29. www.vestforsk.no
 5 myter om Bitcoin
 Kva er Bitcoin?
 valuta
 infrastruktur
 Status for Bitcoin i 2016
 Bruksområde, potensial og utfordringar
Innhald

30. www.vestforsk.no
Tre fasar i store innovasjonar
1. Latterleggjering
2. Motarbeiding
3. Teke for gitt

31. www.vestforsk.no
Bitcoins fasar
1. Latterleggjering
 Bitcoin er ikkje pengar, det er eit pyramidespel
2. Motarbeiding
 Bitcoin blir berre brukt av folk som har noko å skjula
 Gryande interesse blant «seriøse» aktørar
 Bitcoin er ein disruptiv teknologi, men det er blokk-kjeda som er
interessant (vil ikkje ha noko med valutaen å gjera)
3. Både valutaen og systemet akseptert og teke i bruk (?)

32. www.vestforsk.no
Bitcoin er i ferd med å bli moden

33. www.vestforsk.no
Bitcoin er i ferd med å bli moden

34. www.vestforsk.no

35. www.vestforsk.no

36. www.vestforsk.no
Blokk-kjeda: Ja! Bitcoin: Nei!
 Bankane er svært interesserte i blokk-kjedeteknologien, men
vil ikkje ta i Bitcoin
 Kan du ha fordelane av blokk-kjeda utan Bitcoin?
 «Eg har stor tru på intranettet, men ikkje på Internett»
 Private blokk-kjeder er muleg, men kva er fordelen?
 Blokk-kjeda er «treg» som database
 Spreier tilliten på fleire i staden for ein
 Enklare og raskare pengeoverføring mellom bankar (på same blokk-
kjede!)

37. www.vestforsk.no
Blokk-kjeda: Ja! Bitcoin: Nei!
 Bitcoin-ekspert Andreas Antonopolous om saka (10:00 – 12:17):

38. www.vestforsk.no
Suksess med utfordringar
 Korleis skal Bitcoin veksa?
 Talet på transaksjonar aukar – snart «ventetid»
 Stor usemje om vegen vidare
 Idealistar mot forretningsfolk
 Stort behov for klarare styring (Governance)

39. www.vestforsk.no
 5 myter om Bitcoin
 Kva er Bitcoin?
 valuta
 infrastruktur
 Status for Bitcoin i 2016
 Bruksområde, potensial og utfordringar
Innhald

40. www.vestforsk.no
Kvifor bruka Bitcoin?
 Kvar er det størst friksjon i dagens finanssystem?
 pengeoverføringar mellom bankar innanlands (?)
 pengeoverføringar mellom bankar i ulike land
 alle dei som ikkje har bankkonto i verda («unbanked»)
 kontantoverføringar mellom land (remittances)
 netthandel (lågare gebyr)
 venne-betalingar (billegare alternativ til Vipps, MobilePay, mCash ++)
 bitcoin kan ikkje sensurerast (jf. betalingsstopp til WikiLeaks)
 mikrotransaksjonar blir muleg
 Utvikling av heilt nye tenester
 smarte kontraktar
 oppbevaring og verifisering av vitnemål, sertifikat o.l.
 generelt: bruk av Bitcoin/blokk-kjeda til å bevisa eigarskap

41. www.vestforsk.no
Bitcoin er svaret – kva er spørsmålet?
 Dagens overføringssystem har store utfordringar!
 mellom bankar (i same land)
 og ikkje minst mellom bankar på tvers av land

42. www.vestforsk.no
Alternativ bruk av Bitcoin: Debet-kort
Bitcoin debet-kort Vanleg kreditt-kort
Eingongs-kostnad 265,-* -
Årsgebyr - 645,-**
Varekjøp 1 % 1,75 %
Kontantuttak 1 % (min. $ 3,-) 4 % (min. NOK 40,-)
Reiseforsikring Ikkje alternativ NOK 78,- mnd.
* Med bitcoin-kurs US $375 pr. BTC
** For privat bruk, bedr.kort billegare

43. www.vestforsk.no
Bitcoin-utfordringar: Høna og egget
 Høna og egget:
 Lite utbreidd fordi bruksområdet er lite
 Få som tek i mot Bitcoin som betaling fordi det er få som brukar
valutaen
 Vanskeleg å få tak i Bitcoin (likviditeten er dårleg)
 Kursen svingar mykje (volatil)
 Uklare retningslinjer for regulering
 .. men: ei samanlikning med web-en er nyttig: Web-en anno
1996-1997 var ikkje veldig imponerande..

44. www.vestforsk.no
Bitcoin og miljøutfordringar
 Bitcoin-gravinga krev mykje energi!
 Usikkert omfang, men analysar tyder på > 1 GW
 O’Dwyer & Malone (2014)
 1 GW tilsvarer straumforbruket til 5-600 000 norske husstandar
 CO2-utslepp?
 Mesteparten av Bitcoin-gravinga skjer i Kina, med lite fornybar energi

45. www.vestforsk.no
Norsk regulering
 Skatteetaten: Bitcoin er ikkje eit betalingsmiddel, men eit
«formuesobjekt» (2013)
 omstetning av Bitcoin er ei teneste som er pålagt meirverdiavgift
 Ein effektiv stoppar for norsk teknologiutvikling på Bitcoin
 EU-domstolen nyleg: Bitcoin-trans. fritekne for mva.
 Finansdep. har bedt Skattedirektoratet sjå på saka på nytt

46. www.vestforsk.no
Kva bør Norge gjera?
 Ikkje gå i «Nokia-fella»
 Verdas beste betalingssystem kan også bli eit hinder mot innovasjon
 Viktig å setja seg inn i teknologien
 Forsking og utvikling! Akademia må på bana
 Stimulering til nyetableringar rundt teknologien
 Regulering
 Forsiktig med regulering, kan fort skada meir enn det hjelper (ref.
Skatteetaten)

47. www.vestforsk.no
Aktuell litteratur
 Nakamoto Satoshi: «Bitcoin - A Peer-to-Peer Electronic Cash
System» (bitcoin.org/en/bitcoin-paper)
 Andreas Antonopolous: «Mastering Bitcoin»
 Nathaniel Popper: «Digital Gold»

48. www.vestforsk.no

49. www.vestforsk.no
Takk for meg!
E-post: sol@vestforsk.no
Denne presentasjonen:
http://www.slideshare.net/sveino/bitcoin-for-teknologiradet
Bitcoin-adressa mi (= ”kontonummer”):
1HpvvptgrYJh4xUHerm1ruZtvnyUnnnHkU