1988-ci ild nbaşlamış Erm nistan-
ə ə
Az rbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqiş si
ə ə
dövründ n faci li, tarixd analoqu çox az
ə ə ə ə
olan hadis l rd n biri – Qarabağın n
ə ə ə ə
q dim insan m sk nl rind n biri olan
ə ə ə ə ə
Xocalıda baş vermiş soyqırım olmuşdur.
Xocalı faci si XX srin n d hş tli v n
ə ə ə ə ə ə ə
q ddarcasına tör dilmiş Xatın, Xirosima
ə ə
faci l ri il eyni s viyy d durur.
ə ə ə ə ə ə
Xocalı Xank ndi ş h rind n 14 km şimal-
ə ə ə ə
ş rqd yerl şir.
ə ə ə
1992-ci ilin qanlı faci sin kimi Xocalıda
ə ə
7 min hali yaşayırdı. M lum hadis l r
ə ə ə ə
dövründ Erm nistandan, qonşu
ə ə
Xank ndind n erm nil r t r find n
ə ə ə ə ə ə ə
did rgin salınmış xeyli az rbaycanlı v
ə ə ə
1989-cu ild F rqan d n qovulmuş m hs ti
ə ə ə ə ə ə
türkl ri d burada m skunlaşmışdılar.
ə ə ə
3.
1992-ci il fevralın25-d n 26-na keç n
ə ə
gec erm ni silahlı d st l ri Xank ndi
ə ə ə ə ə ə
ş h rind yerl şdirilmiş keçmiş SSRİ-
ə ə ə ə
nin 366-cı motoatıcı h rbi alayının
ə
köm yi il silahsız v köm ksiz Xocalı
ə ə ə ə
ş h rin hücum etmişl r. vv lc ş h r
ə ə ə ə Ə ə ə ə ə
dörd t r fd n erm ni qoşunları
ə ə ə ə
t r find n hat olunmuş, sonra is
ə ə ə ə ə ə
Xocalıya artilleriya v ağır h rbi
ə ə
texnikadan güclü v amansız at ş
ə ə
açılmış, az bir vaxt rzind ş h rd
ə ə ə ə ə
yanğın baş vermiş, ş h r tamamil
ə ə ə
alova bürünmüşdür. Ş h rin
ə ə
müdafi çil ri v yerli hali buranı t rk
ə ə ə ə ə
etm y m cbur olmuşlar. Fevralın 26-sı
ə ə ə
s h r saat 5- kimi ş h r erm ni
ə ə ə ə ə ə
işğalçıları t r find n z bt edilmişdir. Bir
ə ə ə ə
gec nin iç risind q dim Xocalı yerl -
ə ə ə ə ə
yeksan edilmişdir.
4.
Ş h rit rk etm y m cbur olan hali
ə ə ə ə ə ə ə
dağlara, meş l r qaçmışdır. H r t r fd
ə ə ə ə ə ə ə
silahlı erm nil r dinc halini güll l mi.,
ə ə ə ə ə
onlara amansız divan tutmuşdular.
Bel likl , soyuq, qarlı fevral gec sind
ə ə ə ə
n q d r qız-g lin sir düşdü, girov
ə ə ə ə ə
götürüldü. N q d r insan erm ni
ə ə ə ə
silahından yayınıb meş l r , dağlara
ə ə ə
qaçsalar da, onların çoxu soyuqdan,
şaxtadan m hv oldu…
ə
Cinay tkar erm ni qoşunlarının
ə ə
v hşiliyi n tic sind Xocalı halisind n
ə ə ə ə ə ə
613 n f r öldürülmüş, 487 n f r şik st
ə ə ə ə ə
olmuş, 1275 n f r dinc sakin — qocalar,
ə ə
uşaqlar, qadınlar sir götürül r k
ə ə ə
ağlasığmaz erm ni zülmün , t hqir v
ə ə ə ə
h qar tl rin m ruz qalmışlar. 150
ə ə ə ə ə
n f rin taleyi h l d m lum deyil.
ə ə ə ə ə ə
5.
Bu sl soyqırımidi. Xocalıda
ə
öldürülmüş 613 n f rd n 106 n f ri
ə ə ə ə ə
qadın, 63 n f ri uşaq, 70 n f ri
ə ə ə ə
qocadır.
Xocalı faci sind 8 ail bütövlükd
ə ə ə ə
m hv edilmiş, 24 uşaq h r iki
ə ə
valideynini, 130 uşaq isə
valideynl rind n birini itirmişdir.
ə ə
Bu cinay td 56 n f r xüsusi
ə ə ə ə
q ddarlıqla v amansızlıqla q tl
ə ə ə ə
yetirilmişdir. Onlar diri-diri
yandırılmış, başları k silmiş,
ə
üzl rinin d risi soyulmuş, körp
ə ə ə
uşaqların gözl ri çıxarılmış, süngü
ə
il hamil qadınların qarınları
ə ə
yarılmışdır. Erm nil r, h tta
ə ə ə
meyitl ri d t hqir etmişl r…
ə ə ə ə
6.
Az rbaycan xalqıv onun dövl ti
ə ə ə
Xocalı faci sini heç vaxt unutmur v
ə ə
unutmayacaqdır.
Ümummilli lider Heyd r liyev 1
ə Ə
mart 1994-cü ild bu haqda xüsusi
ə
F rman vermişdir. Az rbaycan
ə ə
Respublikasının Milli M clisinin Q rarı
ə ə
il 26 fevral "Xocalı soyqırımı v milli
ə ə
mat m günü" elan olunmuş, bu bar d
ə ə ə
bütün beyn lxalq t şkilatlara m lumat
ə ə ə
verilmişdir.
25 fevral 1997-ci ild "Xocalı
ə
soyqırımı qurbanlarının xatir sin
ə ə
sükut d qiq si elan edilm si
ə ə ə
haqqında" ulu önd r Heyd r liyev
ə ə Ə
t r find n F rman verilmişdir. H r il 26
ə ə ə ə ə
fevralda ölk başçısı "Xocalı
ə
Soyqırımı" il laq dar xalqa müraci t
ə ə ə ə
edir.